کتابراه
رفتن به کانال در Telegram
این کانال به انتشار یادداشت ها از کتابهایی با مضامین اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میپردازد.این یادداشتها چکیده، نقد و بررسی یا معرفی کتاب نیستند بلکه دقیقا بخشهای مهمی از کتاباند که با ذکر صفحه در اختیار شما قرار می گیرند. تماس با ادمین: @Koneshgaree
نمایش بیشتر1 292
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
-37 روز
-630 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
مه '26
مه '26
+4
در 0 کانالها
آوریل '26
+4
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '26
+1
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+10
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+3
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+14
در 1 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+35
در 2 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+104
در 1 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+16
در 2 کانالها
Get PRO
اوت '25
+18
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+17
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+15
در 0 کانالها
Get PRO
مه '25
+22
در 1 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+42
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '25
+15
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+26
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+24
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+34
در 1 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+58
در 2 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+68
در 2 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+29
در 1 کانالها
Get PRO
اوت '24
+37
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+54
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+19
در 0 کانالها
Get PRO
مه '24
+24
در 1 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+39
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '24
+29
در 1 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+45
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+34
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+33
در 1 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+35
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+33
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+31
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+29
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+15
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+17
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+23
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+22
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+19
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+14
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+35
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+31
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+23
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+20
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+92
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+100
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+24
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+17
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+22
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+40
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+66
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+81
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+28
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+29
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+56
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+309
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+12
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+22
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+22
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+18
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+91
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '21
+43
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '21
+47
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '21
+126
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '21
+33
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '20
+698
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 27 مه | 0 | |||
| 26 مه | 0 | |||
| 25 مه | 0 | |||
| 24 مه | 0 | |||
| 23 مه | 0 | |||
| 22 مه | 0 | |||
| 21 مه | 0 | |||
| 20 مه | 0 | |||
| 19 مه | 0 | |||
| 18 مه | 0 | |||
| 17 مه | +1 | |||
| 16 مه | 0 | |||
| 15 مه | 0 | |||
| 14 مه | 0 | |||
| 13 مه | +1 | |||
| 12 مه | 0 | |||
| 11 مه | 0 | |||
| 10 مه | 0 | |||
| 09 مه | +1 | |||
| 08 مه | 0 | |||
| 07 مه | 0 | |||
| 06 مه | +1 | |||
| 05 مه | 0 | |||
| 04 مه | 0 | |||
| 03 مه | 0 | |||
| 02 مه | 0 | |||
| 01 مه | 0 |
پستهای کانال
📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3031
(ص 191)
(طبقه متوسط)
طبقه متوسط غیرسنتی، به طور کلی مرکب از استادان دانشگاه، پزشکان، مهندسان و کارمندان عالی رتبه اداری و نظامی دولت بود. این طبقات اقتصادی در نتیجه تغییرات اجتماعی رشد و گسترش یافته بودند. از این رو، رشد آنها کاملاً به شتاب تغییر اجتماعی وابسته بود: هرچقدر فرایند تغییر اجتماعی سریع تر و جدی تر می شد، اندازه این گروه ها بزرگ تر می شد. این بخش از نیروهای اجتماعی محصول فرعی مدرنیزاسیون بود؛ از این رو، نظام فرهنگی پذیرفته آنها تقریباً به طور کامل غیرسنتی بود. ارزش های خصوصی و عمومی آنها، هر دو تحت تأثیر فرایند غربی شدن زیرساخت های کشور شکل گرفته بود.
