sacral_BY

#сігнахі #грузія #sacral_orthodox #sacral_graveyard? Давайце ў панядзелак зноў пра Грузію. А апошнім допісе згадваў сьвятую Ніно. Жанчыну, што прынесла хрысціянства ў краіну. Таму сёння перанясемся ў месца, дзе яе пахавалі ў 334 годзе. Тут жа ўзнік манастыр. Сёння гэта Бабдзійскі жаночы манастыр, на першым здымку царква св. Георгія. На месцы меркаванага пахавання св. Ніно. Як казала гід «там прыгожа, таму здымаць забаронена». Але як жа? Адмовіцца ад ІХ ст? Ня вельмі ўдала, але вось, амаль на ўсе грошы. Ёсць там новая царква. Там рамонт, ня так прыгожа і здымаць можна, але фотак не будзе. Але! Вось некалькі здымкаў надмагілляў на тэрыторыі. Старыя, новыя, усе прыгожа выглядаюць. Ну і экзатычна, вядома.

#сар’я #sacral_urban Ах, якім цікавым сьвеце мы б жылі, калі б кожная эпоха пакідала нам архітэктурныя помнікі! Але мы жывем у рэгіёне, дзе амаль усю гісторыю галоўным будаўнічым матэрыялам было дрэва. Матэрыял прыемны, толькі надта далікатны ў пытаннях захавання. Вось вёска Сарʼя, напрыклад, першую згадку мае ў 1506 г. Як бы, 5 стагоддзяў гісторыі мае за метафарычнымі плячыма. Але што там можна ўбачыць? Цудоўны, але адзіны, помнік неаготыкі, якому каля 170 год. А недзе няма і таго. Што казаць, калі да нас не дайшоў нават палацавы комплекс сядзібы Лапацінскіх. Брама захавалася. Праз яе трапляем у тое, што раней было сядзібным паркам. Калі ехаў на спадарожным бусіку, кіроўца сказаў, што акрамя царквы, трэба паглядзець на падвясны мост. «Канешне, і гэта таксама» – адказваю. Ужо ня ведаю, ці то ён так пажартаваў, ці даўно не цікавіўся станам мясцовай інфраструктурнай славутасці, але выглядае ён зараз як два тросікі, нацягнутыя між берагоў Сарʼянкі. Нечым ніцшэянскім павеяла. Карацей, спачатку допіс з захапленнямі. Сёння трошкі сумней. Так, для балансу. Едзем далей.

#сар’я #sacral_orthodox Як жа доўга я сюды збіраўся (ня пра першае і, спадзяюся, не апошняе месца так кажу, але тут быццам выпадак асаблівы). Царква ўсьпеньня прасьвятой Багародзіцы – храм сярэдзіны ХІХ ст. у стылі, якому дадаюць эпітэт «палымяная», неаготыка. І ў дадзеным выпадку ён як нідзе падаецца трапным. Адзін са старэйшых прыкладаў стылю на нашых абшарах і ці не самы арыгінальны (ну, гэтая адзнака эмацыйна афарбаваная амаль свежымі пачуццямі ад сузірання, можаце аспрэчыць у каментарах). Гісторыя стварэння рамантычная і сумная: уладар Сар’і Ігнаці Лапацінскі вырашыў ушанаваць памяць пра сваю жонку Марыю Шумскую, што памерла ў 30 год. Ёсць тут і менш рамантычны складнік. Юрыдычны. Дазвол на такую будоўлю Ігнаці не атрымліваў ад уладаў імперыі і ў пэўны момант пачаліся праблемы. Спачатку прыезджых чыноўнікаў давялося пераконваць, што гэта не храм, а ня сціплы помнік ля магілы жонкі ды сына. Пераканаў, разам з аўтарам праекту, архітэктарам Густавам Шахтам. Але каб будынак быў асвечаны, сюды перавезлі прах сваякоў, каб будынак аформіўся і быў асвечаны ў якасці родавай капліцы. Тым ня менш, у 1865 годзе храм канфіскавалі і перадалі праваслаўнай царкве. Напэўна, гэта неяк звязана з падзеямі 1863-64 гг. Як сказала мясцовая жанчына «унутры ён не такі прыгожы, як вонкі». Але ж шкада, што было зачынена. Заўсёды цікава паглядзець на старыя скляпенні. Мо калі вярнуся, ёсць для гэтых ваколіц яшчэ ідэі. Ну як вам? Варта было марнаваць 2 дні? У хэштэгаў праблемы з апострафам. Мо вырашыць іх такім элегантным спосабам - #сарапострафя? Ці Ъ? Халера ведае...🥲

