آرش حیدری

👆 شرح کامل دوره‌ سوژه جمعی در وضعیت معاصر: خوانش مقاله‌ی 《روانشناسی توده و تحلیل ایگو》 از زیگموند فروید》 ✍ آرش حیدری   ✅درست در زمانه‌ای که سخن از رشد و گسترش آگاهی‌ها می‌رود، بحث دربارۀ فردیت و انتخاب‌های فردی در اوج است، گسترش شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها این تصور را ایجاد کرده است که انسان از بند خرافات و اساطیر رها شده است و به خودبنیادی رسیده است، بازگشت به پرسش از شکل‌گیری رفتارهای توده‌ای و گَله‌ای اهمیتی دوچندان دارد. منطق جهانِ مصرف‌زدۀ متأخر که هجومی بی‌سابقه به ارکان حیات اجتماعی-تاریخی «ما» آورده است، هرچه بیشتر در حال زدودن امکان‌های حوزۀ عمومی و خرد کردن عناصر آن به توده‌ها و جماعت‌های بی‌شکل است. در زمانه‌ای که منطق اقتصادی-سیاسی آن هرچه بیشتر به امر اجتماعی، دموکراسی و حقوق انسانی حمله‌ور شده است، با ظهور رفتارهایی توده‌ای مواجهیم که نه لزوماً حول یک «پدر کاریزماتیک» که حول کین‌توزیِ حاصل از یک جهان «بی‌پدر» ممکن شده‌اند. ✅  نابود شدنِ پیوندهای اجتماعی به بروز وحشت از انزوا می‌انجامد و این وحشت زمینه‌ای اصلی برای ظهور رفتار گله‌ای است. حالا الگوریتم‌ها، اجتماعات آنلاین، و احساس محرومیت مشترک بستری برای ظهور یک فرقه‌گرایی‌ِ نوپدید است. جهانی‌سازی و فرهنگ مصرفی، آرمانِ ایگوی بسیار پر زرق‌وبرق، دست‌نیافتنی و خودشیفته‌واری را به سوژه‌ها تزریق کرده است (تصویری از فردِ موفق، ثروتمند و مستقل). اما این تصویر با تصویر واقعی حیات «ما» فاصله دارد.  این شکاف مولد جراحتِ خودشیفتگی است و نتیجۀ آن فوران کین‌توزی است. این ناکامی ماشۀ تحرکات فرقه‌ای را می‌چکاند و طیفی وسیع از رفتار‌های گَلّه‌ای را ممکن می‌کند. در این فضای جدید به جای یک «رهبر کاریزماتیک» یک کین‌توزیِ عمیق نشسته پس فیگورهایی را برمی‌کشد و حول آن سازمان می‌یابد که تجسدی از همین نفرت باشد. ✅ این منطق نوپدید نه در صدد ساختن یا پس گرفتن چیزی، که یکسر در صدد ویران کردنِ آن چیزی است که آن را دشمن می‌پندارد. اینجا با والایش‌زدایی از همه‌چیر مواجهیم. بی‌ارزش‌سازیِ همۀ ارزش‌ها، بی‌آبروسازیِ همۀ آبروداران، بی‌منطق‌سازیِ همۀ منطق‌ها و... . این فرایند هر مرجع اقتداری را همچون شر می‌پندارد و مورد تهاجم قرار می‌دهد و آزادی را از حقِ بیان (داشتن بَیّنه و ادله و...) به «حق مهارنشدنیِ توهین، بی‌آبروسازی و اعمال خشونت» تقلیل می‌دهد. تودۀ معاصر دیگر توده‌ای تسلیم‌شده در برابر عظمتِ یک رهبر نیست؛ بلکه توده‌ای است مستأصل از نیهیلیسم، زخم‌خورده از فقدانِ امنیت اجتماعی، غرق در فرهنگ مصرفی و جداشده از اخلاقِ مسئولیت‌پذیری. این توده، «آزادی» را نه در مشارکت دموکراتیک، بلکه در حق اعمال خشونتِ بی‌مهار و سلاح‌سازی از کین‌توزی می‌بیند. ✅جهانِ متأخر ما با تلاش برای نابودی امر اجتماعی، فرآیند عقب‌گرد (Regression) روانی را شتاب بخشید‌ه و توده‌ای ساخته است بطوری که آرمان آن، تخریبِ خودِ دموکراسی و انتقام‌گیری از جهان است. بنابراین تمدن معاصر ما علی‌رغم تمام پیشرفت‌های تکنولوژیکش از عقب‌گرد و ارتجاع و پس‌رفت‌های توده‌ای مصون نیست. متن فروید دربارۀ رفتارهای توده ای هنوز هم توضیح دهندۀ بسیاری از مکانیسم‌های روانی-اجتماعی رفتارهای توده‌ای و گله‌ای است. روان‌شناسی فردی را از روان‌شناسی جمعی نمی‌توان منفک دانست؛ پیوندهای روانی افراد در توده‌ها از جنس پیوند‌های لیبیدویی است و درست به همین معنا مواجهه عقلانی با توده غالباً شکست می‌خورد؛ قدرت توده حاصل پیوند‌های عاطفی ناخودآگاه است؛ رفتار توده‌ای بازگشت به رفتار گله‌ای برای بازیابی احساس امنیت است. ✅ به عبارت دیگر، درست در برابر این منطق توده‌ای-گَلّه‌ای و در بطن همین فضای مبتنی بر اضطراب سیستماتیک و کین‌توزی امکان‌هایی برای مقاومت هم در فضای روانی ما هم در منطق امر اجتماعی ما نهفته است و در حال مقاومت است. دورۀ حاضر بنا دارد با بازخوانیِ مقالۀ فروید در این باره از یک سو تصویری از وضعیت معاصر ما ارائه دهد و از دیگر سو، امکان‌های مقاومت در فضای روانی-اجتماعی معاصر را برجسته سازد. با این اوصاف هدف از دورۀ حاضر بازخوانیِ مقالۀ فروید در اینباره و نسبتش با جهان معاصر ما است. منابع (به ترتیب اولویت) فروید، زیگموند (1397). روان‌شناسی توده‌ای و تحلیل ایگو. ترجمۀ سارا رفیعی، نشر نی. آدورنو، تئودور (1382). نظریۀ فرویدی و الگوی تبلیغات فاشیستی. ترجمۀ مراد فرهادپور، مجلۀ ارغنون، شمارۀ 22، صص. 134-109 Brown, W. (2019). In the ruins of neoliberalism:The rise of antidemocratic politics in the West. Columbia University Press. Mishra, P. (2017). Age of anger. New York. Han, B. C. (2017). In the swarm: Digital prospects (Vol. 3). MIT press. Dean, J. (2010). Blog theory: Feedback and capture in the circuits of drive. Polity.  