این گروه ها تمایل به تشکیل خانواده هسته ای داشتند و کمتر در پی ایجاد ارتباط با خویشاوندان دور بودند. مذهب برای آنها موضوعی شخصی بود؛ احساس عمیق داشتن پیوند عاطفی با مذهب در آنها وجود داشت، اما شعائر مذهبی را به طور منظم به جا نمی آوردند ... بالاخره اینکه کانون توجه جهت گیری فرهنگی آنها به جای سنت ایرانی، سنت غربی بود. بخش غیرسنتی طبقه متوسط وجه غالب جمعیت مراکز شهری را شکل می داد و خود عامل واسطه ای بود که از طریق آن تغییرات اجتماعی بیشتری شکل گرفت.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️
| 2 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3030
(ص 190)
(طبقه متوسط)
اعضای سنتی طبقه متوسط، موقعیت اقتصادی خود را در روابط تولید در گذر تاریخ حفظ کرده بودند. اعضای سنتی طبقه متوسط عبارت بود از مالکان کوچک، بازرگانان (تاجران) بازار و دلالان املاک.
آنها اغلب موقعیت اقتصادی خود را بدون توجه به پیامدها و نتایج تغییرات اجتماعی جامعه حفظ کرده بودند و منزلت اقتصادی خود را مدیون تغییرات زیربنایی جامعه نبودند. ارزش های فرهنگی و هنجارینی که این گروه از آنها پیروی می کردند عمدتاً دست نخورده و بدون تغییر باقی مانده و با الگوهای سنتی رفتار و روابط قدرت هماهنگ بود. این ارزش های سنتی عبارت بود از: تداوم و استمرار خانواده بزرگ و گسترده؛ هنر و بیان دیگر اشکال ارتباط (از قبیل سخن) از طریق به کارگیری زبان و اصطلاحات سنتی؛ احترام عمیق به مذهب (اسلام) و اطاعت از آن در قلمرو احساسات و عواطف شخصی و به جا آوردن شعائر مذهبی؛ اعتقاد به روابط کاملاً شخصی و بی توجهی نسبت به رعایت آداب و الزامات قانونی.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 89 |
| 3 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3029
(ص 188)
(طبقه متوسط)
پیش از انقلاب، طبقه متوسط ایران هم بر مبنای جایگاه اقتصادی اش در روابط تولید و هم بر مبنای میزان تأثیرپذیری اش از تغییرات اجتماعی، تعریف و مشخص می شد. به لحاظ اجتماعی، طبقه متوسط به دو دسته طبقه متوسط «سنتی» و طبقه متوسط «غیرسنتی» تقسیم می شد. طبقه متوسط سنتی به ارزش ها و اعمال فرهنگی سنتی پایبند بود، در حالی که طبقه متوسط غیرسنتی، به واسطه فرایند صنعتی شدن و اشاعه فرهنگی، به روندهای اجتماعی و [الگوهای] روابط قدرت جدید گرایش داشت. به لحاظ اقتصادی، طبقه متوسط به دو دسته خرده بورژوا (یعنی طبقه متوسط حقوق بگیر و بورژوا (یعنی طبقه متوسط بالا) تقسیم می شد.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 65 |
| 4 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3028
(ص 187 و 188)
تحول و گسترش «طبقه کارگر» در ایران نتیجه و پیامد مستقیم تغییرات اجتماعی بود که کشور از دهه 1340 دستخوش آن شده بود ... طبقه کارگر ایران با اینکه خود یکی از پیامدهای اقتصادی تغییر اجتماعی بود، با تغییرات هنجارین و فرهنگی ناشی از فرایندهای صنعتی شدن و غربی شدن بیگانه بود. به جز بخش کوچکی از کارگران صنعتی ماهر، تقریباً تمام کارگران، با اینکه در محیط های شهری کار و زندگی می کردند، هنوز هم به ارزش ها و هنجارهای اجتماعی سنتی وفادار و پایبند بودند. کارگران می کوشیدند با دستیابی به شغلی مطمئن، تحرک اقتصادی داشته باشند؛ بااین حال، اغلب آگاهانه از جذب شدن در فرهنگ شهری که با نفرت و بدبینی به آن می نگریستند، خودداری می کردند. تغییرات اجتماعی دهه های 1340 و 1350، زندگی طبقه کارگر ایرانی را بیشتر به لحاظ اقتصادی متحول کرد تا به لحاظ فرهنگی.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 55 |
