КвантЗерде
Open in Telegram
Сізді ақылды ететін танымдық ғылыми фактілер|Познавательные научные факты, которые сделают тебя умнее Тағы қызықты: https://t.me/shanirak https://t.me/fin_kazakhstan https://t.me/kitap_kazakhstan https://t.me/Sport_eli_K
Show more1 094
Subscribers
-124 hours
-147 days
-4530 days
Posts Archive
1 094
Промокод на 50000 тенге на запуск первой рекламы
Яндекс Директ – эффективный способ найти клиентов в интернете. Попробуйте!
Узнать больше
#реклама
yandex.kz
1 094
🌍 Қыздырғанда берік бола түсетін материалдар — бұл қалай мүмкін?
🔥 Біз әдетте қарапайым заңдылыққа үйренгенбіз: температура жоғарылаған сайын материал әлсірейді. Металл жұмсарады, пластик ериді. Бірақ ғылымда керісінше әрекет ететін материалдар бар — қыздырған сайын олар күшейе түседі.
⏳ Мұндай құбылысты қабылдау да біздің тәжірибемізге байланысты. Біз жылудың әсерінен заттар тез бұзылады деп күтеміз, өйткені күнделікті өмірде солай. Бірақ кейбір технологияларда басқа принцип жұмыс істейді — уақыт пен жылу әсерінен беріктік азаймайды, керісінше артады.
🔬 Қарапайым тілмен айтқанда, мұндай материалдардың ішінде құрылымдық өзгерістер болады. Қыздырғанда олардың бөлшектері қайтадан реттеліп, жаңа байланыстар түзіледі. Соның нәтижесінде материалдың ішкі құрылымы күшейіп, берік бола түседі.
🚀 Бұл әсіресе экстремалды жағдайларда жұмыс істейтін технологиялар үшін маңызды: қозғалтқыштар, ғарыш техникасы, өндірістік жабдықтар. Кәдімгі материалдар әлсірейтін жерде, мұндай материалдар сенімділікті сақтауға көмектеседі.
🌍 Болашақта мұндай материалдар құрылыс пен энергетика саласын өзгертуі мүмкін. Мысалы, қызған сайын әлсірейтін емес, керісінше нығая түсетін конструкциялар пайда болуы мүмкін.
💡 Сіз білесіз бе, кейбір материалдар қыздырғанда олардың ішкі құрылымы күшейіп, бұрынғыдан да берік болады? Бұл жоғары температурадағы заттардың мінез-құлқы туралы түсінігімізді түбегейлі өзгертеді.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
Промокод на 50000 тенге на запуск первой рекламы
Яндекс Директ – эффективный способ найти клиентов в интернете. Попробуйте!
Узнать больше
#реклама
yandex.kz
1 094
🌍 Жер бетінде өмір қалай пайда болды: оны түсіндіруге тырысқан ғалым
🧬 Джон М. Бада — өмірдің пайда болуын зерттеген биохимик. Оның негізгі мақсаты — Жердің алғашқы кезеңдерінде қандай химиялық процестер жүріп, тіршіліктің пайда болуына әкелгенін түсіну. Ол зерттеулерінде сол кездегі табиғи жағдайларды зертханада қайта жасауға тырысты.
⏳ Ол өткен ғасырдағы белгілі тәжірибелерді жалғастырып, жаңа технологиялардың көмегімен қайта қарастырды. Бұрын ғалымдар қарапайым газдар мен энергия әсерінен тек аз мөлшерде органикалық заттар түзіледі деп ойлаған. Бада бұл процестің әлдеқайда күрделі екенін және мұндай молекулалар көп мөлшерде пайда болуы мүмкін екенін дәлелдеді.
🔬 Қарапайым тілмен айтқанда, оның зерттеулері тіршіліктің «құрылыс бөлшектері» табиғи түрде пайда болуы мүмкін екенін көрсетті. Яғни, өмірдің басталуы үшін міндетті түрде дайын тірі ағзалар қажет болмаған — бәрі химиялық реакциялардан басталған.
🌊 Бада әсіресе ежелгі мұхиттардың жағдайына назар аударды. Ол судың құрамы, температура және тіпті метеориттердің әсері күрделі молекулалардың пайда болуына қалай ықпал еткенін зерттеді. Бұл өмірдің кездейсоқ емес, белгілі бір жағдайлардың нәтижесі екенін көрсетеді.
