اکنون در دسترس! پژوهش تلگرام ۲۰۲۵ — مهمترین بینشهای سال 
برای شهروند متفکر متعهد
رفتن به کانال در Telegram
شهروندانی متفکر متعهد شویم و چنین افرادی بسازیم مهدی کلاهی استاد دانشگاه فردوسی مشهد رییس شبکه سمنهای محیطزیستی استان دکترای جامعهشناسی محیطزیست از ژاپن مدیر عامل سمن ملی اتازیس عضو کمیته UNEP-GEO7 و IPBES سازمان ملل @Kolahi
نمایش بیشتر1 002
مشترکین
-124 ساعت
-57 روز
-430 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئن '26
ژوئن '26
+9
در 1 کانالها
مه '26
+10
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+3
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '26
+2
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+8
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+12
در 2 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+49
در 4 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+52
در 11 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+48
در 2 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+33
در 2 کانالها
Get PRO
اوت '25
+111
در 14 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+12
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+5
در 0 کانالها
Get PRO
مه '25
+32
در 2 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+29
در 3 کانالها
Get PRO
مارس '25
+14
در 2 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+21
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+32
در 2 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+25
در 4 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+26
در 2 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+39
در 11 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+22
در 3 کانالها
Get PRO
اوت '24
+23
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+22
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+16
در 0 کانالها
Get PRO
مه '24
+10
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+17
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '24
+19
در 3 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+16
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+20
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+37
در 3 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+76
در 11 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+29
در 2 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+21
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+28
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+9
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+6
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+6
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+13
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+22
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+3
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+6
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+8
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+23
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+14
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+9
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+24
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+7
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+12
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+8
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+7
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+6
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+24
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+7
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+13
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+31
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+56
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+7
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+9
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+34
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+26
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+38
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '21
+40
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '21
+14
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '21
+32
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '21
+15
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '20
+499
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 23 ژوئن | 0 | |||
| 22 ژوئن | 0 | |||
| 21 ژوئن | 0 | |||
| 20 ژوئن | 0 | |||
| 19 ژوئن | 0 | |||
| 18 ژوئن | 0 | |||
| 17 ژوئن | 0 | |||
| 16 ژوئن | 0 | |||
| 15 ژوئن | +1 | |||
| 14 ژوئن | 0 | |||
| 13 ژوئن | +2 | |||
| 12 ژوئن | 0 | |||
| 11 ژوئن | 0 | |||
| 10 ژوئن | +1 | |||
| 09 ژوئن | +1 | |||
| 08 ژوئن | +2 | |||
| 07 ژوئن | 0 | |||
| 06 ژوئن | +1 | |||
| 05 ژوئن | 0 | |||
| 04 ژوئن | 0 | |||
| 03 ژوئن | 0 | |||
| 02 ژوئن | +1 | |||
| 01 ژوئن | 0 |
پستهای کانال
از آنجا که درسهای کارشناسی در این نیمسال بهصورت مجازی برگزار شد، دغدغهای جدی ذهنم را درگیر کرده بود:
چگونه میتوان سنجشی طراحی کرد که دانشجو را از لغزش به دام تقلب یا واگذاری پاسخها به هوش مصنوعی دور نگه دارد؟
بر همین پایه، کوشیدم مجموعهای از پرسشها طراحی کنم که پاسخگویی به بخش عمده آنها، جز با حضور مستمر، دقت در مباحث کلاس و همراهی واقعی با روند آموزش، ممکن نباشد.
اکنون این تجربه را، با همه کاستیها و امیدهایش، در این فایل با شما به اشتراک میگذارم؛ به این امید که شاید جرقهای برای گفتوگو و اندیشیدن دوباره به شیوههای ارزیابی در آموزش مجازی باشد.
مشتاقانه از دیدگاهها، نقدها و تجربههای ارزشمند شما بهرهمند خواهم شد.
@MahdiKolahi
| 2 | 🔥 تهران تفته شده!
امروز #تهران جهنم بود. گرما فقط عدد دماسنج نیست؛ وقتی دمای شهر بالا میرود، همزمان حوصله، رفاه، بهرهوری و اقتصاد شهری با شدت افت میکند. گرمای شدید یعنی مصرف برق بیشتر، فرسودگی شبکه، کاهش کارایی نیروی انسانی، افزایش هزینههای سلامت و عصبانیت اجتماعی بیشتر.
