دده كاتب(dede katib)
Ir al canal en Telegram
تورك دونياسينين بؤيوك عارف و شاعیري رحمتليك ٫٫دده كاتيب،، آشيق ادبياتي، شعر صنعتي وآزربايجان كولتورو كانالينا قوشولون @dedekatib
Mostrar más1 149
Suscriptores
Sin datos24 horas
-17 días
-230 días
Archivo de publicaciones
1 149
⭕️اوْغلان، کوْرسیچان، تۆلکو و آت
🔷یازار: چارلی مکسی
✍️چئویرن: #محمود_بنیآدم_دالغا
اۆچونجو بؤلۆم
کور سیچان دئدی:
- أن بؤیۆک یانێلساما (توهّم) بودور کی، فیکر ائدک گرک، یاشایێشدا هئچ اسکیکلیک اوْلماسێن.
اوْغلان سوْروشدو:
- نهجۆر ائله اویوملو، مکمّلدیلر؟
آت دئدی:
- سویون آلتێندا بیر دۆنیا آیاق چالما وار، چوْخلو چالێشمالار واردێر.
🟢«آراشدێریجی اوْل»
اوْغلان سوْروشدو:
- بو آیدێر؟
کوْرسیچان دئدی:
- بو چای فنجانێنین لکهسیدیر. هاردا چای اوْلسا، اوردا کیک ده وار. «یاشایێش چتیندیر، آمّا یقین بیل کی، بیریسی وار سنی سئوسین.»
اوْغلان سوْروشدو:
- ائله بیلهسن سیز منه گؤره هامێ اوْلان شئیلری بیلیرسینیز؟
آت دئدی:
- هن.
- گینه ده منی سئویرسینیز؟
- هر زاماندان چوْخ.
اوْغلان دئدی:
- چوْخلو واختلار بئله دۆشونورم، سیزلر منه، منیم اؤزۆمدن آرتێـق اینام وارێـنیزدیر.
آت دئدی:
- آخێردا سن ده بیزه چاتارسان.
اوْغلان آتـێن قولاغێنا پێچیلدادی:
- تۆلکو گؤر نه قدر آز دانێشیر.
آت دئدی:
- هن. نه یاخشێ کی، اوْدا بیز ایله واردێر.
تۆلکو دئدی:
- دوْغروسونو دئییم، چوْخلو فیکر ائدیرم دانێشماق اۆچون بیر اؤنملی سؤزۆم یوْخدور.
آت دئدی:
- دوْغروسونو دئمک همیشه ماراقلێدیر.
آت دئدی:
- بیر شئی واردێر کی، سیزه دئمهمیشم.
اوْغلان دئدی:
- او ندیر؟
- «من باجارێرام اوچوم. آما چوْخداندێر اوچمامێشام. بودا اوْ سببدن اوْلوبدور کی، آلاهێ آتلار منه قێسقانیردیلار.»
- «یاخشێ، بیز، سنی سئویریک، اوچا بیلهسن، یوْخسا اوچا بیلمییهسن!»
- «اوْلسون.»
کوْرسیچان دئدی:
- بارداغێن یارێسی دوْلودور، یوْخسا بوْشمو؟
اوْغلان دئدی:
- بئله دۆشونور، منیم بیر بارداغێم وار سئوینجلییم.
#آردێ_گلن_سایێدا...
@dedekatib
1 149
سن منیم ان عزیز سیرریم، ایستهییم،
سن منیم ان آجی حقیقتیمسن.
ایتمیش گنجلیییمدن سوراق گتیرن،
سن منیم سونونجو محبّتیمسن.
یاش او یاش دئییل کی یولونو کسیم،
یاش او یاش دئییل کی آچیم قلبیمی.
تزهدن باشلاییم دانیشیم-کوسوم،
اون یئددی یاشیندا جاوانلار کیمی.
یاش او یاش دئییل کی سنی ایزلهییم،
اؤزومو اودلارا توخویوم یئنه.
