ЛЕЗГИ ЧlАЛ (Лезгинский язык)

Аялар патал гад лап ажайиб вахт я.  Мектебра кIелзавайбур патал яргъи тIатIилар давам жезва. Хейлин аялар лагерриз физва, шегьерра яшамиш жезвай бязибур хуьрериз хъфизва. Къачунвай чирвилер рикIелай алуд тавун патал, чирвилер мадни мягькемарун патал, чIал гегьеншарун патал гатун чIавузни аялри ара-ара ктабрикай менфят къачун герек я. ТIатIилрин вахтунда аялрив гьихьтин ктабар вугуз жеда?   📚 «ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)» тг-каналди ихьтин ктабар теклифзава:   1.     «Лезги чIал чирин». 2.     «Лезги чIаланни урус чIалан шикилар галай гафарган». 3.     «100 тапшуругъ» 4.     «Аялар патал кроссвордар ва маса тапшуругъар». 5.     «Тапшуругърин кIватIал».   #ЛезгиКтабар   📗 «ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)»

✂ «ЙИКЪАН ЦИТАТА» рубрикадай 🖌Лезги Нямет, шаир:

Нагьахъвал бул авайла, Гьахъ кIвалахар чIур жеда.

#ЙикъанЦитата   📗 «ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)»

🖌 Секинат  Мусаева, РД-дин Р. Гьамзатован тIварцIихъ галай милли ктабханадин кьилин къуллугъчи:  

Гатуз ктабханадиз къвезвайбурукай гзафбур Дагъустандин халкьарин чIа­лариз, медениятриз итиж ийизвайбур я. И йикъара зи патав, лезги чIал чирдай ктабар суракь ийиз, са десте жегьилар атана. Абур Москвадайни Санкт-Петербургдай Дагъустандиз атанвай студентар тир. Лезги чIал чирунин карда сифте камар къачун патал гьихьтин ктабар ава лагьана хабар кьурла, за абуруз «Лезги­ газетдин» кьилин редактор Мегьамед  Иб­рагьимовани адан заместитель Куругъли­ Ферзалиева «Хайи чIал хуьн» проект­дин сергьятра аваз акъуднавай «100 тап­шуругъ», «Лезги чIал чирин», «Лезги чIаланни урус чIалан шикилар галай гафарган» ва маса ктабар теклифна. Хъсан кар ам я хьи, лезги авторри цIийиз акъатай ктабар чпин патай ктабханадиз пишкешзава.

  ➡️ Макъала тамамдиз «Лезги газетдин» сайтдай кIелиз жеда.   #ЛезгиКтаб #ЛезгиЧIал   📗«ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)»

🖌 Чечняда алай йисуз 9-класс акьалтIарай 20630 касди чечен чIалай ОГЭ вахканва. 📌 Дагъустанда алатай йисузни, алай йисузни хайи чIалай ОГЭ хкягъай са дуьшуьшни малум туш.

📚 "ЖАР И ХОЛОД" ✅ И йикъара Москвада бажарагълу шаир Саиратан (Агьмедпашаева Саират) "Жар и холод" (рубаи) тIвар алай ктаб акъатнава. 208 чин авай и ктабда лезги ва урус чlаларал рубаияр гьатнава. (Москва, 2026). ✅ Шаирдин рубаияр урус чlалаз машгьур писатель, таржумачи Мамед Халилова таржума авунва. ✔️ Са ктабдин къимет - 500 м. "Лезги газетдин" редакциядай маса гузва. 📞Тел.(Макс, ватсап): 8928-560-26-17 #ЛезгиКтабар 📚 "ЛЕЗГИ КТАБАР"

📌 ЛЕЗГИ ЧIАЛАН ПАДЕЖАР ВА АБУРУН СУАЛАР Асул п. вуж? вуч? Актив п. ни? куь? Талукьвилин. п. нин? куьн? Гунугин. п. низ? квез? Секинвилин I п. не? кве? Секинвилин II п. нел? квел? Секинвилин III п. нив? квев? Секинвилин IV п. нихъ? квехъ? Секинвилин V п. ник? квек? Къакъатунин I п. няй? квяй? Къакъатунин II п. нелай? квелай? Къакъатунин III п. нивай? квевай? Къакъатунин IV п. нихъай? квехъай? Къакъатунин V п. никай? квекай? Арачивилин I п. нелди? квелди? Арачивилин II п. нивди? квевди? Арачивилин III п. нихъди? квехъди? Арачивилин IV п. никди? квекди? #Морфология #Падежар ➡️ «ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)» – подписка

❓❗️Тапшуругъ-машгъулат №48 ГАФУНИН СОСТАВДИН РАЗБОР. Агъадихъ ганвай гафар (кIалубар) морфемайриз пая.   Секинвал, кIвалин, артухан, самурвидиз, хъсандиз, такун. Жавабар кхьихь⤵️ #ТапшуругъМашгъулат 📗«ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)»

✂ «ЙИКЪАН ЦИТАТА» рубрикадай 🖌 Мердали Жалилов, шаир, публицист:

Мердвилелди цазва лугьуз чарада, Жуван бармак вегьез тамир арадал.