اما تجربه شهرهایی مثل #مدلین، #احمدآباد و #پاریس نشان داده راهحل روشن است: درخت، سایه، بامهای خنک و زیرساختهای طبیعی. این مداخلات توانستهاند دمای شهری را ۲ تا ۷ درجه کاهش دهند و مصرف انرژی را تا ۲۰٪ پایین بیاورند.
مسئله امروز کلانشهرها، مثل تهران و #مشهد فقط گرما نیست؛ فقدان سیاستگذاری اقلیمی شهری است.
آینده شهرها از آسفالت کمتر و سبزینگی بیشتر میگذرد.
@MahdiKolahi | 185 |
| 3 | کاربرگ خام پیشنهاد دوره.docx | 363 |
| 4 | دیپلماسی محیطزیستی و صلحسازی در تنگه هرمز
مهدی کلاهی
در شرایط افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی در مناطق دریایی حساس، یکی از رویکردهای رو به گسترش در ادبیات حکمرانی جهانی، استفاده از #دیپلماسی_محیطزیستی به عنوان یک ابزار مکمل برای کاهش تنش، افزایش همکاری و ایجاد سازوکارهای اعتمادسازی میان دولتها است. این رویکرد نه جایگزین حقوق بینالملل و سازوکارهای سیاسی، بلکه مکمل آنها در سطوح فنی، علمی و نهادی محسوب میشود.
۱) چارچوب حقوقی موجود در نظام بینالملل دریاها
نظام حقوق دریاها بهویژه از طریق کنوانسیون 1982 حقوق دریاها (UNCLOS)، مجموعهای از قواعد تثبیتشده برای مدیریت فضاهای دریایی فراهم کرده است. حتی در مواردی که برخی کشورها عضو این کنوانسیون نیستند، بخشهای مهمی از آن از جمله قواعد عرفی عبور در تنگههای بینالمللی، اصل آزادی کشتیرانی، تعهد به حفاظت از محیطزیست دریایی و اصل همکاری منطقهای، به عنوان عرف بینالمللی الزامآور در نظام حقوق بینالملل پذیرفته شدهاند. بنابراین، ظرفیت حقوقی برای همکاری محیطزیستی در تنگههای استراتژیک، مستقل از عضویت کامل در معاهدات، در سطح قابل توجهی وجود دارد.
۲) ابزارهای موفق دیپلماسی محیطزیستی در جهان
تجربههای جهانی نشان میدهد که محیطزیست میتواند به عنوان «زبان مشترک همکاری» در مناطق رقابتی عمل کند. چند الگوی موفق عبارتاند از:
الف) تنگه مالاکا (آسیا جنوبشرقی)
کشورهای ساحلی با همکاری نهادهای بینالمللی، سازوکار مشترک برای ایمنی کشتیرانی، پایش آلودگی و خدمات دریایی مشترک، ایجاد کردهاند؛ بدون اینکه اختلافات سیاسی را به همکاری فنی گره بزنند.
ب) منطقه برینگیا (روسیه–آمریکا)
در این منطقه، حتی در دورههای تنش سیاسی، همکاریهای حفاظت از تنوع زیستی، مدیریت مناطق حمایتشده مشترک، و تبادل دادههای علمی حفظ شده است. این منطقه نمونهای از «صلح سرد مبتنی بر محیطزیست» است.
ج) شبکه ذخیرهگاههای زیستکره یونسکو (UNESCO MAB)
در بسیاری از مناطق مرزی جهان، از جمله اروپا و آسیا، ذخیرهگاههای فرامرزی ایجاد شدهاند؛ تبادل دادههای اکولوژیک انجام میشود؛ و جوامع محلی در مدیریت مشارکتی نقش دارند. این مدل یکی از پایدارترین ابزارهای همکاری غیرسیاسی است.