دوروب ساعاتلارلا وعده گؤزلهییم،
گؤرنلر-بیلنلر نه دئیَر منه؟!
سنی هر گؤرنده چاشیرام دوزو،
هامی منه باخیب گولور ائله بیل.
دیلیمی دیشلهییب دئمیرم سؤزو
یاش او یاش دئییل کی...حئییف کی دئییل...
#فیکرت_قوجا🍀💥🍀
@dedekatib
1 149
پرندگان به تورکی
🦇🐥🦉🐓🦃🦢🦜🦅
قوُش: پرنده
قارتال: عقاب🦅
طرلان: باز
قجیر/قوزغون: کرکس لاشخور
لاچین: شاهین
قیرقی: قرقی (تورکی)
اؤردک: مرغابی🦆
سوْنا: مرغابي وحشي نر
آلاتینجا: مرغابی سیاه و سفید
باخچان: مرغابی با چشم زیبا
آنقوت: مرغابی قهوه ای
دمیر قاناد: مرغابی که در هنگام پرواز دیر اوج می گیرد
قارا باتاخ: مرغابی سیاه
آلما باش: مرغابی که سر بزرگ دارد
توْووز: طاووس🦚
کهلیک: کبک
سونا کهلیک: کبک پا برفی
قرقاوول: کلمه ای ترکی است
پخلان: فلامینگو
اوجو بینیخ/لیلان قوشو :
لکلک
قوُتان/سقا قوشو/دولچالی :
پلیکان
سئرچه: گنجشک
قارقا: کلاغ
دولاش: کلاغ زاغی
آلا قارقا: کلاغ سیاه و سفید
قجله : زغن
بایقوُش: جغد🦉
یاپالاق : نوع دیگری از جغد
گؤیَرچین: کبوتر🕊
آلاباختا: کبوتر چاهی
گئجه قوُشوُ/یاراسا/یاپالاق:
خفاش ، شب پره🦇
قارانقوش/هاچا قویروق :
چلچله ، پرستو
قوبا: غاز وحشي🦢
قورقور: قمري
باليق اوتان : مرغ ماهيخوار🦤
بوببو : هدهد
آغاج دلن : دارکوب
فَریک: مرغ جوان🐥
آناج: مرغ بالغ🐔
بئچه: خروس جوان
خوروز: خروس بالغ🐓
قازالاخ/چوبان آلادان:
چکاوک
موراد قوشو/اریک قاپان :
پرنده زنبور خوار
یاهی : کفتر وحشی یا کفتر چاهی با رنگ خاص طوسی و طوق بنفش
کنارکه : قناری
هیندیشقکا/ هشدرخان :
بوقلمون🦃
دوه قوشو : شتر مرغ
سیغیرچین : سار
ساری کؤینک: زردپر سرسیاه
سئوگی قوشو : مرغ عشق🦜
چولپا(چورپا):
بلدرچین های نر جوان
باغری قره : سیه سینه
دوی داغ: هوبره
تولکو قوشو :
خفاش میوه خوار🦇
داغ بئچهسی : سیاه
@dedekatib
1 149
🍎🏃📚✏️
سو چرشنبه سی
خیدیر نبی شنلیکلری باشا چاتیبدیر . بئش گوندور
چیلله قووالانیبدیر، قاری ننه چیلله سینین ایچینده ییک.
آلتای تورکلری بو گونلره چوغا دئییب شنلیک ائدرلر.
بیزلرده بو شنلیک گونلری بو آدلا یوخدور یاداکی اونودولوبدور.
بو گوندن بایرامادک دؤرد یئددیجه (هفته) واریمیزدیر
ایلک یئددیجه سو چرشنبه سی آدلانان سو آتناسی دا دئییلیر.
تورک بیلیکینه گؤره بو گوندن هیس آلما باشلاناجاقدیر.
