دورنامه | Doornameh
Open in Telegram
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور اینستاگرام: https://www.instagram.com/doornameh_ir/ جهت تبلیغ و تبادل و ارسال انتقادات و پیشنهادات: @ali_hbz12
Show more1 187
Subscribers
No data24 hours
-17 days
-1230 days
Data loading in progress...
Attracting Subscribers
April '26
April '260
in 0 channels
March '26
+2
in 0 channels
Get PRO
February '26
+9
in 0 channels
Get PRO
January '26
+7
in 0 channels
Get PRO
December '25
+32
in 2 channels
Get PRO
November '25
+716
in 19 channels
Get PRO
October '25
+860
in 5 channels
Get PRO
September '250
in 9 channels
Get PRO
August '25
+47
in 4 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 10 April | 0 | |||
| 09 April | 0 | |||
| 08 April | 0 | |||
| 07 April | 0 | |||
| 06 April | 0 | |||
| 05 April | 0 | |||
| 04 April | 0 | |||
| 03 April | 0 | |||
| 02 April | 0 | |||
| 01 April | 0 |
Channel Posts
🔶 عهدنامه مجمل: نخستین گام به سوی اتحاد با بریتانیا
▪️ عهدنامه مجمل در ۱۲ مارس ۱۸۰۹ میلادی (۲۱ اسفند ۱۱۸۷ شمسی) بین ایران قاجاری و پادشاهی بریتانیا منعقد شد. این پیمان پس از شکست اتحاد با فرانسه (عهدنامه فینکنشتاین) و درگیریهای ایران با حکام محلی افغانستان شکل گرفت و نقطه عطفی در روابط ایران و انگلیس بود.
▫️ مهمترین بند این عهدنامه، به رسمیت شناخته شدن حاکمیت کامل ایران بر تمام خلیج فارس توسط بریتانیا بود. همچنین انگلیس متعهد شد کشتیهای نظامی خود را تنها با اجازه ایران وارد خلیج فارس کند و در صورت حضور نظامی در جزیره خارک یا سواحل عمان، تحت فرمان دولت ایران عمل نماید.
▪️ این عهدنامه که به دنبال آن عهدنامه مفصل (۱۸۱۲) نیز امضا شد، پایههای نفوذ فزاینده بریتانیا در ایران قرن نوزدهم را بنا نهاد. این پیمان اگرچه در کوتاهمدت امنیت مرزهای جنوبی ایران را تضمین کرد، در بلندمدت زمینهساز مداخلات بیشتر استعماری در امور ایران شد.
#قاجار #عهدنامه_مجمل #خلیج_فارس
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh
| 2 | 🔶 شیخ محمد بن خلیفه آل خلیفه: بنیانگذار الزباره و نیای سلاطین بحرین
▪️ شیخ محمد بن خلیفه آل خلیفه (حکومت ۱۷۷۳-۱۷۶۵ میلادی) بنیانگذار شهر الزباره در قطر و جد خاندان حاکم آل خلیفه در بحرین و قطر بود. او در پی اختلافی با شیخ کویت، همراه خانواده از کویت به قطر مهاجرت کرد و پایههای قدرت آینده خاندان خود را بنا نهاد.
▫️ مهمترین دستاورد او، ساخت یا بازسازی گسترده شهر الزباره بود که با دیوارها و قلعه مُرَیر مستحکم شد. او با سرمایهگذاری کلان در تجارت مروارید، حتی به قیمت ضرر کوتاهمدت، این شهر را به یک مرکز ثروتمند بازرگانی و صید مروارید در خلیج فارس تبدیل کرد.
▪️ میراث او با فتح بحرین توسط پسرش، احمد الفاتح، تکمیل شد که آل خلیفه را به حکمرانان این جزیره تبدیل کرد. شیخ محمد در قلعه مُرَیر درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد. حکمرانی او نقطه عطفی در تاریخ منطقه و سرآغاز نقشآفرینی بلندمدت خاندان آل خلیفه بود.