  #ЙикъанЦитата   📗 «ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)»

❓«ЧАВАЙ ЖУЗАЗВА» рубрикадай   СУАЛ: Лезги чIалал кхьенвай ва урус чIалаз таржума авунвай эсерар авай са ктабдиз ихьтин тIвар ганва: «Миливал я ви тIвар. Имя твоё – нежность». «Миливал» гаф «нежность» я лагьана таржума ийиз жедани? Ва я «нежность» лезги чIалаз «миливал» я лагьана таржума ийиз жедани?      ЖАВАБ: Са шакни алачиз лугьуз жеда хьи, таржума татугайди хьанва. Якъиндиз лагьайтIа, ина «татугайвилиз» рехъ ганвайди эдебиятдин таржумачи я лагьана тестикьариз жедач: ганвай суалдай аквазвайвал, лезги гаф урус чIалаз таржума авунва, яни оригиналда «миливал я ви тIвар» аватIа, и дуьшуьшда «къванер» эсердин (ктабдин) автординни адан редактордин гьаятдиз гадарун гьахълу жезва. Манадин жигьетдай мукьва гафар туш лугьуз жедач, амма «тамам синонимар» туш.   Чи чIалан синонимиядихъ вичиз хас кьетIенвилер ава. Лезги чIалан илимда малум тирвал, синонимрин жергеда авай уьлчмеяр сад-садавай чара ийизвай кьетIенвилер ихьтинбур я: 1) манадин жигьетдай жизвивилер; 2) стилистикадин жигьетдай тафаватвилер; 3) чIалан гафарин составда кьазвай чка; 4) гафарин алакъа…      Са мисал. Еке, чIехи, зурба, ири – им синонимрин жерге я. Виридаз чизва хьи, манадин жигьетдай мукьва гафар ятIани, абур кхьинрани рахунра акатайвал ишлемишиз жедач. «Еке месэла» лугьуз жеда; «зурба месэла» лугьуз жеда; амма «ири месэла» лугьуз жедач. Ихтилат физвай ктаб арадал гъайибуру гьа ихьтин дуьшуьшдиз фикир ганвач.        …«Миливал» гаф вич чаз неологизм я лагьана тестикьариз жедай делилни ава. Идалайни гъейри, «мили/миливал» гафунихъ/гафарихъ, чи гафарганра ганвай баяндилай гъейри, маса манани (баян) хьун лазим я. (Им  ахтармишна кIанзавай месэла я; мисалар гъун патал яргъияр авун чарасуз тирвиляй чна идакай исятда гегьеншдиз кхьидач). Куьрелди лагьайтIа, сад лагьай мана «милайим» гафунин синоним я, яни им затI (ва я инсан) къалур тийизвай гаф (мана) жезва.      Гьа икI, и дуьшуьшда «назиквал» ва я «зерифвал» гафарин чкадал «миливал» ишлемишуниз чавай «автордин синоним» (контекстуальный) я лугьузни жедач.   АЛАВА КЪЕЙД: Аквазвайвал, чеб шаирар, писателар я лугьуз майданриз экъечIнавай, мукьвал-мукьвал ктабар акъудзавай хейлин авторриз хъсандиз чIал чизвач; ахьтинбурал, вучиз ятIани, гъавурда авай редакторарни гьалтзавач. Хейлин авторриз хъсандиз чIал чидай редакторар герек жезва, кьилди къачуртIа, орфографиядикай, пунктуациядикай, синтаксисдикай са тайин дережада чирвал авай ксар.   #ЧавайЖузазва   📗«ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)»

❗️Чизвани чаз чи чIехи бубаяр?! Чаз чи диде-бубаяр ва бадеярни­ чIехи бубаяр хъсандиз чида. Чпин ата-бубаярни бадеяр чидайбур лап тIи­мил ава. Амма улу-бубайрин несилар­ чидайбур ерли авач жеди, вучиз лагьай­тIа, кIвале абур рикIел хкизвач, кьуьзуьбурувай чирзавач, сурарал физвач. Нетижада несилрин арадин алакъа къвердавай зайиф жезва, бубайрин баркаллу крар-адетар квахьзава. Тахминан 150-200 йис вилик гьабурни, къе чун хьиз, яшамиш жезвай чан алай багъри инсанар тир эхир. Вуч цайитIа, гьам гуьда­ лугьудайвал, якъин, пака чунни жуван веледринни хтулрин рикIелай тамамви­лелди алатунин, гьатта шикиларни амукь тавунин (гуя дуьньяда хьайиди туш) къурхулувал ава. Философиядин дерин манадин, рикIиз савух и месэлайри чав фагьум-фикириз, уьмуьрдив жавабдарвилелди эгечIиз тун лазим я. 🔗Амай пай - "Лезги газетдин" сайтда ✍️Автор: Дашдемир Шерифалиев

✂ «ЙИКЪАН ЦИТАТА» рубрикадай 🖌Забит Ризванов, писатель:  

Дидед чIал бегенмиш туширдаз акьуллу итим лугьуз жедач.

