معدن(بیدار)24

سمپوزیوم فولاد ۱۴۰۵؛ سه روز نمایش، اما چه دستاوردی برای صنعت فولاد؟ ✍️ محمد افخمی از پنجم تا هفتم آبان‌ماه، اصفهان میزبان سمپوزیوم فولاد ایران بود؛ رویدادی که انتظار می‌رفت محلی برای معرفی توانمندی‌های صنعت فولاد، آشنایی با فناوری‌های جدید و ایجاد ارتباط با شرکت‌های معتبر جهانی باشد. اما آنچه در نمایشگاه امسال دیده شد، پرسش‌های جدی درباره اهداف و دستاوردهای چنین رویدادهایی ایجاد می‌کند. دریغ از حتی یک شرکت خارجی! در نمایشگاهی با نام و اعتبار صنعت فولاد ایران، هیچ شرکت خارجی حضور نداشت. این در حالی است که سال‌هاست از رقابت جهانی، توسعه صادرات، انتقال فناوری و حضور در بازارهای بین‌المللی سخن می‌گوییم. اگر قرار است صنعت فولاد ما در جهان رقابت کند، پس جای شرکت‌های خارجی در مهم‌ترین گردهمایی تخصصی آن کجاست؟ دریغ از حتی یک کلمه انگلیسی در غرفه شرکت‌ها! در غرفه‌ها، حتی یک کلمه انگلیسی برای معرفی محصولات و توانمندی‌ها دیده نمی‌شد. گویی نه قرار بود شرکت خارجی از این نمایشگاه بازدید کند و نه قرار بود شرکت‌های ایرانی خود را به مخاطبان بین‌المللی معرفی کنند. اگر حتی برای معرفی محصولات خود به زبان مشترک تجارت جهانی توجهی نداریم، چگونه انتظار داریم ارتباطات بین‌المللی ما گسترش پیدا کند؟ البته زبان انگلیسی به‌تنهایی صنعت را جهانی نمی‌کند؛ اما نبود همین نشانه ساده، پرسش مهمی درباره نگاه ما به بازارهای جهانی ایجاد می‌کند. دریغ از حضور پررنگ شرکت‌های کوچک و دانش‌بنیان! در صنعتی که هر روز از هوش مصنوعی، تحول دیجیتال و فناوری‌های نو سخن می‌گوید، انتظار می‌رفت شرکت‌های دانش‌بنیان و مجموعه‌های کوچک فناور جایگاه ویژه‌ای داشته باشند. اما جای این شرکت‌ها در نمایشگاه به‌وضوح خالی بود. مگر نوآوری فقط در اختیار شرکت‌های بزرگ است؟ مگر قرار نیست شرکت‌های کوچک با ایده‌های تازه، هزینه تولید را کاهش دهند، مشکلات فنی را حل کنند و به افزایش بهره‌وری کمک کنند؟ پس چرا نمایشگاهی که باید فرصت دیده‌شدن این شرکت‌ها باشد، نتوانسته است چنین نقشی را به‌خوبی ایفا کند؟ وقتی فرصت معرفی و رقابت برای شرکت‌های کوچک فراهم نباشد، چگونه می‌توان انتظار داشت فناوری‌های تازه رشد کنند و وارد صنعت شوند؟ از همه مهم‌تر، سال‌هاست در همایش‌های مختلف از فولاد سبز، هوش مصنوعی، تحول دیجیتال و رقابت‌پذیری سخن می‌گوییم. اما سؤال ساده این است: از این همه سخنرانی و نشست، چه چیزی به کارخانه‌ها رسیده است؟ کدام مشکل اساسی صنعت حل شده؟ کدام هزینه تولید کاهش یافته؟ کدام فناوری تازه به‌طور مؤثر وارد خطوط تولید شده است؟ و چه نتیجه مشخصی را می‌توان به نام این سمپوزیوم ثبت کرد؟ منصفانه نیست که زحمات برگزارکنندگان و شرکت‌کنندگان را نادیده بگیریم؛ اما برگزاری یک رویداد، به‌خودی‌خود دستاورد محسوب نمی‌شود. برای ارزیابی موفقیت، باید نتیجه کار را دید، نه فقط برنامه برگزاری را. و البته یک دستاورد را نباید فراموش کرد؛ خدا را شکر، در سایه برگزاری این سمپوزیوم، تمام هتل‌های اصفهان پر بودند! این اتفاق برای هتل‌داران و فعالان گردشگری شهر خبر خوبی است؛ اما آیا قرار بود مهم‌ترین دستاورد سمپوزیوم فولاد، رونق هتل‌ها باشد یا ایجاد تحول در صنعت فولاد؟ پر شدن هتل‌ها خوب است، اما صنعت فولاد به چیزی فراتر از پر شدن هتل‌ها نیاز دارد. این صنعت به فناوری، سرمایه‌گذاری، بهره‌وری، بازارهای جدید و ارتباط با جهان نیازمند است. پیشنهاد می‌شود پیش از آنکه برای برگزاری دوره بعدی برنامه‌ریزی کنیم، یک‌بار به‌طور جدی بررسی کنیم که سمپوزیوم امسال چه دستاوردهای قابل‌اندازه‌گیری داشته است. چه قراردادهایی شکل گرفته؟ چه همکاری‌هایی آغاز شده؟ چه شرکت‌های نوآوری فرصت معرفی پیدا کرده‌اند؟ و چه مشکلاتی از صنعت فولاد حل شده است؟ اگر پاسخ روشنی برای این پرسش‌ها وجود داشته باشد، باید آن را به‌صورت شفاف منتشر کرد. اگر هم دستاوردها محدود بوده‌اند، بهتر است به‌جای تکرار برنامه‌های گذشته، در شیوه برگزاری و اهداف این رویداد تجدیدنظر کنیم. صنعت فولاد ایران به سمپوزیومی نیاز دارد که در آن، شرکت خارجی حضور داشته باشد، شرکت دانش‌بنیان فرصت رقابت پیدا کند، فناوری جدید معرفی شود و نتیجه نشست‌ها در کارخانه‌ها دیده شود؛ نه اینکه سه روز بگذرد، هتل‌ها پر شوند، غرفه‌ها جمع شوند و همه‌چیز تا سال آینده به پایان برسد. مشکل ما کمبود شعار نیست؛ مشکل این است که میان آنچه می‌گوییم و آنچه در عمل اتفاق می‌افتد، فاصله زیادی وجود دارد. تا زمانی که این فاصله را جدی نگیریم، ممکن است هر سال سمپوزیوم برگزار کنیم، اما همچنان همان پرسش‌های سال قبل بی‌پاسخ بمانند. آیا وقت آن نرسیده است که به‌جای سنجش موفقیت سمپوزیوم با تعداد شرکت‌کنندگان و شکوه ظاهری آن، موفقیتش را با دستاوردهای واقعی برای صنعت فولاد بسنجیم؟