هیس آلما سو ایله باشلانار. آریلاما، شیرتوولوقدان،
کیرلیلیکدن چیخما، بیر ایل دبیللی بیر بوجاقدا قالان آراجلار
الـله شیلیب، اولدوغو یئرلریندن ترپه دیلیب
توزو آلینانلارین توزو، یووولانلارین کیری یوخسا شیرتوْوو
چیرپیلیب، یووولوب آریلانیب تمیزله شمه یه اوز قویاجاقدیر.
هامی چالیشانلارین اللرینه ساغلیق.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@dedekatib
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش :
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
1 149
🌹آنادیلی گونو قوتلو اولسون
🌹
بیز واریق وارسا وطن وارایسه دوغما دیلیمیز
اؤیره نیب بیلمه لیدیر اؤز دیلینی ائللریمیز
آنا تک جاندان عزیزدیر آنا تورپاق آنا دیل
حورمتین ساخلا یاشارکن آنالار قدرینی بیل
وطنین کیملیگیدیر وارلیغینین داش تملی
کیملیگین بایراغیدیر هر بالانین دوغما دیلی
آنا دیلدیر بزه ین دویغولارین اویلاغینی
سوسله ین آرزیلاری سئوگی سئوینجین باغینی
بولبول اؤز دوغما دیلیله گوله سؤیلر سؤزونو
هر گول اؤز رایحه سیله تانیدار اؤز اؤزونو
آنا دیلدیر داشییان لایلالارین جان دادینی
آنا دیلدیر یاشادان ائولادینین اؤز آدینی
آنا دیلدیر ائلینین تاریخی آیدین تانیغی
یوردونون اؤلکه سینین آیناسی سؤنمز چراغی
آنا دیلده آنانین سئوگیسی عطری دادی وار
آنا دیلده وطنین شانلی شرفلی آدی وار
"بختیار وهابزاده آذربایجانین خالق شاعیری"
https://t.me/dedekatib
1 149
Repost from دده كاتب(dede katib)
بایرام آیینین ایکیسی دونیا آنا دیلی گونو و تورک دونیاسینین بویوک شاعیر و عاریفی رحمتلی دده کاتیبین تانری رحمتینه قوووشما گونو
☘@dedekatib☘
1 149
۲ اسفند روز جهانی زبان مادری
تورکی از زبان مادریم
هاینریش بل : «اگر کسی با لهجه صحبت میکند، بدان که حداقل یک زبان از تو بیشتر میداند»
@dedekatib
1 149
سن گؤرمهمیسن درد نهدی درمان نهدی یا رب،
مندن خبر آل زحمتِ دندان نهدی یا رب
عقرب کیمی سانجار منی آغزیمدا کی دیشلر
بیلمزمی مگر صانع جان، جان نهدی یا رب
راحیم قوی آدین! تؤک دولونو باغینه خلقین
راحیم نه دئمک، معنی رحمان نهدی یا رب؟!
بیلسهیدی فلک دام ییخیلار گر دوشه نودان
سالمازدی اونو، بیلمز او نودان نهدی یا رب
دامدا نه چوغوندور اَکر ایرانلی نه مرزه،
بیر یاخشی دوشون، دام نهدی نودان نهدی یا رب
ماه رمضان فصل زمستان، اودا چوخ برک
ملت توتا، یا مئیل ائده؟ فرمان نهدی یارب؟
بوینو یوغون آلمانلاریدا ائیله مکلّف
تا توتسون اوروج بیلسین اوباشدان نهدی یارب
لاغر بدن ایرانلییا لوطفون نیه چوخدور
بیر مشت عجمه بو قدر احسان نهدی یا رب؟!
بالون ایله افلاکه چیخار یاندیری چرخین
آلمان بیله گر روزه-رمضان نهدی یا رب
واعظ بویورور باشووا وور، جانیوی اینجیت
بو بارهده تکلیفِ مسلمان نهدی یا رب؟
کلّهن دئدیم آهندی غضبلندی کفن پوش
آهن دَگی گر کلّۀ نادان نهدی یا رب؟!