🚀 Оның еңбектері тек Жердің өткенін түсінуге емес, сонымен қатар басқа планеталарда өмірді іздеуге де көмектеседі. Егер біз өмірдің қалай басталғанын білсек, онда сол жағдайларды ғарыштан да іздей аламыз.
💡 Сіз білесіз бе, Джон М. Бада классикалық тәжірибелерде пайда болатын органикалық заттардың саны бұрын ойлағаннан әлдеқайда көп екенін дәлелдеді? Бұл өмірдің пайда болу ықтималдығы біз ойлағаннан жоғары болуы мүмкін дегенді білдіреді.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
Лотерея ФрутоBOOM — фруктовый взрыв на 20 000 000 тенге
Лотерея от Satty Zhuldyz! Самая результативная лотерея Satty Zhuldyz!
Зарегистрироваться
#реклама
sz.kz
1 094
🌍 Мұнайды «жейтін» бактериялар: табиғат планетаны қалай тазартады
🌊 Мұнайдың төгілуі — салдарын жою өте қиын экологиялық апат. Бірақ табиғатта күтпеген «көмекшілер» бар — мұнай мен басқа да көмірсутектерді ыдырата алатын бактериялар. Олар ластануды біртіндеп қауіпсіз заттарға айналдырады.
⏳ Мұнда уақытты қабылдау маңызды рөл атқарады. Адамдар нәтижені тез көргісі келеді: суды мүмкіндігінше жылдам тазарту. Ал табиғи процестер баяу жүреді — біртіндеп, бірақ тұрақты түрде. Бактериялар ластануды бірден жоймайды, бірақ табиғи жолмен тиімді тазалайды.
🔬 Қарапайым тілмен айтқанда: бұл микроағзалар мұнайды қорек ретінде пайдаланады. Олар күрделі заттарды қарапайым бөлшектерге «бөліп», соның нәтижесінде ластану азаяды. Біз үшін зиянды қалдық — олар үшін энергия көзі.
🚢 Мұндай бактериялар қазірдің өзінде су қоймаларын тазарту технологияларында қолданылады. Ғалымдар олардың жұмысын күшейту үшін арнайы жағдай жасап, олардың тез көбейіп, ластануды жылдам ыдыратуына көмектеседі.
🌱 Бұл тәсіл ластанумен күреске деген көзқарасты өзгертеді: кейде табиғаттың өз механизмдерін пайдалану тиімдірек. Әсіресе үлкен су айдындарында, дәстүрлі тазарту әдістері қиын әрі қымбат болған жағдайда.
💡 Сіз білесіз бе, кейбір бактериялар мұнаймен «қоректене» алады? Осының арқасында олар мұхиттар мен өзендерді мұнай төгінділерінен тазартуға көмектесіп, қауіпті заттарды қауіпсіз қосылыстарға айналдырады.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
🌍 Жасанды қан: ғылым донорларды алмастыра ала ма?
🩸 Біз донорлық қанды алмастыру мүмкін емес деп ойлаймыз — ол жыл сайын миллиондаған адамның өмірін сақтайды. Бірақ оның шектеулері бар: сақтау мерзімі қысқа, сәйкестік мәселелері күрделі және үнемі жетіспеушілік байқалады. Сондықтан ғалымдар «жасанды» қан жасаумен айналысып жатыр — кез келген жағдайда қолдануға болатын әмбебап ерітінді.
⏳ Әртүрлі елдерде медицина мен уақытқа көзқарас әртүрлі. Бір жерде ең бастысы — тез әрекет етіп, дәл сол сәтте өмірді құтқару. Басқа жерде ұзақ зерттеу мен қауіпсіздікке басымдық беріледі. Жасанды қан осы екі бағытты біріктіреді: ол бірден қолдануға дайын және сенімді болуы керек.
🔬 Қарапайым тілмен айтқанда, ғалымдардың мақсаты — ағзада оттегіні тасымалдайтын сұйықтық жасау. Әдетте бұл қызметті қанның қызыл жасушалары атқарады. Ал жаңа технологияларда арнайы молекулалар немесе жасанды бөлшектер оттегіні «ұстап», оны ағзаның әр бөлігіне жеткізеді.
🚑 Бұл әсіресе донорлық қан жоқ жағдайларда маңызды: жол апаттары кезінде, шалғай аймақтарда немесе күрделі операцияларда. Дәрігерлерге қан тобын іздеудің орнына, барлығына сәйкес келетін ерітіндіні қолдану мүмкіндігі пайда болады.
