فصلنامه"بیر و بیرمه‌ند"

ماموستا نصرالله کنعانی عزیز و فرهخیته (رێبوار)، در حال مطالعه فصلنامه بیر و بیرمه‌ند( ژاورود نامه) در همابش منطقه‌ای توسعه پایدار ژاورود_ آستان مبارک دولاب_روستای دولاب_بخش سیروان_ شهرستان سنندج_استان کردستان

پروژه جهانی شدن "سه‌مای قادری" رسما کلید خورد. سماع کوردی(طریقت قادری دولاو) جهانی می‌شود

💢 همایش توسعه پایدار ژاورود، گامی به سوی آینده‌ای روشن ✍️  محمدفاروق یوسفی 🔸 منطقه ژاورود، نگین سبز و کهن استان کردستان، در روز چهارشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵ میزبان رویدادی مهم و راهبردی با عنوان #همایش_توسعه_پایدار_ژاورود؛ چالش‌ها، راهکارها و چشم‌انداز آینده» بود. این همایش که از ساعت ۱۵ تا ۲۰ در روستای دولاب، خانقاه و آستان مبارک دولاب (بخش سیروان، شهرستان سنندج) برگزار شد، فرصتی بی‌نظیر برای هم‌انديشي نخبگان، مسئولان، دانشگاهیان و فعالان مدنی پیرامون سرنوشت این منطقه تاریخی و طبیعی است. 🔸ژاورود به عنوان بخشی از گستره فرهنگی هورامان، سرزمینی است که هویت آن در پیوند دیرینه انسان، طبیعت، زبان و آیین‌های بومی شکل گرفته و با برخورداری از میراث ارزشمند عرفان، تصوف، معماری، شعر، موسیقی و ادبیات، جایگاهی برجسته در تاریخ فرهنگی کردستان دارد. 🔸دکترسبدغریب سجادی فرماندار سنندج در سخنانی ضمن عرض خیرمقدم خدمت حضارمحترم، به چالش‌های متعددی ژاورود همچون مهاجرت، تغییر سبک زندگی، گسست نسلی، تهدیدات زیست‌محیطی (سد ژاوه) و توصیه های مربوطه ونیز ضرورت حفاظت از زبان و فرهنگ هورامی پرداخت و در ادامه ابراز امیدواری نمود. با توجه به ارائه راهکارهای علمی و ... همایش پیش رو منتهی به توسعه پایدار، حفظ میراث طبیعی و تاریخی و تقویت نظام‌های بوم‌اجتماعی این منطقه کهن گردد. 🔸دکتر سید مختار هاشمی (دبیر همایش) در سخنانی به زبان های کوردی، فارسی و لاتین به تبیین واهداف مترتب بر این همایش از جمله: توسعه پایدار ژاورود، چالش‌ها، راهکارها و چشم‌انداز آینده پرداخت و رونمایی از پلاک ثبت جهانی سماع و نیز رونمایی از فصلنامه بیروبیرمند(ژاوره ونامه)  را از  دستاوردهای ارزشمند این همایش برشمرد ویاداور گردید این مهم در ادامه می‌تواند نقطه عطفی در اقتصاد و برندسازی منطقه تلقی شود. 🔸در ادامه برنامه های اجرایی همایش دیگر فرهیختگان، ماموستا محمد فهیم، دکتر حبیب‌الله محمدی و مهندس هوشنگ مهدی در سخنانی به زبان و ادبیات، میراث جهانی و اکوسیستم پرداختند. 🔸دکتر سردار صدیقی (سردبیر مجله بیر و پیرمند) نیز در سخنانی به چرایی و نیز ورود اختصاصی این نشریه به روایت ژاورود پرداخت و در ادامه از این نشریه وزین رونمایی به عمل آمد. 🔸دکتر جلال جلالی زاده، مهندس شافعی، خانم ارغوان معزی و دکتر ضیاءالدین مردوخی هریک نیز در سخنانی با تأکید بر اقتصاد، سیاست، آینده معماری و هنر به تحلیل ابعاد مختلف توسعه ژاوه رود پرداختند 🔸بازدید از نمایشگاه عکس ژاورود، سیاچمانه درویش آلمان  میرآویی و کاکه مولان دولاوی و اقامه نماز مغرب، مراسم مداحی و دف‌نوازی خانقاهی، و در پایان شام و ختم جلسه از دیگر برنامه‌های این همایش بود. 🔸گذشته از فعالین فرهنگی واجتماعی شهرستان های پاوه و جوانرود، مدعوین همایش اغلب از چهره‌های شاخص علمی، فرهنگی و اجرایی استان کردستان بودند، که نشان‌دهنده عزم جدی برای ترسیم چشم‌اندازی روشن برای ژاورود بود و انتظار می‌رود خروجی این نشست، علاوه بر افزایش هم‌افزایی میان مردم و مسئولان، به تدوین برنامه‌های عملیاتی برای حفاظت از محیط زیست(به ویژه تبعات سد ژاوه)، رونق گردشگری مسئولانه، احیای صنایع دستی و بومی، و تقویت هویت فرهنگی منطقه منجر شود.