۳) ابزارهای حقوقی–نهادی قابل استفاده در تنگه هرمز
در چارچوب موجود حقوق بینالملل و سازمانهای تخصصی، ابزارهای زیر قابلیت اجرایی دارند:
الف) مناطق حفاظتشده فرامرزی (Transboundary Protected Areas)
ایجاد مناطق مشترک برای:
• حفاظت از اکوسیستمهای حساس دریایی
• مدیریت گونههای مهاجر
• پایش آلودگیهای نفتی و صنعتی
ب) ژئوپارکهای جهانی یونسکو (UNESCO Global Geoparks)
این ابزار میتواند بهکار گرفته شود برای:
• مدیریت مشترک میراث زمینشناختی
• توسعه گردشگری علمی
• ایجاد همکاری غیرسیاسی بین کشورها
پ) برنامه انسان و کره مسکون (Man and the Biosphere)
این برنامه فراهم میکند امکان:
• ایجاد ذخیرهگاههای زیستکره مشترک
• توسعه پژوهشهای محیطزیستی
• مدیریت مشارکتی منابع طبیعی
ت) همکاریهای فنی تحت سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO)
در حوزه، ایمنی کشتیرانی، کنترل آلودگی نفتی، و استانداردهای محیطزیستی دریایی، این نهاد ظرفیت بالایی برای همکاری غیرسیاسی دارد.
۴) منطق راهبردی دیپلماسی محیطزیستی
دیپلماسی محیطزیستی بر سه فرض کلیدی استوار است:
1. محیطزیست مرز سیاسی نمیشناسد
2. دادههای علمی میتوانند اعتماد حداقلی ایجاد کنند
3. همکاری فنی میتواند پیشدرآمد همکاری سیاسی باشد
این رویکرد به جای حل مستقیم منازعات، هزینه درگیری را افزایش و هزینه همکاری را کاهش میدهد.
در کل، تجربههای جهانی نشان میدهد که در مناطق حساس، پایدارترین مسیرها نه از طریق توافقهای صرفاً سیاسی، بلکه از طریق همکاریهای محیطزیستی تدریجی، شبکههای علمی مشترک، و نهادهای فنی چندجانبه
شکل میگیرند. در این چارچوب، محیطزیست نه ابزار جایگزین سیاست، بلکه زیرساخت اعتمادسازی تدریجی در نظام بینالملل محسوب میشود.
@MahdiKolahi | 759 |
| 5 | ⚠️ مثلث مرگ در کمربند سبز مشهد
🔍 کالبدشکافی زوال درختان سوزنیبرگ در افیولیتهای ویرانی
📌 مکان: کمربند سبز جنوبی مشهد (منطقه ویرانی)
📌 موضوع: بررسی همبستگی ساختار زمینشناسی بستر با طغیان آفت ثانویه سوسکهای پوستخوار
🌲 مقدمه: نمای کلان یک بحران
در سالهای اخیر، طرحهای جنگلکاری متراکم با گونههای سوزنیبرگ در دامنههای جنوبی مشهد با چالش جدی خشکیدگی لکهای و گسترده مواجه شدهاند. بررسیهای میدانی و تصاویر ثبت شده نشان میدهند که این زوال، یک عارضه تکعاملی نیست؛ بلکه حاصل همافزایی سه عامل شوم است که «مثلث زوال اکولوژیک» را در این منطقه تشکیل دادهاند.
🪨 ۱- ضلع اول، بستر ژئوشیمیایی: شوک خاکهای سرپانتینی
نگاهی به برشهای ترانشهای در منطقه، ساختار داخلی تپهها را فاش میکند. سنگ بستر در این مناطق متشکل از تودههای دگرگونشده سرپانتینیت و سنگهای اولترامافیک است که مشخصات زیر را دارند:
سمیت ادافیک (خاکهای سرپانتینی): این سنگها پس از هوازدگی، خاکی فوقالعاده فقیر از کلسیم (Ca) و غنی از منیزیم (Mg) تولید میکنند. بهم خوردن شدید نسبت Ca/Mg در کنار حضور عناصر سنگین و مسمومکنندهای چون نیکل، کروم و کبالت، سیستم ریشهای کاجها و سروها را فلج میکند.
خشکی سیستماتیک: به دلیل خردشدگی شدید تکتونیکی و عمق خاک بسیار کم (کمتر از ۱۵ سانتیمتر)، بستر مانند یک آبکش عمل کرده و آب بارندگی بهسرعت زهکشی شده و از دسترس ریشه خارج میشود.
🍂 ۲- ضلع دوم، تنش فیزیولوژیکی: خاموش شدن سیستم دفاعی درخت
کاجها و سروهای دستکاشت مستقر روی این پارهسنگهای افیولیتی، در تمام طول فصول گرم با تنش خشکی مزمن و مسمومیت سلولی ناشی از فلزات سنگین در بستر سرپانتینی دستوپنجه نرم میکنند. در اثر این استرس شدید:
فشار تورژسانس سلولی افت میکند.
