KiberXavfsizlik Asoslari

#PythonAsoslari | 3-dars 🧰 Funksiya va modullar — kodni bo‘lish va qayta foydalanish asosi Python’da funksiyalar yordamida kodni qismlarga bo‘lish, modullar yordamida esa tayyor imkoniyatlardan foydalanish mumkin. Bu kodni soddalashtiradi, strukturaga keltiradi va xavfsizlashtiradi. 🔹def — funksiyani aniqlash Funksiya — bu nomlangan kod bloki bo‘lib, kerakli vaqtda chaqiriladi.

def salom_ber():
    print("Assalomu alaykum!")

salom_ber()

📌 Parametrli funksiya:

def kvadrat(n):
    return n * n

print(kvadrat(5))  # 25

🔸import — modulni chaqirish Modul — bu oldindan yozilgan funksiyalar va usullar to‘plami. import orqali chaqiriladi.

import math

print(math.sqrt(49))   # 7.0
print(math.pi)         # 3.14159...

⚙️ Foydali modullar math - Matematika funksiyalari (pow, sqrt)

math.pow(3, 2)

os - Operatsion tizim bilan ishlash

os.getcwd()

sys - Tizim parametrlari, argv, version

sys.version

random - Tasodifiy sonlar, tanlovlar

random.randint(1,10)

import os, sys

print(os.name)         # nt yoki posix
print(sys.version)     # Python versiyasi

🧠 Kengaytirilgan misol:

import math

def aylana_yuzi(radius):
    return math.pi * math.pow(radius, 2)

print(aylana_yuzi(5))  # 78.53...

✅ Nima uchun kerak? * Qayta foydalaniladigan kod yozish * Kodni strukturaga keltirish * Modullashgan loyihalar yaratish * Xatolik ehtimolini kamaytirish 📌 Har bir haqiqiy loyihada — funksiya va modullarsiz kod bo‘lmaydi. Kiberxavfsizlik vositalari, monitoring tizimlari, fayl tahlilchilari aynan import va def yordamida tuziladi. 🚀 Keyingi darsda: Fayllar bilan ishlash — open, read, write, with 📢 @cybersecurity_essentials kanaliga ulaning va bilimlaringizni kengaytiring! #CyberSecurityEssentials #PythonAsoslari #Funksiya #Modul #PythonKurs #Dasturlash #Kiberxavfsizlik #Import #Def

📘 #PythonAsoslari | 2-dars: Shart operatorlari va sikllar ➡️ if, for, while, break, continue — bu Python dasturlash tilining boshqaruv mexanizmlaridir. Ular dastur oqimini nazorat qilish, takrorlanuvchi harakatlarni bajarish va shart asosida turli yo‘nalishlarda harakat qilish imkonini beradi. --- 🔹 1. if — Shartli operator if yordamida biror shart tekshiriladi va shart to‘g‘ri bo‘lsa, kod bajariladi.

x = 10
if x > 5:
    print("x beshdan katta")

🧠 Qo‘shimcha:

if x > 5:
    print("Katta")
elif x == 5:
    print("Teng")
else:
    print("Kichik")

--- 🔸 2. for — Oldindan belgilangan takrorlash for operatori yordamida takrorlashlar (iteratsiyalar) amalga oshiriladi.

for i in range(5):
    print("i:", i)

✅ Bu kod i ni 0 dan 4 gacha chiqaradi (range(5) — 0,1,2,3,4). --- 🔸 3. while — Shartli takrorlash while operatori biror shart bajarilguncha kodni takrorlaydi.

i = 0
while i < 3:
    print("i:", i)
    i += 1

💡 while — shart to‘g‘ri bo‘lguncha ishlaydi, ehtiyot bo‘ling: cheksiz siklga tushib qolmaslik uchun `break` ishlatiladi. --- 🔸 4. `break` va `continue` — **Siklni boshqarish ➤ break — siklni to‘liq to‘xtatadi:

for i in range(5):
    if i == 3:
        break
    print(i)

📤 Natija: 0 1 2 (3 ga teng bo‘lganda sikl to‘xtaydi) ➤ continue — siklning hozirgi iteratsiyasini o‘tkazib yuboradi:

for i in range(5):
    if i == 2:
        continue
    print(i)

📤 Natija: 0 1 3 4 (2 chiqmaydi) --- 💡 Amaliy masala:

parol = "12345"
kiritish = input("Parolni kiriting: ")

if kiritish == parol:
    print("Xush kelibsiz!")
else:
    print("Noto‘g‘ri parol!")