#تاریخ_خلیج_فارس #آل_خلیفه #تاریخ_قطر_و_بحرین
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh
` | 218 |
| 3 | 🔶 سنگنوشتهای بجای مانده از سعید بن عثمان: از مدعی خلافت تا حاکم خونین خراسان
▪️ سعید بن عثمان (درگذشته حدود ۶۸۰ میلادی)، پسر خلیفه سوم عثمان، از چهرههای جاهطلب و نظامی اموی در قرن اول هجری بود. او پس از انتصاب یزید به ولایتعهدی معاویه، مدعی خلافت شد و با اشاره به نسب قریشیتر خود به مخالفت برخاست. معاویه برای کنترل او، فرماندهی لشکرکشی به خراسان (۶۷۶-۶۷۷ میلادی) را به او سپرد.
▫️ سعید در ماوراءالنهر به موفقیتهای نظامی قابل توجهی دست یافت و بخارا و سمرقند را تصرف کرد. با این حال، پیروزیهای او نگرانی معاویه را برانگیخت و منجر به عزل ناگهانیاش شد. او پس از مرگ معاویه به مدینه بازگشت و تعدادی از اسرای سغدی را به بردگی گرفت.
▪️ سرانجام، شورش بردهها و قتل او در باغ شخصیاش در مدینه، پایان خونین زندگی یک اشرافزاده جنگجو و جاهطلب را رقم زد. سرنوشت او نشان میدهد که چگونه سیاست مدیریتشده معاویه، جاهطلبیهای داخلی بنیامیه را به سمت فتوحات خارجی سوق میداد و خطرات داخلی را کاهش میداد.
#تاریخ_امویان #تاریخ_اسلامی_قرن_اول #فتوحات_اسلامی
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 155 |
| 4 | 🔶 خاندان خزیمهعلم: اربابان قدرتمند خراسان
▪️ خاندان خزیمه یکی از خاندانهای قدرتمند، کهن و پرنفوذ در شرق ایران، به ویژه در مناطق خراسان، سیستان و قائنات بودند. نفوذ آنها از دوره صفویه آغاز شد و در دورههای افشاریه، زندیه و قاجاریه به اوج رسید. آنها اغلب به عنوان حکمرانان نیمهمستقل این نواحی عمل میکردند.
▫️ این خاندان از اعراب مهاجر به ایران بودند که ریشه خود را به قبیله بنیخزیمه در عربستان میرساندند. شهر قائن مرکز اصلی قدرت آنها بود و به «خانواده علم قائن» مشهور شدند. آنها با ترکیب سیاست، نظامیگری و دیانت توانستند پایههای قدرت خود را مستحکم کنند و در تحولات کلان ایران نقشآفرینی نمایند.
▪️ نقش آنها در حوادث پس از نادرشاه بسیار برجسته بود. امیر علم خان خزیمه یکی از بازیگران اصلی در به تخت نشاندن و سپس خلع شاهرخشاه افشار و گماردن شاه سلیمان دوم صفوی بود. در دورههای بعد نیز افراد این خاندان، مانند شوکتالملک علم، از حکمرانان بانفوذ قائنات و سیستان در عصر قاجار و پهلوی بودند.
#تاریخ_خراسان #خاندان_علم #تاریخ_ایران_دوره_قاجار
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh
` | 145 |
| 5 | 🔶 شاهرخشاه: تخت خونین و تاج شکسته افشاریان
▪️ شاهرخشاه (۱۷۳۴-۱۷۹۶ میلادی)، نوه نادرشاه و چهارمین شاه افشاری، در آشوب پس از قتل نادر به سلطنت رسید. دوران کوتاه پادشاهی او (۱۷۴۸-۱۷۴۹ میلادی) مصادف با فروپاشی امپراتوری وسیع نادری و تبدیل ایران به عرصه تاختوتاز مدعیان قدرت بود.
