Devil's laugh(caprice no.13)

پابلو کازالس (Pau Casals i Defilló) یکی از بزرگ‌ترین و اثرگذارترین موسیقیدانان قرن بیستم است؛ نه فقط به‌عنوان ویولنسل‌نوازی بی‌همتا، بلکه به‌عنوان انسانی که موسیقی را از اخلاق، سیاست و مسئولیت انسانی جدا نمی‌دید. او در ۲۹ دسامبر ۱۸۷۶ در شهر ال‌وندرلِ کاتالونیا به دنیا آمد و در ۲۲ اکتبر ۱۹۷۳، در ۹۶سالگی، در سان‌خوانِ پورتوریکو درگذشت. پدرش نوازندهٔ ارگ و رهبر کر کلیسا بود و نخستین آموزش‌های موسیقی را به او داد. مادرش اهل پورتوریکو بود و همین ریشهٔ مادری باعث شد کازالس در سال‌های پایانی عمر، آن سرزمین را خانهٔ دوم خود بداند. کازالس از کودکی با موسیقی نه به‌عنوان نمایش، بلکه به‌عنوان بخشی از زندگی روزمره و آیینی آشنا شد. در نوجوانی، در مغازه‌ای قدیمی در بارسلونا، نسخه‌ای فرسوده از سوئیت‌های ویولنسل باخ را پیدا کرد؛ آثاری که در آن زمان چندان جدی گرفته نمی‌شدند و بیشتر تمرین‌های تکنیکی محسوب می‌شدند. او این قطعات را بیش از سی سال در خلوت تمرین کرد، بی‌آنکه جرئت اجرای عمومی‌شان را داشته باشد، زیرا معتقد بود هنوز به درک اخلاقی و انسانی لازم برای اجرای آن‌ها نرسیده است. همین نگاه صبورانه و عمیق بود که بعدها باعث شد سوئیت‌های باخ، به‌واسطهٔ کازالس، جایگاه امروزی خود را به‌عنوان شاهکارهایی بنیادین در تاریخ موسیقی پیدا کنند. در اوایل قرن بیستم، کازالس به شهرتی جهانی رسید و به‌عنوان بزرگ‌ترین ویولنسل‌نواز زمانه‌اش شناخته شد. او شیوهٔ نوازندگی ویولنسل را متحول کرد: آرشه‌کشی‌اش زنده و گفتاری بود، ویبراتو را نه عادت، بلکه ابزار بیان می‌دانست و جمله‌بندی موسیقایی را همچون زبان انسانی می‌فهمید. ویولنسل در دستان او از یک ساز همراه، به سازی مستقل و سخنگو تبدیل شد. اما زندگی کازالس فقط موسیقی نبود. با آغاز جنگ داخلی اسپانیا و پیروزی رژیم فرانکو در سال ۱۹۳۹، او تصمیمی گرفت که مسیر زندگی‌اش را برای همیشه تغییر داد. کازالس که جمهوری‌خواه و ضد فاشیسم بود، اسپانیا را ترک کرد و اعلام کرد در هیچ کشوری که حکومت فرانکو را به رسمیت بشناسد کنسرت نخواهد داد. این تصمیم به‌معنای از دست دادن بخش بزرگی از شهرت و درآمدش بود، اما او آن را وظیفهٔ اخلاقی خود می‌دانست. سکوت طولانی‌اش، سکوتی نمایشی نبود؛ اعتراضی بود پرهزینه و واقعی. در سال‌های تبعید، بیشتر به آموزش، رهبری ارکستر و موسیقی مجلسی پرداخت و جشنوارهٔ پراد را بنیان گذاشت؛ جایی که موسیقی، به‌دور از زرق‌وبرق، به‌عنوان گفت‌وگوی انسانی معنا می‌یافت. او سرانجام در سال ۱۹۶۱، در ۸۵سالگی، به دعوت جان اف. کندی در کاخ سفید اجرا کرد؛ اجرایی تاریخی که پایان سکوت طولانی او بود. زندگی شخصی کازالس ساده و کم‌حاشیه بود. او دو بار ازدواج کرد. ازدواج اولش با سوزان متکالف، خوانندهٔ آمریکایی، در سال ۱۹۱۴ انجام شد اما ناموفق بود و به جدایی انجامید. ازدواج دومش در سال ۱۹۵۷، در دوران کهنسالی، با مارتا مونتانِس شکل گرفت؛ رابطه‌ای آرام و حمایتی که تا پایان عمر ادامه داشت. کازالس فرزندی نداشت و شاگردانش را فرزندان معنوی خود می‌دانست. در سال ۱۹۷۱، سازمان ملل متحد به او مدال صلح اعطا کرد. سخنرانی‌اش در آن مراسم با جملهٔ معروف «من یک کاتالان هستم» آغاز شد؛ بیانیه‌ای روشن در دفاع از هویت، صلح و مسئولیت انسانی. او در آن سخنرانی تأکید کرد که موسیقی فقط هنر نیست، بلکه زبانی جهانی است که انسان‌ها را فراتر از مرزها به هم پیوند می‌دهد. پابلو کازالس تا سال‌های پایانی عمر تمرین می‌کرد. وقتی از او پرسیدند چرا در این سن هنوز تمرین می‌کند، پاسخ داد: «چون حس می‌کنم دارم بهتر می‌شوم.» این جمله خلاصهٔ زندگی اوست. کازالس نشان داد که می‌توان در اوج شهرت، انسان ماند؛ می‌توان هنرمند بزرگ بود، بی‌آنکه اخلاق را قربانی کرد. میراث او فقط در ضبط‌ها و اجراها نیست، بلکه در این باور است که هنر، بدون وجدان، معنایی ندارد.