✅ Bu real hayotdagi autentifikatsiya misoli hisoblanadi. --- 🧩 Xulosa: * if — shart tekshiradi * for — takrorlashni belgilangan diapazonda * while — shart to‘g‘ri bo‘lsa, doimiy takrorlaydi * break — siklni to‘xtatadi * continue — navbatdagi bosqichga o‘tkazadi --- 📌 Ushbu mavzu barcha kiberxavfsizlik skriptlari, scannerlar, monitoring vositalari va botlar**da faol qo‘llaniladi. Avtomatlashtirilgan hujumlar, log tahlilchilari va tahdid aniqlovchilarda `if/for/while` muhim o‘rin tutadi. --- 📢 Keyingi darsda: 🎯 Funksiya va modullar bilan tanishamiz – kodni modullashtirish, qayta ishlatish, tozaligini ta’minlash. 🚀 O‘rganishni davom ettiring! @cybersecurity_essentials kanalimizga a'zo bo'ling! #PythonAsoslari #Dasturlash #Kiberxavfsizlik #PythonKurs #ForLoop #IfElse #PythonWhile #Avtomatlashtirish #CyberSecurityEssentials #CyberSecurity

🔰 Python asoslariga qadam qo‘yamizmi? 🧠 Python — kiberxavfsizlik olamiga kirishning eng mos tili. Ushbu dars orqali siz quyidagi asosiy tushunchalarni o‘zlashtirasiz: 🔹 Sintaksis — kod yozish qoidalari 🔹 O‘zgaruvchilar — ma’lumotlarni vaqtincha saqlash 🔹 Operatorlar — matematik va mantiqiy amallar 🔹 Ma’lumot turlari — int, str, list, dict kabi strukturalar 📌 Oddiy misol: x = 10 if x > 5: print("Salom, dunyo!") 🟡 #PythonAsoslari | 1-dars: Python asoslari 🎯 Dasturlashni yangi boshlayotganlar uchun eng mos til — Python! Bugungi postda quyidagi tushunchalarni o‘rganamiz: --- 1️⃣ Sintaksis — Python qoidalari Python kodini yozishda qat’iy tartib mavjud. Masalan, bloklar : dan keyin bo‘sh joy (indentatsiya) bilan ajratiladi.

# To‘g‘ri:
if 10 > 5:
    print("Bu rost!")

# Noto‘g‘ri:
if 10 > 5:
print("Bu xato!")  # Indentatsiya yo‘q!

✅ Sintaksis — kod o‘qilishi va ishlashini ta’minlaydigan asosiy qoidalar to‘plami. --- 2️⃣ O‘zgaruvchilar (Variables) O‘zgaruvchilar ma’lumotlarni saqlovchi nomlardir. Ular istalgan qiymatni o‘zida saqlaydi.

ism = "Ali"
yosh = 25

✍️ ism — bu matn (string), yosh — bu butun son (integer). --- 3️⃣ Operatorlar Python operatorlari hisob-kitoblar va solishtirishlarda ishlatiladi: * Arifmetik: +, -, *, /, //, %, ** * Taqqoslovchi: ==, !=, >, <, >=, <= * Mantiqiy: and, or, not

a = 7
b = 3

print(a + b)       # 10
print(a > b)       # True
print(a % 2 == 1)  # Toq son? -> True

--- 4️⃣ Ma’lumot turlari (Data Types) Python’da asosiy ma’lumot turlari quyidagilardan iborat: | Tip | Tavsifi | Misol | | ------- | -------------------------------- | -------------------- | | int | Butun son | a = 10 | | float | O‘nli son | b = 3.14 | | str | Matn | ism = "Ali" | | bool | Mantiqiy qiymat (True/False) | x = 5 > 3 # True | | list | Ro‘yxat | r = [1, 2, 3] | | dict | Lug‘at (kalit\:qiymat) | d = {"ism": "Ali"} | --- 🔍 Misol bilan amaliy ko‘nikma

# O‘zgaruvchi va operator ishlatilgan misol
ism = "Dilshod"
yosh = 24

if yosh > 18:
    print(f"{ism} balog‘at yoshida.")
else:
    print(f"{ism} hali voyaga yetmagan.")