‍ 💢 همایش توسعه پایدار ژاورود، گامی به سوی آینده‌ای روشن ✍  محمدفاروق یوسفی 🔸 منطقه ژاورود، نگین سبز و کهن استان کردستان، در روز چهارشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵ میزبان رویدادی مهم و راهبردی با عنوان #همایش_توسعه_پایدار_ژاورود؛ چالش‌ها، راهکارها و چشم‌انداز آینده» بود. این همایش که از ساعت ۱۵ تا ۲۰ در روستای دولاب، خانقاه و آستان مبارک دولاب (بخش سیروان، شهرستان سنندج) برگزار شد، فرصتی بی‌نظیر برای هم‌انديشي نخبگان، مسئولان، دانشگاهیان و فعالان مدنی پیرامون سرنوشت این منطقه تاریخی و طبیعی است. 🔸ژاورود به عنوان بخشی از گستره فرهنگی هورامان، سرزمینی است که هویت آن در پیوند دیرینه انسان، طبیعت، زبان و آیین‌های بومی شکل گرفته و با برخورداری از میراث ارزشمند عرفان، تصوف، معماری، شعر، موسیقی و ادبیات، جایگاهی برجسته در تاریخ فرهنگی کردستان دارد. 🔸دکترسبدغریب سجادی فرماندار سنندج در سخنانی ضمن عرض خیرمقدم خدمت حضارمحترم، به چالش‌های متعددی ژاورود همچون مهاجرت، تغییر سبک زندگی، گسست نسلی، تهدیدات زیست‌محیطی (سد ژاوه) و توصیه های مربوطه ونیز ضرورت حفاظت از زبان و فرهنگ هورامی پرداخت و در ادامه ابراز امیدواری نمود. با توجه به ارائه راهکارهای علمی و ... همایش پیش رو منتهی به توسعه پایدار، حفظ میراث طبیعی و تاریخی و تقویت نظام‌های بوم‌اجتماعی این منطقه کهن گردد. 🔸دکتر سید مختار هاشمی (دبیر همایش) در سخنانی به زبان های کوردی، فارسی و لاتین به تبیین واهداف مترتب بر این همایش از جمله: توسعه پایدار ژاورود، چالش‌ها، راهکارها و چشم‌انداز آینده پرداخت و رونمایی از پلاک ثبت جهانی سماع و نیز رونمایی از فصلنامه بیروبیرمند(ژاوره ونامه)  را از  دستاوردهای ارزشمند این همایش برشمرد ویاداور گردید این مهم در ادامه می‌تواند نقطه عطفی در اقتصاد و برندسازی منطقه تلقی شود. 🔸در ادامه برنامه های اجرایی همایش دیگر فرهیختگان، ماموستا محمد فهیم، دکتر حبیب‌الله محمدی و مهندس هوشنگ مهدی در سخنانی به زبان و ادبیات، میراث جهانی و اکوسیستم پرداختند. 🔸دکتر سردار صدیقی (سردبیر مجله بیر و پیرمند) نیز در سخنانی به چرایی و نیز ورود اختصاصی این نشریه به روایت ژاورود پرداخت و در ادامه از این نشریه وزین رونمایی به عمل آمد. 🔸دکتر جلال جلالی زاده، مهندس شافعی، خانم ارغوان معزی و دکتر ضیاءالدین مردوخی هریک نیز در سخنانی با تأکید بر اقتصاد، سیاست، آینده معماری و هنر به تحلیل ابعاد مختلف توسعه ژاوه رود پرداختند 🔸بازدید از نمایشگاه عکس ژاورود، سیاچمانه درویش آلمان  میرآویی و کاکه مولان دولاوی و اقامه نماز مغرب، مراسم مداحی و دف‌نوازی خانقاهی، و در پایان شام و ختم جلسه از دیگر برنامه‌های این همایش بود. 🔸گذشته از فعالین فرهنگی واجتماعی شهرستان های پاوه و جوانرود، مدعوین همایش اغلب از چهره‌های شاخص علمی، فرهنگی و اجرایی استان کردستان بودند، که نشان‌دهنده عزم جدی برای ترسیم چشم‌اندازی روشن برای ژاورود بود و انتظار می‌رود خروجی این نشست، علاوه بر افزایش هم‌افزایی میان مردم و مسئولان، به تدوین برنامه‌های عملیاتی برای حفاظت از محیط زیست(به ویژه تبعات سد ژاوه)، رونق گردشگری مسئولانه، احیای صنایع دستی و بومی، و تقویت هویت فرهنگی منطقه منجر شود. @dangenoryav