تغییر اگر وئرمهیهجک خلقونه خلقین
پس فسلفۀ دین نهدی، ارکان نهدی یا رب
گر قورخودور آیات جهنم بیزی، پس بو
امنیه و نظمیه و آژدان نهدی یا رب
بیپرده گزیر نسترن و سوسن و سنبل،
اسرار سیهپردۀ نسوان نهدی یا رب؟!
اخلاقی پوزار گر دئیهسن حسن وجاهت
طرلان قوشو تک بو گؤزل اوغلان نهدی یا رب؟!
حکم ایله اودا یوز توتا ساققالی چیخینجا
بوشلا گئده تقصیر تکذبان نهدی یا رب
من ده قیلارام صاحب میلیاندا نمازی
آخر منیله فرق فلان خان نهدی یا رب؟!
اوچ یوز تومن آیلیق یئیَر او، من غم و غصه
علت نهدی، حکمت نهدی، برهان نهدی یا رب؟!
مبعوث چلوخواره بیزی ائتمه حواله
بیلمز او غم و غصۀ چایدان نهدی یا رب!
سن ظن ائدیسن یوخدو منیم قتلیمه تشنه؟
چای و شکر و دویی گیلان نهدی یا رب
هرگز دؤزه بیلمز بو قدر منّته انسان
انسان دگی گر ملت ایران، نهدی یا رب؟!
عزم ائیله میسن معجزی اؤلدورمگه اؤلدور
یوز جان سنه قوربان اولا، بو جان نهدی یا رب؟!
#معجز_شبستری
🍃🍃🍃
@dedekatib
🍃🍃🍃
1 149
کؤنول نفسین اؤلدورمه میش ریاضت ده یالان دیر
حرام مالدان احسان اولماز سخاوت ده یالان دیر
بیر اینسانین اؤزنفسینده گر لیاقت اولماسا
دده بابا سولـطان اولسا نیجابت ده یالان دیر
کیچیک لره تعلیم ائیله بؤیوک لره احترام
یوخسوللارین حالین یوخلا دوشگونلره وئر سلام
یارادانا قوللوق ائله خلقه خدمت والسلام
اگر قصدین شوهرت اولسا او خیدمت ده یالان دیر
بیر آی اوروج بئش واخت ناماز الده تسبیح سجاده
گئجه گـوندوز ذیکر ائده سن حاجا گئدسن پیاده
شیطانا یوُز داش آتاسان قوربان کسه سن میناده
کؤنلونده بیر رحم اولماسا عیادت ده یالان دیر
دده کاتیب دورما چالیش نه قدر وار ایختیار
ایشله قـــازان بـویون ائیمه ایش دیر سنه ایفتیخار
گرچی رزق موقدردیر آما حرف آشکار
چالیشماسان روزی یئتمز او قسمت ده یالان دیر
دده کاتیب
@dedekatib
1 149
نمونه اسمهای برازنده تورکی برای پسر و دخترها 💂👦تورکجه اوغلان آدلاری
آتيللا - آتايار- آتامان- تيمور- اورخان- آيخان- ارخان- اردم- آتابيك-آتاخان- آتاي- آتالاي- دورال- ساوالان- قايا- ايلخان- ايلديريم- وورغون- آسلان-ارسلان- ارلان- اردالان- ياشار- ياشام- تايماز- آلتاي- آراز- بايكال- هاراي- آلپ ار- ارجان- اركال- اؤزآلپ- ارسين- ائل يار- ائلقار- ائل شن- آيدين- اتاباي- آرال- آليشان-ائلمان- اردال- ارسوي- اركين - ارگين- باريش- بايرام- بايتاش- بايخان- بولوت- تارخان- توغرول- جوشقون- چاغري- خاقان- داشقين-دومان-دؤنمز- سارين-سئلجوق- شيمشك- ياشين- قاراخان- قارامان- قارتال- گؤي خان- اوختاي- اودمان- اونور- اوغور- اوغوز- اومود- آلپاي- ائلخان- ائل دنيز- ائل سس- آغ شين- ايگيد- ايل