▫️ او که از تبار صفوی (از سوی مادر) و افشاری بود، به ابزاری برای مشروعیتبخشیدن به حاکمان مقطعی تبدیل شد. پس از تنها یک سال، توسط امیران خراسان نابینا، عزل و زندانی شد. اگرچه به یاری سردار وفادارش یوسفعلیخان دوباره به مقام ظاهری بازگشت، اما قدرت واقعی در دست حاکمان محلی و سپس احمدشاه درانی (بنیانگذار افغانستان) بود.
▪️ او نزدیک به پنج دهه، حاکم دستنشانده و نابینای خراسان بود و سکه و خطبه به نام دیگران میزد. سرانجام، با قدرتگیری آقامحمدخان قاجار، برای یافتن گنجینه نادر شکنجه شد و در مسیر تبعید به تهران جان سپرد. مرگ او پایانی بر سلسله افشاریه و آغاز عصر قاجار بود.
#افشاریان #تاریخ_ایران_قرن_هجدهم #نادرشاه
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 178 |
| 6 | 🔶 تابلوی نبرد سلطانآباد
▪️ نبرد سلطانآباد در ۱۳ فوریه ۱۸۱۲ میلادی بین ارتش ایران به فرماندهی عباسمیرزا و نیروهای امپراتوری روسیه در نزدیکی رود ارس روی داد. در این نبرد، لشکر ایران با استفاده از برتری عددی و نیروی پیادهنظام جدید آموزشدیده توسط اروپاییان، موفق به محاصره و شکست دادن قوای روس شد.
▫️ این پیروزی حاصل بهکارگیری تاکتیکهای مدرن و سرعت عمل بالای ایرانیان بود. عباسمیرزا با استفاده از توپخانه فرانسوی و پیادهنظام منظم، نیروی کوچک روسیه را در اردوگاهش غافلگیر کرد. با این حال، این موفقیت دوام نداشت و چند ماه بعد، شکستهای سنگین ایران در نبرد اصلاندوز و محاصره لنکران، روند جنگ را به طور قطع به نفع روسیه تغییر داد.
▪️ نبرد سلطانآباد اگرچه نقطه عطفی در نشاندادن توانایی نظام جدید ایران بود، اما نتوانست سرنوشت جنگ را تغییر دهد. این نبرد در منابع روسی به عنوان «شرمآورترین صفحه جنگ» توصیف شده است. سرانجام جنگ با عهدنامه گلستان (۱۸۱۳) و واگذاری قلمروهای وسیعی از قفقاز به روسیه پایان یافت.
#نبرد_سلطانآباد #عباس_میرزا #جنگ_های_ایران_و_روس
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 333 |
| 7 | 🔶 تصویری از فرمان فتحعلی شاه قاجار به مهدیقلیخان جوانشیر
▪️ مهدیقلیخان جوانشیر (حدود ۱۷۷۲–۱۸۴۵ میلادی) آخرین خان حکومت خانات قرهباغ بود که از ۱۸۰۶ تا ۱۸۲۲ میلادی –در اوج جنگهای ایران و روسیه– بر این منطقه حکمرانی کرد. او پسر ابراهیم خلیلخان و پدر شاعره نامدار آذربایجانی، خورشیدبانو ناتوان، بود.
▫️ او پس از قتل پدرش توسط روسها در ۱۸۰۶، با تأیید تزار الکساندر اول به عنوان خان منصوب شد، اما در عمل قدرت واقعی در دست فرماندهان روسی مستقر در شوشی بود. او با دریافت فرمانی از فتحعلیشاه قاجار در ۱۸۱۲ برای پیوستن به ایران تحت فشار قرار گرفت، اما با ارسال همان فرمان به روسها، وفاداری خود به روسیه را تأیید کرد.
▪️ پس از عهدنامه گلستان (۱۸۱۳) که قرهباغ را به روسیه واگذار کرد، مهدیقلیخان در ۱۸۲۲ از ترس مجازات روسها به ایران گریخت و به جناح «طرفداران جنگ» علیه روسیه پیوست. او در جنگ ۱۸۲۸–۱۸۲۶ شرکت کرد و سرانجام در ۱۸۳۶ با اجازه به قرهباغ بازگشت و تا پایان عمر با مستمری دولتی در آغدام زندگی کرد.
