اکنون در دسترس! پژوهش تلگرام ۲۰۲۵ — مهمترین بینشهای سال 
Əxlaq Məktəbi
رفتن به کانال در Telegram
Əxlaq, əqaid və təfsir dərsləri Əxlaq ayələrinin və Əxlaq hədislərinin şərhi Nəfsin islahı və Əxlaqi problemlərin müalicəsi Əxlaqi tərəqqi və seyri-sülukun yolları @Rza_iravan
نمایش بیشتر2 328
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
-57 روز
-2330 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئن '26
ژوئن '26
+9
در 1 کانالها
مه '26
+28
در 2 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+25
در 2 کانالها
Get PRO
مارس '26
+23
در 2 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+27
در 2 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+34
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+28
در 3 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+22
در 1 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+30
در 1 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+14
در 1 کانالها
Get PRO
اوت '25
+27
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+29
در 3 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+36
در 2 کانالها
Get PRO
مه '25
+30
در 1 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+32
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '25
+40
در 1 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+44
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+58
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+64
در 2 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+46
در 1 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+101
در 1 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+44
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '24
+241
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+51
در 4 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+79
در 1 کانالها
Get PRO
مه '24
+137
در 2 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+83
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '24
+95
در 1 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+44
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+57
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+39
در 1 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+66
در 1 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+205
در 50 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+151
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+71
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+84
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+134
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+64
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+51
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+118
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+102
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+121
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+123
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+131
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+153
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+208
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+183
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+131
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+159
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+136
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+139
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+118
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+108
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+168
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+194
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+115
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+100
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+185
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+336
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+123
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+5 484
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+120
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '21
+84
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '21
+117
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '21
+220
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '21
+335
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '20
+1 470
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 16 ژوئن | +1 | |||
| 15 ژوئن | 0 | |||
| 14 ژوئن | 0 | |||
| 13 ژوئن | +1 | |||
| 12 ژوئن | +1 | |||
| 11 ژوئن | 0 | |||
| 10 ژوئن | +1 | |||
| 09 ژوئن | +1 | |||
| 08 ژوئن | +2 | |||
| 07 ژوئن | 0 | |||
| 06 ژوئن | 0 | |||
| 05 ژوئن | +1 | |||
| 04 ژوئن | +1 | |||
| 03 ژوئن | 0 | |||
| 02 ژوئن | 0 | |||
| 01 ژوئن | 0 |
پستهای کانال
| 2 | 🕋 Təvəkkül - Salamatlıq və mənəvi əmin-amanlıq qazandırmaq amili.
🌍 İnsanlar həm bu dünyada, həm də axirətdə sağlamlıq, əmin-amanlıq və təhlükəsizlik axtarırlar.
📖 Allah-taala Qurani-kərimdə Zumər surəsinin 54-cü ayəsində belə buyurur:
وَ أَنِیبُوا إِلَی رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَن یَأْتِیَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لاَ تُنْصَرُونَ
"Əzab sizə gəlməzdən əvvəl Rəbbinizin dərgahına qayıdın və Onun qarşısında təslim olun. Sonra sizə heç kəs tərəfindən kömək olunmayacaq."
✅ Allah-taala bu ayədə buyurur ki, əmin-amanlığınız və təhlükəsizliyiniz əlinizdən çıxmamış, çətinliklərin və bəlaların caynağına düşməmiş, əzab və sıxıntılarla üzləşməmişdən əvvəl ilahi məqama təslim olun.
🔰 Ayə zahirdə axirət əzabına işarə etsə də, onun mənasından dünya həyatı üçün də ümumi şəkildə istifadə etmək olar. Çünki Allaha təslim olmaq insan üçün mənəvi təhlükəsizlik, əmin-amanlıq və sağlamlıq gətirir.
⚠️ Bu mərhələnin sonunda bir daha xatırlatmaq istəyirəm ki, təvəkkül o deməkdir ki, insan Allahın varlıq aləmindəki hakimiyyətinə və daimi hüzuruna etimad etsin, Allahın tərbiyə proqramını bütün varlığı ilə qəbul etsin və ilahi seçimləri öz həyat proqramında ən doğru seçimlər kimi qəbul etsin.
🌐 İnsan ölçülü və tarazlı şəkildə meydana çıxıb öz vəzifəsini yerinə yetirdikdə, eyni zamanda səylərinin nəticə verməsinin Allahın əlində olduğuna inandıqda, Allaha arxalandıqda və Allahı öz əməllərinə şahid bildikdə, onun daxilində həmişə qələbə, ümid və müvəffəqiyyət hissi canlı qalır. O da bu ümidlə yoluna davam edir.
💠 Dedik ki, təvəkkülün müxtəlif mərtəbələri vardır. Salik (Allaha doğru hərəkət edən şəxs) təvəkkül məqamında inkişaf etdikcə və daha yüksək mərhələyə keçdikcə, artıq özünü müstəqil seçim sahibi hesab etmir və işlərini Allahın hökmünə həvalə edir. Bundan da üstün məqam təslim məqamıdır. Bu mərhələdə artıq "mən" və "biz" anlayışı aradan qalxır.
💎 Nə qədər ki, insanın varlığında "mən" və "biz" hissi hökm sürür, o, "təfviz" (işləri Allaha həvalə etmək) və "təslim"in həqiqi dadını dada bilməz.
🔆 İnsan öz varlığını Allahın hüzuruna təqdim etdikdə və ruhu ilahi sifətlərin təcəllisi üçün bir güzgüyə çevrildikdə, Allahın lütfü ilə təvəkküldən də uca məqamlara qədəm qoyar.
