703
مشترکین
-224 ساعت
-67 روز
-2130 روز
آرشیو پست ها
703
...
صدایی که شنیده نشد!
در سال ۱۳۵۳، ۴ سال پیش از انقلاب ۵۷ ، پروژهای بیسابقه در ایران کلید خورد: «طرح آیندهنگری»
هدف این تحقیقاتی شناخت افکار عمومی، نگرش ها و ارزشهای مردم ایران بود.
طرح به اجرا درآمد.
مجریان طرح دو نفر از جامعهشناسان برجسته کشور:آقایان دکتر مجید تهرانیان دانش آموخته دانشگاه هاروارد و دکتر علی اسدی از سوربن پاریس بودند.
اجرای طرح با همکاری مرکز تحقیقات و توسعه رادیو و تلویزیون ملی ایران بود و دوسال بطول انجامید.
رضا قطبی، مدیر وقت رادیو و تلویزیون، پس از شنیدن ایده از دکتر تهرانیان، با این طرح ملی «آیندهنگری» موافقت کرد.
طرح، شامل نظرسنجی ملی، مصاحبههای عمقی و تجزیه تحلیل دادهها با همکاری گروهی از محققان جامعه شناسی در مرکز ملی مطالعات علمی (CNRS) فرانسه بود.
پروژه در ۲۳ شهر و ۵۲ روستا، با جامعه آماری گستردهای انجام شد: ۶۰۰۰ نفر از مخاطبان بالقوه رسانه، ۸۰۰ چهره فرهنگی و سیاسی، ۳۰۰۰ کارمند رادیو تلویزیون، انجام شد.
تجزیه و تحلیل دادهها توسط مین کامپوترهای CNRS در فرانسه انجام و نتایج به ایران بازگشت.
نتایج، حیرتانگیز بود.
تضادی آشکار میان افکار عمومی و تصویری که حکومت شاه از جامعه داشت به چشم می خورد.
مردم درگیر "شکاف فرهنگی" ، "فقر آموزشی" ، "نارضایتی سیاسی" و "گرایش روزافزون به مذهب" بودند.
در همان سالها، محمدرضا پهلوی از رشد اقتصادی و آینده درخشان ایران و دروازه تمدن سخن میگفت.
اما پروژه آیندهنگری نشان داد که توسعه اقتصادی به تنهایی کافی نیست. جامعه، از لحاظ فرهنگی و اجتماعی، آمادگی این تغییرات سریع را نداشت.
فقط ۳۴٪ خانوادهها تلویزیون داشتند، تنها ۴۵٪ باسواد بودند و ۷۵٪ مردان با کار زنان خارج از منزل مخالف بودند. ۷۴٪ مرجع تصمیمگیری خانواده را پدر، پدربزرگ و مادر بزرگ میدانستند؛ نه مادر. جامعهای عمیقاً مردسالار و سنتی.
در چنین فضایی، برنامههای هنری مدرن تلویزیون با جامعه ارتباط نمیگرفت.
دکتر علی اسدی می نویسد:
حتی روشنفکران با پخش برنامه آموزشی «باله» ارتباط نمیگرفتند.
درحالیکه بیش از ۲۳٪ مردم سینما را حرام میدانستند. آمار تکاندهنده بود:
۴۲٪ حتی هفتهای یکبار هم حمام نمیرفتند،
تنها ۹٪ مردم مرتب کتاب میخواندند و ۳۲٪ میگفتند حتی یک جلد کتاب هم در خانه ندارند.
جامعه، از نظر سواد رسانهای و فرهنگی، در نقطه بحرانی بود.
در چنین شرایطی، در برابر موج برنامه های مدرن ،
مذهب به پناهگاه تبدیل شد:
۹۴٪ مردم در این مطالعه می گفتند که
نماز میخواندند، و ۷۹٪ روزه میگرفتند و به کردار مذهبی اهمیت می دادند. تعداد مساجد در تهران طی سه سال از ۷۰۰ به ۱۱۴۰ رسید. فروش کتابهای مذهبی از ۱۰٪ به ۳۳٪ افزایش یافت.
پرویز نیکخواه، از مدیران رادیو تلویزیون گفت:
«در جوامع مدرن، با شتاب گرفتن برنامه توسعه، از تعداد طلاب کم میشود. اما در ایران برعکس است.» او و هرمز مهرداد نسبت به "رشد گرایشهای مذهبی" و "بیاعتمادی عمومی به نظام" هشدار دادند.
