တောင်ပေါ်ပေသီး

စစ်ရှုံးနေသော အေအေ ရခီး အကြမ်းဖက် သူပုန်တို့ ဂျီနီဗာ သဘောတူညီချက် ဖြစ်သော စစ်သုံ့ပန်း POW များကို မသတ်ရ ဟူသော စစ်သုံပန်း အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ကာ စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျုးလွန် ---- တပ်မတော် ကလေကြောင်း ဗုံးကြဲမှု ကြောင့် အေအေ အကြမ်းဖက် သူပုန် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းများ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများရှိခဲ့သည့်အတွက် တပ်မတော်သား စစ်သုံ့ပန်း အရာအချို့ မှာ အေအေ အကြမ်းဖက် သူပုန်တို့၏ လက်စားချေ ကွပ်မျက်မှု ခံခဲ့ရကြောင်း သိရသည်၊ ---- ကွပ်မျက်မှု ပထမအသုတ် အတည်ပြုစာရင်း ---- ဗိုလ်မှူးကြီး ဝေဖြိုးကျော်၊ ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်နောင်ဝင်း၊ ဗိုလ်မှူး စိုးသူ၊ ဗိုလ်မှူး အောင်ကိုငြိမ်း၊ ဗိုလ်မှူး ဇာနည်ငြိမ်းချမ်း (ခ) ဇော်ရဲရှိန်း၊ ဗိုလ်ကြီး မိုးကျော်ကျော်ရှိန်၊ ဗက စိုးအောင်လင်းထွန်း၊ ဗက ရဲဝင့်အောင်၊ ဗက မင်းခန့်၊ ဗကရွှေသွေး၊ ဗကဟိန်းမင်းထက်၊ ဗကနေလင်းထိုက် -------- ဒုတိယအသုတ် အတည်ပြု စာရင်း --------- ဗိုလ်မှူးကြီး နေလင်းအောင်၊ ဗိုလ်မှူး မင်းသူ၊ ဗိုလ်ကြီး နေလင်းကျော်၊ ဗိုလ်ကြီး အောင်မျိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ကြီး အောင်ခင်ဇော်၊ ဗိုလ်ကြီး အောင်ကျော်ဉာဏ်၊ ဗိုလ်ကြီး ကျော်ကျော်လင်း၊ ဗိုလ်ကြီး ကျော်မျိုးထက်၊ ဗိုလ်ကြီး ကျော်စွာဟိန်း၊ ဗိုလ်ကြီး သက်ဝေဇင်၊ ဗိုလ်ကြီး ထွန်းဖိုး၊ ဗိုလ်ကြီး ထက်ဝေအောင်၊ ဗိုလ်ကြီး ရဲကိုဦး မှတ်ချက်။ အထက်ပါစာရင်းသည် ရုပ်အလောင်းသာတွေ့ရပြီး နာမည်မသိရသေးသူများ၊ အောက်ခြေတပ်သားများနှင့် ရဲအရာရှိများ မပါဝင်သေးသည့် အရာရှိပိုင်း သီးသန့်စာရင်းသာဖြစ်ကြောင်း သိရှိသည်။ မှန်ကန်မှုရှိ မရှိ သက်ဆိုင်ရာ ကွပ်ကဲမှုအလိုက် ဖြေရှင်းသင့်ပါသည်။ ----- တောင်ပေါ်ပေသီး #TPPT

အင်းလေးကန် ဖောင်တော်ဦး ဘုရားပွဲတွင် အများပြည်သူများ စည်ကားစွာ ပျော်ရွှင်စွာ လာရောက် လည်ပတ် ဘုရားဖူး ကြမည်ကို မလိုလား မရှုစိမ့်သော ဖာစု တပည့် နီပေါပိန်းပိတ် များမှ အင်းလေးကန်အတွင်း ဖောင်တော်ဦးဘုရားပွဲ ကာလအတွင်း အခြားတိုင်းရင်းသား ဝတ်စုံ မဝတ်ဆင်ရန် တားမြစ်သည် ဆိုသော အခြေအမြစ်မရှိသော စာအတု ကို လိုင်းပေါ်တွင် ရည်ရွယ်ချက် ရှိရှိ ဖြန့်ဝေ ကာ အင်းသား များ နှင့် အခြား တိုင်းရင်းသား များ ပြသနာဖြစ်စေရန် နှင့် ဖောင်တော်ဦး ဘုရားပွဲ မစည်ကားစေရန် ရည်ရွယ်ချက် ရှိရှိ လုပ်ဆောင် နေပါသည်၊ အင်းလေးကန် နှင့် အနီးအနားဝန်းကျင် တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးပေါင်းစုံ နှင့် ဘုရားဖူး လာကြမည့် ပြည်သူအပေါင်း ဖာစု တပည့် ဖာကျ၊ ဖာဆန်သော နီပေါပိန်းပိတ် ဖာအပေါင်း တို့၏ ကောလဟဠ ကို လုံးဝ မယုံကြည်ကြရန် ဖြေရှင်းအပ်ပါသည်။ တောင်ပေါ်ပေသီး #TPPT

ဒေါ်လာ နှစ်သန်း၊ ကျပ် သိန်း ကိုးသောင်း လိမ်လည်မှုကြီး —- ရန်ကုန်မြို့ မှ မိန်းမလည်သိန်းကြွယ် ခရိုနီ သူဌေးမ အမည်ခံ လူလိမ်မ တစ်ဦး မှ ရန်ကုန်မြို့ မှ အိမ်ခြံမြေ၊ အိမ်ယာ ဖော်ဆောင်ပြီး ချမ်းသာလာကာ နာမည်ကြီး နေသော လူရည်လည် ခရိုနီ သူဌေး နှစ်ဦး ကို ၎င်း မပိုင်သော ၉ မိုင် ဝန်းကျင်ရှိ ဧက ခြံကျယ်ကြီး ကို အစစ်ကဲ့သို့ ခွဲမရသော ပိုင်ဆိုင်မှု အထောက်အထားများ ပြုလုပ်ကာ ၎င်း ပိုင်ပါသည်ဟု လိမ်လည် ရောင်းချခဲ့သောကြောင့် စရံငွေ ကျပ် သိန်း ကိုးသောင်း ချသည့် နေ့တွင် ညီမျှသော ဒေါ်လာ ၂ သန်း ကို ငွေလွှဲ မှောင်ခိုမှ တစ်ဆင့် ထိုင်းသို့ ငွေလွှဲပြီး ၎င်း ဆယ်နှစ်ဗီဇာ ရရှိထားသော ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်သွား သောကြောင့် ဂျင်ပေါ်ကထုံး လူလည် ခရိုနီကြီး ၂ ဦး မှာ မအိပ်နိုင် မစားနိုင် တနုံ့နုံ့ ခံစား သွေးတက် ဆေးရုံရောက်သွားကြောင်း အတွင်းသတင်း ကြားသိရ တောင်ပေါ်ပေသီး #TPPT

ဖော်ကောင် ပန်ဆယ်လို — မနေ့က NUG အစည်းအဝေးကို ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်နိုင်ရန် အတွက် တည်နေရာ မပည အတိအကျ ပေးခဲ့သူ မှာ အမေရိက မှ နေ၍ ၎င်း အစည်းအဝေး ကို အွန်လိုင်း မှ တက်ရောက်ခဲ့သော ပန်ဆယ်လို ဖြစ်နိုင်သည် ဟု အတွင်းသိ များက ပြောပါသည် အစည်းအဝေး ကို အွန်လိုင်းမှ တက်ရောက်သူ ပန်ဆယ်လို မှ ဤနေရာ မည်သည့်နေရာ ဖြစ်သလဲ ဟု တည်နေရာ မေးမြန်းခြင်းကို ပြန်လည် ဖြေကြားပြီး နာရီဝက် - ၄၅ မိနစ် အကြာတွင် ဗုံးကြဲခံရခြင်း ဖြစ်သည် ဟု ဆိုပါသည်၊ တောင်ပေါ်ပေသီး #TPPT