🕋 İmam Hüseyn əleyhissəlam Kərbəla səfəri boyunca Allahı özünün yeganə dayaq və sığınacağı hesab edir və bu tövhid həqiqətini daim bəyan edirdi. Buna görə də Aşura günü ikinci çıxışında, hər iki ordu döyüşə hazır olduqdan sonra Ömər ibn Sədin qoşununa xitab edərək buyurdu:
«...Sözlərimə qulaq asın və tələsməyin... Sonra bütün qüvvələrinizi və şəriklərinizi bir yerə toplayın ki, işiniz sizə qaranlıq qalmasın. Daha sonra mənim barəmdə qərarınızı verin və mənə möhlət də verməyin. Həqiqətən, mənim himayədarım Kitabı nazil edən Allahdır və O, salehlərin himayədarıdır.»
Sonra əhdlərini pozanlar haqqında nifrin etdikdən sonra Allah-taalaya ərz etdi:
أَنتَ رَبُّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
"Allahım! Sən bizim Rəbbimizsən. Biz yalnız Sənə təvəkkül edirik, Sənə tərəf dönürük və dönüşümüz də Sənədir."
🔵 Aşura günündə əllərini göyə qaldıraraq belə dua etdi:
اللّهُمَّ أَنْتَ ثِقَتِي فِي كُلِّ كَرْبٍ
"İlahi! Hər bir çətinlik və müsibətdə mənim etibarım və dayağım yalnız Sənsən."
✅ Bu sözlər göstərir ki, İmam Hüseyn əleyhissəlamın bütün hərəkətlərinin əsasında tövhid, təvəkkül və Allaha tam arxalanmaq dayanırdı. O, ən ağır müsibətlərin və ən çətin anların içində belə yalnız Allahı öz sığınacağı və dayağı bilirdi.
@axlaq | 113 |
| 3 | Bu sözlər göstərir ki, İmam Hüseyn əleyhissəlamın bütün hərəkətlərinin əsasında tövhid, təvəkkül və Allaha tam arxalanmaq dayanırdı. O, ən ağır müsibətlərin və ən çətin anların içində belə yalnız Allahı öz sığınacağı və dayağı bilirdi.
@axlaq | 1 |
| 4 | 🕋 Təvəkkül - Salamatlıq və mənəvi əmin-amanlıq qazandırmaq amili.
🌍 İnsanlar həm bu dünyada, həm də axirətdə sağlamlıq, əmin-amanlıq və təhlükəsizlik axtarırlar.
📖 Allah-taala Qurani-kərimdə Zumər surəsinin 54-cü ayəsində belə buyurur:
وَ أَنِیبُوا إِلَی رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَن یَأْتِیَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لاَ تُنْصَرُونَ
"Əzab sizə gəlməzdən əvvəl Rəbbinizin dərgahına qayıdın və Onun qarşısında təslim olun. Sonra sizə heç kəs tərəfindən kömək olunmayacaq."
✅ Allah-taala bu ayədə buyurur ki, əmin-amanlığınız və təhlükəsizliyiniz əlinizdən çıxmamış, çətinliklərin və bəlaların caynağına düşməmiş, əzab və sıxıntılarla üzləşməmişdən əvvəl ilahi məqama təslim olun.
🔰 Ayə zahirdə axirət əzabına işarə etsə də, onun mənasından dünya həyatı üçün də ümumi şəkildə istifadə etmək olar. Çünki Allaha təslim olmaq insan üçün mənəvi təhlükəsizlik, əmin-amanlıq və sağlamlıq gətirir.
🔵 İnabə qəlbin Allaha yönəlməsi deməkdir. Yəni insan qəlbinin istiqamətini Allaha doğru çevirməlidir. Bu baxımdan, inabə sözü daha çox "qəlbi yönəlişi" ifadə edir. Halbuki tövbə daha çox zahiri və əməli nəticələrə malikdir.
🟢 İnabə insanın ruh və qəlbinin Allaha tərəf yönəlməsidir. Əlbəttə, günahlardan qayıtdıqdan sonra artıq insanın qəlbi ilə Allah-taala arasında maneə qalmamalıdır. Məhəbbət iddiası zahirdə də özünü göstərməlidir.
🕋 İnabə Uca Allah qarşısında tam təslim olmaqdır. Qəlb və ruh təslim olduqda isə insanın qarşısında ilahi göstərişlərə tabe olmaqdan başqa yol qalmır. İnsan Allahın bəşəriyyət üçün nazil etdiyi ən gözəl nemətlərə və göstərişlərə tabe olmalıdır.
⚠️ Bu mərhələnin sonunda bir daha xatırlatmaq istəyirəm ki, təvəkkül o deməkdir ki, insan Allahın varlıq aləmindəki hakimiyyətinə və daimi hüzuruna etimad etsin, Allahın tərbiyə proqramını bütün varlığı ilə qəbul etsin və ilahi seçimləri öz həyat proqramında ən doğru seçimlər kimi qəbul etsin.
🌐 İnsan ölçülü və tarazlı şəkildə meydana çıxıb öz vəzifəsini yerinə yetirdikdə, eyni zamanda səylərinin nəticə verməsinin Allahın əlində olduğuna inandıqda, Allaha arxalandıqda və Allahı öz əməllərinə şahid bildikdə, onun daxilində həmişə qələbə, ümid və müvəffəqiyyət hissi canlı qalır. O da bu ümidlə yoluna davam edir.
💠 Dedik ki, təvəkkülün müxtəlif mərtəbələri vardır. Salik (Allaha doğru hərəkət edən şəxs) təvəkkül məqamında inkişaf etdikcə və daha yüksək mərhələyə keçdikcə, artıq özünü müstəqil seçim sahibi hesab etmir və işlərini Allahın hökmünə həvalə edir. Bundan da üstün məqam təslim məqamıdır. Bu mərhələdə artıq "mən" və "biz" anlayışı aradan qalxır.
💎 Nə qədər ki, insanın varlığında "mən" və "biz" hissi hökm sürür, o, "təfviz" (işləri Allaha həvalə etmək) və "təslim"in həqiqi dadını dada bilməz.