  #ЙикъанЦитата   📗 «ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)»

🖌📚 ХАЙИ ЧIАЛАРАЙ ОГЭ   Татарстанда хайи чIалай ОГЭ вахкуз кIанзавайбурун кьадар артух жезва. И республикада 9-класс акьалтIарнавай 5800-далай виниз выпускникри хайи чIалан имтигьан хкянава. Абурукай 5700 касди татар чIалай вахкуда, 70 касди – чуваш чIалай, 24 касди – удмурт чIалай, 22 касди – марий чIалай.   Дагъустанда хайи чIаларайни эдебиятрай

ОГЭ кардик кутунвайдакай алатай йисуз хабар ганай. Чаз авай малуматралди, хайи чIалай имтигьан вахкуз кIан хьайи гьич са выпускникни шаз малум хьанач. ЦIи гьихьтин гьалар аватIа? Шумуд аялди хайи чIалай ОГЭ хкянава? Вучиз хкязавач? Хайи чIал герекзамайбур, ам амукьна кIанзавайбур, ам еримлу хьана кIанзавайбур тIимил авани? Чи фикирдалди, ихьтин суалриз жавабар гун патал «чална» кIанзавай месэлаяр гзаф ава.

https://t.me/centrrodyaz/4992

📚 ЧIАЛ ГЕГЬЕНШАРДАЙ КТАБ   Хейлин ватанэгьлийрин тIалабун кваз кьуналди, авторри «100 тапшуругъ» ктаб кьвед лагьай сеферда чап хъувунва.   Ктабдикай гьам аялривай, гьам чIехибурувайни менфят къа­чуз жеда. Ада зигьин хци аву­низ, чIал гегьеншаруниз, чирвилер артухаруниз куьмек гуда. Кьилди къачуртIа, ана тIебиат­дикай, гьайванрикай, къушарикай, набататрикай, гьашаратрикай, емишрикай, майвайрикай ва хейлин маса затIарикай хайи чIалал малуматар ава.   Тапшуругърин жавабар ктабдин къене кхьида, яни ада дафтардин везифани кьилиз акъудда.   2 лагьай сеферда ахкъудун патал пулунин такьатар чара авунай авторри «Иман» фондунин регьбер Фируза Назимовнадиз сагърай лугьузва.     Ктабдин къимет 300 манат я. Маса къачуз кIанзавайбур патал телефондин нумра: 8-928-560-26-17 (МАХ, WhatsApp). «Озондайни» ракъурзава. #ЛезгиЧIал #ЛезгиКтаб

🖌 СКАНВОРД (лезги чIалал)   Жавабар къейдера кхьихь⤵️ #Сканворд #ЛезгиЧIал   📗«ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)»

📚«Курахский район: по следам истории» ✅ И йикъара "Лотос" чапханада урус чlалал акъатнавай и ктабда Кьурагь  райондин  хуьрерикай малуматар, шикилар ва гьар са хуьре 1886-йисуз кьиле тухвай хизанрин переписдин сиягьар гьатнава. (Махачкъала, 2026). ✔️ Ктабдин къимет - 2 агъзур манат. 📞Тел.: 8928-584-16-72 📚 "ЛЕЗГИ КТАБАР" тг-канал

📚«ЛЕЗГИ ЧIАЛАН ЧЕШНЕЛУ МУАЛЛИМАР» рубрикадай   АДАЕВА ГУЬЛНАЗ АБУСАИДОВНА   Гуьлназ Адаева Дербентдин 18-нумрадин гимназиядин лезги чIалан муаллим я. Ада муаллим яз кIвалахиз 20 йисалай гзаф я. 2013-йисуз ада Дербентда «Йисан лап хъсан муаллим» конкурсда 2-чка кьуна.

Гуьлназ Абусаидовнадин тежрибалувални чешнелувал адахъ вичихъ ва адан ученикрихъ жезвай агалкьунри успатзава. Адан ученикри муниципальный ва региондин акъажунра, олимпиадайра кIвенкIвечи чкаяр кьазва. Алатай йисуз «ЛГ-дин» редакциядини А.Гьасанан тIварцIихъ галай медениятдинни марифатдин маканди Дербентда кьиле тухвай лезги чIалан олимпиадада адан ученикди пишкешдин чка кьуна.

☑️ ЦIи 16-майдиз Дербентда «Возрождение Дербента» фондуни кьиле тухвай «Дербент шегьердин лезги чIалан лап хъсан муаллим» конкурсда Г.Адаевади 1-чка кьуна. Ам пулунин пишкешдиз ва дипломдиз лайихлу хьана. Чирвилер артухарунал датIана алахънавай, аялриз лезги чIал кIанарзавай пешекардихъ мадни еке агалкьунар хьурай!   #Муаллим #ЛезгиЧIал   «ЛЕЗГИ ЧIАЛ (Лезгинский язык)»