پابلو کازالس (به کاتالانی: Pau Casals) ویولنسل‌نواز، رهبر ارکستر، آهنگساز و معلم بزرگ قرن بیستم بود؛ کسی که ویولنسل را از یک ساز همراه به یک سازِ کاملاً «سخنگو» و مستقل تبدیل کرد. بسیاری او را بزرگ‌ترین ویولنسل‌نواز تاریخ می‌دانند. 4 حقیقت درباره زندگی او : 1. کازالس مسبب احیای سوئیت‌های ویولنسل باخ است سوئیت‌های شش‌گانهٔ باخ پیش از او بیشتر تمرین‌های تکنیکی تلقی می‌شدند. کازالس نخستین کسی بود که آن‌ها را به‌عنوان شاهکارهای کنسرتی اجرا و ضبط کرد. 2. او پس از پیروزی فرانکو، داوطلبانه تبعید شد کازالس تا سال‌ها حاضر نشد در کشورهایی که رژیم فرانکو را به رسمیت می‌شناختند کنسرت بدهد؛ حتی با وجود فشارهای مالی و حرفه‌ای. 3. در ۸۵سالگی دوباره به صحنهٔ جهانی بازگشت در سال ۱۹۶۱ به دعوت جان اف. کندی در کاخ سفید اجرا کرد؛ اجرایی تاریخی که پایان سکوت طولانی او بود. 4. برندهٔ مدال صلح سازمان ملل متحد شد (۱۹۷۱) او در مراسم دریافت این مدال، سخنرانی معروفش را با جملهٔ «من یک کاتالان هستم» آغاز کرد؛ بیانیه‌ای هنری–سیاسی در دفاع از صلح و هویت. داستان زندگی پابلو کازالس کازالس در سال ۱۸۷۶ در شهر اِل وِندرل در کاتالونیا متولد شد. پدرش نوازندهٔ ارگ کلیسا بود و از کودکی موسیقی را به او آموخت. استعدادش خیلی زود آشکار شد. در نوجوانی، وقتی در یک مغازهٔ قدیمی نت‌فروشی در بارسلونا قدم می‌زد، نسخه‌ای خاک‌خورده از سوئیت‌های ویولنسل باخ را پیدا کرد. او سال‌ها این آثار را در خلوت تمرین کرد، بدون آنکه جرئت کند روی صحنه ببردشان. این رابطهٔ صبورانه و عمیق با باخ، هویت هنری کازالس را ساخت. در اوایل قرن بیستم، کازالس به یک ستارهٔ جهانی تبدیل شد: کنسرت‌گذارِ بزرگ، هم‌نواز بهترین پیانیست‌ها و ویولونیست‌ها، و شخصیتی کاریزماتیک روی صحنه. اما با جنگ داخلی اسپانیا (۱۹۳۶) همه‌چیز تغییر کرد. پس از پیروزی فرانکو، کازالس اسپانیا را ترک کرد و سال‌ها در تبعید زندگی کرد. او موسیقی را از سیاست جدا نمی‌دید؛ سکوتش، اعتراضش بود. در تبعید، به جای شهرت، آموزش، جشنواره‌سازی و پرورش نسل جوان را انتخاب کرد. در نهایت سال‌های پایانی عمرش را در پورتوریکو گذراند، جایی که مادرش اهل آن‌جا بود. او در سال ۱۹۷۳ در ۹۶سالگی درگذشت. مهم‌ترین رویدادهای زندگی کازالس : ۱۸۷۶ – تولد در کاتالونیا ۱۸۹۰ – کشف سوئیت‌های ویولنسل باخ در بارسلونا ۱۹۰۰–۱۹۳۰ – شهرت جهانی به‌عنوان ویولنسل‌نواز ۱۹۳۶–۱۹۳۹ – جنگ داخلی اسپانیا ۱۹۳۹ – تبعید و آغاز سکوت اعتراضی ۱۹۵۰ – تأسیس جشنوارهٔ موسیقی «پراد» (Prades Festival) ۱۹۶۱ – اجرای تاریخی در کاخ سفید ۱۹۷۱ – دریافت مدال صلح سازمان ملل ۱۹۷۳ – درگذشت در پورتوریکو کازالس فقط نوازنده نبود او موسیقی را مسئولیت اخلاقی می‌دانست تمرین روزانه را تا آخر عمر ترک نکرد وقتی از او می‌پرسیدند چرا تمرین میکنی می‌گفت: «چرا هنوز تمرین می‌کنم؟ چون حس می‌کنم دارم پیشرفت می‌کنم.»