دۆڵاۆ چاوەڕوانی ئێوەیه

خاتوو " ارغوان معزی"؛ له کاتی خوێندنه‌وه‌ی بیر و بیرمه‌ند ( #ژاوەرۆ_نامه )؛ خه‌‌ڵکی گوندی بز‌ڵانه‌ ژاوه‌رۆ

کاک عەسکەر پیری له کاتی خوێندنه‌وه‌ی وه‌رزنامه‌ی بیر و بیرمه‌ند #ژاوەرۆ_نامه؛ خه‌ڵکی گوندی مێژوویی ته‌خته له هه‌ورامانی ژاوەرۆ

🔰 پایگاه میراث جهانی منظر فرهنگی هورامان، فرمانداری شهرستان سنندج و **خانقاه مبارک دولاب برگزار می‌کند:*- 🍃 همایش «توسعه پایدار ژاورود: چالش‌ها، راهکارها و چشم‌انداز آینده» 🍃 کۆنیشتوو «ئاوەۮانەو کەردەی دەوام داروو ژاوەرۆی : قۆرتێ و ڕاچارێ و چەشم‌ئەننڎازوو دما ڕۆی» 🔖 با هدف فراهم‌کردن زمینه گفت‌وگو و هم‌اندیشی میان صاحب‌نظران، دانشگاهیان، مسئولان، فعالان فرهنگی و جامعه محلی 📍 زمان: چهارشنبه، ۲۲ مهر ۱۴۰۵،  از ساعت ۱۵ تا ۲۰ 🌎 مکان: خانقاه مبارک دولاب، روستای دولاب ، بخش سیروان شهرستان سنندج 🌸 تەکیەو دۆڵاوێ یاهوو یاهوووەن 🌸 کول میـــۆوه ڕەواڵێ زوووەن 🌸 دۆڵاو مێماندار خەڵکــی ژاوەرۆن 🌸 شادٚی بەخەروار،خەفەت کول درۆن  (مامۆستا رێبوار) 🔖 برنامه زمانبندی همایش 🍃🌸🍃 @mukhtarhashemi

Event Program 📅   برنامه همایش 📋

سپاس از کاک موسی ولیار 🙏؛ کاک موسی از جمله افرادی بودند که در خلق #ژاوەرۆ_نامه "بیرو بیرمه‌ند" نقش چشمگیری داشتند 🌟. ایشان اهل روستای آویهنگ در منطقه ژاوەرۆ هستند 📍.

