تاریخ بلوچستان📙

🟣| ملک های سیستان

ملک های سیستان حاکمان محلی و خاندان های اصیل سیستان بودند که از اقوام مختلف مثل ازبک و تاجیک و کوچ وبلوچ بودند مانند ملک محمودی کوچ

� 📘 | احیا الملوک ✍🏻 |ملک شاه حسین

𝗜𝗗:@sanjrani_rand

#سیستان #شاهنامه #زرتشتی

🟣| کاتب بلوچستان یک نسخه خطی قدیمی از کتاب «الإشارات والتنبیهات» اثر ابوعلی سینا (ابن سینا) است که توسط «یوسف بن مهران بن لاهی المکرانی» در قرن هفتم هجری (حدود سال ۶۷۶ یا ۶۹۶ هجری قمری) استنساخ شده است

𝗜𝗗:@sanjrani_rand

🟣| کشور بلوچستان مطالب و عکس های قدیمی از سران کشور بلوچستان

📘 |نام کتاب: The Country of Balochistan (کشور بلوچستان: جغرافیا، توپوگرافی، قوم‌شناسی و تاریخ آن)نویسنده: A. W. Hughes (آلبرت ویلیام هیوز) از مأموران ارشد خدمات کشوری بریتانیا در هندسال انتشار اصلی: 1877 میلادی (در کپشن پست اینستاگرامی به اشتباه ۱۸۷۸ درج شده است)محل و ناشر: لندن، انتشارات George Bell & Sons

𝗜𝗗:@sanjrani_rand

🟣| نقشه کشور بلوچستان 🔸️نقشی از اسیا بعد تقسیم بلوچستان و اشغال مناطقی از ان در قرن ۱۹ حدود سال های 1897 که توسط اطلسهای مدرسه ای فرانسوی یا آثار آکادمیک فرانسه در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ چاپ می شد.