سنتز ترکیبات دفاعی حیاتی درخت (مانند صمغ، رزین و تانن) کاملاً متوقف میشود.
درخت از نظر فیزیولوژیک بیدار، اما سیستم دفاعی آن کاملاً خاموش و بیدفاع میگردد.
🪲 ۳- ضلع سوم، فاز بیولوژیکی: تیر خلاص سوسکهای پوستخوار (Scolytidae)
آفت ثانویه، معلول است نه علت: سوسکهای پوستخوار در حالت عادی توانایی آسیب رساندن به درختان شاداب را ندارند، زیرا درخت با ترشح رزین و صمغ، لاروها را خفه میکند.
اما در افیولیتهای مشهد، وقتی درخت در اثر سمیت خاک و خشکی سیستماتیک (دو ضلع اول) کاملاً ضعیف میشود، سیستم بیوشیمیایی و دفاعی آن خاموش میگردد. درخت استرسدیده با ساطع کردن پیامهای شیمیایی (کایرمونها)، سوسکها را به سمت خود فرخوانده و آفت بدون هیچ ممانعتی، آوندهای آبکش را جویده، سیستم انتقال مواد غذایی را قطع کرده و به مرگ تنه منتهی میشود. این پدیده به صورت لکهای در حال گسترش به درختان مجاور است.
🛠️ نتیجهگیری کاربردی و پیشنهادهای مدیریتی برای فضای سبز مشهد:
۱- تغییر پارادایم از سوزنیبرگکاری به بوتهکاری ژئوبوتانیکی: توسعه فضای سبز با استمرار کاشت سوزنیبرگهای غیربومی در تپههای افیولیتی جنوب مشهد، اصرار بر یک چرخه باطل و هدررفت منابع آب و سرمایه است. طبیعت بهترین راهنماست؛ مدیریت شهری باید به سمت گونههای سرپانتینوفیت (سازگار با خاکهای سمی و کمعمق) حرکت کند. گونههای بومی نظیر داغداغان (Celtis australis) با ریشههای نفوذگر در سنگ، بادام کوهی (Prunus scoparia)، بنه (Pistacia atlantica) و درختچههای مقاوم بومی مانند ارغوان (Cercis)، کاروانکش (Atraphaxis) و گونها (Astragalus) بهترین جایگزین هستند. این گونه ها که به طور طبیعی با ژئوشیمی این سنگها همتکامل شدهاند، تنوع زیستی پایدار و کمربند سبزی واقعی را برای مشهد تضمین خواهد کرد.
۲- قرنطینه و حذف فوری کانونهای آفت: رها کردن اسکلت درختان خشکیده در محل، به معنای حفظ مخزن و کانون تکثیر سوسک پوستخوار است. این درختان باید فوراً قطع، پوستکنی یا سوزانده شوند.
۳- اصلاح موضعی ژئوشیمی بستر در نقاط منظری: در لکههایی که اصرار بر حفظ سوزنیبرگهاست، افزودن ترکیبات حاوی کلسیم (مانند گچ کشاورزی) برای تعدیل نسبت سمی Ca/Mg و استفاده از قارچهای همزیست (میکوریزا) برای تثبیت فلزات سنگین در ریشه الزامی است.
#سرپانتین
#خاک_بومزادی
#فلزات_سنگین
#کمربند_سبز
🌱 کانال تخصصی تنوع زیستی گیاهی | 280 |
| 6 | در این نشست، سخنرانی داشتیم با عنوان:
توسعه پایدار صنعتی: از مسئولیت تا سودآوری هوشمند:
تبیین چالشهای محیطزیستی استان و راهکارهای قانونی تبدیل «مالیات» به «سرمایه سرمایهگذاری»
فایل پاورپوینت ارائه تقدیم می شود تا به هر طریقی صلاح می دانید، برای شرکت خودتان استفاده کنید.
#زکات_علم
@MahdiKolahi | 314 |
| 7 |  نشست سمن های محیط زیستی استان خراسان رضوی با دکتر محمودی مدیرکل اداره کل محیط زیست روز یکشنبه مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۷ساعت ۱۲:۰۰ با حضور نمایندگانی از سمن های محیط زیستی شهر مشهد و استان خراسان رضوی برگزار گردید.