🚀 Мұндай технологиялар қазірдің өзінде сынақтан өтіп жатыр. Егер олар кеңінен қолданылса, медицина жүйесі түбегейлі өзгеруі мүмкін. Қанды сақтау, тасымалдау және пайдалану әлдеқайда жеңілдейді, бұл — өмірді сақтап қалу мүмкіндігін арттырады.
💡 Сіз білесіз бе, ғалымдар қазірдің өзінде шынайы жасушаларсыз оттегіні тасымалдай алатын жасанды қан жасап жатыр? Болашақта өмірді сақтау үшін әрдайым донор қажет болмауы мүмкін.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
🌍 Көмірқышқыл газы — қауіп пе, әлде болашақтың отыны ма?
🌍 Біз көмірқышқыл газын әдетте мәселе ретінде қабылдаймыз — климаттың өзгеруін жылдамдататын көрінбейтін фактор. Бірақ қазіргі технологиялар бұл көзқарасты өзгертіп жатыр: CO₂ енді тек қалдық емес, сонымен қатар ресурс ретінде қарастырылады. Ғалымдар бұл газды қайтадан отынға айналдыратын жүйелерді жасап жатыр.
⏳ Әртүрлі мәдениеттерде уақыт пен процестерді қабылдау әрқалай. Кейбір жерлерде жылдам нәтиже маңызды болса, басқа жерде ұзақ мерзімді тұрақтылық бағаланады. CO₂-ні отынға айналдыру технологиясы дәл осы екінші көзқарасқа жақын: бұл «қазір және бірден» емес, көміртекті қайтадан пайдалы айналымға енгізу.
🔬 Қарапайым тілмен айтқанда: көмірқышқыл газы бөлшектерге ажыратылады да, энергияның (көбінесе күн энергиясының) көмегімен қайтадан жиналып, отынға айналады. Бұл газ немесе сұйықтық түрінде болуы мүмкін және оны көлікке немесе өндірісте қайта қолдануға болады. Яғни, біз шығарындыларды қайтадан энергияға айналдырамыз.
🚀 Мұндай технологиялар қазірдің өзінде түрлі елдерде сынақтан өтіп жатыр және ресурстарға деген көзқарасты өзгерте алады. Бұрын «ластану» деп саналған нәрсе енді жаңа энергетикалық жүйенің бір бөлігіне айналуда. Күн сәулесі мол аймақтарда бұл шешімдер ерекше тиімді болуы мүмкін.
💡 Сіз білесіз бе, көмірқышқыл газын күн энергиясының көмегімен қайтадан отынға айналдыруға болады? Бұл болашақта көліктер мен зауыттардың шығарындылары қайтадан энергия көзіне айналуы мүмкін деген сөз.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
🔬 Рэнди Шекман — жасушаішілік тасымал механизмдерін зерттеген биолог
Рэнди Шекман — америкалық биолог, физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Оның зерттеулері жасушалардың ішінде әртүрлі молекулалардың қалай тасымалданатынын түсінуге үлкен үлес қосты.
🧬 Әрбір жасушаның ішінде заттарды тасымалдаудың күрделі жүйесі бар. Ақуыздар мен басқа молекулалар жасушаның түрлі бөліктері арасында арнайы көпіршіктер — везикулалар арқылы қозғалады. Шекман осы процесті басқаратын гендерді зерттеп, жасуша ішіндегі «логистиканың» қалай жұмыс істейтінін түсіндірді.
🏅 Осы жаңалықтары үшін Рэнди Шекман басқа ғалымдармен бірге 2013 жылы Нобель сыйлығын алды. Бұл зерттеулер жасушаның негізгі жұмыс механизмдерін түсінуге және жасушаішілік тасымалдың бұзылуы кейбір ауруларға қалай әкелетінін анықтауға мүмкіндік берді.
🧪 Жасушаішілік тасымалды зерттеу биология мен медицина үшін өте маңызды. Мұндай жұмыстар ғалымдарға жасушалардың жұмысын тереңірек түсінуге және әртүрлі ауруларды емдеудің жаңа тәсілдерін дамытуға көмектеседі.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
+1
Регистрируйся и участвуй в лотерее CRAZY LEMON!
Билет от 50 тенге! Ваш шанс выиграть 100 000 000тг. Поймайте удачу в моментальной лотерее CRAZY LEMON!
