Беларускі інстытут публічнай гісторыі

Абліла мачой расейскага губернатара. Фатаграфаваў паўстанцаў 1863 года ў фатэлі з гербам Рэчы Паспалітай, за што і быў сасланы ў Сібір. Топ 5 менчанак і менчукоў, каму варта паставіць помнікі ў Менску па меркаванні канала "TakiBylo".

Будслаўскі касцёл на заходзе сонца Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Будславе — адзіны ў Беларусі храм, які мае статус Нацыянальнай святыні. Храмаў з такім статусам 230 у свеце, 38 з іх знаходзяцца ў Еўропе. Каб касцёл быў прызнаным Нацыянальнай святыняй, сярод іншых патрабаванняў, ён павінен быць месцам, куды шматлікія вернікі здзяйсняюць паломніцтва. Таксама Будслаўскі касцёл — адзін з чатырох храмаў у Беларусі, якія маюць статус Малой базілікі. Такі ганаровы статус маюць яшчэ Фарны касцёл у Гродна, Кафедральны касцёл у Пінску і, з нядаўняга часу, касцёл у Браславе Звычайна статус minor basilica атрымліваюць храмы, якія маюць важнае гістарычнае і культурнае значэнне, захоўваюць вядомыя абразы

ПАСЬВЕДЧАНЬНЕ АСОБЫ. 1927 г. Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка БЕЛАРУСІ. Дазваляецца пражыць ў 15-ці вёрстнай пагранпаласе. Бігосава. 1927 г. #дакументы #БССР #ССРБ #СмакБеларускайМовы

«У свеце няма нічога вечнага. Імперыі таксама маюць абмежаваны тэрмін існавання»

Ёсць у нашых спробах асэнсаваць, дзе мы цяпер знаходзімся, і што з намі адбываецца, адна вялікая праблема. Мы пачынаем аналіз нашага стану менавіта з 2020-га, ігнаруючы ўсе папярэднія этапы.

Сёння гісторык Яўген Красулін разважае для «Салідарнасці» пра транзіт і зачараванае кола імперыі. І распавядае, пра што мы мусім памятаць, калі жадаем вырвацца з гэтага зачараванага кола. Чытайце на сайце Без VPN

Гістарычная праграма «Вусы Скарыны» можа вярнуцца ў новым фармаце Пра гэта на сваёй старонцы ў Facebook напісаў яе аўтар Цімох Акудовіч. Ён адзначыў: «Восенню, калі ўсё складзецца, мы працягнем расказваць пра цікавыя гістарычныя сюжэты, але паспрабуем новы фармат. Будзем эксперыментаваць!» Спадзяёмся, што эксперымент будзе плённы, як і ўвядзенне ў праграму маляваных катоў-суразмоўцаў. Пра іх Цімох Акудовіч узгадаў асобна: «Ну а каты агулам сталі самастойнымі актарамі беларускай гісторыі. Маю ўжо невялікую калекцыю дзіцячых малюнкаў гэтых трох хвастатых. Дзеці проста падыходзяць і дораць іх на розных імпрэзах. І гэта заўсёды неверагодна прыемна! Думаю, што гэтых катоў чакае аднойчы сольная кар’ера». Апошні выпуск «Вусоў Скарыны» ў гэтым сезоне выйшаў на мінулым тыдні. У ім гісторык разважае, калі Беларусь перажыла свой залаты век — у часы Полацка, ВКЛ ці БССР. Раім да прагляду!

Фонд Kamunikat.org выдаў кнігу ўспамінаў беларускага палітыка і журналіста Сяргея Навумчыка «Дзевяноста пяты». Гэта трэцяе, дапоўненае выданьне кнігі, якая ў 2015 годзе выйшла ў «Бібліятэка Свабоды. XXI стагодзьдзе». ➡ https://kamunikat.net/dzevyanosta-pyaty-pavodle-syargeya-navumchyka #навіны_kamunikat

Фільм пра сталінскія рэпрэсіі ў Гомелі атрымлівае ўзнагароды на кінафестывалях Фільм «Лес» рэжысёркі Марыі Булавінскай атрымаў узнагароду на фестывалі International Golden Saffron Documentary Film Festival у Турцыі. Гэта адбылося 10 траўня. Раней стужку прызналі найлепшым гістарычным фільмам на фестывалі Berlin Indie Film Festival. Фільм таксама ўдзельнічае ў міжнародных фестывалях у Італіі, Вялікабрытаніі ды іншых краінах. «Іншыя фестывалі пакуль толькі адабралі для ўдзелу, вынікаў яшчэ няма», — патлумачыла Марыя Булавінская. Дакументальна-ігравы фільм «Лес» апавядае пра сталінскія рэпрэсіі на Гомельшчыне. Ён пабудаваны вакол гісторыі чалавека, расстралянага НКВД пад Гомелем, але які цудам выжыў. Ролю выжыўшага сыграў купалавец Алег Гарбуз. 29 студзеня суд Цэнтральнага раёна Гомеля ўнёс фільм у спіс «экстрэмісцкіх матэрыялаў». Паводле ўлады, стужка нібыта адмаўляе «генацыд беларускага народа» і супярэчыць высновам пракуратуры, што ў Шчакатоўскім лесе масавыя расстрэлы здзяйснялі нацысты, а не НКВД.