𝗜𝗗:@sanjrani_rand

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نتیجه‌گیری 📃 صفحه ۲۱ 💠 مشخص نمودن پیشینهٔ تاریخی و خاستگاه اولیهٔ اقوام به دلیل محدود بودن سابقهٔ تاریخی اقوام از لحاظ زمانی، کاری دشوار و پیچیده است. از طرفی جابجایی و کوچ اقوام در طول تاریخ بر دشواری این مسئله افزوده است. تاریخ شفاهی بلوچستان و کمبود منابع تاریخی مکتوب در این باره، باعث شده دربارهٔ خاستگاه اولیه و پیشینهٔ تاریخی بلوچان فرضیات متعددی ارائه شود. 💠 برخی فرضیات راجع به خاستگاه اولیهٔ بلوچان با تأکید بر منابع اساطیری، ادبی، مطالعات زبان‌شناختی و غیره ارائه شده است. به عنوان مثال مناطقی مانند: گیلان، کناره‌های دریای خزر، بابل در عراق و حلب سوریه به عنوان خاستگاه اولیهٔ بلوچان از طریق این منابع در نظر گرفته شده است. نکتهٔ حایز اهمیت این است که اغلب محققان با تأکید بر شواهد و قرائن زبانی و فرهنگی این قضیه را تحلیل نموده و به منابع تاریخی اگرچه محدود هستند، توجه چندانی ننموده‌اند. اشتراکات مبتنی بر شواهد زبانی و فرهنگی می‌توانند جزو متواترات و یا موارد دیگری قلمداد شود و تحلیل و استناد بر آن ممکن است محقق را دچار اشتباه کند. از این رو، در این تحقیق بر اساس منابع تاریخی موجود و تحلیل‌های پیرامون آن به این مسئله پرداخته شد. 💠 نخستین منابع تاریخی از حضور بلوچان در اوایل سده‌های نخست اسلامی در محدودهٔ شرقی کرمان با مرکزیت جیرفت تا مناطقی از مکران آن روزگار خبر دادند. البته از برخی قرائن تاریخی حضور بلوچان در این منطقه را از قرون قبلی نیز می‌توان استنباط نمود. با توجه به خصوصیات زبانی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصاد خاص بلوچ‌ها که بر پهنهٔ وسیعی در جنوب شرقی فلات ایران تا محدودهٔ سند گستردگی دارند، همین نظر اخیر قابل قبول‌تر است که خاستگاه اولیهٔ بلوچان در محدودهٔ شرقی کرمان تا مناطقی از مکران بوده و به صورت‌های پراکنده و اقلیت تا حواشی کویر و لوت تا نزدیکی البرز و بخش‌هایی از سیستان، خراسان و مناطق پیرامونی پراکندگی داشته‌اند. 💠 کوچ‌های اجباری و اختیاری بلوچان در طول تاریخ باعث شده برخی از بلوچان در برهه‌ای از زمان در مناطق شمالی ایران یا حلب سوریه و غیره زیست داشته باشند و رد پای زبانی، فرهنگی و اساطیری آنان در این سرزمین‌ها قابل ردیابی است. کوچ برخی اقوام از سرزمین‌های دیگر به بلوچستان و تحلیل رفتن تدریجی آنها در فرهنگ بلوچی و بلوچی شدن آن‌ها نیز باعث شده مکان اولیه آن اقوام به عنوان خاستگاه اولیه همه بلوچان در نظر گرفته شود. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ • پایان مطالب «خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان» #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 گسترهٔ جغرافیایی محل سکونت بلوچان در نخستین منابع 📃 صفحه ۲۰ 💠 از آنجا که منابع ادبی، زبان‌شناختی و اساطیری زیست‌بوم اولیه بلوچان را در نواحی شمالی و گیلان و همچنین در محدوده‌ای از حلب سوریه مطرح نمودند، این روایت‌ها نیز جای تأمل دارد. اگرچه این روایت‌ها تاریخی نیستند، اما گویای برخی احتمالات هستند. این احتمال وجود دارد که در دوره باستان برخی اقوام مرزی را حکومت‌ها به یک ناحیه مرزی دیگری کوچ می‌دادند. حکومت‌ها از چنین اقداماتی دو هدف را دنبال می‌کردند. یکی اینکه این اقوام در محل زندگی خود قدرت بیشتر نگیرند که برای حکومت دردسرساز شوند. دوم اینکه به کمک اینها می‌توانستند یک ناحیه مرزی دیگری را ایمن بدارند. از این رو، این احتمال قوت می‌گیرد که در دوره باستان حکومتی دست به چنین سیاستی زده و برخی طوایف بلوچ را به گیلان یا شمال غرب ایران کوچ داده باشد. این دسته از بلوچان برای مدت چند قرن آنجا زیسته و سپس بنا بر شرایطی که بر آنان تحمیل شده، مجدداً به بلوچستان کوچ کرده باشند و یا اینکه در همان منطقه به تحلیل رفته باشند. این زندگی مشترک برخی طوایف بلوچ با گیلانی‌ها باعث شده اشتراکات زبانی و فرهنگی میان آنان ایجاد شود. از این رو، برخی از جای‌نام‌های گیلان با عنوان یا پیشوند و پسوند بلوچ نام‌گذاری شده و ضرب‌المثل‌های فراوانی نیز درباره بلوچان در آن سرزمین روایت شده است. 💠 ضرب‌المثل‌های گیلانی‌ها دربارهٔ بلوچان چنین است که قوی و جنگجو بوده‌اند، لذا این احتمال که حکومتی برخی از بلوچان را به منظور اهداف سیاسی و نظامی به گیلان و شمال غرب ایران کوچانده باشد، خیلی قوت می‌گیرد. از این رو، اینکه برخی محققان خاستگاه بلوچان را گیلان یا حلب سوریه یا آسیای مرکزی یا عرب‌های حجاز دانستند، کاملاً اشتباه و نادرست نیست. بلکه ریشه در واقعیت‌های دیگری دارد. به این معنی که بنا بر دلایلی برخی از طوایف بلوچ مدتی در این سرزمین‌ها زندگی نمودند یا شباهت‌های ظاهری دیگری باعث شده برخی چنین نظراتی ارائه دهند. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 گسترهٔ جغرافیایی محل سکونت بلوچان در نخستین منابع 📃 صفحه ۱۹ 💠 یکی از منابع بسیار قدیم که به طور غیرمستقیم بر این فرض صحه می‌گذارد که بلوچ‌ها در دوره ساسانی در بلوچستان شمالی یا سرحد امروزی مستقر بودند، جغرافیای موسی‌خورنی است. در متن جغرافیایی موسی‌خورنی از کوست نیمروز یا ناحیه جنوب با نوزده استان از جمله: کرمان، توران، مکران، اسپیت، وشت، سکستان و غیره یاد شده است. 