| 5 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3027
(ص 180)
یافتن شغل مناسب و تامین مسکن، سازگارشدن با فرهنگ شهری، و جذب شدن در روند کلی حیات شهری از جمله مسائل حادی است که مهاجران روستایی آن را تجربه می کنند. در ایران رنج و عذاب طبقه پایین جامعه به ویژه هنگامی تشدید شد که رشد اقتصادی سریع کشور در سال های 1352-1353 با توقفی ناگهانی در سال 1354 روبه رو شد و این روند بداقبالی در تمام دوران انقلاب ادامه یافت. بیکاری گسترده تنها به برجسته تر کردن و مشخص تر کردن مشکلات مهاجران در سازگاری با محیط فرهنگی شهرها کمک کرد. قرار گرفتن در شرایط نامساعد اقتصادی و فرهنگی و آگاهی نسبت به این شرایط که با درد و رنج بسیار نیز همراه بود، باعث شد مهاجران روستایی، در اوضاع و احوالی که مخالفت مرده و آرام روشنفکران با رژیم، در حال تغییر به جنبش توده ای بود، به سرعت خلقیات و روحیه انقلابی را پذیرا شوند. اگر مهاجران به جنبش مخالف انقلابی نپیوسته بودند، انقلاب ایران احتمالاً ماهیتی کاملاً متفاوت پیدا می کرد.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 57 |
| 6 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3026
(ص 175)
(اصلاحات ارضی)
درسال 1345 یک تیم تحقیقاتی وابسته به سازمان ملل متحد در باره اصلاحات ارضی در ایران به نتایج زیر دست یافت:
«هیچ چیز مانع از آن نبود که زمینداران الگوی کشاورزی را بازسازی کنند که پیش از اصلاحات ارضی در روستاهای آنان وجود داشت. آنان به شیوه ای عمل می کردند که مطمئن شوند بهترین زمینهایشان- یا در حقیقت هر نوع از زمینهایشان- به دست دوستان، خویشاوندان و وابستگان وفادر خودشان می رسد. از این گذشته، زمیندارانی که می توانستند از حق انتخاب خود برای حفظ بخش هایی از روستا استفاده کنند، به گونه ای امور را پیش می بردند که بهترین بخش های روستا و احتمالاً بخش هایی را که بر آب مورد استفاده بقیه روستا مشرف بود، برای خود نگه دارند»
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 60 |
| 7 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3024
(ص 172 و 173)
(اصلاحات ارضی)
تمایز و تفکیک جامعه ایران به دو بخش «سنتی» و «مدرن»، و تقسیمات درونی هریک از طبقات اجتماعی در امتداد خطوط موازی یکدیگر، به شکل گیری یکی از عوامل اجتماعی اصلی انقلاب ایران منجر شد. آشفتگی و بی نظمی بخش های سنتی جامعه، و نفرت و انزجار آنها از برنامه های رسمی حکومت که با جهت گیری غربی کردن جامعه ایران صورت می گرفت، بعداً به صورت مخالفت سیاسی با رژیم درآمد. در همان زمان، شناخت همگانی از رژیم به عنوان محرک و منبع اصلی تغییرات اجتماعی، به سوق یافتن فزاینده مردم ناراضی از تغییرات اجتماعی، به سوی افراد و گروه هایی منجر شد که نه تنها به لحاظ سیاسی مخالف رژیم بودند، بلکه سیاست های اجتماعی رژیم را نیز رد می کردند (از قبیل روحانیان).
