فرهنگستان زبان و ادب فارسی

آیین یادبود زنده‌یاد دکتر لطیف کاشیگر  نشانی: سعادت‌آباد، میدان فرهنگ، خیابان پیوند یکم، خیابان مدیا کاشیگر، انتهای کوچهٔ آبشار، مجتمع آرشام ۴، تالار اجتماعات پنجشنبه، ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ ساعت ۱۷ تا ۱۹

تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به مناسبت درگذشت استاد لطیف کاشیگر دکتر لطیف کاشیگر، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و عضو کارگروه‌های متعدد واژه‌گزینی، پس‌از عمری کوشش علمی دار فانی را وداع گفت. ایشان استادی غیرتمند از خطۀ آذربایجان بود که خدمات ارزشمندی به زبان فارسی کرد و سی سال در پالایش زبان فارسی از واژه‌های بیگانه و تقویت گونۀ زبان فارسی علمی با فرهنگستان صمیمانه همکاری کرد. بدون حضور و یاری ایشان راه‌اندازی کارگروه تخصصی برخی رشته‌ها بسیار دشوار بود و به نوعی پدر حوزۀ علوم زمین در گروه واژه‌گزینی بود. استاد کاشیگر عضو کارگروه‌های تخصصی علوم ‌زمین، ژئوفیزیک، فیزیک، علوم جو و عضو مهم و مؤثر شورای هماهنگی علوم بود. فقدان ایشان ضایعه‌ای بزرگ برای گروه واژه‌گزینی فرهنگستان خواهد بود. درگذشت این استاد فرزانه را به خانواده گرامی‌شان و اهل علم تسلیت عرض می‌کنم و برای ایشان از خداوند متعال آرامش و آمرزش روان و برای خانواده و بازماندگان ایشان صبر و شکیبایی آرزو می‌کنم. غلامعلی حدادعادل @theapll

نگاهی به کتاب گویش ابیانه‌ای 🔸کتاب گویش ابیانه‌ای، تألیف محمدمهدی اسماعیلی، در چهار فصل شامل؛ واج‌شناسی، واج‌شناسی تاریخی، صرف و نحو و واژه‌سازی، به بررسی گویش ابیانه پرداخته است. این اثر در سال ۱۴۰۴ برای نخستین‌بار در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، منتشر شده است. 🔸 به گفتۀ مؤلف گویش ابیانه‌ای، پس از انتشار دفتر اول از «گنجینۀ گویش‌های ایرانی، استان اصفهان» در سال ۱۳۹۰، تصمیم بر این شد تا دفتر دیگری از این مجموعه تدوین شود. به همین منظور، در تابستان سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲، طی چند سفر به دو منطقۀ «برزرود» و «چیمه‌رود» در شهرستان نطنز، گردآوریِ داده‌های گویشی چند روستا، طبق شیوه‌نامۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی انجام شد. در گردآوری داده‌های گویشی، از چند گویشوَر، کمک گرفته شده است. 🔴 متن کامل معرفی کتاب: 🌐 https://apll.ir/?p=19738

نوزدهم خرداد، سالگرد درگذشت حمید فرزام (۱۳۰۲-۱۳۸۷) عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی (تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲) برخی از آثار: مسافرت‌های شاه‌نعمت‌اللّٰه ولی و ارزش آن از جهات تربیتی و اجتماعی و سیاسی؛ شاه‌ولی و دعوی مهدویت؛ اصول اخلاقی اسلامی؛ روابط معنوی شاه‌نعمت‌اللّٰه ولی با سلاطین ایران و هند؛ تحقیق در احوال و نقد آثار و افکار شاه‌نعمت‌اللّٰه ولی؛ نکته‌ها و نقدها؛ از هر دری سخنی (مجموعه‌مقالات). @theapll

