کانال لُغَةُ القُرآنِ (دکتر همّت دادرس)

⭕️گروه هدف : داوطلبان کنکور ✴️نکته طلایی در مورد مجهول کردن 💠اگرفاعل ضمیر متکلم باشد به هنگام مجهول شدن ، فعل غایب می گردد . مثال : نَعرِفُ الاصدقاء َ فی الشّدائد ِ ⏬⏬⏬⏬⏬⏬⏬⏬ مجهولش : یُعرَفُ الاصدقاء ُ فی الشّدائد ِ 💠هرگاه مفعول ضمیر متصل نصبی باشد هنگام مجهول شدن ، به ضمیر متصل رفعی تبدیل می گردد به عبارتی دیگر فعل را به صیغه همان ضمیر متصل می بریم .مثال : عَرفناکَ:⏪ عُرِفتَ عَرَفوها ⏪ عُرِفَت 💠کانال لغة القرآن (همت دادرس) https://t.me/joinchat/AAAAADv9yvTNpnEwTBF-qg

#گروه هدف : فراتر از متوسطه دوم 🔴سوال : اسم جنس جمعی یا شبه جمع در عربی چیست ؟ 💠اسم جنس جمعی و  فردی(نام دیگر آن شبه جمع است) اسم جنس: *اسم جنس اسمی است که دلالت برماهیت و حقیقت و  جنس نماید صرف نظر از یکی بودن یابیشتربودن آن و برای همین آنرا اسم جنس نیز می گویند و با افزودن (ة)(منظور« تاء وحدت »است)  یا (ی) از آن مفرد می سازند. مانند: شجر: شجرة جُند: جندی- رومٌ – تَمر- « تُفّاح : سیب » / « رُمّـان : انار » / زیتون / بُرتُقال /«  نَجم : ستاره » /  « ورق : برگ  »  را هم به این منوال عمل کن . مثلاً « تُفّـاحهً » یعنی « یک سیب » . پس « تُـفّـاح » را می شود به هر دو صورتِ مفرد یا  جمع دانست . یا کلِمْ که اسم جنس جمعی است و مفردش می شود کلمة 💠تفاوت اسم جنس جمعی با فرد:اگر اسم جنس  به ماهیات متعدد یعنی سه تا یا بیشتر دلالت کند به آن اسم جنس جمعی  گفته می شود مثلا کلم اسم جنس جمعی است (به اسم و فعل و حرف دلالت دارد) ولی به ماهیت واحد همچون کلمه «اسم» به تنهایی یا هر کدام از کلمه های فعل و حرف به صورت جداگانه دلالت کند اسم جنس فردی است. 💠کانال لغة القرآن (همت دادرس) https://t.me/joinchat/AAAAADv9yvTNpnEwTBF-qg

نکاتی پیرامون اسم ممدود (اء) اگر اسمي به «اء» ختم شود ولي هر دو جزء «ا» و «ء» ريشه كلمه باشند آن اسم ممدود نيست ومنصرف است . مثال :ماء  ولي اگر يكي از «ا» يا «ء» زايد باشند آن اسم ممدود است و منصرف است مثال :ثناء  (ء مقلوب از یاء اصلی بوده و الف زاید است چون ریشه "بنی" بوده ) و اگر هر دو زائد باشند ممدود و غير منصرف است مثال:حمراء 💠کانال لغة القرآن (همت دادرس) https://t.me/joinchat/AAAAADv9yvTNpnEwTBF-qg