➡️ Natija: Dilshod balog‘at yoshida. --- 🔐 Xulosa: Python — oson o‘rganiladigan, ammo kuchli imkoniyatlarga ega til. Ayniqsa kiberxavfsizlik, avtomatlashtirish, skript yozish va xavfsizlik testlari uchun ayni muddao. --- 🚀 Keyingi postda: Shart operatorlari va sikllar (if, for, while) bilan ishlashni o‘rganamiz! 📢 @cybersecurity_essentials - Kanalga obuna bo‘ling va izohlarda savollaringizni qoldiring! #Python #Dasturlash #Kiberxavfsizlik #CyberSecurity #PythonAsoslari #OquvKurs #CyberSecurityEssentials

🔒 UXSS – Brauzer darajasidagi xavfli zaiflik! 🚨 Universal Cross-Site Scripting nima va nega u xavflidir? 🕷 UXSS – bu odatiy XSS emas! Bu zaiflik sayt emas, balki brauzerning o‘zida yuzaga keladi. Foydalanuvchi biror zararli sahifaga kirganda, brauzerdagi xatolik tufayli boshqa ochiq sahifalardagi ma’lumotlar ham hujumchining qo‘liga tushadi. 🎯 UXSS qanday ishlaydi? 1. Brauzerdagi xavfsizlik konteksti noto‘g‘ri boshqariladi 2. Hujumchi SOP (Same-Origin Policy) ni aylanib o‘tadi 3. Natijada cookie, sessiya tokenlari, brauzer tarixiga ruxsatsiz kirish mumkin 🛠 Real holat: 2020-yilda mashhur Chromium asosidagi brauzerda UXSS aniqlangan. Bu orqali hujumchilar boshqa tab’larda ochilgan sessiyalardan ma’lumot o‘g‘irlagan! ⸻ 🛡 Himoya choralari: ✅ Brauzerni doimiy yangilang ✅ CSP (Content Security Policy) ni yoqing ✅ Faqat ishonchli kengaytmalarni o‘rnating ✅ Brauzer va kengaytmalarni xavfsizlik testidan o‘tkazing ⸻ 👨‍💻 Tadqiqotchilar uchun: 🔍 Kod tahlili 🔧 Fuzz-testing 🏆 Bug bounty dasturlari orqali xatoliklarni toping va mukofotga ega bo‘ling ⸻ 📌 UXSS — bu nafaqat saytlar, balki brauzerlar ham himoyaga muhtoj ekanligini isbotlaydi. Agar siz kiberxavfsizlik bilan shug‘ullanmoqchi bo‘lsangiz – boshlash ayni vaqt! 📚@CyberSecurity_Essentials #XSS #UXSS #bugbounty #brauzerxavfsizligi #kiberxavfsizlik #OWASP #hujumvaHimoya #HackTraining

#diqqat #tezkor 🚫“CertUz.apk” va “ClickBank.apk” nomi ostidagi zararli ilovalardan ehtiyot bo‘ling! 🔴Chunki zararli ilova qurilmaga yuklab olinsa, virus android qurilmasini to‘liq nazoratga oladi. Bu esa shaxsiy ma’liumotlarning sizdirilishi yoki moliyaviy zararga uchrash ehtimolini oshirib yuboradi. ✅@cyberqalqonbot kelgusidagi jabr va zararlarning oldini oling. 🌐Website | 📝Telegram | 🌐Facebook | 📹Youtube