🔰 پایگاه میراث جهانی منظر فرهنگی هورامان، فرمانداری شهرستان سنندج و خانقاه مبارک دولاب برگزار می‌کند: 🍃 همایش : توسعه پایدار ژاورود: چالش‌ها، راهکارها و چشم‌انداز آینده 🍃 کۆنیشتوو: ئاوەۮانەو کەردەی دەوام داروو ژاوەرۆی : قۆرتێ و ڕاچارێ و چەشم‌ئەننڎازوو دما ڕۆی   🍃 گەشەپێدانی بەردەوامی ژاوەرۆ؛ ئاڵنگارییەکان، چارەسەرەکان و ئاسۆی داهاتوو.        همراه با آئین رونمایی از تندیس جهانی سماع و شماره دوم فصلنامه بیرو بیرمه‌ند (ژاوه‌رو‌نامه) 🔖 با هدف فراهم‌کردن زمینه گفت‌وگو و هم‌اندیشی میان صاحب‌نظران، دانشگاهیان، مسئولان، فعالان فرهنگی و جامعه محلی 📍 زمان: چهارشنبه، ۲۲ مهر ۱۴۰۵، از ساعت ۱۵ تا ۲۰ 🌎 مکان: خانقاه مبارک دولاب، روستای دولاب ، بخش سیروان شهرستان سنندج

استاد عزیز و ارجمند جناب آقای ؛ پروفسور منصور رضایی و دکتر جواد یوسفی لبنی همراهان و حامیان فرهیخته  فصلنامه " بیر و بیرمه‌ند"، قرار گرفتن نام شما بزرگواران در فهرست پژوهشگران دو درصد برتر جهان ، منتشر شده در پایگاه الزویر - که بر اساس تعداد استنادات صورت گرفته در سال 2026 در پایگاه اسکوپوس می باشد،  باعث افتخار و خوشحالی فراوان شد. این موفقیت ارزنده را به این اساتید بزرگوار و ارجمند تبریک و تهنیت عرض می‌نماییم.     پروفسور رضایی استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه . دکتر یوسفی عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی لرستان و رئیس مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت این دانشگاه می باشند.