#خانات_قرهباغ #جنگ_های_ایران_و_روس #تاریخ_قفقاز
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 225 |
| 8 | 🔶 حکومت خودمختار آذربایجان: دولت یکساله وابسته به شوروی
▪️ حکومت خودمختار آذربایجان دولتی تکحزبی و مارکسیست-لنینی بود که از ۲۱ آذر ۱۳۲۴ تا ۲۱ آذر ۱۳۲۵ خورشیدی (یک سال) به پایتختی تبریز و با رهبری سید جعفر پیشهوری تشکیل شد. این حکومت پس از اشغال ایران توسط متفقین و با دستور مستقیم استالین در ژوئیه ۱۹۴۵ و با حمایت کامل ارتش شوروی ایجاد شد.
▫️ اقدامات داخلی آن شامل اصلاحات ارضی ناکام، تغییر زبان رسمی به ترکی آذربایجانی و تغییر نام نهادهای آموزشی بود. با این حال، با مقاومت گسترده مردم محلی، ایلات و مهاجرت حدود صدهزار نفر از آذربایجان روبرو شد. درگیریهای خونینی نیز در مناطق مختلف مانند زنجان روی داد.
▪️ سرانجام با خروج نیروهای شوروی بر اثر فشار بینالمللی و توافق قوام-سادچیکف، ارتش ایران در آذر ۱۳۲۵ وارد تبریز شد و با استقبال مردم، این حکومت پس از یک سال سقوط کرد. رهبران آن به شوروی گریختند و دورهای از سرکوب و تلفات انسانی در منطقه به دنبال آمد.
#تاریخ_معاصر_ایران #آذربایجان #اشغال_ایران_در_جنگ_جهانی_دوم
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 244 |
| 9 | 🔶 نبرد تفلیس: سرآغاز فروپاشی قلمرو قفقازی ایران
▪️ در سال ۱۷۹۵ میلادی، ارتش ایران به فرماندهی آغا محمدخان قاجار پس از نبردی خونین در کرتسانیس، تفلیس را تصرف کرد. شاه هراکلیوس دوم با ۱۵۰ تن گریخت و شهر به مدت چند ساعت به صحنه کشتار و غارت گسترده تبدیل شد. بر اساس گزارشها، حدود ۱۵٬۰۰۰ اسیر و غنیمت به ایران منتقل شد.
▫️ این حمله پاسخی به نزدیکی گرجستان به روسیه و نقض عهدنامهی گرجیاسکای بود. پس از فتح، آغا محمدخان در دشت مغان به طور رسمی تاجگذاری کرد. با این حال، امپراتوری روسیه برای احیای اعتبار خود، بلافاصله به ایران اعلام جنگ داد، اما با مرگ کاترین کبیر، لشکرکشی متوقف شد.
▪️ عواقب این نبرد بسیار عمیق بود: گرجستان ویران شد، آغا محمدخان در ۱۷۹۷ ترور شد و روسیه در ۱۷۹۹ بار دیگر وارد تفلیس گردید. سرانجام در ۱۸۰۱، گرجستان به طور رسمی توسط روسیه ضمیمه شد. این رویداد خصومت دیرینه ایران و روسیه را شعلهور ساخت و به دو جنگ روسیه و ایران (۱۸۱۳-۱۸۰۴ و ۱۸۲۸-۱۸۲۶) و از دست دادن قفقاز در معاهدات گلستان و ترکمنچای انجامید.
#قاجار #تاریخ_قفقاز #روابط_ایران_و_روسیه
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 205 |
| 10 | 🔶 دستور محرمانه شوروی برای براندازی در ایران
▪️ سند محرمانه شوروی در سال ۱۹۴۵ میلادی (۱۳۲۴ شمسی) دستورالعمل دقیقی برای سازماندهی جنبشهای جداییطلب در شمال ایران صادر کرده بود. این سند حکم به تشکیل «ناحیه خودمختار ملی آذربایجان» و گسترش جنبش در گیلان، مازندران، گرگان و خراسان میداد. هسته اجرایی آن، ایجاد «حزب دموکرات آذربایجان» از طریق تغییر ساختار شاخه آذربایجان حزب توده بود.