🧩 Linux va Kiberxavfsizlik Asoslari 🎓 Online 12 dars - to‘liq o‘quv kurs! 🔐 Tizim boshqaruvi + Xavfsizlik nazorati = Professional darajadagi tayyorgarlik! ✅ 1-dars: Linux va Open Source nima? ✅ 2-dars: Virtual muhit va Ubuntu Server ✅ 3-dars: Fayl tizimi va kataloglar tuzilmasi ✅ 4-dars: Terminal va asosiy komandalar ✅ 5-dars: Fayl va kataloglarga ruxsatlar berish (Permissions) ✅ 6-dars: Foydalanuvchilar va guruhlar tizimi ✅ 7-dars: Fayl va log tahlili ✅ 8-dars: Paket menejmenti va dastur o‘rnatish ✅ 9-dars: Xizmatlar va systemd bilan ishlash ✅ 10-dars: Tarmoq sozlamalari va tekshiruv usullari ✅ 11-dars: Disklar, fayl tizimi va zaxiralash ✅ 12-dars: Firewall, avtomatlashtirish va tizim xavfsizligi 🚀 Kurs yakunida siz: 📁 Linux tizimini mustaqil boshqara olasiz 🛡 Kiberxavfsizlik nuqtayi nazaridan tizimni tahlil qilib, himoyalay olasiz 🔧 Professional administratsiya va auditi bo‘yicha amaliy ko‘nikmaga ega bo‘lasiz 🔗 Telegram kanalimiz: Kiberxavfsizlik Asoslari 📌 #LinuxEssentials #CyberSecurityEssentials #Linux #CyberSecurity #TizimXavfsizligi #OpenSource

🌐 TARMOQ VA TARMOQ XAVFSIZLIGI ASOSLARI Bugungi raqamli infratuzilmada tarmoq texnologiyalari har bir tizimning yuragi hisoblanadi. Quyidagi ketma-ket postlar sizni tarmoqning asosiy tushunchalaridan boshlab, xavfsizlik darajasigacha olib boradi: 1️⃣ Tarmoq nima? Tushunchasi va asosiy elementlari 📌 Kompyuter tarmoqlari nima, qanday turlari bor, va ular qanday ishlaydi? 🔗 Postni o‘qish 2️⃣ OSI va TCP/IP modellari — Tarmoq ishlashining asosiy poydevori 📌 OSI modeli – 7 qatlamli nazariy asos, TCP/IP – amaliy protokol steki. 📌 Ularning farqlari va real tarmoqdagi qo‘llanilishi. 🔗 Batafsil 3️⃣ IP-manzil va Subnet mask — Tarmoq manzilingizni tushuning 📌 IP-manzillar qanday tuzilgan? Tarmoq va host qismlari qanday aniqlanadi? 📌 Subnetlash orqali tarmoqni qanday ajratish mumkin? 🔗 O‘rganing 4️⃣ Tarmoq uskunalari va ularning vazifalari 📌 Switch, Router, Hub, Modem, Access Point — ularning vazifalari va joylashuvi. 📌 Tarmoq loyihalashda qanday rol o‘ynaydi? 🔗 To‘liq ma’lumot 5️⃣ Tarmoq xavfsizligi nima? 📌 Tarmoq orqali amalga oshiriladigan hujumlar: sniffing, spoofing, DoS. 📌 Himoyalanish strategiyalari va xavfsizlik qatlamlari. 🔗 Tarmoq xavfsizligi haqida 6️⃣ Firewall – Tarmoq qalqoni 📌 Tizimingizni ruxsatsiz kirishlardan himoya qiluvchi asosiy vosita. 📌 Statik va dinamik qoida asosida ishlovchi himoya mexanizmlari. 🔗 Firewall haqida o‘qing 📡 Ushbu postlar orqali siz tarmoq qanday ishlashini, uning xavfsizligini qanday ta’minlash kerakligini chuqur tushunib olasiz. 📲 @cybersecurity_essentials kanaliga obuna bo‘ling — bilim sizni himoya qiladi! 📌 #CyberSecurity #TarmoqAsoslari #NetworkBasics #CyberSecurityEssentials #Firewall #NetworkSecurity