به نام چاشنی بخش زبان‌ها خداوند سبحان را شاکریم که در سیزدهمین روز از مهرماه، ماه دانش و دانایی و هم‌زمان با روز جهانی معلم، شاهد رویدادی خجسته و ماندگار در عرصه علمی و فرهنگی استان ایلام بودیم؛ رویدادی که با درج رشته کارشناسی زبان و ادبیات کردی دانشگاه ایلام در دفترچه انتخاب رشته آزمون سراسری سال تحصیلی ۱۴۰۵، گامی مهم در مسیر حضور رسمی و نظام‌مند زبان و ادبیات کردی در ساختار آموزش عالی استان به شمار می‌آید. دبیرخانه زبان و ادبیات کردی ایلام، این رویداد ارزشمند را به همه استادان، پژوهشگران، دانشجویان، نویسندگان، شاعران، فرهیختگان و دوستداران زبان و فرهنگ کردی، به‌ویژه جامعه علمی و فرهنگی استان ایلام، صمیمانه تبریک می‌گوید و از تلاش‌ها و اهتمام مجموعه مدیریتی و علمی دانشگاه ایلام در فراهم آوردن زمینه تحقق این امر مهم، به‌ویژه جناب آقای دکتر مرادنژادی، ریاست محترم دانشگاه، و تمامی استادان و همکاران فرهیخته‌ای که در شکل‌گیری و به ثمر رسیدن این حرکت علمی نقش داشته‌اند، قدردانی می‌کند. بی‌تردید، راه‌اندازی این رشته را نمی‌توان صرفاً گشایش یک رشته دانشگاهی تازه دانست؛ بلکه باید آن را آغاز مرحله‌ای نوین در مطالعه علمی، آموزش دانشگاهی، پژوهش، مستندسازی و تبیین ابعاد زبانی، ادبی و فرهنگی کردی در استان ایلام تلقی کرد. زبان، تنها ابزار ارتباط میان انسان‌ها نیست؛ بخشی بنیادین از حافظه تاریخی، میراث فرهنگی و هویت جوامع انسانی است و صیانت و توسعه علمی آن، بیش از هر چیز، نیازمند حضور جدی آن در نهاد دانشگاه و عرصه پژوهش است. امید است ایجاد این رشته در دانشگاه ایلام، سرآغاز حرکتی گسترده و علمی برای شناخت دقیق‌تر ظرفیت‌های زبانی و ادبی کردی، تربیت نسل تازه‌ای از پژوهشگران و متخصصان، توسعه مطالعات گویش‌شناختی و ادبی، گردآوری و مستندسازی میراث شفاهی و مکتوب و فراهم ساختن زمینه برای تولید دانش و محتوای علمی در این حوزه باشد. دبیرخانه زبان و ادبیات کردی ایلام نیز، به‌عنوان مرجع رسمی فعالیت‌های کردی‌پژوهی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام، با توجه به رسالت فرهنگی و علمی خود و با اتکا به ظرفیت‌های موجود در میان استادان، پژوهشگران و فعالان فرهنگی استان، آمادگی کامل خود را برای شکل‌گیری و گسترش همکاری‌های علمی، آموزشی، پژوهشی و فرهنگی با دانشگاه ایلام اعلام می‌دارد. این دبیرخانه در دو سال گذشته، افتخار برگزاری دو دوره آموزش رسم‌الخط زبان کردی برای دانشجویان و نیز برگزاری نشست هم‌اندیشی با هیئت‌رئیسه محترم دانشگاه ایلام را در کارنامه خود داشته است و بر این باور است که استمرار و تعمیق چنین تعاملاتی می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌ها و قابلیت‌های علمی، آموزشی، پژوهشی و فرهنگی موجود در حوزه زبان و ادبیات کردی باشد. از این منظر، دبیرخانه زبان و ادبیات کردی ایلام، شکل‌گیری رشته کارشناسی زبان و ادبیات کردی در دانشگاه ایلام را نه پایان یک مسیر، بلکه آغاز یک راه علمی و فرهنگی تازه می‌داند؛ راهی که در آن دانشگاه، نهادهای فرهنگی، استادان، پژوهشگران و جامعه فرهنگی استان می‌توانند در کنار یکدیگر، برای شناخت، پاسداشت، بالندگی و انتقال این میراث ارزشمند به نسل‌های آینده گام بردارند. امید آن داریم که این حرکت مبارک، طلیعه حضور پررنگ‌تر زبان و ادبیات کردی در عرصه‌های علمی و دانشگاهی استان و زمینه‌ساز شکل‌گیری جریان‌های پایدار پژوهشی و آموزشی در این حوزه باشد. آرش پالیزبان مدیرعامل دبیرخانه زبان و ادبیات کردی ایلام https://t.me/DZAkordiilam