 فهم منطق درونیِ این فضا و اقتصاد میلِ حاکم بر آن بستری است برای فهم امکان‌های مقاومتی که در درون همین فضا نهفته اند. به عبارت دیگر، درست در برابر این منطق توده‌ای-گَلّه‌ای و در بطن همین فضای مبتنی بر اضطراب سیستماتیک و کین‌توزی امکان‌هایی برای مقاومت هم در فضای روانی ما هم در منطق امر اجتماعی ما نهفته است. دورۀ حاضر بنا دارد روی این موارد تمرکز کند و با بازخوانیِ مقالۀ فروید در این باره تصویری از وضعیت معاصر ما ارائه دهد. با این اوصاف هدف از دورۀ حاضر بازخوانیِ مقالۀ فروید در اینباره و نسبتش با جهان معاصر ما است. منابع (به ترتیب اولویت) فروید، زیگموند (1397). روان‌شناسی توده‌ای و تحلیل ایگو. ترجمۀ سارا رفیعی، نشر نی. آدورنو، تئودور (1382). نظریۀ فرویدی و الگوی تبلیغات فاشیستی. ترجمۀ مراد فرهادپور، مجلۀ ارغنون، شمارۀ 22، صص. 134-109 Brown, W. (2019). In the ruins of neoliberalism: The rise of antidemocratic politics in the West. Columbia University Press. Mishra, P. (2017). Age of anger. New York. Han, B. C. (2017). In the swarm: Digital prospects (Vol. 3). MIT press. Dean, J. (2010). Blog theory: Feedback and capture in the circuits of drive. Polity.  