Зарегистрироваться
#реклама
sz.kz
1 094
activ-ке ауыс — алғашқы айы небәрі 1 теңге
Басқа оператордан нөміріңді сақтай отырып ауыс 📱
«Пайда» тарифі
Ай сайын не кіреді:
— Шексіз 5G интернет
— Әлеуметтік желілерге, мессенджерлерге және видеосервистерге шексіз қолжетімділік
— 2G / 3G / 4G желілерінде 30 ГБ
— Басқа операторларға 200 минут
Абоненттік төлем:
1-ай — 1 теңге
2–3-ай — айына 1 995 теңге
4–6-ай — айына 2 993 теңге
7-айдан бастап — айына 3 990 теңге
✅ Жасырын төлемдер жоқ
✅ Нөмірді ауыстырмай, ыңғайлы ауысу
Толық шарттар мен қосылу — сілтеме арқылы
Толығырақ
#жарнама 16+
activ.kz
1 094
🌊 Мариана шұңғымасының түбіндегі қысым Жер бетіндегіден мың есе жоғары
Мариана шұңғымасы — дүниежүзілік мұхиттың ең терең жері. Оның тереңдігі шамамен 11 километрге жетеді. Ең терең нүктесі «Челленджер шұңғымасы» деп аталады, мұнда жағдайлар өте экстремалды.
⚓️ Мұндай тереңдікте су қысымы орасан зор болады. Ол Жер бетіндегі атмосфералық қысымнан шамамен мың есе жоғары. Бұл дегеніміз әрбір шаршы сантиметрге өте үлкен күш түседі, сондықтан көптеген техника мұндай қысымға төтеп бере алмайды.
🔬 Осындай ауыр жағдайларға қарамастан, бұл жерде тіршілік бар. Ғалымдар тереңдікте бактериялар, ұсақ шаянтәрізділер және басқа да ерекше организмдерді тапқан. Олар жоғары қысымға, суыққа және толық қараңғылыққа бейімделген.
🚢 Мариана шұңғымасын зерттеу ғалымдарға Жердегі өмірдің шектерін жақсырақ түсінуге және аса терең су астында жұмыс істей алатын жаңа техникаларды жасауға көмектеседі.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
👁 Кейбір адамдарда түстердің әлдеқайда көп реңктерін көруге мүмкіндік беретін сирек ген бар
Адамдардың көпшілігі түстерді көздегі үш түрлі жарық сезгіш жасушаның — колбочкалардың көмегімен көреді. Әрқайсысы жарықтың белгілі бір толқын ұзындығына жауап береді: қызыл, жасыл және көк. Осы сигналдардың үйлесуі арқылы ми біз көретін барлық түстерді қалыптастырады.
🧬 Алайда кейбір адамдарда сирек кездесетін генетикалық ерекшелік болады — оларда төртінші типтегі колбочкалар болуы мүмкін. Бұл құбылыс тетрахроматия деп аталады. Мұндай адамдар теориялық тұрғыдан басқа адамдарға қарағанда әлдеқайда көп түстердің реңктерін ажырата алады.
🎨 Ғалымдардың болжамынша, тетрахроматтар миллиондаған қосымша түстік айырмашылықтарды көре алады. Мысалы, көптеген адамдар үшін бірдей көрінетін екі реңк олар үшін мүлде әртүрлі болып байқалуы мүмкін.
🔬 Бұл құбылыс әлі де белсенді зерттеліп жатыр. Мұндай зерттеулер адамның көру жүйесінің қалай жұмыс істейтінін тереңірек түсінуге көмектеседі және болашақта экрандар, визуализация жүйелері мен түсті көрсету технологияларын жетілдіруге ықпал етуі мүмкін.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
25M+ ойыншы! Саяхатыңды дәл қазір баста
Telegram желісіндегі ең ауқымды әлеуметтік тәжірибе — осында.
Үстемдік етуге дайынсың ба?