🔆 İnsan öz varlığını Allahın hüzuruna təqdim etdikdə və ruhu ilahi sifətlərin təcəllisi üçün bir güzgüyə çevrildikdə, Allahın lütfü ilə təvəkküldən də uca məqamlara qədəm qoyar.
🕋 İmam Hüseyn əleyhissəlam Kərbəla səfəri boyunca Allahı özünün yeganə dayaq və sığınacağı hesab edir və bu tövhid həqiqətini daim bəyan edirdi. Buna görə də Aşura günü ikinci çıxışında, hər iki ordu döyüşə hazır olduqdan sonra Ömər ibn Sədin qoşununa xitab edərək buyurdu:
«...Sözlərimə qulaq asın və tələsməyin... Sonra bütün qüvvələrinizi və şəriklərinizi bir yerə toplayın ki, işiniz sizə qaranlıq qalmasın. Daha sonra mənim barəmdə qərarınızı verin və mənə möhlət də verməyin. Həqiqətən, mənim himayədarım Kitabı nazil edən Allahdır və O, salehlərin himayədarıdır.»
Sonra əhdlərini pozanlar haqqında nifrin etdikdən sonra Allah-taalaya ərz etdi:
أَنتَ رَبُّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
"Allahım! Sən bizim Rəbbimizsən. Biz yalnız Sənə təvəkkül edirik, Sənə tərəf dönürük və dönüşümüz də Sənədir."
🔵 Aşura günündə əllərini göyə qaldıraraq belə dua etdi:
اللّهُمَّ أَنْتَ ثِقَتِي فِي كُلِّ كَرْبٍ
"İlahi! Hər bir çətinlik və müsibətdə mənim etibarım və dayağım yalnız Sənsən." | 1 |
| 5 | 📖 Quranın qısa təfsiri
🔰 Fatihə surəsi, ayə 4
مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
"Cəza və hesab gününün sahibi."
🕋 Malik:
Allah həqiqi və mütləq sahibdir. Onun malikiyyəti tam və kamildir, bu malikiyyətdə heç kəs Ona şərik deyildir.
🪐 Yəvmid-din: Cəza və hesab günü.
Burada «din» sözü məzhəb mənasında deyil, mükafat, cəza və hesab mənasındadır. Qiyamət günü bütün insanların əməlləri araşdırılacaq və hər kəs öz əməlının son nəticəsini görəcəkdir.
1⃣ Bu ayə «Rəbbil-aləmin» və «ər-Rəhmanir-Rəhim» ifadələrindən sonra gəlmişdir ki, Allahın təkcə dünyanın Rəbbi və sonsuz mərhəmət sahibi deyil, həm də Qiyamət gününün mütləq sahibi olduğunu göstərsin.
2⃣ «Yəvmid-din»ə diqqət çəkmək insanı axirət və ilahi hesabat haqqında düşünməyə sövq edir, onu dünya qafilliyindən uzaqlaşdırır.
3⃣ Əllamə Təbatəbainin nəzərinə görə, «Maliki yəvmid-din» ifadəsi Allahın axirət aləmindəki mütləq hakimiyyətini və rububi tövhidini bəyan edir. O gün Allahın izni olmadan heç kəsin, hətta peyğəmbərlərin və övliyaların belə, müstəqil sahiblik və ixtiyarı yoxdur.
4⃣ Bu ayə surənin axarını tərif və həmd mərhələsindən ilahi ədalət və hesab gününə yönəldir, beləliklə bəndəni sonrakı ayələrdə gələcək hidayət istəyinə hazırlayır.
@axlaq | 129 |
| 6 |  بدون متن... | 138 |
| 7 | 🔰 Əzadarlığın zərurəti barədə Qurani-kərimdən üç dəlil
1⃣ İlahi şüar və əlamətlərə ehtiram
📖 Qurani-kərim Həcc surəsinin 32-ci ayəsində buyurur:
ذَٰلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ
"(Haqq söz) budur: Kim Allahın nişanələrinə ehtiram göstərsə, şübhəsiz, (bu ehtiram) qəlblərdəki təqvadan hasil olur."
🛑 Məhərrəm ayı İlahi şüar və nişanələrdən biridir.
✅ İmam Hüseyn əleyhissalamın əzadarlıq məclisləri insanlarda itaət və ibadət ruhiyyəsini yüksəldir və fədakarlıq xüsusiyyətini canlandırır, Allahın düşmənləri qarşısında onlara qüvvət verir...
2⃣ Əhli-beytə (ə) məhəbbət və itaət
📖 Qurani-kərim Şura surəsinin 23-cü ayəsində buyurur:
قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَىٰ
"De: Mən sizdən peyğəmbərliyimin əvəzində qohumlarıma (Əhli-beytimə) əməli məhəbbətdən başqa bir şey istəmirəm."
🌐 Əhli-beytə (ə) itaət etmək, onların hədəflərini yaşatmağa çalışmaq, Allahın dininin yayılması naminə hər şeyini fəda edən imam Hüseyn əleyhissalama əzadarlıq etmək və həzrət Sahibəzzaman əleyhissalama dəstək olmaq ayədəki "məvəddət" kəlməsinin bariz nümunəsidir.
3⃣ İlahi günləri xatırlamağın zərurəti
📖 Qurani-kərim İbrahim surəsinin 5-ci ayəsində buyurur:
وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ
"... Allahın günlərini insanlara xatırlat. Bunda çox səbir və şükür edənlər üçün dəlillər vardır."
🔆 İmam Hüseyn əleyhissalama əzadarlıq etmək, o həzrətin qorxmazlıq və fədakarlığını insanlara xatırlatmaq, Allahın dinini yaymaq üçün mübarizə və qəhrəmanlıq ruhiyyəsinin bizim canımızda dirilməsinə səbəb olur.
t.me/axlaq | 175 |
| 8 | Tarixdən ibrət.m4a | 188 |
| 9 | 🟤 Üç şey gizlədilmişdir.