👆 شرح کامل دوره‌ سوژه جمعی در وضعیت معاصر: خوانش مقاله‌ی 《روانشناسی توده و تحلیل ایگو》 از زیگموند فروید》 سوژه جمعی در وضعیت معاصر: خوانش مقاله 《روان‌شناسی توده‌ای و تحلیل ایگو》 از فروید ✍ آرش حیدری   درست در زمانه‌ای که سخن از رشد و گسترش آگاهی‌ها می‌رود، بحث دربارۀ فردیت و انتخاب‌های فردی در اوج است، گسترش شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها این تصور را ایجاد کرده است که انسان از بند خرافات و اساطیر رها شده است و به خودبنیادی رسیده است، بازگشت به پرسش از شکل‌گیری رفتارهای توده‌ای و گَله‌ای اهمیتی دوچندان دارد. منطق جهانِ مصرف‌زدۀ متأخر که هجومی بی‌سابقه به ارکان حیات اجتماعی-تاریخی «ما» آورده است، هرچه بیشتر در حال زدودن امکان‌های حوزۀ عمومی و خرد کردن عناصر آن به توده‌ها و جماعت‌های بی‌شکل است. جماعت‌هایی که هرچه بیشتر در رفتارهای فرقه‌ای غوطه می‌خورند و چیزی نیستند جز مسیری بی والایش برای ابراز بی‌واسطۀ عشق و نفرت. در زمانه‌ای که منطق اقتصادی-سیاسی آن هرچه بیشتر به امر اجتماعی، دموکراسی و حقوق انسانی حمله‌ور شده است، با ظهور رفتارهایی توده‌ای مواجهیم که نه لزوماً حول یک «پدر کاریزماتیک» که حول کین‌توزیِ حاصل از یک جهان «بی‌پدر» ممکن شده‌اند.  به عبارت دقیق‌تر، نابود شدنِ پیوندهای اجتماعی به بروز وحشت از انزوا می‌انجامد و این وحشت زمینه‌ای اصلی برای ادغام کردن خود در یک جماعت را فراهم می‌کند. حالا الگوریتم‌ها، اجتماعات آنلاین، و احساس محرومیت مشترک بستری برای ظهور فرقه‌گرایی‌ِ نوپدیدی می‌شوند که ظهور و بروزش را  در فضاهای مختلف (خاصه فضای آنلاین) می‌توان بیشتر مشاهده کرد. جهانی‌سازی و فرهنگ مصرفی، آرمانِ ایگوی بسیار پر زرق‌وبرق، دست‌نیافتنی و خودشیفته‌واری را به سوژه‌ها تزریق کرده است (تصویری از فردِ موفق، ثروتمند و مستقل). اما این تصویر با تصویر واقعیی حیات «ما» واجد شکافی عمیق است.  وقتی شکاف میان وضعیت واقعی سوژه و آن آرمانِ ایگوی تزریق‌شده از حد می‌گذرد، جراحتِ خودشیفتگی (Narcissistic Injury) رخ می‌دهد. نتیجۀ این جراحت، ایجاد فورانی از کین‌توزی (Ressentiment) است؛ خشمی خفته و ویرانگر ناشی از ناتوانی در رسیدن به آرمانی که وعده‌اش را داده بودند. این ناکامی ماشۀ جنبش‌ها و تحرکات فرقه‌ای را می‌چکاند و طیفی وسیع از رفتار‌های گَلّه‌ای و فرقه‌‌گرایانه را ممکن می‌کند که پاسخی به همین شکاف و اضطراب سیستماتیک و تحمل‌ناپذیر هستند. در این فضای جدید به جای یک «رهبر کاریزماتیک» گویی یک کین‌توزیِ عمیق نشسته است لذا به شکل نمادین، فیگورهایی را برمی‌کشد و حول آن سازمان می‌یابد که تجسدی از همین کین‌توزی باشد. این منطق فرقه‌ای-توده‌ای نوپدید نه در صدد ساختن یا پس گرفتن چیزی، که یکسر در صدد ویران کردنِ آن چیزی است که آن را دشمن می‌پندارد. اینجا با والایش‌زدایی Desublimation همه‌چیر مواجهیم. بی‌ارزش‌سازیِ همۀ ارزش‌ها، بی‌آبروسازیِ همۀ آبروداران، بی‌منطق‌سازیِ همۀ منطق‌ها و... . این فرایند که با میانجیِ یک رفتار توده‌ای و گله‌ای ممکن می‌شود، هر مرجع اقتداری را همچون شر می‌پندارد و مورد تهاجم قرار می‌دهد و آزادی را از حقِ بیان (داشتن بَیّنه و ادله و...) به «حق مهارنشدنیِ توهین، بی‌آبروسازی و اعمال خشونت» تقلیل می‌دهد. اینجا نقطه‌ای مهم در پیوند خوردنِ رفتار توده‌ای با ظهور شکلی از وارونگیِ ارزشی است که یکسر در خدمت ارضای رانۀ مرگ است. تودۀ معاصر دیگر توده‌ای تسلیم‌شده در برابر عظمتِ یک رهبر نیست؛ بلکه توده‌ای است مستأصل از نیهیلیسم، زخم‌خورده از فقدانِ امنیت اجتماعی، غرق در فرهنگ مصرفی و جداشده از اخلاقِ مسئولیت‌پذیری. این توده، «آزادی» را نه در مشارکت دموکراتیک، بلکه در حق اعمال خشونتِ بی‌مهار و سلاح‌سازی از کین‌توزی می‌بیند. جهانِ متأخر ما با تلاش برای نابودی امر اجتماعی، فرآیند عقب‌گرد (Regression) روانی را شتاب بخشید‌ه و توده‌ای ساخته است بطوری که آرمان ایگوی آن، تخریبِ خودِ دموکراسی و انتقام‌گیری از جهان است. بنابراین تمدن معاصر ما علی‌رغم تمام پیشرفت‌های تکنولوژیکش از عقب‌گرد و ارتجاع و پس‌رفت‌های توده‌ای مصون نیست. متن فروید دربارۀ رفتارهای توده ای هنوز هم توضیح دهندۀ بسیاری از مکانیسم‌های روانی-اجتماعی رفتارهای توده‌ای و گله‌ای است. روان‌شناسی فردی را از روان‌شناسی جمعی نمی‌توان منفک دانست؛ پیوندهای روانی افراد در توده‌ها از جنس پیوند‌های لیبیدویی است و درست به همین معنا مواجهه عقلانی با توده غالباً شکست می‌خورد؛ قدرت توده حاصل پیوند‌های عاطفی ناخودآگاه است؛ رفتار توده‌ای بازگشت به رفتار گله‌ای برای بازیابی احساس امنیت است. بازخوانی این مضامین و گزاره‌ها و بازاندیشی‌های وفادار به متن اصلی می‌تواند تلاشی باشد برای فهم درونیی وضعیت معاصر ما.