ياز-اينال- اينانج- اؤزگور- اوجال- سيلديريم- باشقان- بوران- جوشور- چاپار- گورسئل- قوچاق- سونار- سونقور- ياووز- يوردمان- ييلماز- آتلي- آدال- آدلي- سانلي- شانلي- آرتام- آرتان- آنار- آياز- اورمان- اؤزتورك- اولوجا- باشار- باشمان- آخار - آرامان- آران- آشقين - آلپ اسلان- آلپ ارسلان- چنگيز- آلپ خان- آلپ ارن- آلتان- تويقار- چاغاتاي- ارگون- گنج آلپ- گونتاي- گؤك آلپ- كاغان- كسكين- كئوانچ- ارساي- ارسان- اؤزجان- اؤزخان- تامر- تان آلپ- يوكسل- يوجل- آلپ تكين- آدآلان- چاغري- چاغلار- چليك- تورقوت- ارآلپ- ارتوغرول- ايلك ار- قئليچ- گونئي- قوزئي- مته خان- اوزان- آتاقان- بيرول- دوغوش.....
👸👰گوزل تورکجه قيز آدلاری
آي پارا - آيلار - آيناز - آيلا - پينار - آيلين - آيسل - آيدا - آلما - آ يسو - تانريلا - آلميلا - سئويلا - سئويل آي - سئويل - سئوگي - سئوين - سئوينج - سئودا - سئويم - يشيم - آتاناز- اتاگول - سارگول - سونگول - آيگول - جاندان - باغداگول - آنالي- ساناي - گول آي - سئوجان - ائلين - سئلين - بالدان- بالسو - آيدان - ياغمور - يازگول - چيچك - سولماز - گول تك- مارال - اولدوز - جيران - ترلان - جان قوش - آياتاي - ائل آي - دنيز - سئلدا - گلينجيك - ديلك - دويقو - آيسان - آيسودا- آيشان - آيشين - اسين - اسن گول - پارلا - پارلار - تئل لي - ساچلي - تئل ناز - دورنا - داملا - ساناز - سئوگي ناز - سوماي - سونا - سو ن آي - شَن آي - كؤنول - گول تاش - گوندش- گونل - گول دن - گول لر - نازلي - نازلي گول - نارقيز - نازگول - نارگول - آي تك- آيلي- آي سوي - ائل ايستيين- ائل ايستر- ائل بزر - ائل چيچك- ائلناز- اركناز- ايپك - اينجه تئل - اينجه گول - بورچين - اولكر - دورو - گول اوز - توركان - توران - آسئنا - آشئنا - آدي گول - اناگول - آنايار - آي سئو - ايستك - ايشيق - ايشيل - ايشين - ايلك آي - اينجي - توپراق - ياپراق - بيرسن - بيرجه - بيرگول - پتك - دان سو - تك گول - تك سين - جان سئل - چيم ناز- ساچي ناز - ساي گول - گولر - گول لر - گول لو - گول سئو - گولسون - گؤزده - نارچيچك - ياشئل - آقسو - آچيل آي - جانسو - دولون آي - گول چيچك.....
@dedektib
1 149
Repost from Təhkiyəانجمن نویسندگی تحکیه
🔹تحکییه ادبی درنهیی (536-جی جلسه)
🔹تکرارین دؤزولمز آغیرلیغی
🔹مهدی سلیماننژاد
🔹ایران تورک ادبییاتی
🔹اورمیه-چهارراه آپادانا- مجتمع فرهنگی هنری اورمیه
🔹سه شنبه-28 بهمن ماه ۱۴۰۴
🔹ساعت 16:30-19:30
@tahkie آدرس تلگرام
Butajournal.com
#ادبییات #آذربایجان_تورکجه_سی #مودئرن_نثر_تحکییه #اورمو #مهدی_سلیماننژاد
1 149
تداوم آبروداری تراکتور در آسیا👏
تراکتور ۲ _ الغرافه ۰
🚜 تراکتوری ها بدون اسکوچیچ ولی با تفکرات این مربی کراوات از سد الغرافه گذشتند.