#sacral_track Памятаеце, я называў трып у Жылічы лагістычным пеклам хаця і не зусім. Насамрэч, сёння пра сапраўднае лагістычнае пекла (але і не зусім). Ёсць месцы, у якія жадаецца трапіць, бо нешта падобнае бачыў у іншым месцы і яно прыгожае. А ёсць месцы, куды жадаецца трапіць, бо яно прыгожае і такога больш нідзе не пабачыш. Сар’я сярод апошніх. Як туды трапіць? Верхнядзьвінскі раён! Сядаем у начны цягніку да Полацку. А 5й у горадзе. Далей трэба даехаць да чыгуначнай станцыі Сар’янка на дызелі. Ён у 9:46. Часу дахалеры. Ёсць магчымасць пагуляць (таму полацкія допісы яшчэ будуць). А яшчэ тая станцыя ў памежнай зоне. На касе патрабуюць пашпарт (а ў тэрмінале самаабслугоўвання – не). У 11:11 у Сар’янцы. Памежнікі не сустракалі. Але да вёсцы амаль 10 км, транспарту няма. Тут амаль нічога няма. А вось жа, бусік крадзецца. - Прабачце, што да вас звяртаемся, самі мы не мясцовыя… - Вітаем вас на нашым борце! Ужух, на месцы. Агледзець цікавосткі, зфоткацца. Можна вяртацца. У планах было стопіць машыны да Верхнядзьвінску. Гэта ўжо каля 20 км. Але вось людзі вязуць праводзіць сваяка на дызель на 13:17. Што? Я так хутка справіўся і таксама магу на яго сесці? Гэта лепш, чым разлічваў. 5 хвілін, адзін перагон, скочым на перон станцыі Верхнядзьвінс. Але гэта вёска Бароўка. Да горада яшчэ на аўтобусе трэба пракаціцца. Да 20-й ёсць час на агляд горада. Больш, чым дастаткова. Зноў аўтобус (не памятаю час, але пад цягнік падбудавана), трошкі бадзянняў вакол вакзалу. Імчым у Полацк. Ну нарэшце! Амаль фінішная, начны цягнік да Менску і раніцай прыгоды сканчаюцца згодна графіку. Выдыхаю. Допісы абяцаю.

Сёння, спадарства, размова на важную тэму. Вам падабаюцца паштоўкі? Адміну - вельмі. Асабліва, калі яны старыя і паказваюць, як выглядалі розныя мясціны гадоў, скажам, сто назад. Таму даўно чытаю канал "Палявая пошта". Яго аўтар ужо шмат гадоў збірае вінтажныя паштоўкі часоў чорна-белай фотаплёнкі і параўноўвае іх з сучаснымі краявідамі. Далучайцеся, каб таксама дакрануцца да гэтай захапляльнай гісторыі: https://t.me/poshtabel https://t.me/poshtabel https://t.me/poshtabel

#бабруйск #sacral_urban Пакуль хопіць Грузіі. Вяртаемся да родных краявідаў праз цагляныя фактуры бабруйскай эклектыкі.

#мцхета #грузія #sacral_orthodox #sacral_data Эх, не збіраўся так шмат посціць Грузіі запар, але тут натуральна нагода. Дзяржаўнае сьвята, афіцыйны выходны. І прысвечаны легендарным падзеям і цікаваму месцу. Гісторыя такая: пасля ўкрыжавання Хрыста 2 грузінскія габрэі прывезлі ягоную рызу на радзіму. Адзін з іх, Эліёз, падараваў рызу сястры, тая памерла, трымаючы рэліквію ў руках. Так яе і пахавалі. На гэтым месцы вырасла дрэва. У IV ст. цар Мірыян загадаў пабудаваць там царкву, зрубіць тое дрэва, каб атрымаўся слуп. Але пакуль сьвятая Ніно (лічыцца, што яна хрысціла Іверыю\Грузію) не памалілася, нічога не атрымалася. Вось прыкладна гэтыя падзеі 14 кастрычніка адзначаюць картвелі. А храм, што пабудавалі, завецца Свеціцхавелі ў горадзе Мцхета. Тая царква да нас не дайшла, бо была драўлянай, а вось гэтая, на здымках, датуецца ХІ ст. Не навабуд таксама, ведаеце.