✨ گروه روان‌شناسی دالان برگزار می‌کند: 🪞کارگاه سوژه‌ی جمعی در وضعیت معاصر

خوانش مقاله‌ی «روان‌شناسی توده‌ای و تحلیل ایگو» از زیگموند فروید Group Psychology and the Analysis of the Ego — Sigmund Freud

📜فروید در این مقاله تلاش می‌کند بفهمد چه چیزی باعث می‌شود آدم‌ها در یک جمع، بخشی از فردیت خود را کنار بگذارند و به یک «توده» تبدیل شوند. در این کارگاه، با تکیه بر مقاله‌ی فروید، تلاش می‌کنیم درباره‌ی بخشی از تجربه‌ی جمعی امروز نیز فکر کنیم. 💡 محورهای کارگاه • احساس ناکامی چگونه می‌تواند به نفرت و پیوند با یک جماعت منجر شود؟ • «آرمان ایگو» چه نقشی در شکل‌گیری توده دارد و توده‌های امروز چگونه شکل می‌گیرند؟ • در رفتارهای توده‌ای، اسطوره چگونه دوباره برمی‌گردد، والایش چگونه ضعیف می‌شود و رانه‌ی مرگ چه نقشی پیدا می‌کند؟ • آیا می‌توان شکلی از «با هم بودن» ساخت که فردیت آدم‌ها را از بین نبرد؟ با تدریس: آرش حیدری ⏰ به مدت ۴ ساعت و ۳۰ دقیقه 📆 پنج‌شنبه ۱۹ شهریور 🕓 ۱۵:۰۰ تا ۱۹:۳۰ 💻 پلتفرم: Google Meet 📩 برای کسب اطلاعات تکمیلی و ثبت‌نام به کارشناس دالان پیام دهید: @Karshenas_dalan 📞۰۹۹۳۱۱۶۸۹۳۸ ☀️ گروه روان‌شناسی دالان

«ایران؛ ۳۰ سال بعد» گفتاری از آرش حیدری در سایت حرفه: هنرمند از لینک زیر ببینید: 📌 https://herfeh-honarmand.com/product/iran-in-30-years-arash-heydari/ #ایران‌ـ‌سی_سال_بعد

گفتگوی منتشر نشده با مجله حرفه‌ هنرمند در تابستان ۱۴۰۳ 👇

. «کودکی، جامعه و امید» امکانی برای امیدواری در لحظه‌ی اکنون «چرا و چگونه می‌توان کودکی را همچون امکانی برای امیدواری و اندیشیدن به آینده در نظر گرفت؟» آرش حیدری، دانش‌آموخته‌ی جامعه‌شناسی فرهنگی و عضو هیئت علمی دانشگاه، از چهره‌های شناخته‌شده در حوزه‌ی مطالعات فرهنگی و اجتماعی است. ایشان در این ارائه تلاش می‌کنند به این پرسش محوری بپردازند که چگونه می‌توان تجربه‌ی کودکی را به نوعی وعده‌ی امیدبخش در آینده پیوند زد. پنجشنبه، ۸ مرداد، ساعت ۱۶ تا ۱۹ در مؤسسه‌ی پژوهشی کودکان دنیا امکان ثبت‌نام حضوری، آنلاین و یا آفلاین. برای ثبت‌نام در این کارگاه می‌توانید به شماره‌ی زیر پیام بدهید: ۰۹۰۴۵۷۵۳۱۵۴