در پروژه آیندهنگری، مشخص شد که فقط ۳۰٪ مردم در انتخابات مجلس و ۲۳٪ در انتخابات محلی شرکت کرده بودند. ۷۷٪ پاسخدهندگان اصلاً نمیدانستند مشکل مملکت چیست. مردم، بهشدت از سیاست بیگانه شده بودند. حدود ۹۰٪ دانشجویان، سیاستمداران را ناصالح میدانستند. ۵۰٪ آنها، بزرگترین مشکل کشور را نابرابری، فساد و بیعدالتی میدانستند.
اما سیستم سیاسی نپذیرفت.
حتی هشدارهای درون حکومتی را هم نادیده گرفت.
کنستانتین مژلومیان؛اقتصاد دان و معاون ارمنیتبار سازمان برنامه و بودجه، در جلسهای با حضور شاه فریاد زد:
«با این کارها انقلاب میشود. این پولها پا در میآورند و به خیابان میآیند.»
شاه پاسخ داد:
«در سازمان تو را گل میگیرم!» و این کار را کرد.
تهرانیان و اسدی هشدار دادند:
«ما گرفتار توسعهی نامتوازنایم.» و توسعه اقتصادی سریع، بدون داشتن زیرساخت فرهنگی، موجب بیاعتمادی، نابرابری و سنتگرایی جامعه، و زمینه انفجار خواهد بود.
اما در جلسه ای که برای تشریح این طرح تحت عنوان:
"همایش شیراز" در سال ۵۴ برگزار شد،
حکومت به جای گوش دادن به پیام این پژوهش ملی،
نتایج این نظرسنجی را «غربزده» خواند
و کار نظرسنجی با پرسشنامه را بی محتوا تلقی کرد.
در سالهای ۵۳-۵۴ جامعهای شکل گرفته بود که هم رفاه اقتصادی و پیشرفت میخواست، هم دل در گرو سنت داشت، هم از سیاست فاصله گرفته بود، هم به مذهب پناه برده بود، و هم فاقد نهادهای مدنی، احزاب برای مشارکت سیاسی بود.
و نتیجه آن، وقوع انقلابی تمام عیار بود که خواهان دگرگونی در ساختارهای فرهنگی ؛ اقتصادی و سیاسی بود.
تمام.
از کتاب : صدایی که شنیده نشد!
دکتر مجید تهرانیان
@simar50
12 دسامبر 2025, 04:27
703
...
صدایی که شنیده نشد!
در سال ۱۳۵۳، ۴ سال پیش از انقلاب ۵۷ ، پروژهای بیسابقه در ایران کلید خورد: «طرح آیندهنگری»
هدف این تحقیقاتی شناخت افکار عمومی، نگرش ها و ارزشهای مردم ایران بود.
طرح به اجرا درآمد.
مجریان طرح دو نفر از جامعهشناسان برجسته کشور:آقایان دکتر مجید تهرانیان دانش آموخته دانشگاه هاروارد و دکتر علی اسدی از سوربن پاریس بودند.
اجرای طرح با همکاری مرکز تحقیقات و توسعه رادیو و تلویزیون ملی ایران بود و دوسال بطول انجامید.
رضا قطبی، مدیر وقت رادیو و تلویزیون، پس از شنیدن ایده از دکتر تهرانیان، با این طرح ملی «آیندهنگری» موافقت کرد.
طرح، شامل نظرسنجی ملی، مصاحبههای عمقی و تجزیه تحلیل دادهها با همکاری گروهی از محققان جامعه شناسی در مرکز ملی مطالعات علمی (CNRS) فرانسه بود.
پروژه در ۲۳ شهر و ۵۲ روستا، با جامعه آماری گستردهای انجام شد: ۶۰۰۰ نفر از مخاطبان بالقوه رسانه، ۸۰۰ چهره فرهنگی و سیاسی، ۳۰۰۰ کارمند رادیو تلویزیون، انجام شد.
تجزیه و تحلیل دادهها توسط مین کامپوترهای CNRS در فرانسه انجام و نتایج به ایران بازگشت.
نتایج، حیرتانگیز بود.
تضادی آشکار میان افکار عمومی و تصویری که حکومت شاه از جامعه داشت به چشم می خورد.
مردم درگیر "شکاف فرهنگی" ، "فقر آموزشی" ، "نارضایتی سیاسی" و "گرایش روزافزون به مذهب" بودند.