✍ İmam Həsən Müctəba əleyhissalam buyurur:
إِنَّ اللَّهَ خَبَّأَ ثَلَاثَةً فِي ثَلَاثَةٍ: خَبَّأَ رِضَاهُ فِي طَاعَتِهِ؛ فَلَا تُحَقِّرَنَّ مِنَ الطَّاعَةِ شَيْئًا فَلَعَلَّ رِضَاهُ فِيهِ، وَخَبَّأَ سَخَطَهُ فِي مَعْصِيَتِهِ؛ فَلَا تُحَقِّرَنَّ مِنَ الْمَعْصِيَةِ شَيْئًا فَلَعَلَّ سَخَطَهُ فِيهِ، وَخَبَّأَ أَوْلِيَاءَهُ فِي خَلْقِهِ؛ فَلَا تُحَقِّرَنَّ أَحَدًا فَلَعَلَّهُ الْوَلِيُّ
"Allah-taala üç şeyi üç şeydə gizlətmişdir:
1️⃣ Öz razılığını itaətlərin içində gizlətmişdir. Buna görə də heç bir itaəti kiçik sayma. Ola bilsin ki, Allahın razılığı məhz həmin itaətdə olsun.
2️⃣ Öz qəzəbini günahların içində gizlətmişdir. Buna görə də heç bir günahı kiçik sayma. Ola bilsin ki, Allahın qəzəbi məhz həmin günahda olsun.
3️⃣ Öz dostlarını bəndələri arasında gizlətmişdir. Buna görə də heç kəsi kiçik sayma. Ola bilsin ki, o şəxs Allahın vəlisi və xüsusi dostu olsun.
📕 Biharul-ənvar 75-ci 188-ci səhifə
✅ İtaətlər və günahlar, müvafiq olaraq Allahın razılığına və qəzəbinə səbəb olan amillərdir.
🕋 Allah-taala Ona itaət edən bəndədən razı olar, Ona qarşı çıxan və günah edən bəndədən isə narazı qalar.
💠 Allah mərhəmətli və kərimdir. O, bəndələrinə möhlət verir və onların eyiblərini dərhal aşkara çıxarmır. Lakin bu, insanın məğrur olmasına və günahı kiçik saymasına səbəb olmamalıdır. Bəzən kiçik görünən bir günah Allahın qəzəbini cəlb edə və ilahi cəzanın nazil olmasına səbəb ola bilər.
🟢 Yaxşı əməllərin hamısı – istər böyük, istərsə də kiçik olsun – ilahi mükafata səbəb olur. Lakin bəzən kiçik bir yaxşılıq Allahın o qədər xoşuna gəlir ki, ona görə çox böyük mükafat əta edir. Buna görə də heç bir yaxşı əməli kiçik saymaq olmaz.
💎 Allahın övliyaları adətən insanlar arasında adi və tanınmamış şəkildə yaşayırlar. Onların xüsusi bir nişanəsi olmur və biz çox vaxt onları tanımırıq. Buna görə də heç kimə təhqir və alçaq baxışla yanaşmamaq lazımdır. Haradan bilirik ki, o insan bizdən daha yaxşı deyil?! Haradan bilirik ki, o, Allahın xüsusi dostlarından deyil?!
@axlaq | 210 |
| 10 | ❓ İnsan fitrətən (təbiətcə) xoşbəxtdir yoxsa bədbəxt?
⚠️ Bu suala cavab vermək üçün bir neçə nəzəriyyə irəli sürülmüşdür:
1⃣ Birinci nəzəriyyə:
İnsan fitrətən bədbəxtdir və onun zatında bədbəxtlik vardır.
🌍 Təəssüf ki, bu gün bəzi insanlar öz təkəbbürlü davranışlarına haqq qazandırmaq, yırtıcılığı, şöhrətpərəstliyi və qüdrətpərəstliyi təbii göstərmək üçün bu baxışdan sui-istifadə edirlər.
2⃣ İkinci nəzəriyyə:
İnsan fitrətən xoşbəxtdir və səadət bütün insanların zatında mövcuddur.
🌐 Buna görə də əgər bir insan xoşbəxt deyilsə, deməli onun fitrəti zədələnmiş və ya öz təsirini itirmişdir.
3⃣ Üçüncü nəzəriyyə:
İnsan nə fitrətən xoşbəxt, nə də fitrətən bədbəxtdir. O, dünyaya rəngsiz su kimi gəlir və ona hansı rəng verilsə, həmin rəngi qəbul edir. Nəticədə ya xoşbəxt ya da bədbəxt olur.
⭕️ Beləliklə, dünyaya gələn körpə nə zatən xoşbəxt, nə də zatən bədbəxtdir.
⚠️ O, tədricən ailənin, yaxşı və ya pis dostların, məktəb və universitet mühitinin, yaxud media və sosial şəbəkələrin təsiri altında xoşbəxtlik və ya bədbəxtlik yolunu gedirlər.
4⃣ Dördüncü nəzəriyyə:
İnsanlar iki qrupdur; bir qrup fitrətən səadətli və xoşbəxt, digər qrup isə fitrətən bədbəxtdir.
🟡 Necə ki, torpaqda həm qızıl, həm də dəmir mədənləri mövcuddur, insanların fitrətləri də fərqlidir. Buna görə də bəzi insanlar fitrətən səadətli, bəziləri isə fitrətən bədbəxtdirlər.
5⃣ Beşinci nəzəriyyə:
⚠️ Dostlar, digər nəzəriyyələrdən daha dəqiq görünən bu baxışa görə;
👉 İnsan ruh və mənəvi baxımdan fitrətən xoşbəxt və səadətlidir,
👉 lakin bədən və maddi baxımdan fitrətən bədbəxtliyə meyillidir.