▫️ رهبری عملیات به عهده «باقروف» و «یعقوبوف» گذاشته شد و موظف بودند با کنسولگری شوروی در تبریز هماهنگ شوند. برنامه شامل برگزاری انتخابات مجلس با شعارهای جذاب بود. برای دفاع از هواداران، دستور تشکیل گروههای رزمی مسلح با سلاح غیرشوروی نیز صادر شد.
▪️ این سند، ماهیت کاملاً برنامهریزیشده و مهندسیشده توسط مسکو برای ایجاد بحران در ایران و تضعیف حاکمیت مرکزی را آشکار میکند. اجرای این دستورالعمل به تشکیل حکومت یکساله خودمختار آذربایجان و جمهوری مهاباد انجامید که هر دو با خروج پشتیبان شوروی سقوط کردند.
#شوروی #تاریخ_معاصر_ایران #اسناد_محرمانه
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh
` | 210 |
| 11 | 🔶 فتح هرمز: پایان یک قرن استعمار پرتغالی
▪️ فتح هرمز در سال ۱۶۲۲ میلادی (۱۰۳۱ قمری) با همکاری نظامی ایران صفوی (به فرماندهی امامقلیخان) و کمپانی هند شرقی بریتانیا صورت گرفت. پس از یک محاصره ۱۰ هفتهای، این جزیره که از سال ۱۵۰۷ در اشغال پرتغال بود، آزاد شد و سلطه یکسدهای پرتغالیها بر راههای بازرگانی خلیج فارس پایان یافت.
▫️ این عملیات نتیجه تغییر استراتژی شاه عباس یکم پس از ناامیدی از مذاکرات با پرتغال و اسپانیا بود. ایران با استفاده از رقابت استعماری، به انگلیسیها متوسل شد. بر اساس قراردادی در میاب، نیروی دریایی انگلیس متعهد به حمل سربازان ایرانی و تقسیم غنایم به تساوی شد.
▪️ فتح هرمز نقطه عطفی در حاکمیت ایران بر خلیج فارس و آغاز نفوذ روزافزون بریتانیا در منطقه بود. این پیروزی چنان مهم تلقی میشود که سالروز آن (۱۰ اردیبهشت) به عنوان «روز ملی خلیج فارس» در ایران نامگذاری شده است.
#صفویه #فتح_هرمز #خلیج_فارس
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 228 |
| 12 | 🔶 شورش ماهیگیران انزلی: اعتراضی بر علیه انحصار روسی
▪️ در آبان ۱۲۸۵ خورشیدی (نوامبر ۱۹۰۶)، صیادان بندر انزلی در اعتراض به امتیاز انحصاری شیلات «لیانازوف» –که ماهی صیدشده آنان را با قیمتی ناچیز خریداری میکرد– در تلگرافخانه این شهر تجمع کردند. آنان از جمله به اجبار فروش ماهی «سوف» (که مردم محلی آن را حرام میدانستند) به این شرکت روسی شکایت داشتند.
▫️ ماهیگیران با ارسال تلگرافی به آیتالله سید محمد طباطبایی، نماینده مجلس، خواستار لغو این قرارداد ناعادلانه شدند. دولت اما با بهانهی پرداخت غرامت سنگین (پنجاه هزار تومان) و فشار روسیه تزاری، از لغو امتیاز سر باز زد. حتی پیشنهاد اشخاص دیگر برای تقبل غرامت نیز نتیجهای نداشت.
▪️ این اعتراض نخستین رویارویی سازمانیافته مردم عادی با یک امتیاز استعماری در دوره مشروطه بود و ناتوانی دولت نوپای مشروطه در برابر نفوذ خارجی را نشان داد. امتیاز لیانازوف که از ۱۲۵۵ خورشیدی آغاز شده بود، تا سالها پس از این واقعه و حتی پس از انقلاب روسیه ادامه یافت و تا ملی شدن شیلات در ۱۳۳۱ خورشیدی، منبع درآمدی کلان برای روسیه و زیانی بزرگ برای ایران محسوب میشد.