‍ به نام خداوند جان و خرد بیانیهٔ انجمن علمی ـ آموزشی معلمان زبان و ادبیات فارسی استان ایلام در پاسداشت راه‌اندازی رشتهٔ زبان و ادبیات کوردی در دانشگاه ایلام زبان، حافظهٔ تاریخی ملت‌ها و ادبیات، روایت ماندگار فرهنگ و هویت آنان است. انجمن علمی ـ آموزشی معلمان زبان و ادبیات فارسی استان ایلام، راه‌اندازی رشتهٔ زبان و ادبیات کوردی در دانشگاه ایلام را رویدادی ارزشمند در عرصهٔ علمی و فرهنگی استان می‌داند و این اقدام شایسته را به ریاست محترم دانشگاه، اعضای هیئت‌رئیسه، استادان، پژوهشگران، دانشجویان و همهٔ دست‌اندرکاران آن صمیمانه تبریک می‌گوید. استان ایلام، سرزمینی برخوردار از پیشینه‌ای غنی در شعر، ادبیات و فرهنگ کوردی است؛ سرزمینی که شاعران و نویسندگان آن در طول نسل‌ها، بخشی ارزشمند از حافظهٔ فرهنگی و ادبی این مرزوبوم را پدید آورده‌اند. از این منظر، تأسیس رشتهٔ زبان و ادبیات کوردی در دانشگاه ایلام را می‌توان پاسخی علمی به یک ظرفیت دیرپای فرهنگی ، گامی مهم در جهت شناخت علمی، آموزش، پژوهش و پاسداشت میراث زبانی و ادبی کوردی و نیز فرصتی برای مطالعهٔ نظام‌مند این میراث گرانسنگ دانست. ما باور داریم که تنوع زبانی و ادبی ایران، سرمایه‌ای مشترک و گران‌بهاست و پاسداشت زبان‌های بومی و ادبیات آن‌ها نه در تقابل با زبان و ادبیات فارسی، بلکه در تعامل و هم‌افزایی با آن، به غنای بیشتر فرهنگ و تمدن ایران‌زمین می‌انجامد. امید است دانشگاه ایلام با بهره‌گیری از ظرفیت استادان و پژوهشگران برجسته، این رشته را به کانونی پویا برای پژوهش در حوزهٔ زبان، ادبیات، فرهنگ و میراث شفاهی کوردی تبدیل کند و زمینهٔ تربیت نسل تازه‌ای از پژوهشگران این عرصه را فراهم آورد. انجمن علمی ـ آموزشی معلمان زبان و ادبیات فارسی استان ایلام، ضمن قدردانی از همهٔ تلاش‌های علمی و اجرایی صورت‌گرفته، برای دانشگاه ایلام در این مسیر تازه، توفیق، بالندگی و سربلندی روزافزون آرزومند است. به امید آن‌که همهٔ زبان‌ها و ادبیات این سرزمین، در سایهٔ دانش و پژوهش، در کنار یکدیگر روایتگر شکوه فرهنگ و تمدن ایران باشند. انجمن علمی ـ آموزشی معلمان زبان و ادبیات فارسی استان ایلام مهر ۱۴۰۵ #دپارتمان_مێدیا_ڕەسانە_سەیمرە #ئەنستیتو_زانست_زاگروس @zanistzagros #گفتنی است انجمن علمی زبان فارسی  متشکل از  مدرسان دانشگاه و کلیۀ دبیران زبان و ادبیات فارسی با گویش های متعدد کوردی در  استان ایلام است که علاوه بر پژوهش‌ها و کارگاه‌های علمی زبان و ادبی ادبیات فارسی، اقداماتی در راستای پاسداشت زبان و ادبیات کوردی در کارنامۀ درخشان خود دارد از جمله می‌توان به دور‌های رسمی با صدور مجوز در برگزاری کارگاه آموزشی ـ تطبیقی الفبا، آواشناسی زبان کوردی با همکاری «انستیتو زانست زاگروس» اشاره کرد.