🔆 Bu səbəbdən əgər insan öz ruhani və mənəvi tərəfini maddi tərəfinə (fitrətini təbiətinə, ağlını nəfsinə) üstün tutaraq kamillik yolu olan düz yolla (siratəl-müstəqimlə) irəliləsə, səadətə qovuşaca və xoşbəxt olacaqqdır.
⚫️ Lakin ruhunu və mənəvi yönünü bədəninin, nəfsinin və maddi istəklərinin hakimiyyəti altına versə, bədbəxtliyə düçar olacaqdır.
@axlaq | 190 |
| 11 | ✅ Təvəkkül insanda əzm və iradəni gerçəkləşdirir və əmələ çevirir.
🕋 Təvəkkül mövzusunda mühüm yeri olan "əzm" sözü qətiyyət və iradə mənasını verir.
🕌 Ulul-əzm (daha çox əzmkar) peyğəmbərlər ən güclü iradəyə sahib olan peyğəmbərlər olmuşlar. Lakin bu iradənin üzə çıxması və həyata keçməsi üçün əlverişli və asanlaşdırıcı amillər də lazımdır.
🔰 Allah-taala idarəçilik baxımından Qurani-kərimin ən mühüm ayələrindən biri olan Ali-İmran surəsinin 159-cu ayəsində belə buyurur:
فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظّاً غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَی اللهِ إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِینَ
"(Ya Muhəmməd!) Allahın mərhəməti sayəsində sən onlarla mülayim davrandın. Əgər kobud və daşqəlbli olsaydın, onlar sənin ətrafından dağılıb gedərdilər. Elə isə onları bağışla, onlar üçün Allahdan bağışlanma dilə və işlərdə onlarla məsləhətləş. Lakin qəti qərara gəldikdə isə Allaha təvəkkül et. Həqiqətən, Allah təvəkkül edənləri sevir."
🕋 Allah-taala bu ayədə həzrət Muhəmmədə (s) buyurur ki, ilahi mərhəmət sayəsində sən insanlarla yumşaq və mehriban rəftar edirsən. Əgər bu yumşaqlıq səndə olmasaydı, insanlar sənin ətrafından uzaqlaşardılar və səni cəlbedici hesab etməzdilər. Sənin qəlbinin, üzünün, dilinin və davranışının mülayimliyi insanların sənin ətrafına toplaşmasına səbəb olur.
🟢 Bu ilahi göstərişdə idarəçilik üçün dörd mühüm xüsusiyyət qeyd edilmişdir:
فَاعْفُ عَنْهُمْ
1. "Onları bağışla, əfv et."
💫 Uğurlu idarəçilikdə əfv, bağışlama və güzəşt ruhu olmalıdır. Əgər bağışlama olmazsa, insanı "yetişdirmək və tərbiyə etmək" əvəzinə insanlar itirilər. Əlbəttə, burada bağışlama məsuliyyətsiz şəkildə hər şeyi buraxmaq mənasında deyil.
وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ
2. "Onlar üçün bağışlanma dilə."
🟡 Yəni onların nöqsanlarını aradan qaldırmağa, şəxsiyyətlərini kamilləşdirməyə çalış. Elə et ki, səhvləri təkrarlanmasın və istedadları inkişaf etsin. Bu yanaşma insanı davamlı səhv edib öyrənmək dövründən çıxarır.
وَ شَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ
3. "İşlərdə onlarla məsləhətləş."
🔵 Yəni insanlarda iştirak və məsuliyyət hissi yarat. Onları qərarvermə prosesinə cəlb et ki, özlərini işin bir hissəsi hesab etsinlər.
فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَی اللهِ
4. "Qəti qərara gəldikdə Allaha təvəkkül et."
🟠 Yəni məsləhətləşmədən sonra qətiyyətli ol və qərar ver. Hər bir rəhbər və idarəçi məsləhətləşdikdən sonra iradə və qətiyyət göstərməlidir.
🔆 Lakin iradəni əmələ çevirən, onu asanlaşdıran və insana arxayınlıq verən əsas amil təvəkküldür.
🪐 Allaha təvəkkül etmək əzm və iradəni üzə çıxarır, hərəkətə gətirir və inkişaf etdirir, eyni zamanda şəkk-şübhə və tərəddüdü aradan qaldırır və insanın qəlbinə aramlıq bəxş edir.
@axlaq | 182 |
| 12 |  بدون متن... | 196 |
| 13 |  بدون متن... | 198 |
| 14 | ⭕️ Münafiqin xüsusiyyətləri.
📝 İmam ZeynulAbidin əleyhissalam buyurur:
إِنَّ الْمُنَافِقَ يَنْهَى وَلَا يَنْتَهِي، وَيَأْمُرُ بِمَا لَا يَأْتِي، وَإِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ اعْتَرَضَ
“Həqiqətən, münafiq (pis işlərdən) çəkindirər, amma özü onlardan əl çəkməz; özü etmədiyi işləri başqalarına əmr edər; namaza durduqda isə üzünü bu yana, o yana çevirər (fikri və diqqəti dağınıq olar).”
📕 əl-Kafi 2-ci cild 396-cı səhifə
🔘 Nifaq insanın zahiri ilə batininin, sözü ilə əməlının bir-birinə uyğun gəlməməsidir.
🟣 İnandığı kimi danışmayan, danışdığı kimi yaşamayan və ya əməllərində riyakarlıq edən şəxs münafiqdir.
🕌 İslam tarixi boyunca müsəlmanlar ən böyük zərbələri çox vaxt münafiqlərdən almışlar. Münafiqlər həmişə İslamın və müsəlmanların gizli düşmənləri olmuşlar. Buna görə də müsəlmanlar ayıq-sayıq olmalı, onları tanımalı və arxadan vurulan zərbələrdən qorunmalıdırlar.
