دەستی هاوکاری هەژارانی ئەفریقیا

پێغەمبەری خوا ﷺ فەرموویەتی : هەر کەسێك ئەو تەمەنەی کە ماویەتی بە چاکی و چاکەوە تەواو بکات خوا لە تاوانەکانی پێشووی دەبورێت ، وە هەر کەسێك ئەو تەمەنەی کە ماویەتی بە خراپی و خراپەوە تەواو بکات ئەوا خوا لەسەر تاوانی پێشتر و دواتریشی سزای دەدات . | صحيح الترغيب ( ٣١٥٦ )

‏فيديو من A ِ

بیرێکی ئاو.. ژیانێکی نوێ لە گوندە دوورەدەستەکانی ئەفریقيا وەک لە ڤیدیۆکەدا دەبینن، ئەمە بارودۆخی خوشک و براکانمانە لە گوندێکی ئەفریقیا؛ بە ماتۆڕسکیل و لە دوورییەکی زۆرەوە "جەلیکانە" ئاو بۆ کوخەکانیان دەگوازنەوە. ئەم گوندە پێویستییەکی زۆری بە (بیرێکی ئاو) هەیە بۆ ئەوەی کۆتایی بەم مەینەتییە بێت. خێرخوازانی ئازیز ، ئەمە دەرفەتێکی زێڕینە بۆ "سەدەقەی جاریە" کە خێرەکەی بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە. 🔹️بۆ بەژدارکردن لەم پرۆژە خەیریانە پەیوەندی بکەن بەو ژمارانەی واتس آب ؛ 📞07826755599 📞07765755599 📞07774448971

قال رسول الله ﷺ: پێغەمبەری خوا ﷺ دەفەرموێت: تَعِسَ عَبْدُ الدِّینَارِ وَالدِّرْهَمِ وَالقَطِیفَةِ وَالخَمِیصَةِ (تیاچوو و خەسارەتمەند بوو بەندەی دینار و درهەم و جلی ڕازاوە و گرانبەها) إِنْ أُعْطِیَ رَضِیَ وَإِنْ لَمْ یُعْطَ لَمْ یَرْضَ (ئەگەر پێی بدرێت ڕازی دەبێت، وە ئەگەر پێی نەدرێت ڕازی نابێت)

📌 حوکمی پێشخستنی ڕۆژووی قەزا بەسەر شەشەڵاندا شێخ بن باز (ڕەحمەتی خوای لێ بێت) دەفەرموێت: "واجبە پێشخستنی قەزای ڕەمەزان بەسەر ڕۆژووی شەشەڵاندا (شەش ڕۆژەکەی شەووال)، چونکە قەزاکە گرنگترە." 📚 [فتاوى نور على الدرب (٩٠٩١)] کورتەیەک دەربارەی ئەحکامەکانی: ✅ گرنگی قەزا: قەزای ڕەمەزان فەرزە و پاککردنەوەی ئەستۆیە، بۆیە لە پێشترە لە هەموو ڕۆژوویەکی سوننەت. ✅ شێوازی گرتن: دەتوانیت شەشەڵان بەسەریەکەوە یان بە جیاجیا لە مانگی شەووالدا بگریت، بەڵام دوای تەواوکردنی قەزاکان. ✅ نییەت: دروست نییە یەک ڕۆژوو بە نییەتی (قەزا و شەشەڵان) بەیەکەوە بگریت، چونکە هەر یەکەیان پەرستشێکی سەربەخۆن. ✅ ئەگەر کات کەم بوو: ئەگەر نەپەرژایتە سەر هەردووکیان، ئەوا تەنها قەزاکەت بگرەوە، چونکە جێبەجێکردنی فەرز لە پێشترە و پاداشتی زیاترە. خوای گەورە ڕۆژووی هەمووان قبوڵ بکات.

٤. نزاکردن و داوای لێخۆشبوون (الدعاء والاستغفار) باشترین شت کە پێشکەشی مردوو بکرێت نزا و داوای لێخۆشبوونە بۆی، بەتایبەت لە کاتی ناشتنیدا. بەڵگە: پێغەمبەر ﷺ دوای ناشتنی مردوو دەوەستا و دەیفەرموو: (اسْتَغْفِرُوا لأَخِیکُمْ، وَسَلُوا لَهُ بالتَّثْبِيتِ، فَإِنَّهُ الآنَ يُسْأَلُ). ٥. خێر و سەدەقەی جاریە (الصدقة الجارية) کردنی خێر و چاکە بە ناوی مردوو وەک دروستکردنی مزگەوت و لێدانی بیرێک یان نەمام چاندن یان هەر خێرێکی تر. بەڵگە: پێغەمبەر ﷺ دەفەرموێت: (إِذَا مَاتَ ابنُ آدم انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أو عِلْمٍ يُنْتَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ). ٦. جێبەجێکردنی وەسیەت و گەیاندنی ڕەحم (صلة الرحم) جێبەجێکردنی ئەو وەسیەتە شەرعیانەی کە جێی هێشتووە، هەروەها سەردانی خزم و هاوڕێکانی مردوو. بەڵگە: پێغەمبەر ﷺ لە وەڵامی پیاوێکدا کە پرسی ئایا چیم ماوە بۆ دایک و باوکم بیکەم؟ فەرمووی: (الصَّلَاةُ عَلَيْهِمَا، وَالِاسْتِغْفَارُ لَهُمَا، وَإِنْفَاذُ عَهْدِهِمَا مِنْ بَعْدِهِمَا، وَصِلَةُ الرَّحِمِ الَّتِي لَا تُوصَلُ إِلَّا بِهِمَا...). خودایە هەموو ئازیزانمان ببهەخشە و لە بەهەشتی بەرین شادمان بکەیتەوە. 💎دەستی هاوکاری هەژارانی ئەفریقیا 💎

