همانندیاب

در کانال همانندیاب، همراه با احترام و بی هیچ داوری‌ای، فرسته‌های تلگرامی مشابه در زمینهٔ ویرایش را منتشر می‌کنیم. فرستۀ قدیمی‌تر را در ابتدا می‌آوریم.

https://www.aparat.com/v/b8781b6 ‏۲۳ بهمن ۱۴۰۲ = ۱۲ فوریۀ ۲۰۲۴ https://www.instagram.com/reel/C3NyynFKPLK/?igsh=MXZkaXJ3azkwYmFqdQ== ۲۲ بهمن ۱۴۰۲ = ‏۱۱ فوریۀ ۲۰۲۴ عباس صفرلو

مثلث سه‌میم در ویرایش در ویرایش،‌ متن و موضوع و مخاطب اهمیت بسزایی دارد. این سه مقولۀ میم‌دار مثلثی را به نام «مثلث سه‌میم» می‌سازند که سبک و گونۀ زبانیِ هر نوشته‌ای را تعیین می‌کند و معیاری است برای ویرایش و حتی نگارش (در کارگاه، دربارۀ آن به‌تفصیل سخن می‌گویم). متن: آنچه بتوان آن را خواند و فهمید و انتقال‌دهندۀ پیامی باشد. موضوع: آنچه دربارۀ آن سخن می‌گویند یا می‌نویسند. مخاطب: آن‌که برای او سخن می‌گویند یا می‌نویسند. برای مثال، متنی با موضوع زبان‌شناسی برای متخصصان یا دانشجویان این رشته است و متنی با ژانر داستانِ کوتاه برای عموم مردم. پس سبک و گونۀ زبانیِ هریک (مثلاً معیار یا غیررسمی) باید مطابق و متناسب با موضوع و مخاطب آن متن باشد و بر همان اساس هم ویرایش شود. دو اصطلاح در ویرایش: ۱) درست‌نویسی؛ یعنی از نظر زبانی به‌گونه‌ای بنویسیم که متناسب با متن، موضوع، و مخاطب اثر باشد (مثلث سه‌میم). ۲) ساده‌نویسی؛ یعنی به‌گونه‌ای بنویسیم که نوشتۀ ما آسان خوانده و ساده فهمیده شود، نه این‌که لزوماً از تعابیر ساده و پیش‌پاافتاده استفاده کنیم. به عبارت دیگر، ساده‌نویسی یعنی هر جمله‌ای ـ با هر موضوعی و برای هر مخاطبی که باشد ـ فقط یک بار خوانده شود و با یک بار خوانده شدن نیز به‌آسانی فهمیده شود. بنابر آنچه گفته شد، به نمونه‌های زیر بنگرید. ناویراسته: شما در گذشته نیز اقدام به مشاهده این فیلم کرده‌اید. در صورت تمایل می‌توانید ادامه آن را تماشا کنید. ویراسته: در گذشته، بخشی از این فیلم را دیده‌اید. اکنون می‌توانید ادامهٔ آن را هم ببینید. ناویراسته: براساس برخی گزارش‌ها، دست‌کم شش تیراندازی و دو انفجار انتحاری در پاریس انجام شده‌است و این برای نخستین بار در تاریخ فرانسه است که عملیات انتحاری در خاک این کشور انجام می‌شود. ویراسته: طبق برخی از گزارش‌ها، دست‌کم شش تیراندازی و دو انفجار انتحاری در پاریس روی داده، که در تاریخ فرانسه بی‌سابقه بوده‌است. این را هم ببینید: جمله‌های «دیریاب» و «زودیاب». #ویرایش_زبانی #تمرین_ویرایش ۱‌۴‌۰‌۱/‌۱‌۰/‌۱‌‌۹‌ سید محمد بصام @Matnook_com instagram.com/matnook_com

https://www.youtube.com/watch?v=0IMUfMJD42s نوشت‌کدۀ آسو عباس صفرلو

یک نکتۀ نگارشی که باید بدانید! «آنچه» یا «آنچه که»؟ چرا؟ این را هم ببینید: اندر استعمال «آنچ که» و «هرچ که». #ویرایش_زبانی سید محمد بصام @Matnook_com www.matnook.com