"Ідыёт самый настаяшчый!", "Только за яйца ўзяўся, масла прапала!", "Не ўсё плахое была звязана ў Германіі з Адольфам Гітлерам". У 1995 годзе гэтыя перлы Лукашэнкі сталі, бадай, першымі беларускімі мемамі. У тым жа годзе адбыўся першы рэферэндум, пасля якога Лукашэнка змяніў нацыянальныя сімвалы - БЧБ-сцяг і герб "Пагоню" на мадэрнізаваныя савецкія. А яшчэ тады ж сфармаваўся пул штатных прапагандыстаў, і ў апошні раз дэмакратычным шляхам быў абраны Вярхоўны савет, з якога знікла нацыянальна арыентаваная апазіцыя на чале з Зянонам Пазняком. Аб іншых падзеях 1995-га года ў новым выпуску Паўла Валатовіча.

Выйшла кніга «Анталогія прыгажосці. Традыцыйны беларускі касцюм» Багата ілюстраванае выданне падрыхтавана выдавецтвам «Беларусь» сумесна з Нацыянальным мастацкім музеем на аснове вялікага выставачнага праекта «Анталогія прыгажосці. Традыцыйны беларускі касцюм». Партнёр праекта – Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН. Кніга знаёміць чытачоў з асаблівасцямі традыцыйнага беларускага касцюма канца ХІХ - сярэдзіны ХХ ст., яго ўнікальнымі рэгіянальнымі і лакальнымі варыянтамі з шасці этнаграфічных рэгіёнаў Беларусі: Заходняе і Усходняе Палессе, Падзвінне, Падняпроўе, Панямонне, Цэнтральная Беларусь. Мовы – беларуская, англійская, руская, 207 старонак. Здымак кнігі – з Instagram-старонкі @ akademkniga.minsk.

Менскіх школьнікаў, якія пасля экзамену па гісторыі Беларусі зладзілі флэшмоб і з мацюкамі парвалі экзаменацыйныя білеты па гэтым прадмеце, прымусілі выбачацца каля манумента Перамогі.

Віцебскай ратушы — 250 гадоў! У 2025 годзе Віцебская ратуша адзначае 250-годдзе з моманту свайго ўзвядзення. Гэты выбітны помнік архітэктуры стаў сімвалам гарадскога самакіравання і важнай часткай гісторыка-культурнай спадчыны Віцебска. Ратуша ўзведзеная ў 1775 годзе на месцы драўлянай будыніны, што згарэла падчас пажару. Яе будаванне звязана з Магдэбургскім правам, якое Віцебск атрымаў яшчэ ў 1597 годзе, што сведчыць пра багатую гісторыю мясцовага самакіравання. Праўда, на момант будаўніцтва Віцебск страціў Магдэьурскае права, бо гэіыя землі былі акупаваныя Расеяй. Сёння Віцебская ратуша — гэта не толькі помнік архітэктуры, але і частка гісторыка-краязнаўчага музея. З вежы адкрываецца цудоўны від на горад з вышыні птушынага палёту. Ратуша стала сімвалам незалежнасці і культурнай самасвядомасці Віцебска.

Азаронкі 1930-х: як склаўся іх лёс У савецкай Беларусі, як і ў нацысцкай Нямеччыне, прапаганда была адной з галін прамысловасці. На яе працавалі часопісы, газеты і радыёстанцыі. Былі ў гэтай галіны ў Беларусі і свае ўдарнікі. Гэта Лукаш Бэндэ, Алесь Кучар, Якаў Бранштэйн, Янка Ліманоўскі, Фабіян Акінчыц і Уладзіслаў Казлоўскі. https://nashaniva.com/369587 Без VPN — https://bit.ly/nashaniva#/369587

«Шыкоўная і ўнікальная». Расказваем пра мапу ВКЛ, арыгінал якой нядаўна выкупілі беларусы Ініцыятыва MALDZIS выкупіла ўнікальную мапу Вялікага Княства Літоўскага, створаную Янам Няпрэцкім і ўпершыню надрукаваную ў Нюрнбэргу ў 1749 годзе. Гэта была першая адноўленая за амаль 150 гадоў і найбольш дасканалая мапа ВКЛ пасьля Радзівілаўскай мапы. Удзельнікі кампаніі абяцаюць новыя нечаканасьці неўзабаве, піша «Радыё Свабода». І сама карта, і месца яе выданьня сьведчаць, што ўзровень адукацыі ў ВКЛ дазваляў ствараць прадукты, адпаведныя сусьветным стандартам, кажа дасьледнік Аляксей Адамовіч, аўтар кнігі «Ян Няпрэцкі і карта Вялікага Княства Літоўскага». Стварэньне карты патрабавала глыбокіх ведаў у картаграфіі, матэматыцы, астраноміі й геадэзіі. ➡️Працяг па спасылцы.🔹 Тут без VPN.