چیمان لەسەرە بۆ ئازیزانمان دوای کۆچی دواییان؟ کۆچی دوایی باوک، دایک، یان هەر نزیکێکمان کۆتایی پەیوەندییەکەمان نییە، بەڵکو دەستپێکی جۆرێکی ترە لە چاکە و وەفا. ئەمانە گرنگترین ئەرکەکانمانن: ١. ئارامگرتن و شوکرانەبژێری (الصبر والاسترجاع) واجبە مرۆڤ ئارام بگرێت و بڵێت "إنا لله وإنا إليه راجعون" و دووربکەوێتەوە لە شیوەن و هاوارکردن. بەڵگە: خوای گەورە دەفەرموێت: {وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ * الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ}. ٢. ئامادەکردنی مردوو (تەجهیزکردن) پەلەکردن لە شوشتن، کفنکردن، نوێژکردن لەسەری و ناشتنی. بەڵگە: پێغەمبەر ﷺ دەفەرموێت: (أَسْرِعُوا بِالْجِنَازَةِ) [واتە: پەلە بکەن لە بەڕێکردنی جەنازە]. ٣. گەڕاندنەوەی قەرز (قضاء الديون) پێویستە پێش هەموو شتێک قەرزەکانی مردوو بدرێتەوە لەو ماڵەی جێی هێشتووە. بەڵگە: پێغەمبەر ﷺ دەفەرموێت: (نَفْسُ الْمُؤْمِنِ مُعَلَّقَةٌ بِدَيْنِهِ حَتَّى يُقْضَى عَنْهُ) [واتە: گیانی بڕوادار بەستراوەتەوە بە قەرزەکەیەوە تا بۆی دەدرێتەوە].

تَعْصِي الإِلهَ وَأنْتَ تُظْهِرُ حُبَّهُ ... هٰذا لَعَمْرِي فِي القِيَاسِ بَدِيعُ لَوْ كَانَ حُبُّكَ صَادِقاً لأَطَعْتَهُ ... إِنَّ الْمُحِبَّ لِمَنْ يُحِبُّ مُطِيعُ واته؛ سەرپێچی خودا دەکەیت و خۆت بە خۆشەویستی دەردەخەیت ! ئەمە بە تەمەنی خۆم، لە پێوانەدا شتێکی سەیر و دەگمەنە ئەگەر خۆشەویستییەکەت ڕاستگۆیانە بوایە، گوێڕایەڵیت دەکرد ! چونکە بێگومان خۆشەویست بۆ ئەوەی کە خۆشی دەوێت، گوێڕایەڵ و ملکەچە ! 💎الإمام الشافعي💎