📖 Qurani-kərimdə Münafiqun surəsi adlı ayrıca bir surə vardır.
Həmçinin Quranda, xüsusilə Tövbə surəsi və Nisa surəsi də daxil olmaqla bir çox ayələrdə münafiqlərin əxlaqi, davranış və danışıq xüsusiyyətləri açıqlanmışdır.
👇Bu hədisdə münafiqin üç əlaməti göstərilir:
1. İnsanları pis işlərdən çəkindirər, amma özü həmin pis işlərdən uzaq durmaz.
2. Yaxşı işlər görməyi əmr edər, amma özü onları yerinə yetirməz.
3. Namaz qılarkən qəlbi və fikri Allahda olmaz; diqqəti başqa yerlərdə gəzər. Namazı Allaha ibadət etmək üçün deyil, özünü dindar göstərmək və insanları aldatmaq üçün qılar. Buna görə də namazında hüzuri-qəlb, xüşu və ixlas olmaz; sağa-sola baxar, diqqəti dağınıq olar.
✅ Əməllərə dəyər verən əsas amil ixlasdır.
Əməlləri dəyərdən salan isə nifaqdır.
@axlaq | 206 |
| 15 | 📖 Quranın qısa təfsiri
🔰 Fatihə surəsi, 3-cü ayə
الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
"Bağışlayan, Mərhəmətli(dir)".
🕋 ər-Rəhman: Allahın sonsuz və hər şeyi əhatə edən rəhmətini bildirən mübaliğə sifətidir. Bu rəhmət dünyada bütün məxluqları əhatə edir; mömin və kafirə, insana və heyvana, yaxşı və pisə çatır. Allahın Rəhmaniyyəti maddi və mənəvi nemətləri hər kəsə bəxş edən ümumi rəhmətdir.
🕋 ər-Rəhim: Allahın xüsusi və özəl rəhmətidir. Bu rəhmət daha çox möminlərə, saleh bəndələrə və Allahın razılığını qazananlara şamil olur. Xüsusilə axirətdə bu rəhmət özünü daha aydın şəkildə göstərir.
1⃣ Bu iki sifətin «Rəbbil-aləmin» ifadəsindən sonra gəlməsi göstərir ki, Allahın tərbiyə və idarəçiliyi rəhmət və mərhəmət üzərində qurulmuşdur.
2⃣ «Rəhman» Allahın ümumi və hər şeyi əhatə edən rəhmətini, «Rəhim» isə iman əhli üçün olan xüsusi və davamlı rəhmətini ifadə edir.
3⃣ Bu iki sifətin həm Bismillədə, həm də burada təkrar olunması ilahi rəhmətin bəndələrin hidayəti və tərbiyəsinin əsas dayağı olduğunu vurğulayır. Əllamə Təbatəbainin qeyd etdiyi kimi, bu iki ad Allahın ən çox təkrarlanan gözəl adlarındandır.
4⃣ Bu ayə insanı Allahın geniş rəhmətinə ümidvar edir və Fatihə surəsinin ümid, dua və ilahi lütfə sığınmaq ruhunu gücləndirir.
5⃣ Beləliklə, Fatihə surəsinin əvvəlində Allah Özünü əvvəlcə bütün aləmlərin Rəbbi, sonra isə sonsuz rəhmət sahibi kimi tanıdır ki, bəndə Onu qorxu ilə deyil, ümid və məhəbbətlə tanısın.
@axlaq | 196 |
| 16 | 🕋 Təvəkkül - Səbəblərə həddindən artıq bağlanmaqdan qurtuluş.
🌍 Aydındır ki, biz həyatımızda müxtəlif səbəblərin təsiri altındayıq və çox vaxt xoşbəxtliklərimizi və ya bədbəxtliklərimizi həmin səbəb və amillərə aid edirik. Halbuki təvəkkülün zəifliyi səbəbindən bütün səbəblərin arxasında duran həqiqi Səbəbkarı – Musəbbibul-Əsbabı (səbəblərə təsir verəni) görmürük.
🕋 Allah-taala buyurur:
وَ قَالَ يَا بَنِيَّ لَا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ وَمَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ
"Və (yola salarkən) dedi: Ey oğullarım! Bir qapıdan daxil olmayın, müxtəlif qapılardan daxil olun. Bununla belə, mən Allahın hökmü qarşısında sizə heç bir fayda verə bilmərəm. Hökm yalnız Allaha məxsusdur. Mən Ona təvəkkül etmişəm və təvəkkül edənlər də yalnız Ona təvəkkül etməlidirlər."
Yusif surəsi 67-ci ayə
👉 Yaqub peyğəmbər övladlarına buyururdu: "Əvvəlki səfərinizdə sizi heç kim tanımırdı. İndi isə məlumdur ki, siz Kənandan gələn on bir qardaş və Yaqubun övladlarısınız. Buna görə də hamınız bir qapıdan deyil, ayrı-ayrı qapılardan şəhərə daxil olun ki, insanların diqqəti sizə yönəlməsin."
🟢 Yaqub (ə) övladlarına səbəblərdən istifadə etməyi tövsiyə edir, lakin dərhal əlavə edir ki, bu tədbirlər Allahın qəti hökmünü dəyişdirə bilməz. O, maddi səbəblərdən istifadə edir, amma onların təsirini və ya təsirsizliyini Allahdan bilir.
🔰 Bu səbəbdən buyurur:
وَمَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْء
"Mən Allahın hökmü qarşısında sizə heç bir fayda verə bilmərəm."
✅ Yəni mənim tövsiyəm yalnız bir tədbirdir. Bu tədbirin faydalı olub-olmaması isə yalnız Allahın iradəsindən asılıdır.
