رادیو فلسفه برای کودکان (مدرسه مهارت‌های اندیشیدن)

نقطه J شما کجاست؟ شرکت آنتروپیک اخیراً در مدل هوش مصنوعی خود (Claude)، منطقه‌ای را کشف کرده که به آن «لنز ژاکوبی» (J-lens) یا «نقطه J» می‌گویند. یک فضای خالی که از قبل طراحی نشده، بلکه خودِ هوش مصنوعی برای مدیریت پیچیدگی‌هایی که با آن سروکار دارد، این فضا را ساخته است. فارغ از اینکه، اینجا هوش مصنوعی به نوعی کنترل انسانی را تا اندازه‌ای دور زده، نکته‌ای که برای من جالب بود؛ شباهت نیاز کلود به‌عنوان یک هوش مصنوعی با نیاز یک انسان است. اینکه ما انسان‌ها هم به یک «نقطه J» شخصی نیازمندیم. یعنی همان‌طور که هوش مصنوعی برای حل مسائل پیچیده‌اش نیاز به یک فضای امن و در عین حال خصوصی برای «پیش‌پردازش» دارد، ما هم به این «فضای امن، مخفی و معتبر» نیاز داریم تا خیلی از احساسات، افکار، ارزیابی‌ها و تصمیم‌هایی که می‌گیریم را پیش از علنی کردن، در این نقطه پردازش کنیم. البته اینجا یک تفاوت وجود دارد؛ یعنی اگرچه کشف آنتروپیک می‌تواند به ما یادآوری کند که هوشمندی (چه مصنوعی و چه انسانی) در گروِ داشتن یک فضایِ خالی و خصوصی است، اما برای انسان این فضا لزوما در بعد مکانی تعريف نمی‌شود، بلکه می‌تواند یک رابطه امن باشد. پس پرسش اینجاست که: نقطه J شما کجاست؟