خوانشی ریشه‌شناختی از واژهٔ «#هەورامان» پژوهش در ریشه‌شناسی نام «هەورامان» (ئەورامان) مستلزم تحلیلِ تطبیقیِ داده‌های متنی، نقشه‌شناختی و قواعد آواشناسی تاریخی زبان‌های ایرانی است. برخلاف گمانه‌زنی‌هایی که این نام را به واژگانی چون «هوەر» (خورشید)، «هەور» (ابر)، «اهورامزدا»، «هۆر» (بالا آمدن) یا «ئه‌ورا» (گرسنه) پیوند می‌دهند، بررسی‌های واج‌شناختی نشان می‌دهد که این نام ساختاری کاملاً متفاوت دارد. ۱. شواهد متنی و نقشه‌شناختی در نقشه‌ تهیه شده توسط دولت عثمانی در سال ۱۸۹۳ میلادی، این نام به صورت «اڤرومان» ثبت شده است. این صورتِ ضبط‌شده، با شواهد موجود در نسخه‌های خطی اشعار سەیدی همخوانی کامل دارد؛ آن‌جا که می‌سراید: «از اَورومون مکونم بی و ولاتم...» در سبک شعری سەیدی ، پایانهٔ «ان» و واج "ا" معمولاً به صورت «و» دگرگون می‌شود (مانند تبدیل مکانم به مکونم و ولاتان به ولاتو). از این رو، صورت «اورومون» در واقع همان تلفظ «اورومان / اڤرومان» است که اصالت پیشوند کهن واژه را تأیید می‌کند. ۲. سیر تحول پیشوند باستانی -abi پیشوند باستانی -abi در زبان‌های ایرانیِ نو مسیرهای متفاوتی را طی کرده است. این پیشوند در فارسی غالباً به صورت «افـ» ظاهر شده (مانند: افسار، افگار، افسون، افشان، افسر) هر چند در واژه‌ای مانند «اورنگ» (برآمده از abi-rang) به صورت «او / اَو» درآمده است. همین پیشوند در زبان هورامی به صورتهای «ئه‌و» (aw)، «هه‌و» (haw) و «هۆ» (hō) تطور یافته است: abi-sārدر فارسی: افسار در هورامی: ئه‌وسار، هه‌وسار (و با دگرگونی دیفتانگ aw به ō به صورت هۆسار). abi-gār در فارسی: افگار در هورامی: ئه‌وگار، هه‌وگار، هۆگار. کارکرد در کتیبه‌ها: پیشوند abi در کتیبه‌های هخامنشی (مانند عبارتِ anya abi mām: به نزد من / به من) دقیقاً در هورامی به صورت «ئه‌و ئه‌م / ئه‌و من» ساختار تغییر به "ئەو" را حفظ کرده است. از نظر دستور تاریخی، پیشوند abi- نقش مفعولی و حالت‌پذیری به واژه می‌دهد. برای نمونه، ترکیب آن با ریشهٔ θrauH (به معنی ستم کردن)، معنی مفعولیِ «ستمدیده / تحت فشار قرارگرفته» می‌سازد. ۳. ارزیابی فرضیه‌های پیشین با برقراری این قواعد واج‌شناختی، فرضیاتی که این واژه را به خورشید، ابر یا صفات دیگر منسوب می‌کنند، حدس‌هایی بدون پشتوانه دگرگونی واج در تاریخ تطور زبان‌ در هورامی هستند. ۴. تحلیل ساختاری: ترکیبِ abi + rām + ān واژهٔ هەورامان (هۆرامان) از سه بخش اصلی تشکیل شده است: پیشوند -abi (ئه‌و / هه‌و / هۆ): پیشوند باستانی با کارکرد ایجاد حالت مفعولی یا پذیرندگی. ریشهٔ rām (رام): ریشهٔ اوستایی و کهن به معنای آرامش، سکون، شادی، لذت و پناه دادن. واژهٔ rāman در اوستا به معنای «آرامش» ثبت شده است. اصطلاحات ادبیِ سده‌های پنجم تا هشتم هجری مانند «اورامه»، «اورامن» و «اورامنه» و نیز واژهٔ «رامشگر» (نوازنده و خواننده) از همین ریشه مشتق شده‌اند. پسوند ān یا mān: پسوند ān (بازماندهٔ āna- باستان) با کارکردهای چندگانه از جمله ساخت اسم مکان، یا پسوند mān (با ادغام دو واج همسان m) که هر دو دلالت بر مکان و جایگاه دارند. نتیجه‌گیری بر پایهٔ تحلیل اجزای واژه، «هەورامان» از نظر لغوی به معنای «مکانِ به آرامش‌رسیده»، «محل سکون و شادی» یا «پناهگاه امن» است. این مفهوم زبانی با ویژگی‌های جغرافیایی و توپوگرافی منطقه نیز کاملاً انطباق دارد؛ کوهستان صعب‌العبور هورامان در طول تاریخ موقعیتی امن و دور از تاخت‌وتازها و منازعات نظامی قدرت‌های منطقه‌ای فراهم می‌کرده و بستری طبیعی برای دستیابی به سکون و آرامش بوده است.   صباح جباری کارشناس ارشد زبان‌های باستانی

عزیزانی که سفارش نسخه چاپی شماره دوم فصلنامه را داده بودند، سفارشات آنها امروز ارسال شد. 📦 صمیمانه از همه این بزرگواران سپاسگزاریم. 🙏 موسی ولیار (روستای آویهنگ) صفیار منبری (روستای نیه‌ر) ادریس پیری (روستای تخته) ارغوان معزی (سنندج) ابراهیم بعقوبی (مریوان)