⚡Көшбасшылар тақтасының шыңына көтеріл
⚡Күн сайын ауқымды сыйақыларды жина
⚡Достарыңмен ойна да, бәсекеге түс
⚡ Айға қарай саяхатыңды баста
Жылдың ең тәуелді ететін ойынын өткізіп алма. Қауымдастыққа қосыл да, саяхатыңды дәл бүгін баста! ✨
Ойнау
#жарнама
1 094
🤖 Қауіпті ортада зерттеу жүргізетін автономды роботтар
Қазіргі технологиялар адамдар үшін қауіпті немесе қолжетімсіз жерлерді зерттеу үшін автономды роботтарды қолдануға мүмкіндік береді. Мұндай роботтар радиация деңгейі жоғары аймақтарды, мұхиттың терең бөліктерін, белсенді жанартауларды немесе апаттан кейінгі қираған ғимараттарды зерттей алады.
🔧 Автономды жүйелер камералармен, температура, газ және радиация датчиктерімен жабдықталады. Жасанды интеллект пен навигациялық жүйелердің арқасында олар күрделі ортада өздігінен қозғалып, кедергілерді айналып өтіп, жиналған мәліметтерді зерттеушілерге нақты уақытта жібере алады.
🌋 Роботтар жанартауларды зерттеуде, шахталарда, атом электр станцияларында және терең теңіз экспедицияларында кеңінен қолданылады. Олар тар өткелдерге кіріп, өте жоғары температура мен қысымға төтеп бере алады.
🌍 Автономды роботтарды пайдалану ғалымдарға маңызды деректер алуға мүмкіндік береді және адамдар үшін қауіп деңгейін азайтады. Мұндай технологиялар ғылымда, құтқару операцияларында және қоршаған ортаны бақылауда маңызды рөл атқара бастады.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
Выгодный интернет Tele2
Запускаем безлимиты. Подключайся к Tele2 и пользуйся интернетом без границ. Безлимиты от 99 тенге в день
Узнать больше
#реклама
tele2.kz
1 094
🧫 Луи Пастер — микробиология мен иммунологияның негізін қалаушылардың бірі
🇫🇷 Луи Пастер — XIX ғасырдағы француз ғалымы. Оның зерттеулері аурулардың пайда болуы мен микроорганизмдердің рөлі туралы түсінікті түбегейлі өзгертті. Ол көптеген аурулардың микробтар арқылы таралатынын дәлелдеп, қазіргі микробиология ғылымының негізін қалады.
🥛 Оның ең маңызды жаңалықтарының бірі — пастеризация әдісі. Бұл әдісте өнімдер белгілі бір температураға дейін қыздырылып, зиянды микроорганизмдер жойылады. Бүгінде бұл тәсіл сүт, шырын және басқа да тағам өнімдерін өңдеуде кеңінен қолданылады.
💉 Пастер вакцинация саласына да үлкен үлес қосты. Ол сібір жарасы мен құтыру сияқты қауіпті ауруларға қарсы алғашқы вакциналардың бірін жасады. Оның жұмыстары ағзаны инфекцияға алдын ала дайындауға болатынын көрсетті.
🌍 Пастердің жаңалықтары медицина дамуына зор әсер етті. Оның зерттеулері иммунологияның дамуына, санитарлық талаптардың жақсаруына және әлем бойынша миллиондаған адамның өмірін сақтауға мүмкіндік берді.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
1 094
🕷 Кейбір жәндіктер қанатсыз-ақ «ұша» алады
🌬 Өрмекшілердің қанаты жоқ, бірақ олардың кейбір түрлері ауа арқылы үлкен қашықтыққа қозғала алады. Бұл қозғалыс тәсілі «баллонинг» деп аталады. Өрмекші өте жұқа өрмек жіптерін шығарады, ал жел сол жіптерді ұстап алып, оны ауаға көтереді.
🪁 Жіптер таралған кезде олар кішкентай желкен немесе әуе шары сияқты жұмыс істейді. Соның арқасында өрмекші ондаған, кейде жүздеген метрге дейін ұшып бара алады. Кейбір өрмекшілер тіпті атмосфераның бірнеше километр биіктігінен табылған.
⚡️ Ғалымдардың пікірінше, бұл процесте тек жел ғана емес, Жердің электр өрісі де маңызды рөл атқарады. Өрмек жіптері зарядталып, атмосферадағы электр өрісімен әрекеттесіп, өрмекшінің ауаға көтерілуіне көмектесуі мүмкін.
🌍 Мұндай қозғалыс тәсілі өрмекшілерге жаңа аумақтарға таралуға, өмір сүруге қолайлы орын табуға және басқа даралармен бәсекеден қашуға мүмкіндік береді. Осылайша олар табиғатта өте тез тарала алады.
🚀КвантЗерде
🇰🇿 Көптеген қызықты