در همان سالها، محمدرضا پهلوی از رشد اقتصادی و آینده درخشان ایران و دروازه تمدن سخن میگفت.
اما پروژه آیندهنگری نشان داد که توسعه اقتصادی به تنهایی کافی نیست. جامعه، از لحاظ فرهنگی و اجتماعی، آمادگی این تغییرات سریع را نداشت.
فقط ۳۴٪ خانوادهها تلویزیون داشتند، تنها ۴۵٪ باسواد بودند و ۷۵٪ مردان با کار زنان خارج از منزل مخالف بودند. ۷۴٪ مرجع تصمیمگیری خانواده را پدر، پدربزرگ و مادر بزرگ میدانستند؛ نه مادر. جامعهای عمیقاً مردسالار و سنتی.
در چنین فضایی، برنامههای هنری مدرن تلویزیون با جامعه ارتباط نمیگرفت.
دکتر علی اسدی می نویسد:
حتی روشنفکران با پخش برنامه آموزشی «باله» ارتباط نمیگرفتند.
درحالیکه بیش از ۲۳٪ مردم سینما را حرام میدانستند. آمار تکاندهنده بود:
۴۲٪ حتی هفتهای یکبار هم حمام نمیرفتند،
تنها ۹٪ مردم مرتب کتاب میخواندند و ۳۲٪ میگفتند حتی یک جلد کتاب هم در خانه ندارند.
جامعه، از نظر سواد رسانهای و فرهنگی، در نقطه بحرانی بود.
در چنین شرایطی، در برابر موج برنامه های مدرن ،
مذهب به پناهگاه تبدیل شد:
۹۴٪ مردم در این مطالعه می گفتند که
نماز میخواندند، و ۷۹٪ روزه میگرفتند و به کردار مذهبی اهمیت می دادند. تعداد مساجد در تهران طی سه سال از ۷۰۰ به ۱۱۴۰ رسید. فروش کتابهای مذهبی از ۱۰٪ به ۳۳٪ افزایش یافت.
پرویز نیکخواه، از مدیران رادیو تلویزیون گفت:
«در جوامع مدرن، با شتاب گرفتن برنامه توسعه، از تعداد طلاب کم میشود. اما در ایران برعکس است.» او و هرمز مهرداد نسبت به "رشد گرایشهای مذهبی" و "بیاعتمادی عمومی به نظام" هشدار دادند.
در پروژه آیندهنگری، مشخص شد که فقط ۳۰٪ مردم در انتخابات مجلس و ۲۳٪ در انتخابات محلی شرکت کرده بودند. ۷۷٪ پاسخدهندگان اصلاً نمیدانستند مشکل مملکت چیست. مردم، بهشدت از سیاست بیگانه شده بودند. حدود ۹۰٪ دانشجویان، سیاستمداران را ناصالح میدانستند. ۵۰٪ آنها، بزرگترین مشکل کشور را نابرابری، فساد و بیعدالتی میدانستند.
اما سیستم سیاسی نپذیرفت.
حتی هشدارهای درون حکومتی را هم نادیده گرفت.
کنستانتین مژلومیان؛اقتصاد دان و معاون ارمنیتبار سازمان برنامه و بودجه، در جلسهای با حضور شاه فریاد زد:
«با این کارها انقلاب میشود. این پولها پا در میآورند و به خیابان میآیند.»
شاه پاسخ داد:
«در سازمان تو را گل میگیرم!» و این کار را کرد.
تهرانیان و اسدی هشدار دادند:
«ما گرفتار توسعهی نامتوازنایم.» و توسعه اقتصادی سریع، بدون داشتن زیرساخت فرهنگی، موجب بیاعتمادی، نابرابری و سنتگرایی جامعه، و زمینه انفجار خواهد بود.
اما در جلسه ای که برای تشریح این طرح تحت عنوان:
"همایش شیراز" در سال ۵۴ برگزار شد،
حکومت به جای گوش دادن به پیام این پژوهش ملی،
نتایج این نظرسنجی را «غربزده» خواند
و کار نظرسنجی با پرسشنامه را بی محتوا تلقی کرد.
در سالهای ۵۳-۵۴ جامعهای شکل گرفته بود که هم رفاه اقتصادی و پیشرفت میخواست، هم دل در گرو سنت داشت، هم از سیاست فاصله گرفته بود، هم به مذهب پناه برده بود، و هم فاقد نهادهای مدنی، احزاب برای مشارکت سیاسی بود.