🌹 ئەحکامە کورتەکانی ڕۆژی جەژن🌹 س - ئایا نوێژی جەژن بانگ و قامەتی هەیە؟ وەڵام: زانای پایەبەرز إبن عثیمین(ڕەحمەتی خوای لێ بێت) دەفەرموێت: نوێژی جەژن نە بانگی هەیە و نە قامەت. (سەرچاوە: مجموع الفتاوى: ١٦/ ٢٣٧) س - حوکمی بانگکردن (نیدا) بۆ نوێژی جەژن چییە؟ وەڵام: بانگکردن بۆ نوێژی جەژن بیدعەیە و بنچینەی نییە. بانگکردن بە وتنی (الصلاة جامعة) یان هەر وشەیەکی تر دروست نییە، بەڵکو بیدعەیەکی داهێنراوە. س - شێوازی ئەنجامدانی نوێژی جەژن چۆنە؟ وەڵام: ١- تەکبیرەی ئیحرام (الله أكبر) دەکات و دوعای ئیستفتاح دەخوێنێت، پاشان شەش تەکبیرەی تر دەکات. دواتر فاتیحە و سوورەتێکی لەگەڵ دەخوێنێت: یان سوورەتی (الأعلى - سبح) یان سوورەتی (ق) لە ڕکاتى یەکەمدا. ٢- لە ڕکاتى دووەمدا کاتێک لە سوجدە هەڵدەستێتەوە بە تەکبیرەوە هەڵدەستێت، پاشان پێنج تەکبیرەی تر دەکات، دواتر فاتیحە و سوورەتێک دەخوێنێت؛ ئەگەر لە ڕکاتى یەکەمدا (الأعلى) خوێندبێت، لە دووەمدا (الغاشية) دەخوێنێت، وە ئەگەر لە یەکەمدا (ق) خوێندبێت، لە دووەمدا سوورەتی (القمر) دەخوێنێت. س - حوکمی نوێژی ئەو کەسەی تەنها تەکبیرەی ئیحرامی کردووە لە نوێژی جەژندا چییە؟ وەڵام: نوێژەکەی دروستە، چونکە تەکبیرە زیادەکانی دوای تەکبیرەی ئیحرام سوننەتن (واجب نین). س - کەی دوعای ئیستفتاح لە نوێژی جەژندا دەخوێندرێت؟ وەڵام: دوای تەکبیرەی ئیحرام دەخوێندرێت، بابەتەکەش فراوانە، تەنانەت ئەگەر دوای کۆتا تەکبیرەش بیخوێنێت ئاساییە. س - لە نێوان هەر تەکبیرەیەکدا چی دەوترێت؟ وەڵام: زیکرێکی دیاریکراو نییە، بەڵکو حەمد و سەنای خوای گەورە دەکات و سەڵاوات لەسەر پێغەمبەر (ﷺ) دەدات بە هەر شێوازێک بیەوێت، ئەگەر نەیڵێت و بێدەنگ بێت هەر دروستە چونکە مستەحبە. (لیژنەی هەمیشەیی فەتوا دەفەرموێت: سوننەتە لە نێوان هەر دوو تەکبیرەیەکدا حەمد و تەسبیحی خوا بکات و سەڵاوات بدات). س - ئەگەر تەکبیرەکانی بیرچوو تا دەستی کرد بە قورئان خوێندن، حوکمی چییە؟ وەڵام: ئەگەر تەکبیرەکانی بیرچوو تا دەستی کرد بە خوێندن، ئەوا تەکبیرەکان دەفەوتێن و ناگەڕێتەوە بۆیان؛ چونکە سوننەتێکە کاتەکەی بەسەر چووە. س - ئەگەر گەیشتم بە ئیمام و هەندێک لە تەکبیرە زیادەکانی ڕکاتى یەکەمم فەوتابوو؟ وەڵام: سەرەتا تەکبیرەی ئیحرام بکە و پاشان شوێنی ئیمام بکەوە لەوەی ماوە، ئەوانەی ڕۆیشتوون لەسەرت لادەچن. س - ئەگەر کەسێک ڕکاتێکی نوێژی جەژنی لەدەست چوو، چۆن قەزای دەکاتەوە؟ وەڵام: کاتێک ئیمام سەلامی دایەوە، هەڵدەستێتەوە و ئەو ڕکاتەی کە فەوتاوە بە هەمان شێوازی خۆی (بە تەکبیرە زیادەکانەوە) ئەنجامی دەداتەوە.

پەیامی پیرۆزبایی و ئەمەکداری بۆ خێرخوازانی قەدر گران خوشک و برایانی بەڕێز، دەستڕۆشن و خێرخوازان سڵاوی خوای گەورەتان لێ بێت تقبل الله منا ومنك صالح الاعمال جەژنی ڕەمەزانتان پیرۆز بێت و خوای میهرەبان عیبادەت و خێرەکانتان لێ وەربگرێت. ئێوە بە کردەوە سەلماندتان کە شوێنکەوتووی ڕاستەقینەی پێغەمبەرەکەتانن (ﷺ) كە إبن عەباس (ڕەزای خوای لێ بێت) دەگێڕێتەوە کە دەفەرموێت: "پێغەمبەری خودا ﷺ بەخشندەترین مرۆڤ بوو، و بەخشندەییەکەی لە مانگی ڕەمەزاندا گەیشتە لوتکە". و پڕۆژە خێرخوازییەکانتان لە ئەفریقیا، تەنها کارێک نییە، بەڵکو وێنەیەکی جوانی مرۆڤایەتی و ئیمانە. پیرۆزبایی ئەم دەستکەوتە گەورەیەتان لێ دەکەین. ان شاءالله بەرەو وەرزەکانی تری چاکەکاری وەک چۆن لە ڕەمەزاندا بوونە هۆکاری زەردەخەنەی هەژاران، چاوەڕوانین لە ڕۆژانی پیرۆزی (ذی الحجة) و (پڕۆژەی قوربانی)دا، پێکەوە و دەست لەناو دەست بەردەوام بین. وەک ئیمامی مالیک (ڕەحمەتی خوای لێ بێت) دەفەرموێت: «خۆم تەرخان کردووە بۆ ئەوەی شادی بخەمە دڵی موسڵمانانەوە». خوای گەورە ئەم کارانەتان بە چەندین هێندە بۆ بنووسێت. جەژنتان دووبارە پیرۆز بێت..