💠 وشت تلفظ بلوچی واژه خوش است. جایی که جغرافی‌نویسان سده‌های نخست اسلامی خواش نامیدند، همان وشت است که در جغرافیایی موسی‌خورنی آمده است. اسپیت یا سفید در واقع نصرت‌آباد امروزی است که جغرافی‌نویسان اوایل دوره اسلامی از آن در مسیر کرمان به سیستان یاد کردند. 💠 کاربرد واژگان بلوچی در دوره ساسانی بر این نواحی نشانگر حضور بلوچان از قبل در این منطقه بوده که چنین نام‌گذاری‌هایی به زبان بلوچی صورت گرفته است. حتی نام‌گذاری سرزمینی از لحاظ فرهنگی نشانگر آن است که مدت‌های مدیدی قبل از دوره ساسانی بلوچان در این منطقه زندگی می‌کردند و در دوره ساسانی این نام‌گذاری‌ها نهادینه شده است. از طرفی روایت بلاذری نشانگر آن است که محدوده ساحلی مکران در اوایل سده‌های نخست اسلامی مکان زندگی بلوچان بود. روایت ابن خردادبه نشانگر آن است که در مرکز مکران آن روزگار و بلوچستان فعلی از بلوچ یاد شده است. از این لحاظ می‌توان فرض نمود دایره گستره سرزمینی بلوچان در آن زمان تا این مناطق و شاید فراتر از آن وسیع بوده است. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 گسترهٔ جغرافیایی محل سکونت بلوچان در نخستین منابع 📃 صفحه ۱۸ 💠 نخستین بار در سده‌های سوم و چهارم هجری منابع به وضوح از حضور بلوچان در مکان‌های جغرافیایی خاص یاد نموده‌اند. از روایت‌های متعدد این دوره، چنین استنباط می‌شود دایرهٔ گسترهٔ قومی بلوچان در این دوره وسیع بوده است. گرچه اغلب آنها در محدوده جیرفت و شرق کرمان از بلوچان یاد نموده‌اند، برخی منابع در شمال بلوچستان امروزی، در نواحی مرکزی و همچنین در نواحی ساحلی مکران در آن دوره از حضور بلوچان یاد نموده‌اند. 💠 در این بخش به هر کدام به طور جداگانه اشاره می‌شود. اغلب مورخان و جغرافی‌نویسان از جمله ابن مسکویه، اسحاقی، مقدسی، ابن حوقل، جیهانی و دیگران از حضور بلوچـان در قرن سوم و چهارم هجری در محدوده جیرفت و شرق کرمان یاد نموده‌اند. البته گزارش این مورخان و جغرافی‌نویسان نشانگر آن است که گزارش‌های آنان مربوط به زمان نگارش آثارشان نیست، بلکه مربوط به ذکر وقایعی است که برخی واقعاً به چندین قرن قبل باز می‌گردد. 💠 با توجه به اینکه منابع بسیار زیادی از بلوچـان در محدوده جیرفت و شرق کرمان یاد نموده‌اند، چنین استنباط می‌شود که در آن دوره و حتی چند قرن قبل از آن هسته مرکزی زیستگاه بلوچان در همین منطقه بوده و به شعاع وسیعی از این منطقه در نواحی پیرامونی پراکنده بوده‌اند. این پراکندگی آنها را در شعاع وسیع می‌توان به صورت پراکنده در برخی متون دیگر مشاهده نمود. این احتمال نیز وجود دارد که نسبت به این منابع پراکنده باز هم زیستگاه بلوچان تا شعاع گسترده‌تری وسعت داشته، اما در گزارش مورخان چیزی باقی نمانده است. 💠 از این رو، این احتمال قوت می‌گیرد که همان گدروزیا که در منابع یونانی ذکر شده و به ناحیه‌ای از مکران گفته می‌شد که بالاتر و شمالی‌تر از سواحل تا محدوده جیرفت امروزی بوده، محل سکونت بلوچان بوده و چنانکه مکرر یادآور شده‌اند «بلوچ» تغییر شکل‌ یافتهْ «گدروزیا» است. اگر فرض شود گادروزیا همان بلوچ بوده، این احتمال وجود دارد که در دوره باستان و حتی زمان بازگشت اسکندر از مکران یا بلوچستان، بلوچان با تمرکز بر محدوده جیرفت امروزی بر پهنه وسیعی از سرزمین‌های اطراف آن زندگی می‌کردند. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 اصطلاح بلوچ در نخستین منابع موجود 📃 صفحه ۱۷ 💠 از مجموع گزارش‌های مذکور، چنین استنباط می‌شود در قرن چهارم جمعیت زیادی از بلوچان در نواحی شرقی کرمان و حدود جیرفت می‌زیستند. تکمیل‌کنندهٔ این روایت‌ها، گزارش‌های ابن‌مسکویه است که جنگ‌های آل‌بویه با بلوچان را در محدوده جیرفت امروزی و شرق کرمان شرح داده است. به روایت ابن مسکویه این جنگ‌ها در دوره معزالدوله و عضدالدوله چندین مرحله حدود ۴۰ سال به طول انجامید. مقاومت بلوچان در برابر تهاجم امرای آل بویه در جیرفت و جبال بارز چنان سرسخت و مداوم بود که انگار موطن چندصدساله آنان بود. 💠 یکی از گزارش‌های دیگر در این باره که به صراحت با عنوان بلوچ نیامده، اما می‌توان از آن یاد نمود، گزارش بلاذری است. بلاذری در ذکر وقایع سال پانزدهم هجری در محدوده بحرین و عمان چنین آورده که خلیفه دوم این نواحی را به عثمان بن ابی‌العاص ثقفی سپرد و وی برادرش حکم را یک بار به عمان و سپس به بروص اعزام نمود. همچنین برادر دیگرش را به دیبل اعزام نمود. اگر به موقعیت عمان، بروص و دیبل دقت شود، دیبل بندری تاریخی در محدوده کراچی امروزی بوده و در بین عمان و دیبل سرزمین مکران یا بلوچستان بعدی بوده و این احتمال خیلی قوت می‌گیرد که منظور بلاذری از بروص همان بلوص یعنی بلوچ است[۱]. این نشانه‌ها حاکی از آن است که در همان دوره بخشی از مکران را بلوص یا بلوچ می‌نامیدند. اگر این روایت معطوف به زمان وقوع حادثه باشد، چنین استنباط می‌شود که در همان سال‌های اولیه هجری و ورود اسلام به ایران، بخشی از سرزمین مکران بلوچ نامیده می‌شد. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