🔐 KIBERXAVFSIZLIK: AXBOROTNI HIMOYA QILISHNING ASOSLARI Kiberxavfsizlik bugungi raqamli davrda har bir tashkilot va foydalanuvchi uchun strategik ustuvorlikka aylangan. Quyidagi postlar orqali asosiy tamoyillar, zamonaviy tahdidlar va amaliy himoya vositalari bilan tanishing: 1️⃣ Axborot va tizimlarni himoya qilish – kirish 📌 Axborot xavfsizligi nima? Uning texnik va insoniy jihatlari qanday? 2️⃣ C.I.A. modeli – xavfsizlikning uch ustuni 📌 Maxfiylik (Confidentiality), Butunlik (Integrity), Mavjudlik (Availability) — axborotni himoya qilishning konseptual modeli. 3️⃣ Kiberhujumlar: zamonaviy xavf-xatarlar va ulardan himoya 📌 Fishing, ransomware, DDoS va boshqa keng tarqalgan tahdidlar va ularning oldini olish usullari. 4️⃣ Tahdidlar va aktivlar matritsasi: xavf tahlili vositasi 📌 Aktivlaringizni aniqlang, ularga bog‘liq xavf-xatarlarni tahlil qiling va ustuvorlik belgilang. 5️⃣ OSINT – ochiq manbalar orqali razvedka 📌 Ochiq internet resurslaridan axborot yig‘ish va uni tahlil qilish bo‘yicha metodologiya. 6️⃣ DNS xavfsizligi – tarmoqni yo‘naltirish manipulyatsiyasiga qarshi kurash 📌 DNS hijacking nima? Uni qanday aniqlash va oldini olish mumkin? 📢 Ushbu mavzular sizning kiberxavfsizlik bo‘yicha bilimlaringizni mustahkamlashga yordam beradi. Har bir havolani o‘qing va o‘z tizimlaringizni himoyalang. 📲 @cybersecurity_essentials kanaliga obuna bo‘ling va xavfsizligingizni o‘zingiz boshlang! 📌 #CyberSecurityEssentials #CyberSecurity #TizimXavfsizligi #OSINT #DNSSecurity

🛡 #LinuxAsoslari | 12-dars: Firewall, avtomatlashtirish va tizim xavfsizligi 🔐 “Xavfsizlik – bu faqat qoidalar emas. Bu doimiy nazorat va oldindan rejalashtirishdir.” --- 🔥 1. Firewall (`ufw`) bilan portlarni boshqarish ufw – Ubuntu’da ishlovchi qulay va xavfsiz firewall interfeysi. 🛠 Asosiy buyruqlar:

sudo ufw enable                 # Firewalni yoqish
sudo ufw default deny incoming # Kiruvchi trafikni to‘sish
sudo ufw default allow outgoing# Chiquvchi trafikga ruxsat
sudo ufw allow 22/tcp           # SSH portga ruxsat
sudo ufw deny 80                # HTTP portni bloklash
sudo ufw status verbose         # Holatni tekshirish

✅ *Minimalistik port ochilishi – hujum sirtini qisqartiradi.* --- 🕒 2. Avtomatlashtirish (`cron`) bilan xavfsiz ish jarayoni cron – Linux’ning fon vazifalarini rejalashtiruvchi vositasi. 📅 Misol:

crontab -e
0 2 * * * /usr/bin/rsync -a /data/ /mnt/backup/

⏰ Bu kod har kuni soat 2:00 da zaxiralashni avtomatik bajaradi. 📌 Ishonchli avtomatlashtirish: * Log tozalash * Sistemani yangilash * Zaxira nusxalarini boshqarish --- 📊 3. Real-time monitoring va ogohlantirishlar Tizim doimiy nazorat ostida bo‘lishi kerak. Quyidagi vositalar yordam beradi: | Vosita | Maqsadi | | ------------- | ---------------------------------- | | top, htop | CPU/RAM yuklanishini ko‘rish | | journalctl | Xizmatlar loglarini tahlil qilish | | fail2ban | SSH brute-force hujumlariga qarshi | | auditd | Foydalanuvchi faoliyatini loglash | 🔍 Misol:

journalctl -xe      # Real-time xatoliklarni ko‘rish

--- ✅ Tavsiya qilingan xavfsizlik strategiyasi: * ufw bilan portlar nazorati * cron bilan avtomatik zaxira * fail2ban bilan login xavfsizligi * auditd bilan foydalanuvchi harakatlari logi * Rejalashtirilgan rsync va tar asosidagi zaxira tizimi --- 📥 Vazifa: 1. ufw orqali 22-portni oching, 80-portni yoping 2. crontab orqali har kunlik zaxiralash yozing 3. htop, journalctl, auditd vositalarini o‘rganing 4. fail2ban o‘rnatib, SSH hujumlarini bloklashni sozlang --- 📌 Bu — kurs yakuni! Endi siz Linux’ni nafaqat ishlata olasiz, balki xavfsiz boshqarishingiz ham mumkin! 🔗 Telegram kanalimiz: Kiberxavfsizlik Asoslari #Linux #Firewall #Cron #Monitoring #Sysadmin #Xavfsizlik #LinuxSecurity #LinuxEssentials #CyberSecurityEssentials