و نتیجه آن، وقوع انقلابی تمام عیار بود که خواهان دگرگونی در ساختارهای فرهنگی ؛ اقتصادی و سیاسی بود.
تمام.
از کتاب : صدایی که شنیده نشد!
دکتر مجید تهرانیان
@simar50
12 دسامبر 2025, 04:27
12 دسامبر 2025, ~04:27
703
چرا مردم ساکتند؟
یدالله کریمی پور
خاموشی جوامع در برابر استبداد را نباید با رضایت از وضع موجود یکی دانست. این سکوت بیش از هر چیز محصول سه متغیر است:
نخست آن که ، مردم زمانی که اثرگذاری مشارکت یا اعتراض را ناچیز میبینند، کنش را پرهزینه و بیثمر تلقی میکنند؛ بنابراین خاموشی، نتیجه کاهش کارایی کنش سیاسی است.
دوم، بیاعتمادی نهادی(به سازوکارهای انتخاباتی، رسانهای و قضای)فضای عمومی را تهی از امید به تغییر میکند و افراد را به گوشهگیری سوق میدهد.
سوم، افزایش هزینه بیان و اعتراض، جامعه را به سمت مکانیسمهای بقا از طریق «عقبنشینی» میبرد.
ولی سکوت، پایان نارضایتی نیست؛ انتقال آن از سطح رفتار به سطح «ذخیره احساسی» است.
این سکوت در حقیقت حالتی از «تعلیق کنش» است: ظاهری آرام، ولی درونی پرفشار و در عین حال پایدار؛ نیرویی که ممکن است دیر بجنبد، اما هرگز محو نمیشود.
هیچ جامعه استبداد زده ای در خاموشی مطلق و دائمی فرو نمی رود، بلکه آتش سوزان زیر خاکستر است که دیکتاتور آن را تا لحظه فوران حس نمی کند.
@simar50
#جامعه_استبدادی
#ترس
#خاموشی
#آتش_زیر_خاکستر
11 دسامبر 2025, 14:54
11 دسامبر 2025, ~14:57
703
...
پراید ضدگلولهی جلیلی و آبدوغ خیار اعلای ناصرالدینشاه
#حبیب_رمضانخانی
نقل است که در زمان ناصرالدين شاه، از بابت حیف و میل در خوراک، امیرکبیر به شاه پیشنهاد میکند که برای درک شرایط رعیت، یک روز با غذای غالب رعیت، آبدوغ خیار، به سر کند!
شاه قبول کرده و آشپزباشي را صدا میزند و براي ناهار فردا طلب آبدوغ خیار میکند.
آشپزباشي به تدارکاتچي دستور تهيه مواد زير را میدهد : ماست پر چرب اعلا ۱ من، خيار نازک و قلمي ورامين ۲ من، گردوي مغز سفيد بانه ۳ کيلو، پياز اعلاي همدان ۱ من، کشمش اعلا و مويزِ شاهاني بدون هسته ۱ کيلو، نان مرغوب مغزدار خاشخاشدارِ دو آتيشه ۳ من، نعناي باغي اعلا و سبزيهاي بهاري۱ کيلو...
نهایت غذا آماده و ناصر الدين شاه بعد از اينکه يک شکم سير آبدوغ خیار تناول میکند رو به اميرکبير میگوید: پدر سوختهها، رعاياي ما چه غذاها ميخورند و ما بيخبر بوديم! هر کس نارضايتي کرد و کفران نعمت، به چوب و فلک ببندينش ...
حال این حکایت شده شرح حال جناب جلیلی که ظاهرا یک روز به مشاوران میگوید؛ برای اینکه خود را مردمیتر نشان دهیم، چه کنیم که در جامعه نمود داشته باشد؟
مشاوران هم اندیشه کرده و گفتهاند بهترین چیز که نمود داشته و قابل تشخیص باشد و نماد طبقه محروم، همان سوار شدن بر پراید است. پس جناب جلیلی توصیه میکند که برایشان پرایدی مهیا شود و مشاوران دست به کار شده و با هزینه هنگفت پراید ضد گلوله و ارتقا یافته فراهم میکنند.
سپس جناب جلیلی یحتمل بر پراید نشسته و محو امکانات و ایمنی آن شده و رو به مشاوران گفته: پدر سوخته مردم چه ماشینهایی سوار میشوند و ما بیخبریم!