#مشروطه #انزلی #امتیاز_لیانازوف
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 223 |
| 13 | 🔶 نبرد کاپترون: پیروزی گرجیها در برابر سلجوقیان
▪️ نبرد کاپترون (یا پاسینار) در ۱۸ سپتامبر سال ۱۰۴۸ میلادی بین ارتش متحد امپراتوری بیزانس و پادشاهی گرجستان در برابر نیروهای سلجوقی در دشت کاپترون (شمال شرق ترکیه امروزی) رخ داد. این جنگ در پی تهاجم گسترده سلجوقیان به رهبری ابراهیم ینال به مناطق بیزانسی ارمنینشین آغاز شد.
▫️ فرمانده بیزانسی، کنستانتین نهم، ابتدا موضعی محافظهکارانه گرفت و منتظر نیروهای کمکی گرجی به رهبری لیپاریت چهارم شد. با پیوستن گرجیها، نیروهای متحد در یک نبرد شدید شبانه موفق شدند ترکان سلجوقی را شکست داده و آنان را تا صبح دنبال کنند.
▪️ با این وجود، سلجوقیان موفق به اسارت لیپاریت چهارم شدند. این رویداد در نهایت به تبادل اسرا و آغاز روابط دیپلماتیک بین بیزانس و سلجوقیان انجامید. اگرچه بیزانس مرزهای شرقی خود را تقویت کرد، اما این آرامش موقت بود و حملات سلجوقیان از دهه ۱۰۵۰ میلادی از سر گرفته شد.
#سلجوقیان #امپراتوری_بیزانس #تاریخ_قفقاز
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 196 |
| 14 | 🔶 آردیس دوم لیدی: شاهی در طوفان کیمریها
▪️ آردیس پسر گوگس، دومین شاه سلسله مرمنادی لیدی بود که از ۶۴۴ تا ۶۳۷ پیش از میلاد حکومت کرد. او در بحبوحه سومین حمله کیمریها به رهبری لیگدامیس به قدرت رسید، حملهای که منجر به سقوط ساردیس، کشته شدن پدرش و تاجوتخت شد.
▫️ دوران حکومت کوتاه او مصادف با بحران ناشی از تهاجمات پی در پی کیمریها و قبایل تراس (تررها) بود. آردیس دیپلماسی با آشور را از سر گرفت و علیه شهرهای یونانی ایونیا (مانند میلتوس و پرینه) لشکرکشی کرد.
▪️ در سال ۶۳۷ پ.م، ائتلافی از کیمریها، تررها و لیسیاییها بار دیگر ساردیس را غارت کردند. آردیس احتمالاً در این حمله کشته یا به دلیل عدم موفقیت در دفاع از پادشاهی برکنار شد. شکست نهایی کیمریها بعداً توسط اسکیتها و نواده او، آلیاتس لیدی، صورت گرفت.
#لیدی #تاریخ_آناتولی #تهاجم_کیمریها
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 216 |
| 15 | 🔶 نبردهای عیلام و آشور: رقابت دو قدرت باستان میانرودان
▪️ در فاصله سالهای ۷۲۲ تا ۷۰۵ قبل از میلاد، دولت عیلام با آشور همسایه نبود و مردمان کوهستانی میان آنها حائل بودند. با این حال، تیکلاتپیلسر چهارم (توگولتیهپلاشر) آشوری بر این مناطق مسلط شد و عیلام برای مقابله با آشور، با بابل متحد شد.
▫️ سارگون دوم آشور با شنیدن خبر این اتحاد، به عیلام حمله کرد اما در نبرد دوریلو شکست خورد. پس از او، سناخریب پادشاه آشور با محاصره و کشتن پادشاه عیلام (کالودش)، به شوش حمله و ۳۴ دژ را ویران کرد.