💽 #LinuxAsoslari | 11-dars: Disklar, fayl tizimi va zaxiralash 🔐 “Ma’lumotlar eng qimmat aktiv – uni yo‘qotish emas, oldindan saqlash kerak.” --- 🧩 Disklar va fayl tizimi bilan ishlash 📁 Linux’da disklar /dev/ ostida ko‘rinadi: /dev/sda, /dev/sdb1, /dev/nvme0n1 va hokazo 📌 Asosiy buyruqlar:

lsblk                   # Disk va bo‘limlar ro‘yxati
df -h                   # Disk bo‘sh joyni ko‘rish
du -sh /home            # Papka hajmini hisoblash
mount /dev/sdb1 /mnt    # Diskni ulash
umount /mnt             # Diskni ajratish
blkid                   # Diskning fayl tizimi formatini ko‘rish

--- 🗂 Fayl tizimlari (Filesystem types): | Format | Tavsifi | | ------ | -------------------------------- | | ext4 | Eng keng tarqalgan Linux FS | | xfs | Katta hajmdagi ma’lumotlar uchun | | ntfs | Windows bilan ishlashda | | vfat | USB fleshkalar uchun | 🔧 Fayl tizimi yaratish:

mkfs.ext4 /dev/sdb1

--- 🔐 Zaxiralash (backup) va ransomware profilaktikasi 🛑 Ransomware hujumlarida fayllar shifrlanib, to‘lov talab qilinadi. Shu sababli zaxira (backup) – asosiy himoya vositasi! 🧰 Amaliy zaxiralash vositalari: 1. `rsync` – oddiy va tezkor zaxiralash

rsync -avh /home/user/ /mnt/backup/

2. `tar` – arxivlash va saqlash

tar -czvf home_backup.tar.gz /home/user/

3. `crontab` orqali avtomatlashtirish

crontab -e
0 2 * * * rsync -a /data/ /mnt/backup/

--- 🔐 Ransomware profilaktikasi: ✅ Muhim fayllarni alohida diskda saqlang (offline backup) ✅ Faqat o‘qish (read-only) huquq bering:

chmod -R 444 /mnt/backup

✅ ufw, auditd va fail2ban kabi himoya vositalaridan foydalaning ✅ Hech qachon notanish skript yoki fayllarni sudo bilan ishga tushirmang! --- 📥 Vazifa: 1. lsblk, df -h, du buyruqlarini mashq qiling 2. rsync bilan o‘z katalogingizni zaxiralang 3. tar orqali fayllaringizni siqib arxivlang 4. Cron bilan avtomatik zaxiralash uchun reja tuzing --- 📌 Keyingi dars – Firewall, cron va tizim xavfsizligi bilan tanishuv! 🔗 Telegram kanalimiz: Kiberxavfsizlik Asoslari #Linux #Disklar #Zaxira #Ransomware #FaylTizimi #Sysadmin #LinuxEssentials #CyberSecurityEssentials

🌐 #LinuxAsoslari | 10-dars: Tarmoq sozlamalari va tekshiruv usullari 🛠 Tarmoq – bu har qanday tizimning “arteriyasi”. U noto‘g‘ri ishlasa, butun xavfsizlik izdan chiqadi. --- 📡 IP va DNS asoslari 📍 IP manzil – bu kompyuterning tarmoqdagi “uy manzili”. 📍 DNS – IP'ni domen nomiga bog‘laydi. (Masalan: google.com → 142.250.185.206) 🔧 Tarmoq konfiguratsiyasi (Ubuntu):

ip a                # Tarmoq interfeyslarini ko‘rish
ip route            # Marshrutingni ko‘rish
cat /etc/resolv.conf  # DNS manzillarni ko‘rish
ping 8.8.8.8        # Internetga chiqishni test qilish

📎 IP-ni sozlash (Netplan orqali):

sudo nano /etc/netplan/01-netcfg.yaml
sudo netplan apply

--- 🔍 Port monitoring va tarmoq tekshiruvi 🧪 Tizim ochiq portlari va ulanishlarini tekshirish:

ss -tuln                  # TCP/UDP portlar holati
netstat -plant            # Ochiq portlar va jarayonlar
lsof -i :80               # 80-portni ishlatayotgan jarayon
nmap 127.0.0.1            # Lokal portlar skaneri