🔴 تراکتور با مقام سوم دور گروهی را به اتمام رساند/شباب الاهلی رقیب تراکتور در مرحله حذفی
1 149
🚜تراکتورامروز در چارچوب هفته پایانی دور گروهی لیگ نخبگان آسیا، در قطر مهمان الغرافه قطر است.
🌏هفته ۸ لیگ نخبگان آسیا
📆 سه شنبه ۲۸ بهمن
⏰ ساعت ۱۹:۳۰
📍دوحه-قطر
🏟 ورزشگاه ثانی جاسم بنحمد
@dedekatib
1 149
بسم الله الرحمن الرحیم
سهشنبه:۱۴۰۴/۱۱/۲۸
سهشنبهلر:
تورک موسلومانلارین میللی علمیلیگی
متدولوژی علمی تورکان مسلمان ١۱
۴. اولوغ بیگ
سلطانِ تورکِ مسلمان، منجّم و بانی متدولوژی نجوم در سمرقندِ تیموری
دکتر عبدالغفار بدیع
۱
✍اولوغبیگ (۷۹۶–۸۵۳ق/۱۳۹۴–۱۴۴۹م) نوهٔ امیر تیمور و فرمانروای سمرقند، از برجستهترین چهرههای تورک مسلمان در نجوم پیشاتلسکوپی است. با تأسیس رصدخانهٔ سمرقند و تدوین «زیجِ سلطانی» او سنّت رصدی–ریاضی ماوراءالنهر را به اوجرساند.
۱. زمینهٔ تاریخی و زندگی
✍میرزامحمدطُرغای، ملقب به اولوغ بیگ در دربار تیموریان، که پس از تیمور(۸۰۷ق/۱۴۰۵م) بهویژه در عهد شاهرخ به ثبات نسبی رسید، پرورش یافت. سمرقند و هرات در این دوره به کانونهای هنر و دانش بدلشدند(Manz, 2007). اولوغبیگ از نوجوانی به ریاضیات و نجوم گرایشیافت و نزد قاضیزادهٔ رومی آموزش دید(Ragep, 2009). از ۸۱۲ق به حکومت سمرقند منصوب شد و آن را به پایگاه یک پروژهٔ علمی سازمانیافته تبدیلکرد.
۲
۲. رصدخانهٔ سمرقند و سازمان علمی
✍حدود ۸۲۴ق/۱۴۲۰م، رصدخانهای عظیم در سمرقند بنا شد. ابزار شاخص آن سدسِ سنگی بزرگ (با شعاع تقریبی ۴۰ متر) بود که برای اندازهگیری دقیق ارتفاع اجرام سماوی بهکار میرفت(Sayılı, 1960). ویژگی ممتاز این مرکز، کار جمعی و ثبت نظاممند دادهها بود؛ امری که آن را از رصدهای فردیِ پیشین متمایزمیکرد و به «نهاد علمی» نزدیک میساخت(Saliba, 2007).
دستاوردهای اصلی
✍۱. اندازهگیری طول سال نجومی با دقتی چشمگیر: ۳۶۵ روز و ۶ ساعت و ۱۰ دقیقه و ۸ ثانیه (نزدیک به مقدار واقعی) (Ragep, 2009).
✍۲.تنظیم جداول مثلثاتی دقیق(سینوسها با گامهای کوچک زاویهای).
✍۳.فهرست مختصات بیش از هزار ستاره در «زیج سلطانی».
✍۴.بازنگری و اصلاح برخی خطاهای جداول بطلمیوسی(Kennedy, 1956).