▪️ عیلام در دوره اوممانمینانو بازسازی شد و با پشتیبانی بابل، جنگ بزرگی را علیه آشور ترتیب داد که اگرچه بینتیجه ماند، اما نشاندهنده مقاومت عیلام بود. در دوره اوج قدرت آشور (آشورحیدون)، عیلام نهایتاً تحت نفوذ آشور قرار گرفت.
#تمدن_عیلام #امپراتوری_آشور #تاریخ_باستان_ایران
➖➖➖
📜دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 218 |
| 16 | 🔶 کیمریها: صحرانوردان اسرارآمیز عصر آهن
▪️ کیمریها (قرنهای هشتم تا هفتم پیش از میلاد) قبایل کوچنشین و جنگجویی بودند که خاستگاه آنان احتمالاً نواحی شمال قفقاز و کرانههای دریای سیاه بوده است. آنان به سوی آسیای صغیر (آناتولی) مهاجرت کرده و مناطقی مانند لیدی، فریگیه و حتی آشور را مورد تهدید و حمله قرار دادند.
▫️ این قوم در منابع یونانی (مثل هومر) و آشوری با نامهایی مانند «گیمیرری» ثبت شدهاند. هویت قومی و زبانی آنان بهطور قطعی روشن نیست، ولی اغلب آنان را ایرانیتبار یا مرتبط با تراکیان و اسکیتها میدانند. کیمریها بهسرعت در صحنه تاریخ پدیدار شدند و پس از دورانی کوتاه از درگیری با قدرتهای منطقه، ناپدید گشتند.
▪️ حملات آنان به پادشاهی اورارتو و لیدی (کشته شدن پادشاه لیدی در نبرد) بیثباتی زیادی ایجاد کرد. سرانجام، آنان حدوداً در پایان قرن هفتم پ.م. توسط اسکیتها و سپس لیدیها شکست خوردند و در اقوام منطقه جذب شدند. ظهور و سقوط سریع آنان تأثیر عمیقی بر جغرافیای سیاسی خاور نزدیک باستان گذاشت.
#کیمریها #تاریخ_باستان #خاورنزدیک_باستان
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 239 |
| 17 | 🔶 حمید میرزا قاجار: آخرین مدعی جدی تاج و تخت قاجار
▪️ شاهزاده حمید میرزا قاجار (۱۹۱۸-۱۹۸۸ میلادی)، پسر محمدحسن میرزا (آخرین ولیعهد قاجار) و مدعی اصلی تاج و تخت این سلسله پس از مرگ پسرعمویش فریدون میرزا در سال ۱۹۷۵ بود. او در تبریز به دنیا آمد، اما از چهارسالگی برای تحصیل به اروپا فرستاده شد.
▫️ در جریان جنگ جهانی دوم، او با نام مستعار "دیوید دراموند" در نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا خدمت کرد. در این دوره، دولت بریتانیا بحثهایی درباره بازگرداندن سلسله قاجار به قدرت مطرح کرد، اما حمید میرزا به دلیل عدم تسلط به زبان فارسی بهطور جدی مورد توجه قرار نگرفت.
▪️ او در سال ۱۹۵۷ برای اولین بار پس از کودکی به ایران بازگشت و مدتی در تهران کار کرد، اما دو بار توسط ساواک بازداشت شد. سرانجام در سال ۱۹۷۱ به لندن بازگشت و تا پایان عمر در تبعید ماند.
#قاجاریان #تاریخ_معاصر_ایران #شاهزادگان_تبعیدی
➖➖➖
📜دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 243 |
| 18 | 🔶 وعدههای انقلابی شوروی به ایران
▪️ بلافاصله پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷، دولت بلشویکی به رهبری لنین، با انتشار بیانیهای به «مسلمانان مشرقزمین» (آذر ۱۲۹۶/دسامبر ۱۹۱۷)، سیاست تهاجمی سابق نسبت به ایران را محکوم کرد. آنان کلیه قراردادهای استعماری تزارها، از جمله قرارداد ۱۹۰۷ تقسیم ایران را ملغی اعلام نموده و قول تخلیه نیروهای روس از ایران و احترام به حاکمیت آن را دادند.