عطف به پست قبلی کانال؛ کاربرد عبارت اشتباه «آنچه که»، آن هم در عنوان کتاب. بماند كه «كتاب رمان» هم حشو دارد! @Virastyar

«آنچه» به معنی «آن چیز که»، «هر چیز که» و «هر چه که» است و بعد از آن نباید از «که» استفاده کرد. درواقع، «آنچه که» اشتباه است. در متون نثر و نظم کلاسیک ما هم «آنچه» بدون «که» به کار رفته است. @Virastyar مثال: ــ بیطار از آنچه در چشم چارپای می‌کند در دیده‌ی او کشید و کور شد. (گلستان سعدی) ــ شنیدم آنچه بیان کردی، لیکن به عقل خود رجوع کن. (کلیله و دمنه) ــ آنچه از زمانه بدل آن نتوان یافت علقه‌ی برادری است. (مرزبان‌نامه) ــ آنچه دی کاشته‌ای می‌کنی امروز درو/ طمع خوشه‌ی گندم مکن از دانه‌ی جو (ظهیر فاریابی) @Virastyar لینک پیوستن به گروه اخبار کتاب: https://telegram.me/joinchat/BjLTaT4omNN5Escn45fo3Q

دربارهٔ واژهٔ آنچه که برخی معتقدند پس از آنچه نیازی به استعمال که نیست و در متون معتبر فارسی نیز که همراه آنچه به کار نرفته‌است. در قدیم، حتی از استعمال را پس از آنچه پرهیز داشته‌اند و از استعمال که پس از آنچه، خواه به‌صورت آنچه که و خواه به‌صورت آنچه را که، باید پرهیز کرد. پاسخ: ۱. آنچه که دست‌کم از سدهٔ پنجم و آنچه را که دست‌کم از سدهٔ ششم، با بسامد بالا، در متن‌های معتبر فارسی به‌کار رفته‌است: آنچه که: قرن ۵: ای همه رادی و راستی و درستی / یافتی از روزگار آنچه که جستی (قطران، دیوان). قرن ۶: چون در تو دید آنچه که هرگز ندیده بود / زان صد یکی ز جملهٔ انسان روزگار (انوری، دیوان). قرن ۷: ما آنچه که بیشتر حرام باشد منع کرده‌ایم (مؤید خوارزمی، احیاء علوم‌الدین، ج ۲، ص ۳۰۰). قرن ۸: بیان شرح تغیّر منصور با فرزندان حسن‌بن حسن‌بن علی‌بن علی‌بن ابی‌طالب و شرح آنچه که با ایشان کرد (هندوشاه نخجوانی، تجارب‌السّلف، ص ۱۰۸). قرن ۹: مورخ باید که همچنان‌که فضایل و خیرات و عدل و احسان پادشاهی و بزرگی می‌نویسد از آنچه که معلوم او شده‌است، باید که مقابح و رذایل او مستور ندارد (حافظ ابرو، جغرافیای حافظ ابرو، ج ۱، ص ۸۷). قرن ۱۰: حاتم آن آب را نوشید و آنچه که خورده بود، همه هضم گردید (حاتم‌نامه، روایت دوم، ص ۱۰۶). قرن ۱۱: از تو طلب می‌کنم آنچه که با دیگری‌ست / نقد خزاین تو را، بردن همت مرا (زلالی، دیوان، ص ۸). قرن ۱۲: یسوع و شاگردان او رفتند به‌جانب دریا و ازپی او روان شدند جمع کثیری از جلیل و یهودیه، و از اروشلیم و از ادوم و از کنار اردن و کسانی که در اطراف صور و صیدا بودند، جمع کثیری که می‌شنیدند آنچه که او می‌کرد (مهدی استرآبادی، انجیل نادرشاهی، ص ۱۱۴). قرن ۱۳: حضرات جالسین آنچه که لازمهٔ احترام و اکرام بود در حق من به‌عمل آوردند (آخوندزاده، الفبای جدید و مکتوبات، ص ۸۱). قرن ۱۴: امیدوارم که در پیشگاه خدا و