#тбілісі #грузія #sacral_museum #sacral_graveyard Апошняе ў спісе, але не апошняе па цікаўнасці месца ў этнаграфічным музеі – пляцоўка з «пахаваннямі». Дакладней з узорамі розных каменных надмагілляў. Сеціва кажа, што помнікі сабраныя з розных рэгіёнаў Грузіі. Сапраўды, формы тут разнастайныя. Конікі, баранчыкі, зброя, арнаменты. Інфы на месцы бракуе. Хто, адкуль? Але ўсё адно захапляльна. На першым здымку на другім плане бачны дальмен з абхаскай вёскі, яму 4-5 тыс. год. На мой дзіўны густ (думка і раней лунала ў галаве), нашаму скансэну не дастае такога. Гучыць спецыфічна, уяўляю твары пэўных наведнікаў, але ж таксама частка народнай культуры. Праўда, у нас вясковым могілкам больш уласцівыя крыжы драўляныя. Але ж бываюць і помнікі з жорнаў, з груба ці неапрацаваных валуноў. А яшчэ ж каплічка можа быць! А на ўваходзе паставіць браму, як была ў Акцябрскім раёне. Толькі дзе ўсё гэта браць? Новых настругаць ці вывозіць з недагледжаных пахаванняў? Карацей, перспектыўная ідэя. Перадайце там кіраўніцтву хто, га?

#тбілісі #грузія #гара_цэгла #sacral_museum #sacral_orthodox Калі такія справы (разабраліся і з Жылічамі), то прапаную зноў вярнуцца ў знаёмы тбіліскі музей этнаграфіі. У адрозненні ад нашага «Азярца», драўляных цэркваў сюды не завезлі. Затое ёсць руіны мураванага храму. Ды яшчэ якога! V-VI стагоддзе. Старажытненька. Базіліка Сіёні – названа ў гонар таго самага пагорку ў Іерусаліме, які яго і сімвалізуе. Агулам, распаўсюджаная назва для грузінскіх цэркваў. Месца ў музеі не яе роднае. Царкву знайшлі ў 1948 годзе археёлагі ў рэгіёне Цыянеці ва ўсходняй Грузіі. Перавезлі ў Тбілісі ў 1962 годзе (разам з пахаваннямі, яны захоўваюцца ня тут), бо ратавалі будынак ад затаплення новым вадасховішчам. Падаецца, добра тут упісалася.

#бабруйск #sacral_urban Дарэчы, спонсар вандроўкі ў Жылічы - бабруйскі касмадром аўтавакзал. Адсюль пачаліся галоўныя прыгоды. Лічы, што тут і скончыліся. Ну як вам атмасферка? Я ў захапленні!

#жылічы #гара_цэгла #sacral_dominium Што нязменнае ў былых уладаннях Булгакаў, дык гэта руіны гаспадарчага двару. Амаль. Вось больш нельга зазірнуць унутр воданапорнай вежы. Ня тое, каб вялікая страта ў гэтым, але ж пэўную брамку магчымасцяў закалацілі. Між тым, якая прыгажосць! Выглядае вельмі так па-сярэднявечнаму. Арачкі нагадваюць замкавыя машыкулі (байніцы, што дазвалялі страляць у ворага пад самым мурам) у лепшых еўрапейскіх абарончых традыцыях. Калоны павольна пераносяць да тыпу рэнесансавага свірану. А іншыя стайні ды вытворчыя карпусы вяртаюць нас у эклектычны час мяжы пазамінулага стагоддзя, калі ўсё гэта было створана. На гэтай рамантычнай ноце зварочваем гэты, з дазволу сказаць, палацава-паркавы цыкл і рушым куды-небудзь далей.

#жылічы #sacral_dominium Выпаўзаем з сутарэнняў палацу ды выходных у цудоўны панядзелак. Давайце паглядзім яшчэ на тое-сёе адрамантаванае ў комплексе. Вось, напрыклад, былая карэтная. Сёння ў памяшканнях можна набыць сувеніры, наведаць прыбіральню (даволі зручную, я праверыў), а мо яшчэ неяк пабавіць час (частка памяшканняў былі зачыненымі). А вось у 2019-м усё было па-іншаму. Прыкладаю некалькі старых выяваў. У дадатак некалькі краявідаў адноўленага парку. Бо як жа палацава-паркавы комплекс з палацам і без парку? Ня буду разважаць наконт якасці рэстаўрацыі, не хапае кампетэнцыі. Але адашлю да допісаў (1,2,3) на канале "Спадчыны" з заўвагамі. А вам як, падабаецца?