#Breaking_News ခေါကြီး သေပြီ ကရင်ပြည်နယ် နှင့် ထိုင်းနယ်စပ် တွင် တည်ရှိသော NUG ယာယီ စစ်ဌာနချုပ် ခေါ် ခွက်ခေါက် သူတောင်းစားဂိုဏ်း ဌာနချုပ်ကို ခေါင်းဆောင်ပိုင်း အစည်းအဝေး လုပ်နေချိန် တပ်မတော် (လေ) မှ တိတိကျကျ ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့သောကြောင့် ဘိန်းစား ခေါကြီး မင်းကိုနိုင် အပါအဝင် NUG ခေါင်းဆောင်ပိုင်း များစွာ သေဆုံးဟု ကနဦး သတင်းရရှိ တောင်ပေါ်ပေသီး #TPPT

ပြည်သူ့အချစ်တော် အောင်ဇဗ္ဗူ စံပြ စစ်မှုထမ်းရန် အဆိုတင်သွင်းပါသည် ငိ ငိ ငိ 😅 တောင်ပေါ်ပေသီး #TPPT

ဒီလို ကလေးကလားတွေ မလုပ်ရင် ဒို့အယ်ဘ မဟုတ် ဒီလိုလုပ်မှ ဒို့အဘ ဟုတ် 😬 ထိုင်နေရင် အကောင်း၊ ထသွားမှ ကျိုးမှန်းသိ မဟုတ်တာတွေ ရေးတယ်ဆိုပြီး ညလက်ခ်လစ်စ်သွားထည့်တော့မှ အနာပေါ် ဒုတ်ကျတယ် ယူဆကြမှာ ဆိုတာ မသိတာလား၊ နားမလည်တာလား၊ ဘယ်သူ မြှောက်ပေးပြီး တွန်းပို့နေသလဲ မေးစရာ တိုင်းမ် က ဂျာနယ်လစ် က ဒီလို ဖြစ်မယ်၊ ဘလက်ခ်လစ်စ် အသွင်းခံရမယ် သိပြီးသား၊ အဲ့လို လုပ်အောင် တမင် ဆွပြီး နာမည်ဖျက်ချင်တာ၊ ဒီကလဲ သူ့ ထောင်ခြောက်ထဲ တည့်တည့်ပဲ ဝင်တာပဲ ခုလောက်ဆို အဲ့ကောင် ပါတီပေး အောင်ပွဲခံ နေပြီ၊ ပူလစ်ဇာ ဆု တောင် ရသွားမလား မသိ? တောင်ပေါ်ပေသီး #TPPT

(၅၂) ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ လျှော့ချရေးကို နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိမည့် အခြေအနေအဖြစ် တင်ပြနေပြီး နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအား ဆွေးနွေးပွဲစားပွဲသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန် မက်လုံးများ ပေးနေသည်။ ရိုဟင်ဂျာများကို ပြန်လည်လက်ခံရေးဆိုင်ရာ ယခင် နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူညီချက်သည် ဥပဒေကြောင်းအရ စိန်ခေါ်မှုများကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်းအပေါ် မူတည်နေသည်ဟု သူက ပြောသည်။ သို့မဟုတ်ပါက "ကျနော်တို့ ဖြေရှင်းဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။" ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးနိုင်ခြေသည် "သူမအပေါ် မူတည်ပါတယ်" ဟု သူက ပြောသော်လည်း "ကျနော်တို့ဘက်က ပြန်လည်စဉ်းစားဖို့ အကြောင်းရင်းများ ပေါ်ပေါက်လာပါက" ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်ဟု သွယ်ဝိုက်ပြောဆိုခဲ့သည်။ (၅၃) ထိုကမ်းလှမ်းမှုများ၏ အောက်တွင် တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုအပေါ် တည်ရှိနေသော ပူပန်မှုများ ရှိနေပြီး ယင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံး အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် ဗီဇကို ပြန်လည်နိုးထစေသည်။ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည်လည်း မည်သည့် ဖြေလျှော့မှုမှမဆို သီးခြားအကျိုးအမြက် ရရှိမည်ဖြစ်သည် - သူနှင့် သူ၏ သားသမီးများသည် သူတို့၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကြောင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပစ်မှတ်ထားခြင်းကို ခံထားရသည်။ "ကျနော် အမေရိကန်အစိုးရကို [ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများကို] ဘက်လိုက်မှုမရှိဘဲ ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်" ဟု သူက ပြောသည်။ (၅၄) ထိုတောင်းဆိုချက်များသည် တန်ဖိုးထားမှုအပေါ် အခြေခံသည့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒဖြင့် အုပ်ချုပ်သော ခေတ်ကာလတွင် ပျက်စီးသွားလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။ ယနေ့တွင်မူ ၎င်းတို့သည် ဈေးကွက်တစ်ခုကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ "နားလည်ရမယ့် အဓိကအချက်ကတော့ စစ်တပ်နဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံသည်ဖြစ်စေ၊ မထိတွေ့သည် ဖြစ်စေ သူတို့ရဲ့ ပြုမူဆောင်ရွက်မှုတွေဟာ ပြောင်းလဲသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး" ဟု မာစီရယ် က ပြောသည်။ "ဒါပေမဲ့ သီးခြားခွဲထွက်ထားခြင်းကလည်း အကန့်အသတ် ရှိတဲ့ တန်ဖိုးပဲ ရှိပါတယ်။" (၅၅) ကမ္ဘာ့အားကြီးနိုင်ငံများသည် မဟာဗျူဟာမြောက် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ဒီမိုကရေစီ စံနှုန်းများနှင့် ချိန်ဆနေကြစဉ် မြန်မာပြည်သူများသည် ဆိုးရွားသော အကျပ်အတည်း အတွင်း ပိတ်မိနေကြရသည် - မသိမ်းပိုက်နိုင်သော အာဏာရှင်၊ အနိုင်မရနိုင်သော တော်လှန်ရေးနှင့် အခြေအနေကို ပြောင်းလဲရန် တွန့်ဆုတ်နေသော နိုင်ငံခြားမြို့တော်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာမှာ မီးလောင်ကျွမ်းနေရုံမျှမကဘဲ တည်ဆောက်သူ မည်သူမျှ မရှိဘဲ ပလေယာတိုင်းက မီးတောက်များကို လောင်စာ ထည့်ပေးနေကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ တောင်ပေါ်ပေသီး #TPPT မူရင်းရင်းမြစ် - https://time.com/article/2026/09/23/myanmar-president-interview-Min-Aung-Hlaing/