هجدهم خردادماه، زادروز سعید نفیسی (۱۲٧۴-۱۳۴۵) زبان یگانه وسیلۀ حفظ و بقای فکر مشترک است. ما ایرانیان به هیچ قیمتی نباید راضی شویم ملیت ما سست بشود، یا خدای ناخواسته در خطر بیفتد. باید همۀ همّ خود و مهمترین وظیفۀ ملی خود را حفظ زبان فارسی و توسعه و رواج آن بدانیم. این موضوع حفظ و حراست و توسعه و تکمیل و رواج زبان فارسی که وظیفۀ فردفرد ما و بالاترین وظیفۀ ملی ماست راه بسیار ساده و روان و طبیعی دارد. ما پاسبان میوۀ هزار سال جان‌فشانی‌های روان‌فرسای پدران بزرگوار خود هستیم. برگرفته از: سعید نفیسی، «حفظ زبان پارسی»، ای زبان پارسی، به کوشش میلاد عظیمی، ج ۱، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۰، ص ۲۹۳-۳۰۰. @theapll

به مناسبت انتشار دومین شماره از مجلهٔ «آواشناسی و واج‌شناسی زبان‌های ایرانی»، نهصد و پنجاهمین شب از شب‌های بخارا به آواشناسی و واج‌شناسی زبان فارسی اختصاص یافته است. این نشست ساعت پنج بعدازظهر دوشنبه هجدهم خرداد ۱۴۰۵ با سخنرانی محمود بیجن‌خان، گلناز مدرسی قوامی، ماندانا نوربخش، امید طبیب‌زاده و علی دهباشی در تالار استاد جلیل شهناز خانهٔ هنرمندان ایران برگزار می‌شود. مجلهٔ «آواشناسی و واج‌شناسی زبان‌های ایرانی» (از ضمیمه‌های مجلهٔ نامهٔ فرهنگستان در فرهنگستان زبان و ادب فارسی) است. @theapll

شانزدهم خردادماه، زادروز نادر نادرپور (۱۳۰۸-۱۳۷۸) @theapll

نگاهی به کتاب مختصری در علم قوافی 🔸کتاب مختصری در علم قوافی نوشتهٔ نگارش بدرالدّین محمّد هلالی جُغتایی(استرآبادی)، رسالۀ کوتاهی به نثر فارسی، دربارۀ قافیه در شعر فارسی است. این اثر که سومین دفتر از مجموعهٔ «فنون و متون» است، به‌تازگی در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، منتشر شده است. 🔸 اثر حاضر به قلم شاعر نامدار، بدرالدّین محمّد هلالی جغتایی استرآبادی، شاعر و ادیب کشته‌شده به سال ۹۳۶ هجری قمری در شهر هرات است. این رساله که کمتر به آن توجه شده و تا پیش از این به چاپ هم نرسیده بود، از آثار جالب هلالی جغتایی است. اگرچه تاریخ تألیف این اثر مشخص نیست، می‌توان احتمال داد که این رساله در همان سال‌هایی به نگارش درآمده باشد که هلالی جغتایی، در خدمت امیر علیشیر نوایی، کار دیوانی می‌کرده و در انجمن شاعران نیز حاضر می‌شده است. 🔴 متن کامل معرفی کتاب: 🌐 https://apll.ir/?p=19725

دوازدهم خرداد، زادروز ابراهیم یونسی (۱۳۰۵-۱۳۹۰) @theapll

یازدهم خرداد، زادروز محمدامین ریاحی (خوی ۱۳۰۲- تهران ۱۳۸۸) از سه چهار هزار سال پیش، از روزگارانی که هنوز بسیاری از ملت‌های پیشرفتهٔ امروز پا به دایرهٔ تمدن نگذاشته بودند و نامی و نشانی از آن‌ها در میان نبود، اقوام ایرانی در اینجا که ما هستیم و دوروبَر ما، می‌زیستند و تمدنی درخشان داشتند. فرهنگ ایرانی، حاصل زندگی مشترک این اقوام و زبان و ادب فارسی، پروردهٔ کوشش همهٔ آن‌ها در طی قرون و اعصار است. همهٔ این اقوام در پدید آوردن این زبان و فرهنگ سهیم بوده‌اند و امروز حق دارند بدان مباهات کنند و وظیفه دارند در حفظ آن و یکپارچگی آن بکوشند. برگرفته از: ریاحی، محمدامین: «زبان ما و همسایگان ما»، ای زبان پارسی، به کوشش میلاد عظیمی، ج ۲، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۰، ص ۶۷۶. @theapll