▫️ این اقدام، بخشی از سیاست «نرمش و مدارا»ی مسکو برای کسب اعتبار در منطقه و کاهش تنشهای مرزی، در حالی که با مخالفان داخلی درگیر بود، محسوب میشد. آنها طی نامههای رسمی در سالهای ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹، لغو کلیه بدهیها، امتیازات اقتصادی و کاپیتولاسیون روسیه در ایران را اعلام کردند.
▪️ اگرچه این مواضع انقلابی امیدواری زیادی در ایران ایجاد کرد و حتی در پیمان برستلیتوفسک (۱۹۱۸) با آلمان نیز مورد تأیید قرار گرفت، ولی در عمل پایدار نماند. این وعدهها هرگز به طور کامل محقق نشد و به زودی جای خود را به دخالتهای ایدئولوژیک شوروی در ایران داد.
#انقلاب_اکتبر #روابط_ایران_و_شوروی #تاریخ_معاصر_ایران
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 249 |
| 19 | 🔶 کنفرانس تهران: خیزش ائتلاف برای آزادسازی اروپا
▪️ کنفرانس تهران (۲۸ نوامبر تا ۱ دسامبر ۱۹۴۳) نخستین دیدار مستقیم سه رهبر کلیدی متفقین در جنگ جهانی دوم — روزولت (آمریکا)، چرچیل (بریتانیا) و استالین (شوروی) — بود. هدف اصلی، هماهنگی نهایی برای شکست قطعی آلمان نازی و ترسیم نقشه جهان پس از جنگ بود.
▫️ مهمترین تصمیم نظامی، توافق قطعی بر سر اجرای عملیات آفرد (حمله به نرماندی) تا ماه می ۱۹۴۴ و گشایش جبهه دوم در غرب اروپا بود. در مقابل، استالین متعهد به اجرای حمله بزرگ عملیات بگراتیون در جبهه شرق شد. در مسائل سیاسی، درباره تغییر مرزهای لهستان و آینده آلمان بحثهای داغی صورت گرفت.
▪️ برای ایران که میزبان کنفرانس بود، سه قدرت در بیانیهای مشترک استقلال، حاکمیت و تمامیت ارضی کشور را تضمین کردند و قول کمک اقتصادی دادند. این کنفرانس نقطه اوج همکاری متفقین بود، اما شکافهای پنهان میان غرب و شوروی در مورد نظم پساجنگی اروپا، طلیعهای از جنگ سرد آینده را نشان میداد.
#کنفرانس_تهران #جنگ_جهانی_دوم #روزولت_چرچیل_استالین
➖➖➖
📜 دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 251 |
| 20 | 🔶 الگوی روابط مسالمتآمیز: پیامبر اسلام و زرتشتیان
▪️ روابط پیامبر اسلام با زرتشتیان در شبهجزیره عربستان عمدتاً ماهیتی مسالمتآمیز و مبتنی بر نامهنگاری و دعوت داشت، نه برخورد نظامی. در دوران ایشان هیچ جنگ مستقیمی با جامعه زرتشتی رخ نداد.
▫️ چارچوب اصلی این رابطه، پذیرش وضعیت «ذمّه» توسط زرتشتیان (معروف به «مجوس») بود. در ازای پرداخت مالیات سرانه (جزیه)، آنان از امنیت حکومت اسلامی برخوردار میشدند و اجازه داشتند دین، آیین و تشکیلات اجتماعی خود را حفظ کنند.
▪️ محدودیتهای اجتماعی (مانند ممنوعیت ازدواج یا همغذایی) تنها خطاب به مسلمانان بود و زرتشتیان را ملزم نمیکرد. این رویکرد، الگویی عملی برای حاکمان بعدی اسلام در تعامل با غیرمسلمانان شد و مبانی فقهی مربوط به «اهل ذمّه» را شکل داد.
#تاریخ_اسلام #زرتشتیان #روابط_ادیان
➖➖➖
📜دورنامه | در جستجوی روز های دور
📎 @doornameh | 265 |