‼️УЖО СЁННЯ ‼️Антрапалогія акупацыі: ІІ Сусветная вайна вачыма беларускіх вяскоўцаў 📆 5 чэрвеня ⏱️18:30 📍Варшаўскі ўніверсітэт, ul. Dobra 55, зала 2.166 (II паверх) На сустрэчы будзе гаворка пра праўду страшнай вайны ад нашых дзядоў і бабуль. Наш госць антраполаг, гісторык, доктар навук Уладзімір Лобач распавядзе пра вайну без прыўкрашання, пафасу і героікі. Немцы, паліцаі, партызаны і людзі пад стрэхамі вясковых хат - усё гэта будзе тэмай нашай размовы. Запрашаем!

Пра забойства Троцкага і ролю ў гэтым Наума Эйцінгона я неяк пісаў у “Нашай гісторыі”

Чаму Беларусь цікавая ўсяму свету, але свет не цікавы Беларусі? Як беларусаў вывучаюць у Афрыцы, а ў Кітаі нават стварылі даследчы цэнтр! Чаму важна, каб беларускія даследчыкі вывучалі егіпецкія піраміды, плямёны Мая ці старажытны Кітай. Як нашы валуны могуць быць звязаныя з Лацінскай Амерыкай? Пра ўсё гэта Андрэй Казакевіч на канале "Няпростая гістрыя" гутарыць з вядомым беларускім гісторыкам Яўгенам Красуліным. Дагледзьце размову да канца і вы даведаецеся, што аперацыю па ліквідацыі Льва Троцкага ў Мексіцы распрацоўвалі палітычныя забойцы з Беларусі, а пасля яны ж заснавалі цэлую навуку!

Інтэрв’ю са 100-гадовым доктарам Анатолем Занковічам — пра жыццё падчас Другой сусветнай і працу хірургам у ЗША Жыццё Анатоля Занковіча — гэта няпростая гісторыя ХХ стагоддзя, расказаная праз лёс аднаго чалавека. Яго сям’я зазнала раскулачванне, Анатоль давялося пажыць пры паляках, саветах і нацыстах. Урэшце мужчына эміграваў у ЗША, дзе 40 гадоў адпрацаваў хірургам у Чыкага. Сваю гісторыю ён расказаў @nashaniva.  https://nashaniva.com/369019 Без VPN — https://bit.ly/nashaniva#/369019

У Гродзенскім раёне знайшлі матэрыялы каменнага веку і пахаванне другой паловы XVII стагоддзя Археалагічныя даследаванні на помніку каля в. Баля Сольная Гродзенскага раёна правялі 21-26 мая супрацоўнікі аддзела археалогіі першабытнага грамадства Інстытута гісторыі НАН Аляксандр Вашанаў, Марыя Ткачова і Алег Вараненка. Былі атрыманы матэрыялы ад каменнага веку да Новага часу, паведамляе Інстытут гісторыі ў сацсетах. Найбольш цікавай знаходкай стала пахаванне другой паловы XVII стагоддзя, у якім выяўлены металічны пласціністы нож, а таксама медная манета 1660-х гг. Антрапалагічная экспертыза, зробленая супрацоўнікам аддзела антрапалогіі Інстытута Валянцінай Віннікавай, паказала, што пахавана была жанчына ўзростам 45-50 гадоў. Стаянкі перыяду каменнага-бронзавага вякоў 2-га тысячагоддзя да н.э на ўскраіне вёскі Баля Сольная Гродзенскага раёна адкрыў у 1975 годзе Міхась Чарняўскі. Археалагічны помнік размяшчаецца на левым беразе р. Нёман, пры ўпадзенні р. Зарачанка, на вышыні 4-6 метраў над узроўнем вады.

Ініцыятыва MALDZIS выкупіла карту ВКЛ Яна Няпрэцкага Набытае MALDZIS выданне выйшла ў свет у першай палове 1790-ых — напрыканцы існавання Вялікага Княства Літоўскага. Карту купілі на сродкі беларускага ахвярадаўцы Алекса Шуба.  https://nashaniva.com/369401 Без VPN — https://bit.ly/nashaniva#/369401

Археолагі пачалі раскопкі на Заслаўскім замку. У планах — выявіць вялікую браму Да Дажынак плануюць закансерваваць і музеіфікаваць браму гэтага аднаго з першых бастыённых замкаў стараітальянскага тыпу на Беларусі. Вось што пра яго вядома. https://nashaniva.com/369380 Без VPN — https://bit.ly/nashaniva#/369380