ملت همیشه روسفید بوده باشم و غیر از آنچه که می‌بینم و می‌دانم، چیزی بر خلاف آن نگفته باشم (دهخدا، مقالات دهخدا، ج ۲، ص ۲۸۹). آنچه را که: قرن ۶: مردمان دشمنان‌اند آنچه را که ندانند (ترجمهٔ نهج‌البلاغه، ج ۲، ص ۵۹۶). قرن ۷: هرکه بر برادر خود به درمی چیزی فروشد که اگر خود او خواستی به پنج دانگ خریدی، نصیحتی که در معاملت فرموده‌اند بگذاشته باشد، و برای برادر خود دوست نداشته باشد آنچه برای خود دوست دارد. و این برسبیل اجمال است. و اما تفصیل او در چهار کار است: آن‌که کالا را نستاید به چیزی که در او نیست؛ و از عیب‌ها و صفت‌های نهانی آن اصلا چیزی پوشیده ندارد؛ و از وزن و اندازهٔ آن چیزی نپوشد؛ و از بهای آن نپوشد آنچه را که اگر معامله‌کننده بداند از خریدن آن امتناع نماید (مؤید خوارزمی، احیاء علوم‌الدین، ج ۲، ص ۱۶۱). قرن ۱۰: آنچه را که دارید بگذارید و به تعلم و حفظ این سورت‌ها تقرب کنید به خدای‌تعالی (ابوالمحاسن جرجانی، تفسیر گازر، ج ۱۰، ص ۴۱۶). قرن ۱۲: ثرید… نان خوردکرده است که در آبگوشت ریخته، تناول نمایند و شامل است نیز نان خوردکرده و آنچه را که در دوغ و شیرینی‌ها و غیر آن کنند و بخورند (عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه، ص ۲۸۵). قرن ۱۳: ای سید، قبول کن آنچه را که جد تو به آن تو را ملقب ساخته‌است (تنکابنی، قصص‌العلما، ص ۵۲۷). قرن ۱۴: نمی‌توان گفت مردم آنچه را که تولید می‌کنند، تملک می‌نمایند … غالباً شخص مالک شیء نمی‌شود مگر به‌واسطهٔ کار (فروغی، اصول علم ثروت، ص ۱۹۶). ۲. فارسی‌زبانان برای تأکید بیشتر بر معنیِ آنچه، که را نیز به آن افزوده‌اند. ازاین‌رو، آنچه که درست است. پیکره‌های زبانیِ استفاده‌شده در این پژوهش: ۱. کتابخانهٔ دیجیتال نور ۲. پیکرهٔ گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به سرپرستی دکتر علی‌اشرف صادقی ۳. نرم‌افزار درج ۴، شرکت مهرارقام رایانه ۱۳۹۷/۰۶/۰۶ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh

«آندرلاین» یا «آندرسکور»؟ آندرلاین (underline): خطی که در زیر نویسه‌ها کشیده می‌شود و به آن «زیرخط» نیز می‌گویند: این آندرلاین / زیرخط است. کلید میانبر آندرلاین Ctrl + U است. آندرسکور (underscore): خطی کوتاه که در میان نویسه‌ها گذاشته می‌شود و در زیر خطِ زمینه می‌نشیند. مثلاً آنچه میان واژه‌های هشتگ گذاشته می‌شود آندرسکور است، نه آندرلاین: #املا_رسم‌الخط. کلید میانبر آندرسکور - + Shift است. #واژه‌شناسی #نشانه‌گذاری ۱‌۴۰‌۲‌/‌۰‌۷/‌۰‌۸ سید محمد بصام @Matnook_com instagram.com/matnook_com

🔍 آندرلاین و آندرسکور 🔹 «آندرلاین» خطِ معمولاً افقیِ زیرِ نویسه‌هاست. 🔹 «آندرسکور» یا «آندربار» نشانهٔ «_» است. 🗝 گاهی این دو را به‌جای همدیگر هم به‌کار می‌برند. @SadeNevisi