(၄၇) ထိခိုက်ခံရသူများမှာ တရုတ်ကုန်သည်များသာ မဟုတ်ပေ၊ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ကုန်သွယ်မှု စုစုပေါင်း ထက်ဝက်ခန့် လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ထိုကျဆင်းမှုသည် အစိုးရအပေါ်သာမက NUG အပေါ်ပါ စိတ္တဇဖြစ်မှုကို တိုးပွားစေပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်အပေါ် ကံကြမ္မာအပေါ် ပုံချသော သဘောထားများ ပိုမိုကြီးထွားလာခဲ့သည်။ "PDF တွေဟာ ဂိုဏ်းစတားတွေပါပဲ" ဟု မန္တလေးမှ ကလေးနှစ်ဦး၏ အဖေတစ်ဦးက ပြောသည်။ "အခုဆိုရင် အစိုးရရော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကိုပါ ပိုက်ဆံပေးရပါတယ်။ တိုက်ပွဲတွေကို ရပ်တန့်သင့်ပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီက အကောင်းဆုံးပါ၊ ဒါပေမဲ့ တည်ငြိမ်ရေးက စစ်ပွဲထက် ပိုကောင်းပါတယ်။" (၄၈) သို့သော် ယင်းသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေမည်ဖြစ်သော ပဋိပက္ခတစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်၏ ထောက်ခံမှုကို ပျောက်ကွယ်သွားသော်လည်း NUG သည် အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် သယံဇာတ ထုတ်ယူခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် သီးခြား ရန်ပုံငွေရှာဖွေနိုင်ရန် လုံလောက်သော နယ်မြေကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ယင်းက ပိုမိုပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်လေလေ၊ မင်းအောင်လှိုင်က သာမန်ပြည်သူများအပေါ် ဖိနှိပ်မှု ပိုမိုတင်းကျပ်လေလေဖြစ်သည်။ TIME သည် မန္တလေးအနီး လမ်းဘေးတွင် အိပ်ပျော် နေသော ၅ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ရသည်၊ သူမ၏ အဖေမှာ အဓမ္မ စစ်မှုထမ်းရန် ခေါ်ဆောင်ခြင်း ခခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရန်ကုန်၏ အထက်တန်းစားများသည် စစ်မှုထမ်းခြင်းမှ ရှောင်လွှဲရန် လစဉ် အကြေးငွေများ ပေးဆောင်နေကြရပြီး အရာရှိများ၏ အိတ်ကပ်များကို ပြည့်စေသည်။ (၄၉) သို့သော် ဒီလူမှုရေး ကွာဟချက်ကို ကျော်လွန်၍ ကြီးမားသော ရလာဒ်မှာ ဦးမင်းအောင်လှိုင်အပေါ် မုန်းတီးမှုဖြစ်သည် - သူ၏ အမည်ကို ရေရွတ်လိုက်ရုံမျှဖြင့် ပြက်ရယ်ပြုခြင်း၊ ခေါင်းခါခြင်း သို့မဟုတ် ကွမ်းသွေးများ ထွေးထုတ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်သည်။ (၅၀) နိုင်ငံပြင်ပတွင်မူ ပြည်သူများက ပိုမိုပွင့်လင်းကြသည်။ "သူက လူပြက်တစ်ဦးပါပဲ" ဟု အထုပ္ပတ္တိရေးသူ မွန်မွန်မြတ် က ပြောသည်။ သူသည် "မြန်မာ့စစ်အာဏာရှင် အားလုံးအနက် အဆိုးဆုံးပါပဲ" ဟု ထင်ရှားသော သံဃာတော်နှင့် လှုပ်ရှားသူ ဦးဂမ္ဘီရ က ပြောသည်။ "ပြည်သူတွေဟာ သူ့ကို ရွံရှာကြပါတယ်" ဟု သတင်းထောက် အောင်ဇော် က ပြောသည်။ (၅၁) တရုတ် သို့မဟုတ် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့မှ အာဏာရှင်စနစ်များနှင့် မတူဘဲ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော စီးပွားရေးမျှော်မှန်းချက်ကို မပေးစွမ်းနိုင်ပေ။ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် "အခြေခံ ကုန်ကြမ်းထုတ်လုပ်မှုမှ ကုန်ချောထုတ်လုပ်မှုသို့ ကူးပြောင်းရေး" အကြောင်း မရေမရာ ပြောဆိုသည်။ သို့သော် သူ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဂျီဒီပီ (GDP) သည် ၁၃% ကျဆင်းခဲ့ပြီး၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှုသည် နှစ်ဆနီးပါး တိုးတက်လာခဲ့ကာ၊ ကျပ်ငွေတန်ဖိုးသည် ၆၀% အားနည်းသွားခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံခြား တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ၉၀% ကျဆင်းခဲ့ကာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုမှာ ပျှမ်းမျှ ၂၀% ရှိခဲ့သည်။ "ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ အာရုံစိုက်မှု မရှိပါဘူး၊ ဒါက သူတို့ကို တကယ်ပဲ ခွဲခြားထားတာပါ" ဟု တာနယ်လ် က ပြောသည်။ "စီးပွားရေးအတွက် ထိန်းချုပ်မှုဆိုင်ရာ ယာဉ်တစ်စီးအဖြစ်မှလွဲလို့ ဘာမျှော်မှန်းချက်မျှ မရှိပါဘူး။" (ဆက်ရန်)

(၄၁) သို့သော် ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ နောက်ဆုံး ကယ်တင်ရှင် မှာ ပေကျင်းမှ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ပေကျင်းသည် သူ၏ အာဏာသိမ်းမှုကို စတင်ကတည်းက ဒေါသထွက်ခဲ့ပြီး သမ္မတ ရှီကျင်းပိန် နှင့် တွေ့ဆုံရန် စောစီးစွာ တောင်းဆိုမှုများကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ သိက္ခာဆယ်ရန်အတွက် မင်းအောင်လှိုင်သည် မော်စကိုသို့ ပျံသန်းခဲ့သည်။ "ကျနော်တို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေကြောင့် အကျပ်အတည်းတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတိုင်း ရုရှားဟာ ကျနော်တို့ကို အမြဲတမ်း ထောက်ခံခဲ့ပါတယ်" ဟု သူက ပြောသည်။ (၄၂) သို့သော် အာရှ၏ စူပါပါဝါသည် ၎င်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်နေသော နယ်စပ်တွင် အသစ်ပေါ်ပေါက်လာသော အာဏာရှင်ကြောင့် အရှက်ကွဲခံမည်မဟုတ်ပေ၊ အထူးသဖြင့် စစ်ကောင်စီနှင့် ဆက်စပ်နေသော ငွေလိမ်သမားများသည် တရုတ်နိုင်ငံသား သန်းပေါင်းများစွာကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း လိမ်လည်နေချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပေကျင်းသည် တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များကို လက်နက်များ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ (၄၃) ထိတ်လန့်သွားသော မင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်နှင့် အပြည့်အဝ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ကူးပြောင်းခဲ့ပြီး ငွေလိမ်လုပ်ငန်း ခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့်အပြင် အဆင့်နိမ့် ငွေလိမ်သမား သောင်းပေါင်းများစွာကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပေကျင်းသည် သတိထားသော ဆက်ဆံရေးသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား ပေကျင်းသို့ ကြိုဆိုခဲ့ကာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပြုလုပ်ရန် ဖိအားပေးခဲ့ပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည် - ယင်းတို့အားလုံးသည် သူအနေဖြင့် တရုတ်၏ စီးပွားရေးပိုင်ဆိုင်မှုများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများကို ထိန်းချုပ်ရန်ဟူသော တင်းကျပ်သော အခြေအနေများအောက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ (၄၄) "တိုင်းရင်းသား နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ဖြေရှင်းရာမှာ ကျနော်တို့ တစ်စုံတစ်ရာ အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့ပါတယ်" ဟု ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။ "အချို့သော ကိစ္ဆတွေကိုတော့ ဆက်လက် ညှိနှိုင်းနေတုန်းပါပဲ။" (၄၅) မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရုတ်အပေါ် အချိုးမညီသော မှီခိုမှုသည် မန္တလေး၏ ကျောက်စိမ်းဈေးတွင် ပွင့်လင်းစွာ တောက်ပနေသည်။ နံနက်တိုင်း တက်တူးများ အပြည့်ထိုးထားသော မြန်မာကုန်သည်များသည် ပဋိပက္ခဇုန်မှ ရရှိသော ကျောက်တုံးများကို ခေါက်စားပွဲများပေါ်တွင် တင်ထားကြပြီး တရုတ်ကုန်သည်များက ဓာတ်မီးများဖြင့် စစ်ဆေးကြသည်။ ကျောက်စိမ်းကို ဖြတ်တောက်ပြီး အချောကိုင်ပြီးသည်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ဝယ်ယူသူများထံ အများအားဖြင့် TikTok နှင့် RedNote တို့မှတစ်ဆင့် ရောင်းချကြသည်။ (၄၆) လွန်ခဲ့သော သုံးနှစ်က ယူနန်ပြည်နယ်မှ ဒီနေရာသို့ ရောက်ရှိလာသူ မေမေ က သူမသည် အွန်လိုင်းမှ ကျောက်စိမ်းရောင်းချခြင်းဖြင့် နှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅၀,၀၀၀ ရရှိသည်ဟု ပြောသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲသည် ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းများကို ပျက်စီးစေခဲ့ပြီး ကုန်သွယ်မှု ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ "တရုတ်လူမျိုးတွေမှာ ပိုက်ဆံအများကြီး မရှိတော့ပါဘူး" ဟု သူမက ပြောသည်။ "ပြီးတော့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဒီကို ကျောက်စိမ်း သယ်ဆောင်ရတာ ခက်ခဲပါတယ်။" (ဆက်ရန်)