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 70 |
| 8 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3024
(ص 164 و 165)
وجود این ناسازگاری ها در نظام فرهنگی باعث شدت بخشیدن به تنش هایی شد که به هر تقدیر فرایند تغییر اجتماعی، آنها را به وجود آورده بود. در سال 1357، تغییر اجتماعی در ایران آن چنان وسعت یافته بود که نه تنها تمام مجموعه ارزش های سنتی در برخورد با ارزش های نوین دچار چالش شده بود، بلکه جامعه حداقل تجانس فرهنگی خود را از دست داده بود. فرهنگ ایرانی، در معنای دقیق کلمه، دیگر به روشنی قابل تشخیص نبود و بسیار مجازی، بی ثبات و ناپایدار شده بود. صرف نظر از تمام پیامدهای دیگر، تغییر اجتماعی در ایران به سرخوردگی و ناامیدی فرهنگی کل جامعه و آشفتگی فرهنگی عامه مردم منجر شد. از این رو، هنگامی که روند انقلاب در ایران آغاز شد، نه تنها شاهد وجود مردمی بودیم که مشتاقانه و باحرارت در پی دست یافتن به هویت ازدست رفته خود در جنبشی افراطی بودند، بلکه جنبش انقلابی وظیفه طرد و کنارگذاشتن ارزش های فرهنگی رایج و جایگزین کردن آنها با ارزش های دیگر را به عنوان یکی از اهداف اصلی خود تعریف کرد.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 212 |
| 9 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3023
(ص 164)
جامعه ای که در حال گذراندن فرایند تغییر اجتماعی است، احتمالاً تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل متفاوت، اعم از داخلی و خارجی خواهد بود. غرب زدگی ایران، به معنای مدنظر جلال آل احمد، یعنی اشاعه عناصر فرهنگی عمدتاً غربی و بیگانه به فرهنگ بومی و اصیل ایرانی. تجربه فرایند مدرنیزاسیون سریع، مانند اصلاحات ساختاری و حقوقی سال های نخستین دهه 1340 و «افزایش ناگهانی بهای نفت» در سال های نخستین دهه 1350، تغییر اجتماعی را در ایران سرعت بخشید. به علاوه، تأخر فرهنگی نیز وجود داشت. ارزش های شخصی و خصوصی مردم (یعنی ارزش ها و نمادهای مذهبی، نگرش آنها نسبت به میزان زادوولد، شرایط ازدواج، بیان هنری و ادبی و ...) نسبت به ارزش های عام آنها (یعنی شغل، عادات خرید و مصرف، پوشاک و مسکن، ابزار ارتباطی و حمل ونقل و نگرش آنها نسبت به سلامتی، بهداشت عمومی، پزشکی و ...) کمتر پذیرای تغییر بود.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 163 |
| 10 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3022
(ص 106)
(کنفدارسیون)
کنفدراسیون دانشجویان ایرانی که از سال ها پیش در ایالات متحده وجود داشت در دهه 1340 از چنان قدرت و صلابتی برخوردار شده بود که نادیده گرفتنش ناممکن بود. کنفدراسیون یک سازمان فراگیر بود که عملاً تمام دانشجویان و فعالان ضدرژیم را شامل می شد. به هر حال، در نیمه دهه 1340، برخی از اعضای آن به مائوئیسم گرایش پیدا کردند. تعدادی از اعضای آن که دارای گرایش های مذهبی بودند از کنفدراسیون جدا شدند و «انجمن دانشجویان اسلامی» را شکل دادند. انجمن دانشجویان اسلامی خیلی زود تبدیل به یکی از وابسته های نهضت آزادی شد و بعد از آن به عنوان رابطی حیاتی در ایجاد هماهنگی میان فعالیت های انقلابیون در داخل ایران و غرب عمل می کرد. بیشتر بنیانگذاران و فعالان اصلی انجمن در دهه 1350 برای دیدار با آیت الله خمینی به عراق سفر کردند.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 136 |
| 11 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3021
(ص 102 و 103)
با اینکه حرف و حدیث در خصوص ملی کردن صنعت نفت حتی پیش از سال 1330 میان ایرانیان وجود داشت، مصدق در زمانی که دیگر سیاستمداران ایرانی از انجام این کار طفره میرفتند یا انجام آن را در حد سخن گفتن باقیگذاشته بودند، سعی در انجام این وظیفه داشت. او، همچنین، در زمانی مبادرت به انجام این کار کرد (در سال های بعد از 1324) که دولت بریتانیا قادر نبود از منافع خود در خاورمیانه، به ویژه به این دلیل که نفت تبدیل به ماده ای حیاتی برای شکوفایی دوباره اروپا در دوره پس از جنگ شده بود، صرف نظرکند.