۱- بروچ و دیبل --که امروزه جای خود را به کراچی داده است-- دو بندر مهم هند در نزدیکی عمان هستند که یکی در سند و دیگری در گجرات واقع شده است. بروص در واقع همان بروچ یا بهروچ است که از بندرگاه‌های مهم‌ گجرات به حساب می‌آید. این احتمال که بروص همان بلوص و بلوچ باشد، مردود است (مدیر کانال).

#تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 اصطلاح بلوچ در نخستین منابع موجود 📃 صفحه ۱۶ 💠 نخستین منابع تاریخی و جغرافیایی موجود که به صراحت از بلوچان نام بردند، جغرافی‌نویسان سده‌های نخست اسلامی هستند. نخستین بار ابن خردادبه در قرن سوم در مسالک و ممالک در دو مورد از واژه بلوچ یاد کرده است. ابتدا از بلوچ به عنوان قوم در کنار کوههای بارز و قفص در محدوده جیرفت یاد کرده است. ابن خردادبه برای بار دوم در ذکر مسافت راه‌ها و آبادی‌های بین آنها از سمت جیرفت به سمت سند و در نام بردن اماکن و محلات مکران، از منطقه‌ای با عنوان مقاطعه‌البلوص نام برده است. این اسم در مکانی ذکر شده که از جیرفت به مسافت ۱۴۳ فرسخ در نواحی شرقی قرار داشته و آن را در مرکز مکران یا بلوچستان امروزی می‌توان تصور نمود. از آنجا که ابن خردادبه در دیوان برید مسئولیتی داشته و احتمال می‌رود کتاب مسالک و ممالک را بر اساس اطلاعات راه‌های دوره ساسانی نگاشته، چنین استنباط می‌شود که این جای‌نام با پسوند بلوچ در مرکز بلوچستان فعلی، به دوره ساسانی بر می‌گردد. 💠 از جغرافی‌نویسان دیگر که واژه بلوچ را به عنوان شناسه هویت قومی نام بردند، می‌توان به اصطخری، ابن حوقل و جیهانی در قرن چهارم اشاره نمود. به روایت اصطخری در شرق کرمان زمین مکران است و بیابانی که در میانه مکران از پس بلوچ معارض می‌شود و قوم بلوچ در زیر کوه قفص متوطن و مقیم‌اند. به روایت ابن حوقل: «بلوچ طایفه‌ای در دامنه کوه قفص اغنام و احشام بسیار دارند». جیهانی آورده است: «بلوچ‌ها در دامن کوه‌های کوفج‌اند». ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۱۵ 💠 برخی بر این باورند واژه بلوچ مشتق از گدروزیا است. به عنوان مثال یکی از محققان بلوچ‌شناس به نام مکلر، نام بلوچ را برگرفته از واژه گدروسیا در زبان یونانی کهن می‌داند. به گمان مکلر روند تحولی آن چنین است که ابتدا «Gedrosh» تبدیل به «Badrosh» و سپس تبدیل به «Baloch» شده است. بیلی نیز معتقد است بلوچ واژه ایرانی و با گدروزیا مربوط است. به نظر محی‌الدین مهدی، بعید نیست بلوچان نام خودشان را پس از ماندگاری در گدروزیا، از این سرزمین گرفته باشند. 💠 اینکه گدروزیا را در دوره باستان ساکنان محلی دقیقاً چطور تلفظ می‌کردند، نامعلوم است. از منابع داخلی در ارتباط با آن زمان منبعی باقی نمانده است. در بسیاری از موارد اتفاق می‌افتد که تلفظ بسیاری از اسامی قوم و سرزمین یک منطقه را در زبان‌های دیگر متفاوت تلفظ می‌کنند. علاوه بر این، تبدیل گاف و با در زبان‌های باستانی ایران در سیر تحولات زمانی و زبانی بسیار اتفاق افتاده است. امروزه نیز در تلفظ بسیاری از اسامی که در زبان بلوچی حرف /گ/ دارند، در فارسی به جای /گ/، /ب/ تلفظ می‌شود. /ر/ و /ل/ و همچنین /ز/ و /چ/ نیز امکان جابجایی داشتند. از این رو، اگر در گدروزیا به جای /گ/، /ب/ و به جای /ر/، /ل/ و به جای /ز/، /چ/ جابجا شود، گدروس به صورت بدلوچ تلفظ می‌شود. در بسیاری از موارد نیز اتفاق افتاده که در واژه‌ای به مرور زمان دال حذف شده باشد [۱]. همه این موارد به صورت احتمالی مطرح می‌شوند و استنادات دقیق تاریخی در مورد اینها وجود ندارد. البته از آنجا که در نخستین منابع تاریخی از بلوچان در همین منطقه یاد شده و از طرفی این منطقه متصل به محل زندگی بلوچان در ادوار بعدی تاریخ است، قبول این فرضیه امکان‌پذیر است. 💠 علاوه بر این، برخی بین بارز و بلوچ نیز پیوند قائل هستند و از این لحاظ چون کوه‌های بارز در استان کرمان قرار دارد، این نیز می‌تواند تاییدی بر حضور قدیمی بلوچان در این سرزمین باشد. به روایت شاهنامه فردوسی اردشیر علیه بلوچان لشکر کشیده، اما توفیقی بدست نیاورده است. در کارنامه اردشیر بابکان از جنگیدن با بلوچان خبری نیست و به جنگیدن اردشیر با مردم بارز اشاره شده است. از این رو، احتمال می‌رود بارز و بلوچ یکی باشند. جغرافی‌نویسان سده‌های نخست اسلامی نیز مسکن اولیه بلوچ را در محدودهٔ کوه‌های بارز دانسته‌اند. البته یکی پنداشتن بارز و بلوچ نیاز به واکاوی بیشتری دارد. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

۱- هرچند خود نویسنده به احتمالی بودن این ریشه‌شناسی و نبود استنادات دقیق تاریخی، اعتراف می‌کند، اما همین ریشه‌شناسی احتمالی نیز نمی‌تواند درست باشد زیرا حرف اولیه /و/ در زبان بلوچی به /گ/ تبدیل می‌شد و در زبان فارسی به /گ/ و /ب/ که دومی متأخر است. تغییر از /گ/ به /ب/ وجود ندارد. بنابراین امکان تحول واژهٔ یونانی «گدروزیا»، به واژهٔ «بلوچ» وجود ندارد (مدیر کانال).

#تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۱۵ 💠 پیکولین بر این باور است که نمی‌توان تایید کرد تمامی قبایل بلوچ از نسل عرب هستند. قضیه اشعار حماسی و عرب بودن و شرکت در کربلا چندان معتبر نیست. در مجموع ترسیم ریشه سامی و عربی بلوچان از استدلال نظری متقاعدکننده و جامع برخوردار نیست. خود واژه بلوچ واژه‌ای غیر عربی است؛ چون در زبان عربی حرف «چ» وجود ندارد. چطور ممکن است قومی عرب باشد ولی نام قوم شباهتی با واژگان عربی نداشته باشد. 💠 هنری والتر بلیو در اثری با عنوان جستاری اندر اتنوگرافی افغانستان، منشأ هندی برای بلوچان قائل است و بلوچ را برگرفته از "بالیچا" یکی از طوایف راجپوت‌های هند دانسته است. این نظر، احتمال می‌رود از این جهت ارائه شده که مستشرقین غربی با پیوند دادن بلوچان با هندیان سعی در الحاق راحت‌تر بلوچستان به هندوستان آن زمان داشتند که تحت سلطه امپراتوری بریتانیا بود . پاتینجر و خانیکوف معتقدند اصل بلوچ‌ها به ترکمن‌ها بر می‌گردد. البته داده‌های زبان‌شناسی و به خصوص تاریخی کاملاً مغایر با چنین نظری هستند. در مجموع شباهت‌های ظاهری نباید گمراه کننده باشد. اگر شباهت ظاهری در اثبات ارتباط رویدادهای تاریخی لحاظ شود، پس می‌توان استنباط نمود که مقبره شاهان هخامنشی از صلیب مسیح الهام گرفته، حال آنکه چندین قرن قبل از تولد حضرت مسیح مقبره‌های شاهان هخامنشی نقر شده است. 💠 برخی محققان اگرچه تعدادشان اندک است بر این باورند که خاستگاه و پیشینه تاریخی بلوچان به جیرفت و مناطق پیرامونی آن بر می‌گردد. از آنجا که اولین بار منابع تاریخی به طور صریح از بلوچان در این منطقه یعنی؛ شرق کرمان و محدوده جیرفت تا شمال مکران یاد کردند، حضور بلوچان را از روزگارانی کهن در این ناحیه می‌توان تایید نمود. در منابع یونانی از این ناحیه با عنوان «گدروزیا» یاد شده است. به روایت استرابو، اسکندر و لشکریانش بعد از عبور از سرزمین هندوستان در موازات سواحل اولین سرزمینی که به آن رسیدند، سرزمین قوم اوریتی بود. سپس به ایختوفاکیه رسیدند. بالای سرزمین ایختوفاکیه گدروزیا قرار دارد. شش روز پس از ترک سرزمین اوریتی‌ها سپاه به مقر نایب‌السلطنه‌نشین گدروزیا رسید. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۱۴ 💠 با توجه به روایت‌ها و تحلیل‌های مطرح شده، از دو جهت چنین تصوری به وجود آمده است. یکی شباهت‌هایی که میان عرب‌ها و بلوچان وجود دارد و دیگری سابقه تاریخی قوم بلوچ در اشعار و داستان‌های بلوچی است. در رابطه با اینکه برخی خاستگاه و پیشینه عرب برای بلوچان قائل هستند، اندک قرائن تاریخی موجود است. در این ارتباط البته به تاریخ شفاهی بلوچان و تدوین منظوم آن در سال‌های بعدی خیلی تأکید دارند. تحلیل درون متنی و محتوایی اشعار، نشانگر آن است که این تاریخ شفاهی در چهارصد تا سیصد سال اخیر به نظم درآمده و در یک قرن اخیر مکتوب شده است. البته در این زمینه به حدی اغراق صورت گرفته که بسیاری از طوایف بلوچ امروزه خود را قریشی و از نسل حمزه -عموی پیامبر- می‌دانند که پس از شهادت امام حسین، به نشانهٔ اعتراض از حلب به بلوچستان مهاجرت کرده‌اند. 💠 ابیاتی از قطعه شعری که در میان بلوچان رواج دارد، چنین است: وهدے کہ سر زُرته یزید ءُ کُشتگی شاهیں حسیں مـا اشتگ انت زریـن منند گوں شست ءُ چاریں فرقواں رند چہ حلب پاد آتگ انت رودبار ءَ ماں شنگ بوتگ انت 💠 این روایت اگر ریشه‌شناسی شود، ناشی از دو اشتباهی است که رخ داده است. یکی اینکه بلوچان را به قریش و حمزه عموی پیامبر متصل می‌نمایند. این بر اساس همگونی نام حمزه سردار بلوچان در سده چهارم هجری است که بلوچان را در برابر آل‌بویه یکپارچه نمود. 💠 اشتباه دوم این است که میان رقه و حلب سرزمینی به نام وادی‌البلوص وجود دارد و انگار بلوچان از این منطقه به بلوچستان مهاجرت کردند. این مسئله از این نشأت گرفته که بخشی از بلوچان برای مدتی آنجا سکونت داشتند و سپس به سرزمین مادری‌شان برگشتند. در این باره می‌توان به فتوح البلدان بلاذری استناد جست. در فتوح‌البلدان بلاذری از سه قبیله سیابجه، زط و اندغار یاد شده که به فرمان ابوموسی اشعری در بصره همانند قبیله سیاه سوار جای داده شدند. اندغار معرب اندگار و ایرندگان است. سیاه‌بجه معرب سیاه‌پادگ که یکی از قبایل بلوچ است. زط معرب جت و جدگال است. این قبایل در نیمه دوم سده اول هجری بنا به نیازهای جنگی برای حراست از مرزها به شام و انطاکیه انتقال یافتند. از آنجا که این طوایف بلوچ برای مدتی طولانی در سوریه زندگی کردند، احتمالا مکان زندگی آنان به وادی‌البلوص شهرت یافته بود. به احتمال زیاد جریان همین اقوام در بازگشت به سرزمین مادری‌شان منجر به تدوین شعر معروف بلوچان شده که از حلب آمده‌اند. کوچ برخی قبایل عرب در دوره شاپور دوم در محدوده کرمان و ورود خوارج به شرق کرمان و مکران در قرن اول و دوم هجری نیز می‌توانند در پیدایش چنین روایتی نقش‌آفرین باشد[۱]. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

۱- هیچ‌یک از اقوام زط، سیابجه و اندغار در منابع به عنوان بلوچ یا گروهی از بلوچان ذکر نشده‌اند و بیشتر منابع تاریخی دست اول، این اقوام را مرتبط به هند و خصوصاً سند می‌دانند. در دوره فتوحات مسلمانان هیچ گزارشی راجع به بلوچ‌ها وجود ندارد و چنین مهاجرتی هم در منابع سده‌های بعدی ذکر نشده است. ریشه‌شناسی‌هایی که برای نام این اقوام توسط نویسنده صورت گرفته هم فاقد اعتبار و از نوع ریشه‌شناسی عامیانه است (مدیر کانال).‌

#تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۱۳ 💠 یکی از نظرات دیگر درباره خاستگاه بلوچان، خاستگاه سامی و عربی است. در ارتباط با سامی بودن بلوچان، برخی این مسئله را بسیار افسانه‌آمیز و با استناد به برخی تشابهات لفظی، به دوران نمرود در بابل و منشعب از آن می‌دانند. محمد سردارخان بلوچ بر این باور است که بلوچان در اصل متعلق به کلده و بابل بودند و حدود ۶۱۲پ.م به صفحات شمالی ایران کوچ کرده، تقریبا ۱۰۰۰ سال در آن نواحی زیست کردند، سپس به کرمان و مکران کوچ کردند. راولینسون انگلیسی نیز واژه بلوچ را برگرفته از بلوص لقب پادشاه بابل یعنی نمرود می‌داند. در این باره، رد پایی در تاریخ که چگونه بلوچان از بابل منشعب و در بلوچستان امروزی استقرار یافتند، یافت نمی‌شود. از این رو، از طرح این مسئله در تحقیق حاضر صرف نظر شده است. 💠 برخی محققان بر این باورند که بلوچان خاستگاه عربی دارند. توماس هولدیچ بر این باور است که بلوچان با اعراب قرابت و نزدیکی دارند. وی بسیاری از قبایل بلوچ را از نژاد عرب می‌داند. عده زیادی از بلوچ‌های ایران و پاکستان نیز خودشان را از نسل عرب‌ها و جایگاه اولیه خود را حلب سوریه می‌دانند. به زعم اینان، در اواخر قرن هفتم میلادی یزید بلوچان را به خاطر طرفداری از امام حسین رانده و اجداد آنها از حوالی حلب به بلوچستان مهاجرت کردند. میر خدابخش مری بجارانی بلوچ بر این باور است که طایفه مری بلوچ با شهر ماری عراق باستان ارتباط دارد. سر هنری گرین سیاستمدار انگلیسی که در سند اشتغال داشته، بر این باور است که در کشور سوریه برخی واژگان که بلوچ‌های سند بکار می‌برند، کاربرد دارد. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۱۲ 💠 برخی از محققین بر این باورند که مهم‌ترین منبع از حضور بلوچان در کنار دریای خزر، رساله شهرستان‌های ایرانشهر است، اما این مسئله جای واکاوی دقیق‌تر دارد. اولاً: همه اتفاق نظر ندارند که منظور از بروزان، بلوچان باشد. ثانیاً: اتفاق نظر ندارند که این هفت قوم کوه‌نشین حتماً ساکن کوه‌های گیلان بودند. ضمناً این نکته را نیز می‌بایست در نظر گرفت که شاید بروزان بخشی از بلوچ‌ها بودند که بنابر شرایط خاص سیاسی و نظامی از کرمان و مکران به آن منطقه کوچانده شدند. این احتمال را هم می‌توان مطرح نمود که مربوط به دورانی است که دایره و شعاع زندگی بلوچ‌ها گستردگی بیشتری داشته و از کرمان و مکران در حاشیه لوت و کویر تا کوهپایه‌های البرز برخی بلوچان سکونت داشتند. 💠 در کتیبه‌های اوایل دوره ساسانی در محدوده قفقاز از قوم یا سرزمین بلاسگان یاد شده است. برخی چنین می‌پندارند بلاسگان در اصل بلاچکان و منظور همان بلوچان بوده که در آن دوره در شمال غرب ایران می‌زیستند. شاپور اول ساسانی در کتیبه کعبه زرتشت در بند دوم آورده: «وروچان، سیکان، اران، بلاسگان تا فراز به کوه کاف و در آرانان و... من گرفتم». در متن جغرافیایی موسی‌خورنی در این باره چنین آمده است: «کوست کپکوه که در نواحی کوه قفقاز است و سیزده استان است. آتروپاتکان، ارمن (هیک)، ورجان (ورک)، رن (الوانک)، بلسکان (بلاسکان)، سیسکان، اری، گلان و شنجان، دلمونک، دمباوند، تپرستان، رون (رویان)، امل». بلاسکان در نزد بسیاری از محققان که دشت بلاسکان نامیده شده، به الوانک یا اران تعلق داشته است. الوانک لفظ ارمنی ایران است. این نام در منابع عربی سده‌های نخست اسلامی بلاسجان آمده است. به روایت ابن خردادبه دشت بلاسکان در مسیر برزند در ۱۴ فرسنگی اردبیل در جهت ورثان قرار داشت. 💠 این تصور که بلاسکان همان بلوچان باشد، اشتباه است. علاوه بر اینکه در اوایل دوره ساسانی از بلاسگان در محدوده قفقاز یاد شده، در سده‌های سوم و چهارم نیز همچنان از بلاسگان در آن نواحی یاد شده است. این در حالی است که در سده‌های سوم و چهارم از بلوچان در کرمان و مکران به وضوح منابع تاریخی یاد کردند. از این رو، چنین تصوری که منظور از بلاسکان در قفقاز همان بلوچان بودند، به نظر می‌رسد اشتباه باشد. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۱۱ 💠 برخی از محققین از اطلاعات مندرج در متن «شهرستان‌های ایرانشهر»، در مورد خاستگاه بلوچان در دوره ساسانی برداشت‌های خودشان را ارائه نموده‌اند. «شهرستان‌های ایرانشهر» متن فارسی میانهٔ کوچکی است که در اواخر دوره ساسانی نوشته شده و در آن نام شهرهای گوناگون ایرانشهر یا سرزمین ایران به همراه برخی شخصیت‌های تاریخی و افسانه‌ای آمده است. 💠 در بند ۲۸ شهرستان‌های ایرانشهر از پدشخوارگر یا گیلان و در بند ۲۹ از هفت قوم کوه‌نشین در آن ناحیه یاد شده است. در شناسایی نام اقوام هفت‌گانه کوه‌نشین، برخی ششمین قوم را بلوچ خوانده‌اند. البته درباره بند ۲۹ متن شهرستان‌های ایرانشهر و اقوام کوه‌نشین هفت‌گانه به طور تخصصی تحقیق مستقلی تاکنون انجام نگرفته است. محققانی مانند: مارکوارت، هدایت، عریان، تفضلی، تورج دریایی و غیره از لحاظ کلی این متن را مورد واکاوی قرار دادند و در مورد اقوام هفت‌گانه در بند ۲۹ به صورت تخصصی تفحصی نکردند. 💠 یوزف مارکوارت در مورد شناسایی این اقوام، مجتهدانه عمل نموده و از تلفظ دقیق لفظی پا را فراتر گذاشته است. مارکوارت بروزان را بلوچان خوانده، اما آنان را ساکن کوه‌های کرمان در آن روزگار دانسته است. صادق هدایت اقوام هفت‌گانه را اینگونه خوانده است: «ویسمکان دماوند، نهاوند، بیستون (بهستون)، دینبران (دینور)، موسرکان (مسروکان) و بلوچان و مرینجان». سعید عریان اقوام هفت‌گانه را اینگونه خوانده است: «کوهیار(ان) هفت‌اند (در) دماوند: وسیمگان و آهگان و ویسپور و سوباران و مسرگان و بروزان و مرنزان». 