با این اوصاف، این مردم تاب تحمل تبعات دهها قطعنامه و تحریمهای بیشتر را دار هستند و ملاحظه مردم نکنید!
@simar50
10 دسامبر 2025, 03:37
703
**پراید ضد گلوله جلیلی و آبدوغ خیار اعلای ناصرالدین شاه!**
#حبیب_رمضانخانی
نقل است که در زمان ناصرالدين شاه، از بابت حیف و میل در خوراک، امیرکبیر به شاه پیشنهاد میکند که برای درک شرایط رعیت، یک روز با غذای غالب رعیت، آبدوغ خیار، به سر کند!
شاه قبول کرده و آشپزباشي را صدا میزند و براي ناهار فردا طلب آبدوغ خیار میکند.
آشپزباشي به تدارکاتچي دستور تهيه مواد زير را میدهد : ماست پر چرب اعلا ۱ من، خيار نازک و قلمي ورامين ۲ من، گردوي مغز سفيد بانه ۳ کيلو، پياز اعلاي همدان ۱ من، کشمش اعلا و مويزِ شاهاني بدون هسته ۱ کيلو، نان مرغوب مغزدار خاشخاشدارِ دو آتيشه ۳ من، نعناي باغي اعلا و سبزيهاي بهاري۱ کيلو...
نهایت غذا آماده و ناصر الدين شاه بعد از اينکه يک شکم سير آبدوغ خیار تناول میکند رو به اميرکبير میگوید: پدر سوختهها، رعاياي ما چه غذاها ميخورند و ما بيخبر بوديم! هر کس نارضايتي کرد و کفران نعمت، به چوب و فلک ببندينش ...
حال این حکایت شده شرح حال جناب جلیلی که ظاهرا یک روز به مشاوران میگوید؛ برای اینکه خود را مردمیتر نشان دهیم، چه کنیم که در جامعه نمود داشته باشد؟
مشاوران هم اندیشه کرده و گفتهاند بهترین چیز که نمود داشته و قابل تشخیص باشد و نماد طبقه محروم، همان سوار شدن بر پراید است. پس جناب جلیلی توصیه میکند که برایشان پرایدی مهیا شود و مشاوران دست به کار شده و با هزینه هنگفت پراید ضد گلوله و ارتقا یافته فراهم میکنند.
سپس جناب جلیلی یحتمل بر پراید نشسته و محو امکانات و ایمنی آن شده و رو به مشاوران گفته: پدر سوخته مردم چه ماشینهایی سوار میشوند و ما بیخبریم!
با این اوصاف، این مردم تاب تحمل تبعات دهها قطعنامه و تحریمهای بیشتر را دار هستند و ملاحظه مردم نکنید!
@simar50
10 دسامبر 2025, 03:31
703
...
نگرانی در جمهوری اسلامی
چرا هیچ کس نگران حقوق کارمندان و کارگران و بازنشستگان نیست که این روزها به کمتر از ۱۵۰ دلار در ماه رسیده؟
یک سوال ساده از مسؤلان بلند مرتبه که همواره بی پاسخ باقی مانده است.
چرا همه نگران اختلاف قیمت جهانی بنزین با قیمت آن در ایران هستند اما هیچ کسی نگران اختلاف حقوق ۱۵۰ دلاری مردم ایران با میانگین ۲۵۰۰ دلاری در جهان نیست؟!
چرا بنزین که در ایران ارزان است به خارج از کشور قاچاق میشود اما برنجی که در کشورهای همسایه ایران کمتر از یک دهم است به داخل قاچاق نمیشود تا برنج ارزان شود!؟
چرا هیچ کسی نگران چند برابری قیمت خودرو در ایران نسبت به قیمتهای بينالمللی نیست!؟
چرا هیچ کسی نمیگوید قیمت جهانی روغن خوراکی چقدر با قیمت آن در ایران اختلاف دارد و چرا ایرانیان باید روغن خوراکی را چندین برابر قیمت جهانی آن بخرند!؟
کسی میداند چرا هیچ کس نگران حقوق کارمندان و کارگران و بازنشستگان نیست که این روزها به کمتر از ۱۵۰ دلار در ماه رسیده؟
اما دارند قیمتها را در کشورهایی با ایران مقایسه میکنند که حقوق و مستمری متوسط آنها بالای ۳۰۰۰ دلار است!؟
09 دسامبر 2025, 13:30
09 دسامبر 2025, ~13:46