🔵 Bu iki həqiqətin birləşməsi – həm səbəblərdən istifadə etmək, həm də nəticəni Allahdan bilmək – təvəkkülün ən kamil nümunəsidir.
🌐 İnsan öz vəzifəsinə uyğun olaraq bütün imkanları hazırlamalı, səbəbləri təmin etməli və maksimum səy göstərməlidir. Eyni zamanda inanmalıdır ki, həmin səbəblərin nəticə verməsi yalnız Musəbbibul-Əsbabın (səbəbləri yaradan və vasitələri təsirli edənin) əlindədir.
إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ
"Hökm yalnız Allaha məxsusdur. Mən Ona təvəkkül etmişəm və təvəkkül edənlər də yalnız Ona təvəkkül etməlidirlər."
💎 Bu düşüncə tərzi iki mühüm nəticə verir:
1. Hərəkət və çalışqanlıq.
🔆 İnsan təvəkkülü yanlış başa düşərək süstlüyə, tənbəlliyə və fəaliyyətsizliyə düşmür. O bilir ki, təvəkkülün ilk addımı hərəkət etmək, çalışmaq və səbəbləri hazırlamaqdır.
2. Nəticəyə bağlı qalmamaq.
🌎 İnsan öz əməyinə tam şəkildə arxalanmır və nəticəni Allahdan bilir. Buna görə də zahirdə uğursuzluqla qarşılaşdıqda ümidsizliyə qapılmır.
📖 Beləliklə, Qurani-kərimin təvəkkül anlayışı iki əsas mesaj verir:
🌎 Hərəkət və səy göstərmək;
Nəticə əldə olunmadıqda razı qalmaq, uğur əldə edildikdə isə qürura qapılmamaq.
فَسَتَذْكُرُونَ مَا أَقُولُ لَكُمْ وَأُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ
"Mənim sizə dediklərimi tezliklə xatırlayacaqsınız. Mən öz işimi Allaha həvalə edirəm. Həqiqətən, Allah bəndələrini görür."
Ğafir surəsi 44-cü ayə
♻️ Təvəkkülün ən mühüm təsirlərindən biri budur ki, təvəkkül sahibi olan insan nəticədən əvvəl vəzifəyə diqqət yetirir. O, düzgün hesablamaya, dəqiq planlaşdırmaya, nizamlı təşkilata və işi düzgün yerinə yetirməyə çalışır.
💠 Bu baxış tərzi ilə vəzifə yönümlü insanla nəticə yönümlü insan arasındakı fərq aydın görünür.
⚠️ Əgər məqsəd vəzifəni yerinə yetirməkdirsə, insan hər vəziyyətdə qalibdir və məğlubiyyət anlayışı yoxdur. Lakin insan yalnız nəticəyə və əldə edəcəyi qazanca bağlanarsa, uğursuzluq onu sındırar və bütün qabiliyyətlərini zəiflədər.
⚠️ Vəzifə yönümlü insan hər an diri, fəal və çalışqan olur. Onun həyatında durğunluq yoxdur. Çünki o, uğuru yalnız nəticədə deyil, Allahın tapşırdığı vəzifəni yerinə yetirməkdə görür.
@axlaq | 192 |
| 17 | 📖 Quranın qısa təfsiri
🔰 Fatihə surəsi, 2-ci ayə
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
"Həmd və şükür aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur."
🕋 «Əl-həmdu lilləh» – Həqiqi və kamil həmd, tərif və mədh yalnız Allaha layiqdir. «Həmd» həm şükür etməyi, həm də tərif və mədh etməyi özündə birləşdirir. Bu baxımdan «şükür»dən daha geniş məna daşıyır.
✅ «Rabbil-aləmin» – Allah bütün aləmlərin Rəbbidir. «Rəbb» tərbiyə edən, sahib olan, idarə edən və varlıqları kamala çatdıran deməkdir. «Aləmlər» dedikdə isə bütün məxluqlar və mövcud aləmlər – insanlar, cinlər, mələklər, göylər, yer və digər varlıqlar nəzərdə tutulur.
1⃣ Bu ayə insanı Allahın rububiyyətində təkliyinə (tövhidə) dəvət edir və göstərir ki, bütün nemətlər və kamilliklər Allahdandır. Buna görə də bütün həmdlər Ona qayıdır.
2⃣ Fatihə surəsinin əvvəlində həmdin zikr edilməsi bəndənin qəlbində tövhid və şükür ruhunu oyadır, sonrakı istəklər (məsələn, hidayət tələbi) üçün zəmin yaradır.
3⃣ Əllamə Təbatəbai vurğulayır ki, «Rabbil-aləmin» ifadəsi Allahın bütün məxluqlar üzərində ümumi və əhatəli rububiyyətini bildirir. Bu ayə Allahın tərbiyə və idarəçilikdə yeganəliyini etiraf etməyin əsasını təşkil edir.
4⃣ Bu ayə bəndənin Allahın saysız-hesabsız nemətlərinə verdiyi cavabdır və Fatihə surəsi məhz həmd və təriflə başlanır.
@axlaq | 177 |
| 18 |  بدون متن... | 199 |
| 19 | 🕋 Təvəkkül - Səylərə düzgün istiqamət vermək.
✅ Təvəkkül insanın səylərini düzgün məcraya yönəldir. Bu, təvəkkül məqamının mühüm səmərələrindən biridir.
🕋 Allah-taala Hud surəsinin 88-ci ayəsində Şüeyb peyğəmbərin dilindən buyurur:
قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَرَزَقَنِي مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَى مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ
"Şüeyb dedi: "Ey camaat! Görürsünüzmü ki, məndə Rəbbimdən açıq-aydın bir dəlil var və O məni gözəl bir ruziyə nail etmişdir (heç kimə möhtac deyiləm). Sizi çəkindirdiyim şeylərdə məqsədim sizinlə müxalifət etmək deyil — əksinə, gücüm çatdıqca işlərinizi islah etməyə çalışıram. Müvəffəqiyyətim yalnız Allahdandır, mən yalnız Ona təvəkkül etmişəm və yalnız Ona sığınmışam."