در این نشست درخواست های محیط زیستی تعدادی از فعالین بصورت مکتوب به مدیرکل محیط زیست استان ارائه گردید.
@NGOKhorasanR | 290 |
| 8 |  ♻️ به مناسبت هفته جهانی محیط زیست
انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی برگزار میکند:
❇️ سمینار تخصصی «توسعه پایدار»
در دنیای امروز، توسعه پایدار دیگر صرفاً یک مفهوم محیطزیستی نیست؛ بلکه راهبردی برای افزایش بهرهوری، کاهش ریسک، ارتقای مسئولیت اجتماعی و ایجاد مزیت رقابتی برای صنایع و کسبوکارهاست.
در این نشست تخصصی، ضمن بررسی چالشهای محیط زیستی استان، راهکارهای اجرایی و ظرفیتهای همکاری میان صنعت، دانشگاه و محیط زیست برای دستیابی به توسعه پایدار مورد بحث و تبادل نظر قرار خواهد گرفت.
🔹 همراه با پنل پرسش و پاسخ تخصصی
📅 سهشنبه ۱۹ خرداد
🕘 ساعت ۹ الی ۱۲
📍 مجتمع ساپکو – طبقه دوم – دبیرخانه انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی
☎️ ثبتنام رایگان ویژه اعضا:
38444211-13
@MahdiKolahi | 693 |
| 9 |  برگزاري دوره آموزشي - هفته محيط زيست
کارگاه اموزش مجازی:
نظام ملی اعتباربخشی مدیریت آب (مدیریت ابزارهای 15 گانه مهندسی و مدیریت آب)
تاریخ برگزاری :20 خرداد 1405
زمان :8:30 الی 10:00
رایگان
https://formafzar.com/form/pmrk3
@MahdiKolahi | 510 |
| 10 |  هفته محیط زیست
و دعوت از سمنهای استان جهت حضور در به نشست هم اندیشی با مدیرکل
یکشنبه 17 خرداد 1405
ساعت 12
مکان: اداره کل حفاظت محیط زیست استان
@MahdiKolahi | 1 004 |
| 11 | 🌍 Call for Case Studies: Large-scale Restoration Awards 2026
The Large-scale Restoration Awards 2026 invites restoration practitioners and ecologists to submit case studies showcasing innovative and impactful restoration initiatives.
📄 Submission Requirements:
• Case study: 1500–3000 words
• Abstract: about 250 words
• Format: Word file
• Three photos from the restoration area (JPG)
📅 Deadline:
August 1, 2026
📧 Submit to:
largescale@ser.org
📝 Application form:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScDCfN5jSaIdXme2x8YQ2NWVZ8tatpOJNSp0cRHhpIrJnvr8Q/viewform
📘 More information, eligibility criteria, and procedures:
https://drive.google.com/file/d/19g6cXUBatop1Mx3Ywuaf7HXJSM5SBRqG/view
🌱 This call is part of the project:
https://chapter.ser.org/lers/
@MahdiKolahi | 586 |
| 12 |  راه اندازي سامانه فواد (فوريت هاي اداري، 128)
«در راستاي تقويت فرايند پاسخگويي به شهروندان و ارتقاي رضايت مندي گيرندگان خدمات دولتي و در اجراي بند چهارم ذيل محور سوم برنامه اصلاح نظام اداري و براساس دستورالعمل اجرايي استقرار سامانه فوريت هاي اداري، سامانه فواد 128 در استان خراسان رضوي راه اندازي شده است.»
@MahdiKolahi | 403 |
| 13 | فاجعه خاموش؛ برآورد هزینههای محیطزیستی «جنگ رمضان» در ایران
مهدی کلاهی
در حالی که آمارها از خسارت اقتصادی ۲۷۰ میلیارد دلاری سخن میگویند، «قربانی خاموش» این جنگ، طبیعت ایران است. جنگ تنها تخریب ساختمانها نیست؛ بلکه ویرانی زیرساختهای حیاتی زمین است که بازسازی آنها قرنها زمان میبرد.