... مشخص نیست اقدام به ملی کردن نفت واقعاً یکی از منافع ضروری و فوری ایران بود یا خیر. این پرسش که آیا توده های مردم به اهمیت این موضوع واقف بودند یا خیر موضوعی قابل بحث است. آنچه اهمیت داشت این بود که این عمل تبدیل به نماد احیای عزت نفس ملی و پایان بخشیدن به نفوذ بریتانیا در ایران شد و به صورت تلویحی نشان از آغاز اقدامات بنیادی تر علیه نظم سیاسی الیگارشی داشت.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 135 |
| 12 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3020
(ص 97)
حزب توده
مصدق، بر خلاف تمام افسانه هایی که حول شخصیت او گفته می شد، هرگز نتوانست بر گرایش ضدکمونیستی خود فائق آید. اگر او اجازه می داد برخی از اعضای حزب توده نیز در کابینه اش مشارکت داشته باشند، احتمالاً می توانست جایگاه خود را به میزان زیادی تحکیم بخشد و پایه قدرت خود را گسترش دهد. برخی از رهبران حزب توده، فقط به دلیل اینکه سهمی در افتخار ملی کردن صنعت نفت داشته باشند، مشتاق پیوستن به دولت مصدق بودند. برعکس، حزب توده دائماً از سوی جبهه ملی و دستگاه روحانیت مورد حمله واقع می شد. حزب توده، مصدق را «سیاستمداری ملی» می دانست و مواضع «ضدامپریالیستی» او را تحسین می کرد، اما او را به نادیده انگاشتن قدرت و توان امپریالیسم آمریکا در سال های پس از جنگ جهانی دوم و جاه طلبی ایالات متحده برای دست یافتن به «سلطه جهانی» متهم می کرد.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 128 |
| 13 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3019
(ص 93)
شاه در دوران سلطنت خود با سه کانون مخالفت روبه رو شد: روحانیان، سازمان های چریکی و احزاب سیاسی و روشنفکران. اگرچه ممکن بود در برخی دوره های زمانی خاص، یکی از این گروه ها فعال تر از بقیه باشد، تمام گروه های یادشده در دوره 35 ساله حکومت محمدرضاشاه فعالانه علیه او مبارزه می کردند. گروه های مخالف با یکدیگر نیز در ارتباط بودند و فعالیت خود را به قلمرو گروهی خود محدود نمی کردند، اگر چه هر یک از آنها، جدا از بقیه، گروه مشخصی از مخالفان رژیم را شکل می داد.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 201 |
| 14 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3018
(ص 91)
(انقلاب)
انقلاب ها، در نتیجه فروپاشی ساختاری نظام سیاسی از یک سو، و فعالیت گروه ها و سازمان هایی که از چنین شرایطی بهره می گیرند از سوی دیگر، به وقوع می پیوندند. انقلاب تنها زمانی روی خواهد داد که این دو تحول با یکدیگر مصادف شوند. پس از حادث شدن این دو پدیده است که گروه های انقلابی می توانند آلترناتیو سیاسی خود را برای نظام رو به زوال پیشین مطرح کنند. هنگامی که نهادهای سیاسی ضعیف هستند، ولی هیچ گروه سیاسی دارای حمایت مردمی وجود ندارد که بتواند اقدام به سرنگونی رژیم مستقر کند، ممکن است جنگ قدرت داخلی یا کودتا رخ دهد. اما انقلاب مستلزم تغییر واقعی نظام های سیاسی و جایگزین شدن یکی به جای دیگری است. بی ثباتی سیاسی شرط کافی تحول انقلابی نیست. بی ثباتی سیاسی باید با فعالیت گروه های مخالفی همراه باشد که می توانند مردم را در راه اهداف انقلابی خاص بسیج کنند.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 177 |