🔆 Bu, peyğəmbərlərin xüsusiyyətidir. Onlar belə inanırlar:
آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ
"Peyğəmbər Rəbbindən ona nazil edilənə iman gətirmişdir."
Bəqərə surəsi 285-ci ayə
👉 Yəni Allahın peyğəmbəri dediyi hər bir sözə özü də tam inanır və əməl edir.
💠 Şüeyb (ə) buyurur ki, mən bacardığım qədər, öz əqidə və düşüncə əsaslarıma söykənərək islah işi aparıram və fəaliyyətimin istiqaməti də bəllidir. Lakin bu uğur mənim özümə aid deyil; o, Allah-taalanın lütfü sayəsində əldə olunur.
❓ Tövfiq nədir?
📓 "Tövfiq" sözü ərəb dilində «وفق» kökündəndir və "uyğunlaşmaq", "üst-üstə düşmək", "bir-birinə uyğun gəlmək" mənasını verir.
🪐 Səbəblərin və imkanların bir məqsəd üçün uyğun şəkildə bir araya gəlməsinə tövfiq (müvəffəqiyyət) deyilir.
🌐 Şüeyb (ə) demək istəyir ki, Allah-taala mənə lütf edir, lazımi şərait və imkanlar yaranır, mən də həmin imkanlardan istifadə edərək Ona təvəkkül edirəm. Təvəkkül isə mənim fəaliyyətimin istiqamətini Allah tərəfə yönəldir.
❓ İnabə nədir?
📓 Ayədə işlədilən «أُنِيبُ» ifadəsi "inabə" sözündəndir və mənası:
"Allaha tərəf yönəlmək, Ona qayıtmaq və qəlbi Ona bağlamaq" deməkdir.
🕌 Bu məna təvəkkülün daxilində gizlənmiş əsas həqiqətlərdən biridir.
📖 Ayəyə diqqət etdikdə maraqlı bir məqam görünür.
Şüeyb (ə) əvvəlcə insanın öz məsuliyyətindən danışır:
إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ
"Mən bacardığım qədər yalnız islah etmək istəyirəm."
✅ Burada o, öz üzərinə düşən vəzifəni bəyan edir.
👉 Daha sonra isə buyurur:
وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ
"Mənim müvəffəqiyyətim yalnız Allahın köməyi ilədir."
🌍 Yəni insan çalışmalı, iradə göstərməli və vəzifəsini yerinə yetirməlidir; lakin nəticənin gerçəkləşməsi Allahın iradəsinə bağlıdır.
🕋 Əgər insan bu ruhiyyəyə sahib olsa, bütün dünya onun qarşısında dayansa belə, qorxu və təşvişə qapılmaz. Çünki o, özündən deyil, Uca Allahdan güc aldığını bilir və Allaha təvəkkül etmiş olur.
@axlaq | 237 |
| 20 | 💠 Yaxşı insanların üç əməli.
✍ İmam Məhəmməd Təqi əleyhissalam buyurur:
ثَلاثٌ مِن عَمَلِ الأبرارِ: إِقامَةُ الفَرائِضِ، وَاجتِنابُ المَحارِمِ، وَاحتِراسٌ مِنَ الغَفلَةِ فِي الدِّينِ
“Üç şey yaxşı və saleh insanların əməlindəndir: vacibləri yerinə yetirmək, haramlardan çəkinmək və dində qəflətə düşməkdən qorunmaq.”
📕 Məvsuətu kəlimatil-İmam əl-Cavad (ə) 242-ci səhifə
📖 Qurani-kərimdə yüksək məqamlı, Allaha yaxın və fəzilətli insanlar üçün işlədilən «əbrar» (yaxşılar, salehlər) sözü dəyərli bir mənəvi məqama işarə edir.
🔰 Bu hədisdə əbrar və saleh insanların davranışlarından üç əsas əməl qeyd edilmişdir. Həqiqi dindarlıq və kamil bəndəlik də məhz bunlara əsaslanır.
🟢 Birincisi, «vacibləri yerinə yetirmək»dir. Yəni Allah tərəfindən qəti vəzifə və fərz olaraq müəyyən edilmiş hökmlər həyata keçirilməli, icra olunmalı və diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Dinin əməli hökmləri də bu vaciblərin mühüm hissəsidir.
🔵 İkincisi, «haramlardan çəkinmək»dir. Allahın haram və qadağan etdiyi işlərdən uzaq durmaq lazımdır. Şübhəsiz ki, bu qadağaların hər birinin hikməti vardır və bu hikmətlər insanın sağlamlığına, xoşbəxtliyinə və kamilliyinə xidmət edir.
🟡 Üçüncüsü isə dində qəflətə düşməməyə diqqət göstərməkdir.
⭕️ Dində qəflət bəzən insanın tanıma və bəsirət mərhələsində, bəzən də əməl, ibadət və dini öhdəliklərə bağlılıq mərhələsində baş verir.
❓ Din bizim düşüncəmizdə və həyatımızda hansı yerdədir?
Nə qədər düşüncələrimiz və inanclarımız dini əsaslara söykənir?
Nə qədər mövqelərimiz və davranışlarımız dinin göstərişlərindən qaynaqlanır?
Nə qədər məktəb və məram sahibi insanlarıq?
🌍 Həyatın dinin oxu ətrafında qurulması müsəlman olmağın əsas şərtlərindəndir.
💠 Vaciblərə əməl etmək və haramlardan çəkinmək saf və həqiqi İslam irfanıdır.
⚠️ Elə etməyək ki, yolu səhv gedək və başqalarına da səhv ünvan göstərək.
@axlaq | 228 |