ابعاد فاجعه محیطزیستی بر اساس گزارشهای میدانی:
1- آلودگی آب و خاک (میراث سموم نظامی): با تخریب بیش از ۷۶۰۰ ساختمان (که طبق گزارشی، ۲۵٪ آنها صنعتی بودهاند)، نشت مواد شیمیایی، فلزات سنگین و پسماندهای ویژه به لایههای خاک و آبخوانهای تهران، اصفهان و هرمزگان قطعی است. نفوذ مواد منفجره به سفرههای آب زیرزمینی، امنیت غذایی آینده را هدف قرار داده است. با توجه به حجم تخریب، و با در نظر گرفتن فرمول، تعداد واحدهای تخریبی × متوسط هزینه پاکسازی هر متر مکعب خاک آلوده، تنها هزینه «پاکسازی اولیه» محیط زیست شهری در این جنگ حدود ۵ تا ۷ میلیارد دلار برآورد میشود.
2- نابودی تنوع زیستی (گونه، اکوسیستم، ژن، فرهنگ): طبق گزارشها، در یک مثال مشاهدهای، فشار جمعیت آواره، تخریب پوشش گیاهی و استرس ناشی از بمبارانهای صوتی، کریدورهای حیاتوحش را تخریب و گونههای در خطر انقراض را به مرز نابودی کشانده است. بر اساس استانداردهای جهانی (Costanza et al.)، ارزش خدمات اکوسیستمی مناطق تحت تنش جنگی به شدت افت میکند. با توجه به مدت جنگ و تخریب پوشش گیاهی، ارزش تنوع زیستیِ از دست رفته ایران در این مدت حدود ۱۲ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
3- آلودگی هوا و تغییر اقلیم: هدف قرار گرفتن مراکز صنعتی و تراکم ۱۶ میلیون خودرو در بافت جنگزده تهران، ابری از دوده کربن و گازهای گلخانهای ایجاد کرده که معادل چندین سال فعالیت عادی صنعتی است. در مطالعات پسا-جنگ (مانند جنگ خلیج فارس یا اوکراین)، معمولاً خسارات محیطزیستی، معادل ۱۵٪ تا ۲۵٪ خسارات ساختاری برآورد میشود. با اعمال ضریب ۲۰٪ بر روی مجموع خسارات مستقیم و زیرساختی (طبق گفته مجلس: 5/28 میلیارد دلار)، به عدد حدود 40 میلیارد دلار میرسیم که این عدد به عنوان «خسارت به سرمایه طبیعی» (Natural Capital Loss) قابل ارجاع است.
برآورد اقتصادی خسارت:
اگر بخواهیم بر اساس «ارزش کل اقتصادی (TEV)» و هزینههای جایگزینی (Replacement Cost) محاسبه کنیم، به ازای هر ۱ دلار خسارت مستقیم جنگی، حداقل ۱۵ تا ۲۰ سنت خسارت پنهان محیطزیستی به سرمایههای طبیعی ایران وارد شده است. این یعنی علاوه بر ۲۷۰ میلیارد دلار خسارت اعلامی دولت، ایران با یک «بدهی محیطزیستی» حداقلی ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار روبهروست که معادل بیش از ۵۰۰ دلار خسارت محیطزیستی به ازای هر ایرانی است.
به عبارت دیگر، جنگ رمضان نه تنها اقتصاد ۱۴۰۴ را ۴۰ درصد کوچکتر کرد، بلکه «سرمایه طبیعی» نسلهای آینده را پیشخور نمود. توجه به این تذکر مهم است که احیای یک آبخوان تخریب شده یا یک کوهستان بمباران شده، با هیچ بودجهای در کوتاه مدت ممکن نیست. به عبارت دیگر، برخلاف خسارات فیزیکی، این هزینهها، بلندمدت، انباشتی و گاه غیرقابل بازگشت هستند. تجربه جنگهایی مانند عراق و اوکراین نشان میدهد که بازسازی محیطزیست ممکن است دههها زمان و دهها میلیارد دلار هزینه نیاز داشته باشد.
البته آنچه امروز بهعنوان «هزینه جنگ» اعلام میشود، فقط نوک کوه یخ است. بحران واقعی، تخریب سرمایه طبیعی کشور است که مستقیماً امنیت غذایی، سلامت مردم و آینده توسعه ایران را تهدید میکند.
#محیط_زیست #اقتصاد_جنگ #ایران #جنگ_رمضان #توسعه_پایدار
@MahdiKolahi | 0 |