✍در مقایسهٔ تطبیقی، دقت رصدهای سمرقند در قرن پانزدهم با دستاوردهای رصدی اروپا تا پیش از تیکو براهه برابریمیکرد یا بر آن پیشی میگرفت.(Saliba, 2007).
۳
۳.«زیج سلطانی» بهمثابه متن مرجع
✍«زیج سلطانی» (یا «زیجِ اولوغبیگ») مجموعهای از جداول نجومی، فهرست ستارگان و محاسبات تقویمی است که حاصل کار گروهی رصدخانه بود. این اثر در جهان اسلام نسخهبرداری و شرح شد و بعدها از طریق ترجمههای لاتینی و واسطهها به اروپا راه یافت (Kennedy, 1956).اهمیت آن نهفقط در دقت اعداد، بلکه در روششناسی رصدی و ریاضی آن است که استمرار سنت مراغه–تبریز–سمرقند را نشان میدهد(Ragep, 2009).
۴
۴. مرگ و فروپاشی پروژه
✍در پی کشمکشهای درونخاندانی تیموریان، عبداللطیف (فرزند اولوغبیگ) علیه او شورید. اولوغبیگ در ۸۵۳ق/۱۴۴۹م کشته شد (Manz, 2007). با مرگ او، رصدخانه بهتدریج از رونق افتاد. این رخداد نشان میدهد که پروژههای علمیِ بزرگ، به ثبات سیاسی و حمایت پایدار نیازمندند (Saliba, 2007).
۵
۵. انتقال دانش به آناتولی و تداوم سنت
✍پس از این واقعه، علی قوشچی شاگرد وی به آناتولی رفت و در دربار سلطان محمد فاتح جای گرفت. او با تدریس و تألیف، سنت ریاضی–نجومی سمرقند را در استانبول تثبیت کرد (Ragep, 2009).این جابهجایی جغرافیایی، استمرار سنت علمی ماوراءالنهر در جهان تورکی عثمانی را ممکن ساخت و نشان داد که میراث تورکی سمرقند با تغییر مرکز سیاسی، از میان نرفت.
۶
۶. تحلیل نهادی و تمدنی
✍۱. علم بهمثابه سیاست فرهنگی: اولوغبیگ مشروعیت را با حمایت از دانش پیوند زد.
✍۲. نهادسازی علمی: رصدخانهٔ سمرقند نمونهای پیشامدرن از سازمان پژوهشی با کار جمعی است (Sayılı, 1960).
✍۳. شبکهٔ انتقال دانش: پیوند سمرقند–تبریز–استانبول استمرار سنت را تضمین کرد (Ragep, 2009).
✍۴. جایگاه در تاریخ علم جهانی: سنت رصدی اسلامیِ متأخر، که سمرقند یکی از اوجهای آن است، در تحولات بعدی نجوم (ازجمله زمینههای نقد بطلمیوس)سهم داشت(Saliba, 2007).
القصه:
✍اولوغبیگ را باید در سه افق دید:
۱.دانشمند برجستهٔ تورک مسلمان پیشاتلسکوپی با دقتی مثالزدنی؛
۲.نهادساز علمی که کار جمعی را سازمان داد؛
۳.چهرهٔ تمدنی که نشان داد قدرت سیاسی میتواند با تولید دانش همافزا شود.
هرچند پروژهٔ سمرقند با بحران سیاسی آسیب دید، اما از طریق شاگردان و متونش به حیات خود ادامه داد و در جغرافیایی دیگر بالید.
۷
✍منابع (گزیده)
Kennedy, E. S. (1956). A Survey of Islamic Astronomical Tables. Transactions of the American Philosophical Society.
Manz, B. F. (2007). Power, Politics and Religion in Timurid Iran. Cambridge University Press.
Ragep, F. J. (2009). “Ulugh Beg.” In: Encyclopaedia of Islam, THREE. Brill.
Saliba, G. (2007).Islamic Science and the Making of the European Renaissance.MIT Press.
