Хьикмат

Т1аьхьарчу хенахь даьржаш цхьа х1ума ду вайна йукъахь. Мел ч1ог1а хала хетахь а, и хьахо дезаш ду. Кегийра зударий хуьлу хоьттуш, мардега марнене хьажа ца йеза, шаьш ца хьовса мегий бохуш. Х1ара къамел деш йолу зуда (бомба замедленного действия) йу. Шар1ехь-м т1ехь дац, амма шар1ехь г1иллакх, къинхетам бу доккха дакъа лоцуш. Шар1ехь т1ехь дерг, доцург хьахо долийча-м хьан майра хьан да-нана долчу цу шиннах цхьаъ кхелхинехь а хьо ца йахийтича волу. Х1инца х1ун до вай? Х1ара санна долу къамелаш 1илма 1амочаьргара хезча кхин а халахета. Майрчунна накъост хилла, цуьнан цхьа аг1о лаьцна лела хьайна доьналла ца тоахь, нехан х1усамехь бохам ма хила. Х1усамехь барт, марзо латто деза зудчо. Магар ца магар аьлла, хадо ца деза массо х1ума. Бусалба динна т1ехьа х1уьттуш, шайгара феминизм ларйан 1емина цхьаболчу зударшна. Шайн доьзале ша саннарг кхьачча хуар ду массарна… Мардега, марнене 1уьйре, суьйре дика ца йича, цу шинан дог ца эцча, йаа х1ума йина, схьа ца кхайкхича. Хьо х1ун адам ду, дан? Адамалла мичахь йу?

Царна моьтту самукъа маларца, дег1ан лаамашна т1аьхьабевлла леларца ду, царна моьтту хьуна самукъа дуьненан даьхнийца ду, царна моьтту самукъа шайн хьолаца, дуьненчохь ваьлла леларца ду. Ткъа баккъалла долу ирс иза-м ша Кхоьллинчунна муьт1ахь хилар, Цо делчунна хастам беш хилар, дог дуьненах д1ахьовзийна, Аллах1е тевжина хилар ду. Аллах1 хьехаварца бен синтем хир ма бац. Масане хьолада ву ша цхьаъ висича шен сингаттамна дан х1ума доцуш. Деган парг1ато дуьненан анайисташца ца йустало… 📜Хьикмат

Со Нохчийчохь вина нанас дена, къуьйсучарна къийса, лоьхучарна леха, ас дитинчу кху дуьненал къена. Синмаршонал доккха хьал доцийла хууш, Цуьнца нийса нисдан, дарж доцийла хууш, Кху сайн махке болу маьрша безам хестош, Реза ву со лела, деса куьйгаш лестош. Лаам бу сан ишта, суо ма-варра виса, Чарташ дечу пхьеро лаам къобал би сан… Исмаил Хабаев

Вайн хьал ЛадогIа, вежарий, дуьненан балхе – Вайгара баланаш балхор бу тахна. Саьхьарло совйаьлла, йамартло тайна, Иблисан хьадалчаш меттах ма хьайна. Латта, хьан букъа тIехь кегар бу лаьтташ, Питано харцонца хьан кийра аьтта, ЦIе йоцу цамгарш а хьуна чу хьаьвдда, Къаьмнашна йукъара марзо дIахаьдда. Йамартхо кийча ву шен ваша вохка, Стешха верг реза ву шен сий а дохка. Ванах, и хIун ду-те хилларг ша вайна?! Вайн дайшна и саннарг цкъа а ца дайна. Эхь-бехк йа ийман а доцчара шайна, Зуламхо кIавина, гуш ду и вайна. Къуръанца къераниг дуй бууш байна. Дазонаш теддачийн эхарт ма дайна. Зорханаш Iехабеш даарш ду мерза, ЦIераш йу кхачанийн цхьа башха чаьмза. Сутралло садаьхьнарг, йуха хьо верза! ГIоле ду валар а вахарал аьхса. Муьлхачу сурсатех даар ду хьайниг? Бешахь, йа хесахь и кхиийна хьан? Стенах бо кхачанаш, таро а йуй ган? Даарех нанойн тхан хилла-кха гIан. Беркате дацой ду ламанца дебна, Хьайбанийн дохкана аренца кхиъна, Куьйгаца къахьегнарг марзонца диъна, Эзарнаш шерашкахь схьадеънарг дайна. Iаьмаркан, Европан деха куьг кхаьчна Африке, Къудусе, Юккъерчу Азе. «Доладеш», цаьршимма мехкаш дIалецна. Ца оьшу, ма гIерта шу тхан Кавказе. Сан мохк, ахь гина-кха хийлазза тIемаш, ГIезалойн, ГIалмакхойн, гаурийн герзаш. Даймахка уьш гIертарх, нохчий ца боьхна, Ойлайарх ца кхета, муха сатоьхна? Гуш воцчу мостагIчун ун схьа ма кхаьчна, Чипсаш а, хрустяшкаш, ролтон а, лайс. Пепси, Мохито, шун Iаьржа и кола – Дерриге дIовш ду и, тхуна аш оьхьна. Интернет-машано беркат дIадаьхьна, Шеца цо эхь-бехк а, тешам дIабаьхьна. ЦIарматниг, сийсазниг, боьханиг эрча, Хьан баьрчехь куьзганахь эвхьаза керча. Цхьамма, ша «Блогер» ю, боху, – схьаверза! Важа-м «Троллить» деш хьуна тIекъерза. «Лайкаш ло… репост йе!..» – гIерта тIеверзо. «Тоделла» гIуллакх, хьо оза дац терза. «ЛадогIа цкъа соьга, хьекъале корта!..» – Шайхис шен хеннахь и аьлла ду тхоьга. Ма-хуьллу дайн гlиллакх лардан хьо гIорта, Ойлайан кхеле ас дIаделла хьоьга ... Хатуев Жабраил, Бешал-Ирзе. 14. 09. 2025