چنانچه واژه انسان را مشتق از «انس» بدانيم، وجه تسميه‌اش آن است كه رونق، زيبايى و الفت در زمين، تنها با وجود او حاصل مى‌شود يا آنكه حيات انسان بدون انس با ديگران تأمين نمى‌گردد و ازاين‌رو گفته مى‌شود: انسان «مدنى بالطبع» است  يا بدان جهت انسانش خوانده‌اند كه با هرچه مرتبط است انس و الفت مى‌گيرد يا اينكه همواره با دو اُنس همراه است: انس روحانى با حق و انس جسمانى با خلق يا بدان سبب كه دو پيوند در او نهادينه شده است: يكى با دنيا و ديگرى با آخرت. اما اگر انسان را مشتق از «نسيان» بدانيم، وجه تسميه‌اش بنابر قول ابن عباس آن است كه آدمى عهد خود با خدا را به فراموشى سپرده است: «و لَقَد عَهِدنا اِلى ءادَمَ مِن قَبلُ فَنَسِىَ»  (طه/20،115) در صورتى كه انسان از واژه ايناس مشتق شده باشد، وجه تسميه‌اش عبارت است از دسترسى او به اشياى گوناگون از طريق علم و احساس و ابصار و اگر از كلمه نَوْس اشتقاق يافته باشد، وجه تسميه او تحرك شديد و جنب و جوش فراوانش در كارهاى بزرگ است 💠کانال لغة القرآن (همت دادرس) https://t.me/joinchat/AAAAADv9yvTNpnEwTBF-qg

⭕️بررسی واژه انسان ⭕️ واژه انسان يا از ريشه «ا ـ ن ـ س» مشتق شده كه در اين صورت، وزن آن فِعلان و جمع آن نيز أناسى است يا از ريشه «ن ـ س ـ ى» و در اصل اِنسيان (بر وزن افعلان) بوده كه ياى آن به جهت فراوانى استعمال، حذف شده و بر وزن افعان آمده است. شاهد اين رأى اينكه «أنيسيان» به اتّفاق همگان اسم مصغّر انسان است و چون در تصغير، حروف اصلى هر كلمه باز مى‌گردد نتيجه اين مى‌شود كه حروف اصلىِ انسان، نون، سين و ياء و ريشه اين كلمه، نسيان است. منبع : دایرة المعارف قران کریم جلد ۴ 💠کانال لغة القرآن (همت دادرس) https://t.me/joinchat/AAAAADv9yvTNpnEwTBF-qg

#گروه هدف : فراتر از متوسطه دوم عملکرد شبه فعل ( اسم مفعول ) الف) اسم مفعولِ بدون «الف و لام» اگر اسم مفعول از فعل متعدی به یک مفعول ساخته شده باشد، مفعولٌ‌به به صورت نایب فاعل درمی‌آید و مرفوع می‌شود؛ مانند: «علیٌّ مضروبٌ أخوهُ الآنَ»؛ یعنی، برادر علی الآن دارد کتک می‌خورد. در این جمله «علیٌّ» مبتدا، «مضروبٌ» خبر و «أخوه» نایب فاعل برای «مضروبٌ» است؛ یعنی، اگر اسم مفعول شرایط عمل را داشته باشد، به جای فاعل، نایب فاعل می‌گیرد. در واقع مفعولٌ‌به به صورت نایب فاعل ظاهر می‌شود. امام علی (علیه السلام) در نهج البلاغه در توصیف دنیا می‌فرمایند: «مخوفٌ وَعیدُها». در این جمله «مخوفٌ» اسم مفعول از ریشه «خاف یخافُ» است که اصلش هم «مَخْوُوف» بوده و در بحثهای اعلال دیدیم که چگونه «واو» حذف می‌شود؛ «وعیدُ» نیز نایب فاعل برای «مخوف» و «ها» مضافٌ‌الیه آن است. یا در جمله معروف علی (علیه السلام) که فرمود: «المَرءُ مخبوءٌ تَحتَ لِسانِه»؛ «المَرءُ» مبتدا، «مخبوء» خبر، نایب فاعلْ ضمیر مستتر «هُوَ» است که به «المرء» بر می‌گردد، «تَحتَ» ظرف منصوب ب) اسم مفعولِ همراه با «الف و لام» اگر اسم مفعول دارای «الف و لام» باشد، عمل آن مشروط به شرط خاصی نیست؛ مانند: «جاءَ المضروبُ أخوهُ». در این جمله «أخوهُ» نایب فاعل برای «المَضروب» است چون همراه «الف و لام» است. حتی اگر به چیزی تکیه نکند یا حتی معنای ماضی داشته باشد، کلمه «المضروب» می‌‌تواند کلمه «أخ» را به عنوان نایب فاعل خودش مرفوع كند. 💠کانال لغة القرآن (همت دادرس) https://t.me/joinchat/AAAAADv9yvTNpnEwTBF-qg