(၃၆) ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား အာဏာသိမ်းရန် အမှန်တကယ် တွန်းအားပေးခဲ့သည့်အချက်မှာ မဖွံ့ဖြိုးသေးသော ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများတွင် အရာရှိများအကြား ဆွေးနွေးမှုများကို လွှမ်းမိုးထားခဲ့သည်။ "ကျနော်တို့ ဒါကို အများကြီး ပြောဆိုခဲ့ကြပါတယ်" ဟု ရက်ပေါင်း ၆၅၀ ကြာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသော တာနယ်လ် က ပြောသည်။ "စစ်တပ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဟာ အခုလိုမျိုး ဖြေလျှော့မှုတွေကို မလိုချင်ခဲ့တာ သေချာပါတယ်။" (၃၇) အာဏာသိမ်းမှုကို စနစ်တစ်ခု ထိန်းချုပ်မှု ပျောက်ဆုံးသွားခြင်းဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် အကောင်းဆုံး နားလည်နိုင်သည်။ ပေါက်ကြားသွားသော ၂၀၀၄ စစ်တပ် မှတ်တမ်းတစ်ခုအရ စစ်ကောင်စီသည် တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ လွတ်လပ်မှုကို အသုံးချ၍ အနောက်နိုင်ငံများ၏ ကုန်သွယ်ရေး၊ အကူအညီနှင့် သံတမန်ရေးရာ တရားဝင်မှုကို ရရှိရန် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ပြည်သူများ၏ "ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်" အပေါ် ပြင်းထန်သော သစ္စာစောင့်သိမှုကို မှားယွင်းစွာ တွက်ဆခဲ့ကြပြီး သူမ၏ လူကြိုက်များမှုသည် စစ်တပ်၏ အကြွင်းမဲ့အာဏာနှင့် အခြေခံအားဖြင့် မကိုက်ညီကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ သတ္တုတူးဖော်ရေး၊ ကျောက်သံပတ္တမြား၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေ လုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ပြန့်သော စီးပွားရေး အကျိုးအမြက်များ ရှိသည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများသည် ထိုစီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ (၃၈) ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းချိန်၌ မင်းအောင်လှိုင်သည် မဖြစ်မနေ အငြိမ်းစားယူရမည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်ဆိုသည်မှာလည်း မှန်ကန်သည်။ ဒေသတွင်း သံတမန်တစ်ဦးကလည်း ထရမ့်သည် မြန်မာနိုင်ငံ မဲပေးပွဲမတိုင်မီ ငါးရက်အလိုတွင် သူကိုယ်တိုင် ရွေးကောက်ပွဲ ရှုံးနိမ့်မှုအပေါ် မဲမသမာမှုဆိုင်ရာ တိုင်ကြားချက်များကို ပုံမှန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပုံကို ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ဗိုလ်ချုပ်များသည် လွန်ခဲ့သော ခုနှစ်နှစ်က အာဏာသိမ်းခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြမှုများနှင့် ပြည်တွင်း မတည်ငြိမ်မှုများရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် မကျေမနပ်ဖြင့် လက်ခံခဲ့ကြသည်။ (၃၉) သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိန်ခေါ်နေသော ဂျင်ဇီး (Gen Z) မျိုးဆက်သည် အလျှော့ပေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ သန်းပေါင်းများစွာသော ပြည်သူများသည် တစ်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အထွေထွေသပိတ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး ဆရာဝန်များနှင့် ဆရာ၊ ဆရာမများက အလုပ်မှ ထွက်ခွာခဲ့ကြကာ လူငယ်များသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ကို ဖွဲ့စည်း၍ ကျေးလက်နယ်စပ်ဒေသများမှ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်မှုကို မြို့ပြစခန်းများသို့ ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်။ စစ်တပ်က တရားဥပဒေမဲ့ သတ်ဖြတ်မှုများ၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖမ်းဆီးမှုများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ သုံးဖွဲ့က နိုင်ငံ၏ မြောက်အရှေ့ပိုင်းတွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့ပြီး စစ်တပ်စခန်း ၂၀၀ ကျော်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ လေ့လာဆန်းစစ်သူများက စစ်ကောင်စီ ပြိုကွဲမည်ဟု ဗြောင်ကျကျ ခန့်မှန်းခဲ့ကြပြီး စစ်တပ်အတွင်း ပုန်ကန်မှုဆိုင်ရာ သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ (၄၀) ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ထိရောက်မှုဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ သူသည် မကျေနပ်သော ထိပ်ပိုင်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်များကို ရှင်းလင်းခဲ့ပြီး လူငယ်များအား စစ်မှုထမ်းရန် ဖိအားပေးခဲ့ကာ ကျေးရွာများကို မီးရှို့ခြင်းနှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဇုန်များကို အဆင့်မြှင့်ခြင်းဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအား အစားအစာ၊ ရန်ပုံငွေ၊ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် တပ်သားသစ်များမှ ဖြတ်တောက်သည့် ဖျက်ဆီးရေး "ဖြတ်လေးဖြတ်" မဟာဗျူဟာကို စတင်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ဗော့ကာ တာ့ခ် က အဆိုပါ စုပေါင်းပြစ်ဒဏ်ပေးမှုသည် "လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ဖြစ်စေနိုင်သည်" ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ (ဆက်ရန်)