| 15 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3017
(ص 62)
تا اواخر تابستان 1357، رژیم برآورد اشتباهی از ماهیت و میزان قدرت مخالفان خود داشت. حکومت پهلوی مخالفت روحانیان با خود را مهم و فراگیر نمیدانست و چنین تصور میکرد که میتوان دستگاه روحانیت را در سال 1357 به همان سادگی سال 1342 شکست داد. برعکس، رژیم تصور میکرد چریک ها، به ویژه چریک هایی که شاه آنها را «مارکسیست های اسلامی» می نامید، نیرومندترین دشمنان رژیم هستند. شاه به آیت الله خمینی به عنوان یک «روحانی پیر و ناتوان» نگاه می کرد، نه چیزی بیش از آن شاه، حتی پس از سرنگونی خود، نه مساجد بلکه دانشگاه ها را اصلی ترین نهادهایی می دانست که باعث ایجاد شورش ها و اعتراض ها علیه سلطنت او شده بودند. تصور حکومت این بود که جامعه «مدرن شده» ایران بیشتر مجذوب روشنفکران کمونیست خواهد شد تا روحانیان سنتی.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 141 |
| 16 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3016
(ص53 و 54)
بر خلاف قدرت ظاهری حکومت پهلوی، ماهیت واقعی نهادهای آن و شرایط تکوین و تحول این حکومت باعث شده بود ضعیف و بسیار آسیب پذیر شود. ضعف حکومت پهلوی ریشه در پایه های ضعیف قدرت آن داشت که حکومت بر آنها بنا شده بود. استوار بودن پایه های حکومت پهلوی بر شخصیت شاه، باعث شده بود حکومت به شدت به حضور مستمر شاه، وضعیت ذهنی و روانی و فرمان های او وابسته شود. دستگاه اجرایی دولت نیز که کابینه ای بی برنامه و ناهماهنگ، یک حزب سیاسی فکاهی و مسخره، مجلسی نمادین و دستگاه اداری ناکارآمد و نابالغی را درون خود جای داده بود، آشفته و بی نظم بود. نهادهای نظامی نیز هیچ جایگاه و اعتباری برای استحکام بخشیدن به قدرت سیاسی دولت نداشتند؛ زیرا نیروهای مسلح، اساساً به منظور برخورد با تجاوز خارجی طراحی شده بود و ساواک نیز در وهله اول، وظیفه خنثی کردن و بی اثر ساختن نقشه ها و برنامه های جاسوسان خارجی را بر عهده داشت.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 106 |
| 17 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3015
(ص 43 و 44)
(حزب رستاخیز)
همچنین، بوروکراسی دولتی همچون سازوکاری عمل می کرد که از طریق آن افراد جدید می توانستند وارد قلمرو نخبگان قدرت شوند. رژیم، از طریق سازوکارها و برنامه های متفاوت، تلاش وسیع و گسترده ای برای جذب روشنفکران- به ویژه روشنفکرانی که پیش از این به احزاب مخالف یا دیدگاه های سیاسی خاصی گرایش نیافته بودند- به سوی نظام آغاز کرد. رژیم می کوشید با انتصاب برخی از روشنفکران به پست های بالای اداری یا وارد کردن آنها به هسته های مشاوره دربار، آنان را در نظام سیاسی حاکم حل کند. به هرحال، تعداد روشنفکرانی که به رژیم پهلوی پیوستند، بسیار اندک بود. همین تعداد محدود نیز در دادن جهت سیاسی خاص به رژیم و کاستن از میزان آسیب پذیری آن در مقابل انقلاب ناتوان بودند.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 97 |
