مولوی و عرفان

🌹🌹 @MolaviPoet تفسیر رجعنا من الجهاد الاصغر الی‌الجهاد الاکبر      ای شهان کُشتیم ما خصم برون ماند خصمی زو بتر در اندرون کشتن این، کار عقل و هوش نیست شیر باطن سخرهٔ خرگوش نیست دوزخست این نَفس و دوزخ اژدهاست کو به دریاها نگردد کم و کاست هفت دریا را در آشامد، هنوز کم نگردد سوزش آن خلق‌سوز سنگ ها و کافرانِ سنگ‌دل اندر آیند اندرو زار و خجل هم نگردد ساکن از چندین غذا تا ز حقّ آید مرورا این ندا سیر گشتی سیر، گوید نه هنوز اینت آتش اینت تابش اینت سوز عالمی را لقمه کرد و در کشید معده‌اش نعره زنان هَلْ مِنْ مَزید حق قدم بر وی نهد از لامکان آنگه او ساکن شود از کُنْ فَکان چونک جزو دوزخست این نَفس ما طبع کل دارد همیشه جزوها این قدم حق را بود کو را کُشد غیرِ حق خود کی کمان او کَشد در کمان ننهند الّا تیر راست این کمان را بازگون کژ تیرهاست راست شو چون تیر و وا رَه از کمان کز کمان هر راست بجهد بی‌گمان چونک وا گشتم ز پیگار بُرون روی آوردم به پیگار درون قَدْ رَجَعْنَا مِنَ الْجِهَادِ الْأَصْغَرِیمْ بَانَبِیٍّ أَنْدَرَ جِهَادِ أَکْبَرِیمْ قوّت از حق خواهم و توفیق و لاف تا به سوزن بر کَنم این کوه قاف سهل دان شیری که صَفها بشکند شیر آنست آن که خود را بشکند ✍ مولانا_مثنوی معنوی دفتر اول _ای دلیران، اگر دشمن بیرونی را شکست دادیم، هنوز دشمنی خطرناک‌تر در درون ما باقی است؛ همان نفسِ خودخواه و خواهش‌های نفسانی. _ غلبه بر نفس، تنها با زیرکی و عقل معمولی ممکن نیست. نفس همچون شیری نیرومند است و با حیله‌های ساده رام نمی‌شود. _نفسِ سیری‌ناپذیر مانند آتش جهنم است؛ هرچه به آن خوراک بدهی، آرام نمی‌گیرد. حتی اگر همه لذت‌های دنیا را به دست آورد، باز هم می‌گوید: «بیشتر!» _اشاره به آیه قرآن است که جهنم پس از بلعیدن گناهکاران باز می‌گوید: «آیا باز هم هست؟» مولانا این ویژگی را به نفسِ حریص نسبت می‌دهد. _تنها لطف و عنایت الهی می‌تواند این آتش را خاموش کند؛ نه قدرت انسان به تنهایی. _چون نفس، جزئی از آن آتشِ سیری‌ناپذیر است، همان خصلت را دارد و با خواهش‌های بیشتر، آرام نمی‌شود. _اگر انسان از کژی، خودخواهی و هوس پاک شود و راست‌قامت گردد، از اسارت نفس رها می‌شود و به سوی حق پرواز می‌کند. _پس از پایان نبرد با دشمن بیرونی، اکنون وقت مبارزه با دشمن درونی، یعنی نفس، فرا رسیده است. مولانا این عبارت را برای تأکید می‌آورد که مبارزه با نفس، از جنگ ظاهری دشوارتر و مهم‌تر است. از خدا نیرو و یاری می‌خواهم تا بتوانم با ابزار کوچک اراده و لطف الهی، این کوه عظیمِ نفس را از جا برکنم. شکستن صف دشمنان کار بزرگی نیست؛ شیر واقعی کسی است که بر نفس، غرور، خشم و شهوت خود غلبه کند. این، اوج پهلوانی از نگاه مولاناست. بزرگ‌ترین میدان نبرد، درون انسان است. پیروزی بر خشم، حرص، تکبر، حسد و خودخواهی، ارزشی بسیار بالاتر از پیروزی بر دشمنان بیرونی دارد و این پیروزی جز با یاری خداوند و مجاهدت پیوسته حاصل نمی‌شود. 🆔 @MolaviPoet 🆑 کانال مولوی وعرفان