میز ایران | مرور رسانه‌های جهان

جروزالم پست | یونا جرمی باب: ابهام دربارهٔ طرح موساد برای احمدی‌نژاد یونا جرمی باب در جروزالم پست به افشای جزئیات طرحی می‌پردازد که بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، موساد قصد داشت با استفاده از محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور پیشین ایران، زمینهٔ تغییر ساختار قدرت در جمهوری اسلامی را فراهم کند. نویسنده این پرسش را مطرح می‌کند که آیا این عملیات از اساس شکست خورد یا آنکه تصمیم دونالد ترامپ برای متوقف کردن بخش‌های کلیدی آن، مانع اجرای کامل طرح شد. به‌نوشتهٔ مقاله، گزارش‌های پیشین رسانه‌های خارجی، اظهارات تمیر هیمن، رئیس پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، و منابع غربی جروزالم پست نشان می‌دهد موساد در مقطعی به دنبال جایگزینی علی خامنه‌ای با محمود احمدی‌نژاد بوده است. با این حال، اکنون احمدی‌نژاد در حبس خانگی قرار دارد، جزئیات عملیات رسانه‌ای شده و سپاه پاسداران همچنان کنترل ساختار قدرت را در دست دارد. از این منظر، نویسنده می‌گوید می‌توان این پروژه را شکست‌خورده دانست. با این حال، جروزالم پست استدلال می‌کند که از نگاه برخی مقام‌های اسرائیلی، اگر آمریکا مسیر دیگری را انتخاب می‌کرد، نتیجه می‌توانست متفاوت باشد. تمیر هیمن در گفت‌وگو با شبکهٔ پی‌بی‌اس گفته است محور اصلی این طرح، آغاز عملیات از طریق پیشروی نیروهای کرد بود؛ عملیاتی که به گفتهٔ او هرگز اجرا نشد. او مدعی است رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، با متقاعد کردن دونالد ترامپ نسبت به پیامدهای حمایت از کردها، در توقف این طرح نقش داشت. نویسنده به نقل از منابع نزدیک به دیوید بارنئا، رئیس پیشین موساد، می‌نویسد ایدهٔ استفاده از نیروهای کرد برای فشار زمینی علیه جمهوری اسلامی، ابتدا در آمریکا مطرح شده بود و سابقهٔ آن به همکاری واشینگتن با کردها در عراق در سال ۲۰۰۳ بازمی‌گردد. به‌گفتهٔ این منابع، اسرائیل قصد داشت با پشتیبانی هوایی، ایجاد منطقهٔ پرواز ممنوع و استفاده از سلاح‌ها و آموزش‌هایی که در اختیار نیروهای کرد قرار گرفته بود، زمینهٔ پیشروی آن‌ها را فراهم کند؛ اقدامی که از دید طراحان، نیاز به اعزام نیروهای زمینی آمریکا را نیز از میان می‌برد. این گزارش همچنین از اختلاف‌نظر دربارهٔ علت لغو عملیات سخن می‌گوید. برخی منابع، مخالفت مقام‌های ارشد دولت ترامپ را عامل اصلی می‌دانند و برخی دیگر نقش اردوغان را تعیین‌کننده توصیف می‌کنند. در مقابل، منابع نزدیک به موساد ادعا می‌کنند سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، برخلاف برخی گزارش‌ها، مستقیماً با این طرح مخالفت نکرده و حتی با ارسال سلاح به نیروهای کرد، اقداماتی انجام داده بود که می‌توانست اجرای عملیات را تسهیل کند. برخی منابع اسرائیلی نیز مقام‌هایی در کاخ سفید را متهم می‌کنند که جزئیات طرح را در اختیار ترکیه قرار داده‌اند. جروزالم پست می‌نویسد ارتش اسرائیل در جریان جنگ بخشی از مواضع حکومت ایران در مناطق کردنشین را هدف قرار داد، اما تنها بخش کوچکی از اهدافی که برای حمایت از عملیات کردها در نظر گرفته شده بود، مورد حمله قرار گرفت. به‌ادعای این گزارش، اگر مرحلهٔ اصلی عملیات اجرا می‌شد، امکان پیوستن میلیون‌ها کرد و دیگر اقلیت‌ها، از جمله بلوچ‌ها و گروه‌هایی از اهل سنت، به روند تضعیف حکومت وجود داشت. در ادامه، مقاله می‌گوید یکی دیگر از بخش‌های متوقف‌شدهٔ طرح، حملهٔ گسترده‌تر به زیرساخت‌های انرژی و توان اقتصادی جمهوری اسلامی بود؛ اقدامی که به‌نوشتهٔ نویسنده، ترامپ تنها تا حد محدودی با آن موافقت کرد و سپس مانع ادامهٔ آن شد. جروزالم پست این پرسش را مطرح می‌کند که اگر همهٔ مراحل عملیات، از پیشروی کردها تا حمله به زیرساخت‌های اقتصادی، اجرا می‌شد، آیا محمود احمدی‌نژاد نیز همچنان در این پروژه باقی می‌ماند و نتیجهٔ عملیات متفاوت رقم می‌خورد؟ نویسنده در پایان تأکید می‌کند پاسخ قطعی به این پرسش‌ها هنوز ممکن نیست. به‌نوشتهٔ او، اگر روایت مقام‌های اسرائیلی درست باشد، موساد توانسته بود یکی از غیرمنتظره‌ترین عملیات‌های جذب منابع خود را اجرا کند، اما تصمیم دولت ترامپ برای متوقف کردن بخش‌های اساسی برنامه، مانع آزمودن نتیجهٔ نهایی آن شد. از این رو، مقاله نتیجه می‌گیرد که قضاوت قطعی دربارهٔ موفقیت یا شکست این طرح، دست‌کم تا زمان انتشار اطلاعات رسمی بیشتر، زودهنگام است. @TheIranDesk