نهم خرداد، سالگرد درگذشت فریدون تولّلی (۱۲۹۸-۱۳۶۴) @theapll

ویژه‌برنامۀ «سروستان» منتشر شد برنامۀ شنیداری (پادپخش / پادکست) سروستان، ویژه‌برنامۀ روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی منتشر شد. در این ویژه‌برنامه ژاله آموزگار، زنده‌یاد جلال خالقی مطلق، مسعود جعفری جزی و محمود فتوحی رودمعجنی دربارۀ شاهنامه و هویت ایرانی سخن گفته‌اند. همچنین بخش‌هایی از صحبت‌های زنده‌یاد بهرام بیضایی دربارۀ ویژگی‌های منحصربه‌فرد شاهکار فردوسی و شعر «آرش» را با صدای سیاوش کسرایی را خواهیم شنید. تاکنون سه فصل و دو ویژه‌برنامه از پادپخش «سروستان؛ دریچه‌ای به باغ فرهنگ و ادب ایرانی» منتشر شده است. ویژه‌برنامۀ روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی برنامۀ شنیداری سروستان را می‌توانید در شنوتو و کست‌باکس بشنوید. برنامۀ شنیداری سروستان را می‌توانید در «شنوتو» و «کست‌باکس» بشنوید. @theapll

معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی: زبان فارسی، زبان علم و ادب است 🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نشست پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، روز شنبه، بیست و ششم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ از ساعت ۱۰ صبح با گشایش تالار استاد مجتبی مینوی آغاز شد. 🔴 گزارش آیین پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی: 🌐 https://apll.ir/?p=19711

گزارش تصویری همایش پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی 🔴 عکس‌های بیشتر در: 🌐 https://apll.ir/?p=19670

بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه، روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی گرامی باد. #شاهنامه #پاسداشت_زبان_فارسی #بزرگداشت_فردوسی @theapll

به پیشواز بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی #حسن_انوری #شاهنامه #پاسداشت_زبان_فارسی #بزرگداشت_فردوسی @theapll

به پیشواز بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی #ژاله_آموزگار #شاهنامه #پاسداشت_زبان_فارسی #بزرگداشت_فردوسی @theapll

به پیشواز بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی #جلال_خالقی_مطلق #شاهنامه #پاسداشت_زبان_فارسی #بزرگداشت_فردوسی @theapll

ایران مرز نیست، معناست گفت‌و‌گو با دکتر حسن انوری دربارۀ ایران و بازتعریف فرهنگ و مرزهای جغرافیایی وطن 🔸 کلمۀ «ایران»، خاک نیست. کوه نیست. ایران، آن چیزی است که فردوسی گفته است. «ایران»، ازنظر فردوسی و ازنظر ما که امروز بعد از سده‌ها این داستان‌های کهن را می‌خوانیم، مجموعه‌ای از «معنا» است. 🔸 ایران، در قلب میلیون‌ها آدمی است که به این فرهنگ، به این روح، به این معنا، وابسته و دل‌بسته هستند. تا‌ وقتی که این دلبستگی، این روحیۀ علاقه به ایران زنده است؛ ایران و مرزهای آن باقی است. وقتی مردمی که ادعای شاعری ندارند اما می‌سرایند: «هر آن مادر که فرزندش سفر بود/ همیشه آن درختش، درنظر بود» روح ایرانی ماندگار است. هزاران بیت شعر بدون اینکه شاعر آن مشخص باشد، توسط مردم ایران سروده و ماندگار شده است که این همان روح ایرانی است. 🔴 متن کامل گفت‌وگو: 🌐 https://apll.ir/?p=19652

به پیشواز بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی #فتح‌الله_مجتبائی #شاهنامه #پاسداشت_زبان_فارسی #بزرگداشت_فردوسی @theapll