Diyor Insayt

Markaziy Bank tomonidan Yagona QR tizimining yo‘lga qo‘yilishi — juda yaxshi va kerakli qadam. Biroq, bu tizimning odamlar uchun foydali bo‘lgan tomonlari hozircha oxirigacha o‘ylab ko‘rilmagandek. Hozirda bu QR hamma joyda o‘rnatilmoqda, lekin to‘lov shartlari xaridorga ma’qul kelmayapti: do‘kondan 0.65% va eng qizig‘i, xaridorning o‘zidan ham qo‘shimcha 1% komissiya olinmoqda. Global tajriba nima deydi? Dunyoda odamlar naqd puldan voz kechishi uchun Pix (Braziliya) yoki UPI (Hindiston) kabi davlat tizimlari xaridor uchun mutlaqo bepul qilingan. AQSH yoki Yevropada esa Visa va Mastercard kabi tizimlar do‘konlardan 2-3% gacha komissiya oladi, lekin xaridor doim 0% to‘laydi. Bu yerda bir savol tug‘iladi: Nega bizda davlat do‘kon egalaridan komissiya olishdan bu qadar hayiqadi? "Tadbirkorlarga qiyin bo‘ladi" degan vaj bu yerda unchalik ishlamaydi. Chunki butun dunyoda biznes baribir bu komissiya xarajatlarini mahsulotning yakuniy sotuv narxiga oldindan qo‘shib qo‘yadi. Xaridordan to‘g‘ridan-to‘g‘ri 1% yechib olish esa uni shunchaki bu tizimdan uzoqlashtiradi. Odamlar baribir o‘ziga keshbek beradigan Click, Payme yoki TezQR kabi xizmatlarni afzal ko‘raverishadi. Yaqin orada esa Apple Pay va Google Pay ham kirib keladi. Ushbu loyiha muvaffaqiyatli bo‘lishi uchun xaridordan olinadigan 1% lik komissiyani olib tashlash va shartlarni mijozlar uchun jozibadorroq qilish kerak deb hisoblayman. Shaxsiy fikr)