--- 🛡 MITM hujumlariga qarshi himoya 👀 MITM – Man-in-the-Middle: hujumchi siz va server orasiga kirib, ma’lumotlarni ko‘radi, o‘zgartiradi yoki saqlaydi. 🛡 Himoya strategiyalari: ✅ DNS hijacking’dan saqlanish: – /etc/resolv.conf ni ruxsatsiz o‘zgartirishdan himoya qiling – DNSSEC ishlatish ✅ Tarmoqda sniffer va ARP-spoofingdan himoya: – arpwatch, iptables, ebtables bilan tarmoq monitoringi – faqat HTTPS ulanishlardan foydalanish – VPN orqali tarmoqni shifrlash ✅ SSHga MITM qarshi:

ssh-keyscan -H <hostname> >> ~/.ssh/known_hosts

--- 📥 Vazifa: 1. ip a, ss -tuln, cat /etc/resolv.conf komandalarini bajarib natijalarni tahlil qiling 2. nmap orqali localhost portlarini skanerlab ko‘ring 3. DNS va ARP spoofing haqida o‘qing – ular qanday ishlaydi va qanday himoyalaniladi? --- 📌 Keyingi dars: Disklar, fayl tizimi va zaxira strategiyalari! 🔗 Telegram kanalimiz: Kiberxavfsizlik Asoslari #Linux #TarmoqSozlamalari #MITM #DNS #IP #Xavfsizlik #PortMonitoring #LinuxEssentials #CyberSecurityEssentials

🧩 #LinuxAsoslari | 9-dars: Xizmatlar va systemd bilan ishlash 🔧 “Linux’da xizmatlar – bu tizimning yurak urishi. Noto‘g‘ri urish – xavfdir.” --- ⚙️ Systemd – xizmatlarni boshqarish vositasi Linux tizimida ko‘plab xizmatlar (service) mavjud: 🛡 ssh – masofaviy kirish 🌐 nginx – web-server 📡 NetworkManager – tarmoq boshqaruvi 🧾 rsyslog – log yozish xizmati Bu xizmatlar systemd orqali avtomatik ishga tushiriladi va boshqariladi. --- 🛠 Asosiy buyruqlar:

systemctl list-units --type=service   # Faol xizmatlar ro‘yxati
systemctl status nginx                # Muayyan xizmat holati
systemctl start nginx                 # Ishga tushirish
systemctl stop nginx                  # To‘xtatish
systemctl restart nginx               # Qayta ishga tushirish
systemctl enable nginx                # Autostart yoqish
systemctl disable nginx               # Autostart o‘chirish

--- 🚨 Zararli servislarni aniqlash: 🔎 1. Nomiga e’tibor bering

systemctl list-units --type=service

– update-kernel.service yoki sysd-loader.service kabi soxta nomlar ehtimolli tahdid. 📄 2. Xizmat faylini tekshiring

cat /etc/systemd/system/<xizmat>.service

– Agar ichida bash -i, curl, wget, .sh skriptlar bo‘lsa – xaker ishiga o‘xshaydi. 🕵️ 3. Ishga tushish loglari

systemd-analyze blame

– Qaysi xizmat tizimni sekinlashtiryapti? Bu ham yashirin jarayon bo‘lishi mumkin. 🧾 4. Jurnalni ko‘rish

journalctl -u ssh -n 50

– ssh, cron, systemd xizmatlarida so‘nggi 50 ta hodisani ko‘ring. --- 🧠 Tavsiya: ✅ .service fayllarni manual ochib o‘rganing ✅ enable qilinayotgan servislarni ehtiyotkorlik bilan tekshiring ✅ Root huquqida istalgan .service – potensial xavf! --- 📥 Vazifa: 1. Terminalda systemctl list-units --type=service buyrug‘ini yozing 2. Shubhali servis nomlarini yozib oling 3. Ularning .service fayllarini ochib, ichki tarkibini tahlil qiling --- 🔁 Keyingi dars: Tarmoq sozlamalari va port monitoring vositalari 🔗 Telegram kanalimiz: Kiberxavfsizlik Asoslari 📌 #Linux #Systemd #Xizmatlar #RootServis #Forensika #LinuxXavfsizligi #LinuxEssentials #CyberSecurityEssentials