#жылічы #sacral_dominium #sacral_museum Дазвольце сёння запрасіць вас у сутарэнні палаца. У дзень візіту там дзейнічала выстава дасягненняў народнай сталярна-катавальскай гаспадаркі сярэдніх вякоў. У іншых абставінах ад наведвання такога я б адмовіўся, але ж тут жадалася вярнуцца ды паглядзець на скляпенні, якія калісьці разглядваў. Таму вось яшчэ допіс з пэўным параўнаннем таго, як раней было. Што тут скажаш? Зараз больш выразна і якасна. Ну і трэба адзначыць, нягледзячы на недарэчнасць зместу, атмасфера атрымалася цікавай. Не, мабыць, усякія ганебныя маскі мелі месца ў адрозненні ад розных "жалезных дзеў" ды іншых шыпастых адараглаў, якія ў кадр не браліся, але чаму гэта ў палацы ХІХ ст? Мо гэта адмысловы амаж на ўяўленні людзей эпохі Асветніцтва на Сярэднявечча і глядач сам павінен здагадацца? Глыбака-глыбака👏

#заслаўе #sacral_urban #sacral_museum Раптоўнае ўключэнне з Заслаўя. Здавалася б, ужо колькі разоў наведваў, колькі допісаў было, але ж прыемна пэўныя рэчы пераглядзець, а часам і нешта новае пабачыць. Па-першае, паглядзеў, як у мінулым годзе археёлагі раскапалі рэшты брамы былой фартэцыі. Сур'ёзная інжынерная пабудова была, відаць. Па-другое, у краязнаўчым музеі зрабілі сімпатычную мікра-выставу з драўляных ліштваў (да 1 лістапада). І агулам, хаця і быў некалі тут, зараз неяк пераглядзеў і так у іх усё прыгожанька зроблена. Музей невялікі, але такі змястоўны. Прыемна там. Ці я тады быў няўважлівы, ці яны за некалькі гадоў неяк экспазіцыі ўладкавалі? Па-трэцяе, на цэнтральнай плошчы ўсталявалі шапікі, дзе за шклом прадстаўлены экспазіцыі, прысвечаныя пэўнаму месцу і часу з гісторыі горада з макетамі пабудоў, копіямі археалагічных артэфактаў і тэматычнымі выявамі. Вось гэта нічога сабе! Напэўна, нідзе падобнага ня бачыў. Стыль. Заслаўе ўмее прыемна здзіўляць. Да сувязі.

#жылічы #sacral_dominium #sacral_museum Як раней анансаваў, выкладваю падборку здымкаў з палацу Булгакаў у Жылічах з параўнаннем, як было ў 2019 годзе і што атрымалася зараз. Якасць больш старых здымкаў не самая лепшая. І скілы сціплейшыя былі, ды тэхніка зусім іншая, а пэўныя выявы - скрыны з відэа. Але галоўнае, што месцы пазнавальныя і параўнаць стан інтэр'ераў магчыма. Вырашыў не расцягваць на некалькі допісаў з падобнымі параўнаннямі, а закінуў усе здымкі з палацу ў альбом: https://teletype.in/@sacral_by/j_Sqm9JEfjg Каму цікава больш падрабязна - калі ласка, разглядайце! Але працяг будзе. З іншых мясцін былога комплексу.

#менск #sacral_urban У гэты суботні дзень прапаную лёгкі шпацыр па сталічным завулку. Паўночным завулку. Такі вось закуток з правінцыйнай атмасферай схаваўся недалёка ад плошчы Багушэвіча. Калісьці называўся Лютэранскім (недалёка была кірха) і жылі тут супрацоўнікі Лібава-Роменскай чыгункі. Забудова пачатку ХХ ст. мае ахоўны статус з 2007 года. Частку яе страцілі яшчэ за савецкім часам, 3 дамы знеслі падчас будаўніцтва 3 галіны метро. Потным аднавілі. На іншым месцы і пераважна з новых матэрыялаў. Завітвалі раней сюды?

#тбілісі #грузія #sacral_museum А зараз, спадарства, перанясемся ва ўсходнюю частку Грузіі. Дакладней, глядзім на тое, што яе прэзентуе. Калі ў мінулым допісе ў нас была гэткая драўляная і па-свойму звыклая пастараль, то зараз усё будзе сувора. Дарбазі - каменны дом з драўляным купалападобным скляпеннем. У пэўным сэнсе зямлянка і літаральна "мая хата, мая крэпасць". У музеі адкрыта два такіх дамы. Першы ў допісе (зд. 1-6), быццам, прасцейшы за другі (зд. 7-10), але нельга сказаць, што менш цікавы. 🤌🤌