چاپ چهارم کتاب واژگونه خوانی خوانی استبداد ایرانی مسئله چیست؟ https://www.instagram.com/p/CIdPW6FJK7j گزارش دوم👇 از وجوه جالب توجه کتاب نوشتن تاریخی مفصل و مستند از وبا و قحطی پیامدهایش است. وضعیت پیرامونی در نظم جهانیِ استعماری (جنگ و فشار جهانی) و همایندیش با بحران‌های ساختاری و تحولات اجتماعی درونی، زمینه تولد نظم سیاسی نوپدیدی را فراهم می‌کند. ظهور دولت مدرن در ایران را اگر فراتر از شیوه‌های رایج تاریخ‌نگاری و جامعه‌شناسی تاریخی ایرانی بازخوانی کنیم چه خواهیم دید؟ 👇 mehrnews.com/xThBs

چاپ سوم کتاب 《واژگونه خوانی خوانی استبداد ایرانی》 مسئله چیست؟ https://www.instagram.com/p/CIdPW6FJK7j گزارش دوم👇 از وجوه جالب توجه کتاب نوشتن تاریخی مفصل و مستند از وبا و پیامدهایش و همچنین ترسیم وضعیت دهشتناک قحطی و وبا در دوره قاجار است که در تلاقی با فشارهای بین المللی و اشفتگی داخلی زمینه تولد نظم سیاسی جدید را فراهم میکند. گزارش کامل 👇 mehrnews.com/xThBs

✅دپارتمان جامعه شناسی آکادمی شمسه . 🔶کین‌توزی و منطق مقاومت؛گفتاری درباره بازتولید سلطه 🔷مدرس : دکتر آرش حیدری 🔘حضوری_آنلاین_آفلاین پنج شنبه ها:۱۵لغایت ۱۹:۳۰ شروع دوره:۱۱تیر ماه دوستان و همراهان گرامی و فرهیخته؛ لطفاً جهت کسب اطلاعات تکمیلی و ثبت نام به سایت آکادمی شمسه مراجعه و یا با مؤسسه تماس حاصل فرمایید ☎️ 021- 66489221 ☎️ 021- 66489223 🌐 www.academyshamseh.com و یا می توانید به شماره های تلگرام و بله مؤسسه پیام دهید تا برنامه برای شما ارسال گردد. 📞 +98 904 413 0243 📌لینک برنامه https://B2n.ir/aheidari

گفت‌وگو با «ماهنامه مدیریت ارتباطات» در دی‌ماه ۱۴۰۱ 📕 برای دیدن متن کامل این گفت‌وگو بنگرید به صفحه‌ی ۱۴۶ کتاب «جستار‌ها و گفتارهایی درباره‌ی وضعیت» در لینک زیر👇 https://t.me/HeydariArash/355

بازنشر تسخه کامل سخنرانی از بنیادگرایی تا استعمار زدگی پس از جنگ دوازده روزه در مرداد ۱۴۰۴ 🎤 آرش حیدری لینک یوتیوب https://youtu.be/4Zu3UoH3HWA?is=BUuQvXyF_VzAKrWx لینک آپارات https://www.aparat.com/v/buq0ei8?refererRef=channel_page متن منتشر شده در اینباره. صفحه ۲۵۶ کتاب 《جستارها وگفتارهایی درباره وضعیت》👇 https://t.me/HeydariArash/355

اگرچه سیاست‌های رسانه‌‌ای در هر دو طرف، پوزیسیون و اپوزوسیون، صدای این لایۀ اجتماعی که می‌خواهد زندگیِ معمول داشته باشد را سرکوب کرده و می‌کند، اما این جریان زنده است، جریانی که از مشروطه بدین سو در حال جنگیدن با استبداد و ارتجاع و بی‌عدالتی است؛ باید دانست که صدای اصلی مقاومت همین جریان است که در خیزش‌ها و تپش‌‌های تاریخی حاضر است. گاه به سختی شکست می‌خورد و گاه اعلام حضور می‌کند. جریانی که فارغ از مرده‌باد و زنده‌بادها به خود زندگی وفادار است، نه درصدد انتقام است و نه کین‌توزی، این جریان با هرچه دشمن زندگی است در پوزیسیون و اپوزوسیون زاویه دارد. منتشر شد 👇