Sayılı, A.(1960).The Observatory in Islam. Turkish Historical Society Press.
1 149
🎶 اجرای هنرمندانه رقص امیر جلال از رقص های سنتی تاتارهای کریمه .....
تاتارهای کریمه گروه قومی تورک بومی شبه جزیره کریمه هستند که تا پیش از تبعید توسط استالین اکثریت مطلق جمعیت این شبه جزیره را تشکیل میدادند. اقوام مختلف تورک و پروتو تورک که از دوره های پیش از میلاد در کریمه و شرق قاره اروپا حضور داشتند در شکلگیری این مردم نقش بسیار مهمی ایفا کردهاند که از جمله آنها میتوان به ترتیب به کیمریان، اسکیتها، هونهای اروپا، بلغارها، خزرها، پچنکها، اوزها، کومان - قپچاقها و .... اشاره کرد. اطلاق نام تاتار به این مردم تورک تبار مربوط به دولت آلتین اردو و ثلف آن در منطقه یعنی خانات کریمه بر میگردد که توسط نوادگان مسلمان و تورکیزه شده جوجی که طبق برخی منابع پسر ارشد چنگیز بود اداره میشد؛ وگرنه تاتارهای کریمه، تاتارهای ولگا و تاتارهای سیبری از نظر فرهنگی و زبانی با یکدیگر تفاوت فاحشی داشته و شباهت اصلی و عمده آنان صرفاً در تورک بودن هر سه آنهاست؛ بلکه بالعکس تاتارهای ولگا بیشتر به همسایگان باشقیر خود نزدیک هستند.
@dedekatib
1 149
+1
به همت شورای شهر اورمیه خیابانی به نام شاعر فقید مریم جهانگیری اورموی نام گذاری گردید
مریم جهانگیری (بیگلربیگی) قاسملو افشار اورموی در سال ۱۲۹۶ش/۱۹۱۷م در شهر اورمیه متولد شد.
پدرش حسین خان بیگلربیگی اورمیه از خاندان با شرف افشارهای اورمی بود که در ادبیات و شاعری ((رهی)) تخلص داشت..
شاعر.. نویسنده.. نمایشنامه نویس.. اپرا نویس.. نوازنده.. فعال حقوق زنان تورک..
وی به «فضولی» و «حیران خانم» از شاعران مشهور و توانای تورک و آذربایجان علاقه فراوانی داشت..
مریم جهانگیری به لحاظ زمانی تقریباً همدورهی شاعر برجستهی تورک «پروین اعتصامی تبریزی» بوده و در شعر فارسی کمابیش در حد اوست.. اما تفاوت بین این دو در آن است که مریم جهانگیری، بر خلاف پروین اعتصامی، یک تورکسرا و تورکینویس و تورکیخوان (ترانه) هم بود.
این دو ادیب به لحاظ هویت ملی تباری هر دو تورک بودند..
و اما هویت ملی ادبی ادبا معمولاً بر حسب زبانی که بدان میآفرینند تعیین و شناخته میشود..
قرار بر این شد او را نشناسیم.. نشناختیم..!!
مزار او در صحن آرامگاه عرب باغی قرار دارد..
@dedekatib
1 149
Repost from Təhkiyəانجمن نویسندگی تحکیه
🔹تحکییه ادبی درنهیی (536-جی جلسه)
🔹تکرارین دؤزولمز آغیرلیغی
🔹مهدی سلیماننژاد
🔹ایران تورک ادبییاتی
🔹اورمیه-چهارراه آپادانا- مجتمع فرهنگی هنری اورمیه
🔹سه شنبه-28 بهمن ماه ۱۴۰۴
🔹ساعت 16:30-19:30
@tahkie آدرس تلگرام
Butajournal.com
#ادبییات #آذربایجان_تورکجه_سی #مودئرن_نثر_تحکییه #اورمو #مهدی_سلیماننژاد