💠 در ترجمه تفضلی کوهیار بلوچان خوانده شده است. از نگاه تفضلی در این رسالهٔ پهلوی نام بلوچان در کوه‌های البرز آمده است. تورج دریایی بند ۲۹ متن شهرستان‌های ایرانشهر را اینگونه خوانده است: «کوهیاران هفت هستند. وسیمگان دماوند، آهگان، ویسپور، سوباران، مسرگان، بروزان، مرنزان». وی در ادامه شرح داده که مارکوارت بروزان را بلوچان خوانده که نزدیک به پدشخوارگر نیست. پیشنهاد نوبرگ برای خواندن این واژه به عنوان بارزان یا بهتر از آن بروزان پذیرفتنی‌تر است. شاید بتوان نام بارجان را با بروزان یکسان دانست. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۱۰ 💠 یکی دیگر از استدلال‌های افشین پرتو، این است که منابع تا قبل از سده سوم و چهارم از بلوچان در شرق کرمان یا مکران یادی نکردند. البته بر خلاف نظر وی، از بلاذری در این زمینه روایتی گزارش شده که نشانگر زیست بلوچان در سواحل مکران در حین فتوح اسلامی است. 💠 دلایل افشین پرتو می‌تواند تا حدودی درست قلمداد شود، اما کافی نیست. در ارتباط با اشتراکات زبانی بلوچان و گیلانی‌ها که از استدلال‌های اصلی او در اثبات مدعایش است، می‌توان گفت این اشتراک به واسطه ریشه مشترک زبانی این دو قوم است. به این معنا که هر دو زبان ریشه در زبان‌های باستانی ایرانی داشتند. از آنجا که هم در بلوچستان و هم در گیلان به دلیل موانع طبیعی کمتر در تعامل با زبان‌ها و اقوام دیگر در طول تاریخ قرار گرفتند، زبان هر دوی آن‌ها حالت اولیه را حفظ نموده و این اشتراکات به این برمی‌گردد که ریشه واحدی داشتند و همان ساختار قدیمی آن‌ها حفظ شده و همانند نواحی مرکزی ایران به روز و جدید نشده است. 💠 اینکه منابع دوره ساسانی و اوایل دوره اسلامی از بلوچان در نواحی شرقی کرمان یا مکران یاد نکردند، نمی‌تواند دلیل قانع کننده‌ای باشد؛ زیرا اولاً اطلاعات موجود از آن منابع درباره مکران و شرق کرمان بسیار محدود است. دوماً در سایر ایالات مثلا کرمان و فارس نیز از اقوام و طوایف آنجا یادی نکردند. سوماً: در گیلان هم یادی از قوم بلوچ در منابع آن دوره نشده است. علاوه بر این‌ها، بلوچستان امروزی افزون بر ۵۰۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد و درازای کرانه‌ای آن در دریای عمان ۹۶۵ کیلومتر است. امکان‌پذیر نیست قومی با تعداد معدود از گیلان و شمال‌غرب ایران به این منطقه آمده باشد و زبان و فرهنگ آن تعداد معدود بر این سرزمین وسیع چیرگی پیدا کند. اگر هم چنین پنداشته شود که تعداد طوایف قوم بلوچ که از گیلان به شرق کرمان و مکران آمدند، زیاد بودند که توانستند زبان و فرهنگ خود را بر سرزمین وسیع بلوچستان غالب کنند، حتما در جریان مهاجرت و مسیر حرکت آن‌ها از گیلان تا بلوچستان در منابع تاریخی رد پایی ذکر می‌شد. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۹ 💠 در مجموع از ابیات شاهنامه چنین برداشت می‌شود که پیوند صریحی از لحاظ همسایگی محل زندگی بلوچان با گیلان وجود ندارد. به طور استنباطی می‌توان فرض نمود که بلوچان با مکران و کرمان پیوند داشتند و تا حدودی هم با گیلان نسبت داشتند. این نسبت چنانچه وجود داشته با توجه به اینکه گسترده نبوده و در منابع تاریخی از آن یاد نشده، احتمالا در راستای کوچ برخی از بلوچان در برهه‌ای از تاریخ ایران باستان از محدوده کرمان و مکران امروزی به گیلان و مرزهای شمالی بوده است. این کوچ به خاطر سرکوب شورش‌های آنجا یا با نیت تدافعی در برابر مهاجمان و یا برای تعدیل قدرت صورت گرفته، چیزی که در آن دوره مرسوم و معمول بود. به طور کلی، ابیات شاهنامه نمی‌تواند ناقض این فرضیه باشد که خاستگاه بلوچان در محدوده جیرفت و جبال بارز تا بلوچستان امروزی باشد. 💠 از نگاهی دیگر اگر علل مهاجرت‌ها از جمله: خشکسالی، مسائل سیاسی و غیره در طول تاریخ بررسی شود، این اتفاقات در محدوده گیلان کمتر رخ دادند که باعث مهاجرت از آنجا به مناطق دور شوند. چنانچه در دوره ساسانی بلوچان در گیلان ساکن بوده باشند و با آن حجم از گستردگی در قرن سوم و چهارم کاملا در کرمان استقرار یافته باشند، در منابع تاریخی از جریان مهاجرت رد پایی مشاهده می‌شد. 💠 افشین پرتو با استناد به برخی اشتراکات زبانی و فرهنگی بلوچان و گیلانیان بر این باور است که بلوچان روزگاری در گیلان می‌زیستند و در آغاز دوران اسلامی به پهنه شمال دریای عمان روی آمدند. یکی از استنادات که وی مطرح کرده، اشتراکات زبانی بلوچان و گیلانی‌ها و رواج ضرب‌المثل‌هایی در میان گیلانی‌ها است که در آن واژه بلوچ کاربرد دارد. این محقق با وجود آوردن این قرائن و شواهد، این مورد را اذعان داشته که هیچ نشانی از زندگی بلوچ‌ها در هزار سال اخیر در گیلان وجود ندارد و نتیجه می‌گیرد که این ضرب‌المثل‌ها نشانگر همسایگی دوران دور آنها هستند. 💠 محسن شهرنازدار نیز چنین می‌پندارد که موقعیت زبان بلوچی در جدول زبان‌های هندو-اروپایی، نشانگر پیوندهایی از اعقاب آنان با اقوام ساکن در حاشیه دریای مازندران است. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۸ 💠 در مجموع با هم‌آیی اسم بلوچ و گیلان لزوماً به همسایگی آنان دلالت نمی‌کند. به این معناست که همه این مناطق نواحی پیرامونی و مرزی شاهنشاهی انوشیروان بودند. در منابع تاریخی از جمله تاریخ طبری، از کشتار بلوچان در ناحیه گیلان گزارشی مشاهده نمی‌شود، بر عکس از کشتار قوم بارز به دست انوشیروان یاد شده است. از آنجا که منابع مورد استفاده فردوسی و طبری اشتراکاتی داشته و طبری بلوچان را از جمله دشمنان خسرو انوشیروان یاد نکرده، می‌توان پنداشت که ذکر نام بلوچ در این بخش از شاهنامه، فاقد پایهٔ تاریخی است. علاوه برت این، اگر قوم بارز با بلوچان همسان فرض شود، می‌توان تصور نمود که بر مبنای روایت طبری، بلوچان در دوره خسرو انوشیروان در کرمان مستقر بودند. 💠 برای آخرین بار که در شاهنامه از بلوچان یاد شده، مربوط به زمانی است که از بلوچان به عنوان بخشی از سپاهیان آراسته در برابر دیدگان سفیر چین در محدوده گرگان چنین یاد شده:

یکی بارگه ساخت روزی به دشت ز گرد سواران هوا تیره ساخ همه مرزبانان به زرین کمر بلوچی و گیلی به زرین سپر

💠 اگرچه اینجا نوعی پیوند میان بلوچ و گیلان مشاهده می‌شود، اینجا نیز به صراحت نمی‌توان گفت چون بلوچان و گیلانی‌ها کنار هم یاد شدند، پس کنار هم زندگی می‌کردند. شاید فردوسی به خاطر وزن شعر چنین انتخاب کرده است. ضمناً فردوسی از بلوچان و گیلانیان اینجا به عنوان مرزبان یاد کرده و این با ابیات قبلی که الانان و هندوستان را مرز و بلوچ و گیلان را داخل فرض کرده بود، تناقض دارد. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ #تاریخ 💠 @balochs_history

🔹 خاستگاه و پیشینۀ تاریخی بلوچان ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ 🔹 نقدی بر نظرات گذشته 📃 صفحه ۷ 💠 در دوره خسرو انوشیروان در دو مورد از بلوچان در شاهنامه یاد شده است. مورد اول اشاره به لشکرکشی خسرو انوشیروان به دو ناحیه مرزی الانان در شمال غرب و هندوستان در جنوب شرق دارد. پس از آن از سرکوب بلوچان و همچنین اهالی گیلان به عنوان ساکنان اصلی ایران یاد کرده است. البته روایت‌های شاهنامه در این بخش تاریخی یعنی وقایع دوران خسرو انوشیروان، با متون تاریخی خیلی انطباق ندارد؛ چون در منابع تاریخی به سرکوب بلوچان و لشکرکشی به هند توسط انوشیروان روایتی مشاهده نمی‌شود[۱]. از این رو، روایت شاهنامه از لحاظ درون متنی مورد واکاوی و تحلیل قرار می‌گیرد. از جریان لشکرکشی انوشیروان به الانان چنین یاد شده:

ز دریا به راه الانان کشید یکی مرز ویران بیکار دید

💠 در مورد الانان که در شمال غرب ایران بوده، اختلاف نظر وجود ندارد. پس از مطیع کردن آنان، خسرو انوشیروان روانه هندوستان شد:

و زان‌جایگه شاه لشکر براند به هندوستان رفت و چندی بماند

💠 در هندوستان به خسرو انوشیروان در مورد ایران چنین خبر رسید:

به راه اندر آگاهی آمد به شاه که گشت از بلوچی جهانی سیاه ز بس کشتن و غارت و تاختن زمی را بدآب اندر انداختن ز گیلان تباهی فزون ست ازین ز نفرین پراگنده گشت آفرین

💠 ظاهراً خبر رسیده که هم بلوچان و هم گیلانیان تباهی و شورش نمودند و این بدین معنا نیست که هر دو در یک منطقه بودند؛ زیرا در ادامه پس از سرکوب بلوچان، فردوسی به این اشاره دارد که انوشیروان از آنجا سوی گیلان لشکر کشید:

و زان‌جایگه سوی گیلان کشید چو رنج آمد از گیل و دیلم پدید ز دریا سپه بود تا تیغ کوه هوا پر درفش و زمین پر گروه

 💠 از اینکه در دو بیت در کنار هم شاهنامه از تباهی بلوچان و گیلانیان یاد کرده، نمی‌تواند دلیلی بر این باشد که با هم در یک منطقه جغرافیایی زندگی می‌کردند. اگر چنین بود، در ادامه انوشیروان هر دو را با هم سرکوب می‌کرد. این طور نبود که جداگانه به سراغ آنان برود. ممکن است این طور استنباط شود که چون جریان شورش بلوچان و گیلانیان در شاهنامه متصل به هم آمده، لابد در کنار هم بودند. این نمی‌تواند صادق باشد. در ابیات قبلی وقتی از اطاعت الانان توصیف شده، بلافاصله انوشیروان از آنجا آهنگ سرزمین هندوستان کرد. در حین بازگشت از هندوستان ابتدا به سرکوب بلوچان پرداخت. پس از آن به گیلان لشکر کشید. همین نحوه ترتیب، نشانگر آن است که از جایگاه بلوچان تا گیلان فاصله طولانی بوده است. ‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━ ۱- در رابطه با این موضوع، بنگرید به: مطالب «کوهستان بارز و مردم بارزان». #تاریخ 💠 @balochs_history