(၃၁) "ကျနော်တို့ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်က ဘင်္ဂါလီတွေအပေါ် ဘာမှ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး" ဟု သူက ပြောသည်။ "ကျနော်တို့ရဲ့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေဟာ ကျနော်တို့နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ဖို့အတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ရဲ့ အသိတရားဟာ အပြည့်အဝ ရှင်းလင်းပါတယ်။" (၃၂) ဦးမင်းအောင်လှိုင်တွင် မမျှော်လင့်ထားသော မဟာမိတ်တစ်ဦးရှိခဲ့သည် - နိုဘယ်ဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဖြစ်ပြီး သူမသည် ဟိဂ် (The Hague) တရားရုံးတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည့် အံ့အားသင့်ဖွယ် ခြေလှမ်းကို လှမ်းခဲ့ကာ တရားသူကြီးအဖွဲ့အား "ဒီရှုပ်ထွေးတဲ့ အခြေအနေနဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်" တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းသည် အံ့အားသင့်ခဲ့ရပြီး သူမ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု အများအပြားကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ "သူမဟာ အခြေအနေကို မပျက်စီးစေဖို့ အပြင်းအထန် ကြိုးစားနေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်" ဟု ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားသူဟောင်းနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အထုပ္ပတ္တိရေးသူ မွန်မွန်မြတ် က ပြောသည်။ (၃၃) သို့သော် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ လုပ်ဆောင်ချက် သည် စစ်တပ်၏ ပြစ်မှုများကို စစ်တရားရုံးများသို့ တင်ပို့နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာစစ်တပ် ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များကိုလည်း ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။ "ဒါဟာ မှားယွင်းတဲ့ မဟာဗျူဟာဖြစ်ပါတယ်" ဟု ကျောင်းသားလှုပ်ရှားသူဟောင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် ဧရာဝတီ မဂ္ဂဇင်းကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ အောင်ဇော် က ပြောသည်။ "သူမဟာ ဟိဂ်မှာ အစိုးရကို ကာကွယ်ပေးနေတယ်လို့ မြင်ကြပေမဲ့ စစ်တပ်ကလည်း မကျေနပ်ခဲ့ပါဘူး။" (၃၄) ထိုရန်လိုမှုသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် NLD က အပြတ်အသတ် ထပ်မံအနိုင်ရရှိခဲ့သောအခါ ပေါက်ကွဲသွားခဲ့သည်။ ကာတာစင်တာ (Carter Center) က လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သော မဲရုံများ၏ ၉၅% တွင် လုပ်ငန်းစဉ်ကို "အလွန်ကောင်းမွန်သည်" သို့မဟုတ် "သင့်တော်သည်" ဟု အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ကြီးမားသော မဲမသမာမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲကာ ယင်းကို "ဒီမိုကရေစီ သမိုင်းမှာ အရှက်အရဆုံး ရွေးကောက်ပွဲများအနက် တစ်ခု" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ (၃၅) ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် နက်မှောင်သော စစ်ကားအုပ်စုသည် NLD ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များကို ထိန်းသိမ်းရန် နေပြည်တော်သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုမှစ၍ ဝေါ်ကီတော်ကီများကို တရားမဝင် ပိုင်ဆိုင်မှုအထိ စွပ်စွဲချက်များဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃၃ နှစ် (ယခုအခါ ၁၈ နှစ်သို့ လျှော့ချထားသည်) ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ "ကျနော် သူမအပေါ် အလွန် သက်ညှာခဲ့ပါတယ်" ဟု ဦးမင်းအောင်လှိုင်က တည်ငြိမ်သော မျက်နှာဖြင့် ပြောသည်၊ "အခြေအနေတွေ ဒီအဆင့်အထိ မရောက်အောင် ကျနော်တို့ တတ်နိုင်သမျှ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။" (ဆက်ရန်)

(၂၆) ယင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆန်းကြယ်သော အခိုက်အတန့်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ အခြားစစ်အာဏာရှင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ အုပ်ချုပ်သော စစ်ကောင်စီဟောင်းသည် တရားဝင် နောက်ဆုတ်ခဲ့ပြီး၊ စာပေစိစစ်မှုကို လျှော့ချခဲ့ကာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နောက်ဆုံးတွင် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ရရှိခဲ့သည်။ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် စနစ်တကျ စီမံထားသော အကူးအပြောင်းကို ထောက်ပံ့ပေးသည့် ကြေးစားစစ်သားတစ်ဦးအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ သူသည် နိုင်ငံခြားစစ်တပ် ဆက်ဆံရေးများကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ သံတမန်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ကာ သံဃာတော်များနှင့်အတူ ဓာတ်ပုံရိုက်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်က စကားနည်းလှသော အရာရှိသည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးကဲ့သို့ ပိုမိုပြုမူလာခဲ့သည်။ (၂၇) ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) က အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့သောအခါ သမ္မတ ဘာရက် အိုဘားမား က ကျန်ရှိနေသေးသော အမေရိကန် စီးပွားရေးဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှု အားလုံးကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဆက်ခံခဲ့သော နိုင်ငံသည် နှစ်ဝက်ခန့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု ပျက်စီးခဲ့မှုကြောင့် ဆုတ်ယုတ်နေခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးရရှိချိန်တွင် အရှေ့တောင်အာရှ၏ အချမ်းသာဆုံး စီးပွားရေးဖြစ်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသည် စံနှုန်းအချို့အရ အဆင်းရဲဆုံးဖြစ်လာခဲ့သည် - ဘဏ်များ လိုက်လျောညီထွေမရှိခြင်း၊ ရုံးလုပ်ငန်းများ ပျက်စီးခြင်းနှင့် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုများ ဖြစ်ပွားခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ထိုဆုတ်ယုတ်မှုကို ပြောင်းလဲရန် အစပျိုးခဲ့ပြီး သြစတြေးလျ စီးပွားရေးပညာရှင် ရှောင်တာနယ်လ် (Sean Turnell) ကို ကူညီရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများသည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှင့် လိုငွေပြမှုကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများအတွက် ပွင့်လင်းစေခဲ့ကာ အများအားဖြင့် အမျိုးသမီးများဖြစ်သော ချေးငွေရယူသူ ၆ သန်းထံ အသေးစားချေးငွေများကို ချဲ့ထွင်ပေးခဲ့သည်။ (၂၈) သို့သော် အရပ်သား ထိန်းချုပ်မှုမှာ စိတ္တဇဖြစ်ခဲ့သည် - ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများကို အမည်စာရင်းတင်သွင်းသည့် စစ်တပ်အတွက် လွှတ်တော်နေရာများ၏ လေးပုံတစ်ပုံကို အာမခံထားသည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ လှောင်အိမ်အတွင်း၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အရပ်သားခေါင်းဆောင်များသည် ကျောင်းများနှင့် ဆေးရုံများသို့ အသုံးစရိတ်များကို ပြန်လည်ညွှန်းဆိုနိုင်သော်လည်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်များကို တားဆီးနိုင်ခြင်း၊ အားနည်းသော အဖွဲ့အစည်းများကို ကျော်လွှားနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အာဏာကို ဗဟိုမှ ခွဲဝေပေးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ "မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဘေးဒုက္ခသည်ဖြစ်ပြီး ကျူးလွန်သူတွေဟာ အမြဲတမ်း မကောင်းတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်က ကျန်ရှိနေဆဲပါ" ဟု တာနယ်လ် က ပြောသည်။ "နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးဟာ အခွင့်အရေးထက် ခြိမ်းခြောက်မှုဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။" (၂၉) ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၌ စုစည်းနေသော မွတ်စလင်လူနည်းစု ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် အမေရိကန်က သတ်မှတ်ခဲ့သော စစ်တပ်၏ စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် နိမ့်ကျသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ရိုဟင်ဂျာများကို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးအဖြစ် အသိအမှတ် ပြုရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အား "ဘင်္ဂါလီများ" ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ဆိုကြပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသူများအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။ (၃၀) နောက်တစ်နှစ်တွင် ရိုဟင်ဂျာ လက်နက်ကိုင်များက လုံခြုံရေးစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုဆန့်ကျင်ရေး "နယ်မြေရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးများ" စတင်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ရာပေါင်းများစွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းနှင့် မုဒိမ်းကျင့်ခံရခြင်းဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်များအကြား ရွာပေါင်း ရာပေါင်းများစွာ မီးရှို့ခံခဲ့ရသည်။ ရိုဟင်ဂျာ ၇၀၀,၀၀၀ ကျော် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရပြီး ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက်ရှာဖွေရေး အဖွဲ့၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လူ ၁၀,၀၀၀ ထိ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး ပရိုစကယူတာက မင်းအောင်လှိုင်အား လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများအတွက် ဖမ်းဆီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သလို အာဂျင်တီးနား တရားရုံး၏ ဝရမ်းတစ်ခုကလည်း သူ့အား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဖြင့် စွပ်စွဲထားသည်။ (ဆက်ရန်)