Абу Х1урайрат вара (Дела реза хуьлийла цунна) шена ара вала дагадеача, шен ненан не1аре х1уттий, «Х1ай сан нана, Аллах1ера маршо, къинхетам, беркат хуьлийла хьуна» олуш. Нанас олура: «Хьуна а хуьлийла Аллах1ера маршо, къинхетам, беркат». Т1аккха цо олура: «Дала къинхетам бойла хьох, жима волуш ахь со кхиа ма-варра». Т1аккха нанас олура: «Дала къинхетам бойла хьох, воккха хилча хьо соьца дика ма-хиллара»…

Мухаддис Хаммад аль-Ансари: ما أظن أن طالب علم في الدنيا يستغني عن الذهاب إلى مصر Я не думаю, что требующий знания в этой дунье сможет обойтись без поездки в Миср.

📌Мужчины прошлого не продавали лошадь, на которой ездила их жена — они закалывали её, чтобы ни один чужой мужчина не занял место, где сидела она. Когда женщину хоронили, её близкие родственники стояли у края могилы, окружая её, чтобы никто посторонний не приблизился. Так проявлялась их ревность и забота о женщине — даже после её смерти, когда она уже была укрыта саваном. Разве живая женщина не заслуживает ещё большей защиты, уважения и ревности?

Имам Аш-ШафиIий (да смилуется над ним АллахІ) сказал: وليس من العصبية أن يحب الرجل قومه والعصبية المحضة أن يبغض الرجل؛ لأنه من بني فلان فإذا أظهرها ودعا إليها وتألف عليها فمردود. Любовь человека к своему народу не является проявлением национализма. Истинный же национализм - это когда человек ненавидит другого лишь за то, что тот принадлежит к такому-то роду. Если же он проявляет это чувство, призывает к нему и объединяет вокруг него людей, то это отвергаемо. Источник: «Мухтасар аль Музани», стр. 460

Имам аш-Шафии говорит: «Самый тяжелый для меня из моих братьев тот, кто утруждает себя для меня, и я утруждаюсь для него, а самый дорогой для меня из моих братьев тот, с которым я бываю так, как я бываю будучи с самим собой». شرح الكافية الشافية

Все мы наслышаны о мифе про Цезаря — о том, как он мог делать несколько дел одновременно, но про своих мы, к сожалению, не знаем. В биографии Абу аль-Хасана Iали ибн Ахмада ибн Мухьаммада ибн аль-Хасана аль-Устарабади в книге «История Самарканда» автора ан-Насафи говорится, что он обычно писал книгу почти весь день, при этом вслух читал Коран, и ни одно из этих занятий не мешало другому". Аль-Фасий в биографии Шамс ад-Дина Мухаммад ибн ИсмаIиль ибн Юсуф аль-Халяби сказал: «Иногда бывало так, что он читал один отрывок из Корана, в то время как ему читали другой отрывок, и при этом он ещё писал что-то другое. И он не ошибался ни в том, что читал, ни в том, что писал, и в исправлениях так,что ничего из этого от него не ускользало, как до меня дошло".

Лукман - Аят 11 هَٰذَا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِي مَاذَا خَلَقَ الَّذِينَ مِن دُونِهِ بَلِ الظَّالِمُونَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ Хlара Аллахlан кхоллар ду. ХIинца аш Суна гайтал‚ хIун кхоьллина Иза воцчо. ХIаъ‚ зуламхой билгалчу тилар чохь бу-кх!

Д1абаханчу дикачу нахах цхьамма аьлла: Тхо 1илма маьждигашчохь 1амош дара, цул т1аьхьа хьуьжарш схьайиллира - беркат д1аделира, г1анташ дехкира - эхь-бехк д1аделира, дипломаш йукъадехира - ихлас (Аллах1ан дуьхьа хилар) д1аделира…