| 18 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3014
(ص 39 و 40)
(حزب رستاخیز)
به حزب رستاخیز به عنوان ابزار کارآمد و مطمئنی نگریسته می شد که نظام سیاسی می توانست از طریق آن، ضمن حفظ وضعیت کلی، به تدریج خود را اصلاح کند؛ اما بسیاری از مخالفان خاموش رژیم که تعداد آنها نیز در حال افزایش بود، اعتقاد داشتند تأسیس حزب رستاخیز باعث به وجود آمدن محدودیت ها و سختگیری هایی آشکار، همانند آنچه در هر رژیم دیکتاتوری دیده میشود، شده است. مهم تر اینکه، تأکید حزب بر مسئله «راهنمایی» و «ارشاد» جامعه، یا به عبارت دیگر، تلاش این حزب برای تأثیرگذاشتن بر اذهان مردم و سوق دادن آرمانها و خواستههای آنها به سوی اهداف و آرمانهایی که به آنها اعتقاد ندارند، بیانگر وجود فاشیسم بود. حتی امیدهایی که برخی افراد خوش خیال در سر می پروراندند، بسیار زود از بین رفت و با بوروکراتیزه شدن حزب و تبدیل آن به عنصر دیگری از نظام اداری دولتی، ناامیدی از حزب رستاخیز بسیار زود میان نیروهای سیاسی جامعه ریشه دوانید.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 109 |
| 19 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3013
(ص 37 و 38)
(حزب رستاخیز)
برخی بر این اعتقادند که دو گروه بسیار متفاوت از مشاوران، حزب رستاخیز را طراحی کردند. گروه اول عبارت بود از تحصیل کردگان درجه دکتری در علوم سیاسی که فارغ التحصیل دانشگاه های ایالات متحده بودند. اینان بر اساس تفسیر و درک سطحی خود از کتاب «نظم سیاسی در جوامع در حال دگرگونی» اثر هانتینگتون، تأسیس حزب رستاخیز را پیشنهاد کردند. گروه دوم عبارت بود از طرفداران سابق حزب توده که عقیده داشتند فقط سازمان حزبی به شیوه لنینیستی می تواند توده ها را به حرکت درآورد و این نوع سازمان بهترین ابزار ملحق کردن توده ها به فرایند سیاسی جامعه است... تشکیلات سازمانی حزب رستاخیز و کارکردهای آن در دوره پس از شکل گیری اولیه، حاکی از آن است که شاه می کوشید با تأکید بر مدرنیزاسیون اقتصادی و اجتماعی کشور، مشروعیت خود را افزایش دهد و اقتدار سیاسی سنتی خود را تقویت کند.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 223 |
| 20 | 📕 انقلاب ایران (ریشههای ناآرامی و شورش)
✍️ مهران کامروا | ترجمه: مصطفی مهرآیین
📚 نشر کرگدن (۱۳۹۸)
📝 کتابخوان: علی صاحبی
🏁 یادداشت 3012
(ص 34 و 35)
هویدا تنها به برخی از وزیران خاص کابینه و کسانی اجازه ملاقات با شاه می داد که با تملق و چاپلوسی اخبار دلخواه شاه را مطرح می کردند، و دسترسی افراد دیگر را به شاه به حداقل رساند. گفته می شود وقتی دربار در روزهای نخستین سال 1357 با شوک های انقلابی اولیه روبه رو شد، شهبانو فرح از اینکه دربار پیش از این از دست یافتن به اطلاعات درست و دقیق در باره وضعیت کشور و احساسات مردم محروم بوده، شکایت و گله داشته است. شاه نیز بعدها اعتراف کرد با وجود اینکه «چشم و گوشهایی میان مردم» داشته است، «اطلاعات دقیق اندکی» در خصوص پیامدها و نتایج سیاست هایی که او مشتاقانه آنها را دنبال می کرد، به او می رسیده است.
@Book_Way | کتابراه
📚〰️〰️〰️ | 165 |