(၁၈) ပြင်ဆင်ထားသော မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ မူဝါဒသည် အမေရိကန်အတွက် ဦးစားပေး မဟုတ်ပေ။ "တကယ်တမ်း အလုပ်ရှုပ်ခံဖို့ ထင်ရှားတဲ့ စီးပွားရေးအကျိုးအမြက် အချို့ရှိရပါမယ်" ဟု မာစီရယ် က ပြောသည်။ မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုအချက်ကို ပြောဆိုနိုင်ရန် ဩဇာရှိသူများကို ငှားရမ်းထားသည် - ထရမ့်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူ လော်ဘီသမား ရော်ဂျာ စတုန်း သည် ဝါရှင်တန်နှင့် ဆက်ဆံရေး "ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး" အတွက် ကူညီရန် တစ်လလျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀ ရရှိနေကြောင်း တရားဝင် မှတ်တမ်းများအရ သိရသည်။ (၁၉) "အမေရိကန်က စစ်ကောင်စီနဲ့ ပြန်မထိတွေ့ရင် ကျနော် အလွန်အံ့အားသင့်မိပါလိမ့်မယ်" ဟု အရှေ့တောင်အာရှ လေ့လာဆန်းစစ်သူနှင့် အထက်လွှတ်တော် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးကော်မတီ ဝန်ထမ်းဟောင်း ဂျိုနာ ဘလန့်ခ် က ပြောကြားသည်။ "လူ့အခွင့်အရေး ဒါမှမဟုတ် ဒီမိုကရေစီ မြှင့်တင်ရေးလိုမျိုး ယခင်အစိုးရတွေကို ဟန့်တားခဲ့တဲ့ အရာတစ်ခုမျှ ဘာမှ အဓိပ္ပာယ်မရှိတော့ပါဘူး။" (၂၀) သို့သော် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုသည် ဒေသတွင်း၌ အမေရိကန်၏ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်မှုကိုလည်း ပျက်စီးစေလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် America First (အမေရိကန် ပထမ) အမျိုးသားရေးဝါဒက သူ့အား အသက်ရှူပေါက် ပေးလိမ့်မည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ကို မရှက်မကြောက် ဖော်ပြသည် - "အမေရိကန်အနေနဲ့ ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေအတွက် အပြည့်အဝ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံ ဖြစ်လာစေဖို့ လိုအပ်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့မှာ ကျနော်တို့နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရင် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။" (၂၁) နောက်ဆုံးစကားစုသည် စစ်တပ်က အမှိုက်သရိုက် များမှ ကင်းဝေးစေရန် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက် ခဲ့သော ရှုပ်ထွေးလှသော မြို့တော် နေပြည်တော်တွင် မသက်မသာ ဖြစ်စေသည်။ "ဒီမိုကရေစီ အမျိုးအစား အမျိုးမျိုး ရှိပါတယ်" ဟု ဦးမင်းအောင်လှိုင်က အပြုံးပါးပါးဖြင့် ပြောဆိုသည်။ "အမေရိကန် ဒီမိုကရေစီ ရှိတယ်၊ ဥရောပ ဒီမိုကရေစီ ရှိတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ကျနော်တို့ရဲ့ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းတွေနဲ့ အမှန်တကယ် ကိုက်ညီတဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်တစ်ခုကို ရရှိအောင် ကျနော် အာမခံပါ့မယ်။" (၂၂) ထိုဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ရုံးမှ ကားဖြင့် ခဏမျှ မောင်းနှင်ရသော နေရာတွင် အပြည့် အဝ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ထိုနေရာတွင် ၆၀၀ ဧက ကျယ်ဝန်း သော တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးပြတိုက် တည်ရှိသည်။ သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်ထားသော ကျောင်းသား ကျောင်းသူ များပါဝင်သည့် ဘတ်စ်ကားများသည် အသုံးမပြုတော့သည့် တိုက်လေယာဉ်များ၊ တင့်ကားများနှင့် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး သေနတ်များပေါ်သို့ တက်ရောက်ဆော့ကစားနေကြသည်။ (၂၃) မြန်မာ့တပ်မတော်၏ လွှမ်းမိုးထားသော နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပိုမိုခိုင်မာလာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် အသက် ၅ နှစ် အရွယ်ရှိပြီး မြောက်ပိုင်းမြို့ဖြစ်သော မန္တလေးတွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ သူသည် ကျောင်းတက်ရန် အမြဲတမ်း စိတ်အားထက်သန်ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း "ကျနော့်အမေက ကျနော် ကျောင်းတက်ဖို့ သေချာအောင် လုပ်ခဲ့ပါတယ်" ဟု ပြောသည်။ ယင်းက စာပေကို ချစ်မြတ်နိုးစိတ် ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော်လည်း ရန်ကုန်တွင် တက္ကသိုလ်တက်ရောက်ပြီးနောက် ဥပဒေပညာသင်ကြားမှုကို စွန့်လွှတ်ကာ စစ်တပ်အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် (DSA) သို့ တတိယအကြိမ် ကြိုးပမ်းမှုတွင် တက်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ (၂၄) ဦးမင်းအောင်လှိုင် ပျိုးထောင်ခံခဲ့ရသော ပတ်ဝန်းကျင် မှာ ဦးနေဝင်း၏ စစ်တပ်ယန္တရားဖြစ်သည် - ယင်းသည် သူ၏ ညီညွတ်မှု၊ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နိုင်ငံရေးအမိန့်၏ တစ်ဦးတည်းသော ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူအဖြစ် မှတ်ယူထားသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ "တပ်မတော်ဟာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်" ဟု သူက ပြောသည်၊ "တပ်မတော်သားတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုတွေဟာ ပြည်သူတွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။" (၂၅) ကျောင်းနေဖက်ဟောင်းများက သူ့အား ပျှမ်းမျှအဆင့်ထက် နိမ့်သော ဆွဲဆောင်မှုရှိသည့် ဗိုလ်လောင်းတစ်ဦးအဖြစ် စကားနည်းသော၊ စည်းကမ်းရှိသော၊ နိုင်ငံရေးအရ သတိထားသော အရာရှိတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်မိကြပြီး အဖွဲ့အစည်းအပေါ် သစ္စာရှိမှု၊ ရုံးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ဇွဲနက်နက်ရှိမှုနှင့် စစ်တပ်ထိပ်ပိုင်း ခေါင်းဆောင်များကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲမှုတို့မှတစ်ဆင့် ဩဇာအာဏာ စုဆောင်းခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နယ်စပ်တစ်လျှောက် ကိုးကန့်ဒေသရှိ တိုင်းရင်းသား သောင်းကျန်းသူများကို နှိမ်နင်းရန် ကမ်ပိန်းတစ်ခုကို ဦးဆောင်ခဲ့စဉ် သူ၏ အဆင့်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုစစ်ဆင်ရေးသည် နှစ်ပေါင်းနှစ်ဆယ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အဆုံးသတ်စေခဲ့ပြီး လူ ၃၀,၀၀၀ ခန့် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။ ထိုဖြစ်စဉ်သည် ပေကျင်းကို ဒေါသထွက်စေခဲ့သော်လည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ခေါင်းဆောင်မှု အရည်အချင်းကို တောက်ပြောင်စေခဲ့ပြီး ဆက်တိုက် ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ (ဆက်ရန်)

(၁၇) စွန့်စားရမှုမှာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံကို တရုတ်၏ ဩဇာရိုက်ခတ်မှုမှ ခွဲထွက်စေနိုင်ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှုတ်ချခဲ့မှုထက် ပိုမိုအောင်မြင်နိုင်ပါသလားဆိုသည်ပင် ဖြစ်သည်။ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများသည် နိုင်ငံအတွင်း နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများ လည်ပတ်နေခြင်းကို မတားဆီးနိုင်ခဲ့သလို အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခြင်းကိုလည်း တားဆီးနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ဆိုကြသည်။ ဒီအရှိတရား နိုင်ငံရေးအရ ဝါရှင်တန်၏ တောင်းဆိုချက်များသည် ရုပ်ဝတ္ထုပိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်လိမ့်မည် - အမေရိကန်ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ပို့ကုန်ခွန် လျှော့ချရန်၊ အမေရိကန်များကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အွန်လိုင်းငွေလိမ်ကွန်ရက်များကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် တရုတ်အား အရေးပါသော အခြေခံအဆောက်အအုံများ ဝင်ရောက်ခွင့် မပေးရန် တို့ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို နောက်ဆုတ်ထားမည်ဖြစ်သည်။ (ဆက်ရန်)

(၁၀) သန်း ၅၅ မျိုးဆက် ရှိသော အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံသည် သူ၏အစိုးရအား သစ္စာခံသော တပ်ဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ထိန်းသိမ်းခံထားရဆဲဖြစ်သော ဒီမိုကရေစီသင်္ကေတ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ဖယ်ရှားခံလိုက်ရသော အစိုးရမှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသော ပြည်တွင်းစစ် ကြောင့် ဆက်လက် မတည်မငြိမ် ဖြစ်နေသည်။ ယနေ့တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်း မြေဧရိယာ၏ ထက်ဝက်ကျော်မျှကိုသာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်သည်။ (၁၁) "ကျနော်တို့ရဲ့ မဟာဗျူဟာက နယ်မြေချဲ့ထွင်ဖို့နဲ့ လိုအပ်တဲ့ လူမှုဖူလုံရေးနဲ့ အခြေခံဝန်ဆောင်မှုတွေကို ပံ့ပိုးပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်" ဟု NUG ၏ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလ က ပြောကြားသည်။ "ကျနော်တို့ဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကနေ ပြည်သူတွေကိုလည်း ကာကွယ်ပေးပါတယ်။" (၁၂) ပဋိပက္ခကြောင့် ယနေ့အထိ လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ၃.၆ သန်းခန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရကာ ရေတွက်၍မရနိုင်သော လူအများအပြားမှာ မြန်မာ့နယ်စပ်များကို ဖြတ်ကျော် ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ တပ်ဖွဲ့များသည် ကျေးရွာများကို မီးရှို့ခြင်း၊ အရပ်သား များကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲခံထားရပြီး တိုက်လေယာဉ်များနှင့် ဒရုန်းများသည် စာသင်ကျောင်းများနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။ ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများက သူ့အား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူမျိုးစုအလိုက် ရှင်းလင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲထားသည်။ သူက မဟုတ်မမှန်ကြောင်း ငြင်းဆိုသည်။ (၁၃) ဘိုင်ဒင်အစိုးရက NUG ကို နှုတ်အားဖြင့် ထောက်ခံခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို အပြန်အလှန် အကျိုးအမြက်အပေါ် အခြေခံထားသည်။ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် အရှေ့အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ရေးရာ လက်ထောက်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုက်ကယ် ဒီဆွမ်းဘရီ က ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် "အစုလိုက်အပြုံလိုက် အိုးအိမ်စွန့်ခွာမှုနှင့် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများကို" တိုက်ဖျက်ရန် "သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အလွန်ပွင့်လင်းကြောင်း" မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်က ထရမ့်အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ မူဝါဒကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေစဉ် စစ်ကောင်စီ၏ အပေါင်းပါအချို့အပေါ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး ယင်းသည် ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်စတင်ရန် တိုက်တွန်းလိမ့်မည်ဟု ယူဆရသည်။ ယင်းသည် ဒုက္ခသည် ၄,၀၀၀ နီးပါးအတွက် ယာယီအကာအကွယ်ပေးထားသည့် အဆင့်ကို အဆုံးသတ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ "မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ သူတို့ရဲ့အိမ်ကို ပြန်ဖို့ ဘေးကင်းပါတယ်" ဟု အမိမြေလုံခြုံရေးဝန်ကြီး ခရစ်စတီ နိုအမ် က နိုဝင်ဘာလတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ (၁၄) အပြည့်အဝ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုသည် "မြန်မာပြည်သူအများအပြားကို ဒေါသထွက်စေလိမ့်မည်" ဟု ၂၀၁၆ မှ ၂၀၂၀ အထိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီး စကော့ မာစီရယ် က ပြောကြားသည်။ "ဒါပေမဲ့ ထရမ့်နဲ့ သူ့အဖွဲ့ဟာ ဒါကို ဂရုစိုက်လိမ့်မယ်လို့ ကျနော် မထင်ပါဘူး။" (၁၅) အမြဲတမ်းလိုလိုပင် အဓိကတွန်းအားမှာ မြန်မာ့သယံဇာတများကို မက်မောပြီး မုတ္တမကွေ့သို့ မဟာဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခွင့်ကို လိုလားနေသည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ကြီးထွားလာမှုကို တုံ့ပြန်ရန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပေကျင်း၏ ချဉ်းကပ်ပုံမှာ မရေမရာဖြစ်နေသည် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို "မိတ်ဆွေဟောင်း" ဟု သတ်မှတ်သော်လည်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို လက်နက်များ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သလို မင်းအောင်လှိုင်ကိုလည်း ထောက်ခံခဲ့သည် - ယင်းသည် တန်ဖိုးထားမှုအပေါ် အခြေခံသည့် အမေရိကန်၏ ချဉ်းကပ်မှုကို တရုတ်က ဦးဆောင်သည့် အပြန်အလှန် အကျိုးအမြက်အပေါ် အခြေခံသော ဒေသတွင်းအမိန့်ဖြင့် အစားထိုးခြင်း၏ အန္တရာယ်များကို ပေါ်လွင်စေကြောင်း ဝေဖန်သူများက ပြောဆိုကြသည်။ "(၁၆) မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရုတ်ရဲ့ ရှင်းလင်းတဲ့ မဟာဗျူဟာကို ဖော်ပြဖို့ ခက်ခဲပါတယ်" ဟု စင်ကာပူနိုင်ငံ အက်စ် ရာဂျာရတ်နမ် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေးကျောင်းမှ အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးအရာရှိဟောင်း ဒရူး သွန်ပဆန် က ပြောကြားသည်။ "ဒါဟာ မည်သည့်နေရာမှာမျှ အာဏာအဓိကမရှိစေဘဲ မတည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။"

တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း ရေးသားသော ဦးမင်းအောင်လှိုင် —————- (၁) ဦးစွာ မှန်ချပ် ရောက်ရှိလာသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အနောက်နိုင်ငံ မီဒီယာတစ်ခုနှင့် အင်တာဗျူးမပြုလုပ်မီ ဦးမင်းအောင်လှိုင် အခန်းအတွင်းသို့ မဝင်ရောက်မီ အခြွေအရံများက အလှဆင်ထားသော ရိုကိုကို (Rococo) စတိုင် မှန်ချပ်ကြီးတစ်ခုကို အဝတ်အစား ပြင်ဆင်ရန်အတွက် လာရောက်နေရာချပေးကြသည်။ ထို့နောက် သူ၏ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးရန် တောင်းဆိုမှုများ ပြုလုပ်လာ၏။ သေနတ်အင်္ကျီရောင် စစ်ဦးထုပ်အောက်တွင် ဖုံးကွယ်ထား၍ မရတော့သည့် ပါးလျလာသော ဆံပင်များကို ပိုမိုဖုံးကွယ်နိုင်ရန်အတွက် သူ့ကို ဘယ်ဘက်မှ အလင်းပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ (၂) မသမာမှုများပြည့်နှက်နေကြောင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့် ပြန့် ပြစ်တင်ရှုတ်ချခံခဲ့ရသည့် ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလ ရွေးကောက်ပွဲ အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်းသည် သူကိုယ်သူ သမ္မတဟု ခေါ်ဆိုနေပြီဖြစ်သည်။ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဘဝမှ အရပ်သား နိုင်ငံရေးသမားအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရန် စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြိုးပမ်းမှုသည် မသက်မသာ ချစ်ကြည်ရေးပြသမှုများအထိပင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သူသည် ဂေါက်သီးရိုက်ရသည်ကို နှစ်သက်ကြောင်း (ဟန်ဒီကပ် ၁၈ ဖြင့် ရိုက်ကြောင်း) ဝန်ခံသော်လည်း လတ်တလောတွင် ခါးနာနေသဖြင့် ဂေါက်ကွင်းသို့ မသွားနိုင်ခဲ့ပေ။ (၃) သို့သော် ထိုသို့ ပုံစံပြောင်းလဲမှုတွင် အကန့်အသတ် များ ရှိနေသည်။ လူ့အခွင့်အရေး၊ မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှု သို့မဟုတ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခံထားရသော ဆွေမျိုးများအကြောင်း မေးခွန်းများမေးသောအခါ ပျူငှာပျော့ပျောင်းမှုများ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ သူ၏ မွေးရပ်မြေကိုပင် လျှို့ဝှက်ထားဆဲဖြစ်သည်။ "ကျနော် မြို့နယ်ကို မကြာခဏ ပြန်သွားလေ့ရှိတယ်၊ ဒါကြောင့် သတင်းတွေကို သေချာစောင့်ကြည့်ရင် ကျနော် ဘာဇာတိလဲဆိုတာ သိနိုင်ပါတယ်" ဟု သူက လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်စွာ ပြောဆိုသည်။ (၄) ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် သူ၏ စစ်ဝတ်စုံကို ပိုးလုံချည် ဖြင့် လဲလှယ်လိုက်ပြီဖြစ်သော်လည်း ဖုံးကွယ်ရန်၊ ရှောင်လွှဲရန်နှင့် အမိန့်ပေးရန် စစ်တန်းလျား ဗီဇမှာ ခိုင်မြဲစွာ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ "ကျနော့်ရဲ့ အချို့သောအဖြေတွေဟာ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ မေးခွန်းတွေကို တိုက်ရိုက် မထိတွေ့ခဲ့ပေမဲ့ အသုံးဝင်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်" ဟု အတူတကွ တနာရီကြာပြီးနောက် သူက ပြောကြားသည်။ (၅) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသိုက်အဝန်းနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရန် စိတ်စွဲလမ်းနေသူတစ်ဦးအတွက် ရှုပ်ထွေးအောင်လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဆန်းကြယ်သော နည်းဗျူဟာတစ်ခုဖြစ်သည်။ သူ၏ အာဏာသိမ်းမှုကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုတ်ချခဲ့ကြသော်လည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်မှာ ငါးနှစ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး သူသည် မည်သည့်နေရာသို့မျှ ထွက်ခွာသွားမည်မဟုတ်ကြောင်း ပိုမိုသဘောပေါက်လာကြသည်။ ယခုအခါ အစိုးရခေါင်းဆောင်အဖြစ် နိုင်ငံကိုးနိုင်ငံသို့ တရားဝင်သွားရောက်လည်ပတ်ခွင့် ရရှိထားပြီး ရုရှားနှင့် တရုတ်ကဲ့သို့သော အာဏာရှင်နိုင်ငံများ၏ အလည်အပတ်ခရီးစဉ်များကို မျက်စိမှိတ်ကြည့်နိုင်သော်လည်း ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများဖြစ်သည့် ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့သို့ သွားရောက်မှုများက ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု အခြေအနေကို ဖော်ပြနေသည်။ (၆) အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအတွက် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုသည် လိုအပ်ချက်အရ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စိတ္တဇမူးယစ်ဆေး (Methamphetamine) နှင့် ဘိန်း အများဆုံးထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံဖြစ်ရုံမျှမကဘဲ မသိနားမလည်သော ဘဏ်အကောင့်များမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံခန့်ကို နှစ်စဉ် လုယူနေသည့် ကမ္ဘာ့အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်း (Scam) များ၏ ဗဟိုချက်လည်းဖြစ်သည်။ (၇) "မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုရှိနေပါတယ်" ဟု ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ရုံး (UNODC) ၏ စေတနာ့ဝန်ထမ်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရေး ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး ဂျေရီမီ ဒေါက်ဂလတ်စ် က ပြောကြားသည်။ "ဒါဟာ အတိုင်းအတာထက် ကျော်လွန်နေပြီး အခြေအနေတွေ မဆိုးရွားခင် ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေ ပါဝင်ပတ်သက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။" (၈) အနောက်နိုင်ငံများ ရင်ဆိုင်နေရသော အခက်အခဲမှာ ၎င်းတို့ နည်းတူ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ရန် သို့မဟုတ် မဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် သဘာဝသယံဇာတ အကြွယ်ဝဆုံး နိုင်ငံများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျောက်စိမ်း၊ ကြေးနီ၊ ကျောက်မီးသွေး၊ ကျွန်းသစ်၊ ကျောက်သံပတ္တမြား၊ သွပ်နှင့် ရွှေ သိုက်ကြီးများ ကြွယ်ဝစွာ ရှိသည်။ ထို့အပြင် ဝါရှင်တန်နှင့် ပေကျင်းတို့ အငြင်းပွားနေဆဲဖြစ်သော ရှားပါးမြေရှားသတ္တုများ စတုတ္ထမြောက် အများဆုံး ထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။ (၉) သို့သော် ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှုကြောင့် ရရှိလာမည့် သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများသည် ထိုသယံဇာတကြွယ်ဝမှုများကို မှေးမှိန်စေနိုင်သည်။ (ဆက်ရန်)

ထိတ်လန့်သွားသော မင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်နှင့် အပြည့်အဝ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ကူးပြောင်းခဲ့ပြီး ငွေလိမ်လုပ်ငန်း ခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့်အပြင် အဆင့်နိမ့် ငွေလိမ်သမား သောင်းပေါင်းများစွာကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပေကျင်းသည် သတိထားသော ဆက်ဆံရေးသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား ပေကျင်းသို့ ကြိုဆိုခဲ့ကာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပြုလုပ်ရန် ဖိအားပေးခဲ့ပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည် - ယင်းတို့အားလုံးသည် သူအနေဖြင့် တရုတ်၏ စီးပွားရေးပိုင်ဆိုင်မှုများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများကို ထိန်းချုပ်ရန်ဟူသော တင်းကျပ်သော အခြေအနေများအောက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ "တိုင်းရင်းသား နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ဖြေရှင်းရာမှာ ကျနော်တို့ တစ်စုံတစ်ရာ အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့ပါတယ်" ဟု ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။ "အချို့သော ကိစ္ဆတွေကိုတော့ ဆက်လက် ညှိနှိုင်းနေတုန်းပါပဲ။" မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရုတ်အပေါ် အချိုးမညီသော မှီခိုမှုသည် မန္တလေး၏ ကျောက်စိမ်းဈေးတွင် ပွင့်လင်းစွာ တောက်ပနေသည်။ နံနက်တိုင်း တက်တူးများ အပြည့်ထိုးထားသော မြန်မာကုန်သည်များသည် ပဋိပက္ခဇုန်မှ ရရှိသော ကျောက်တုံးများကို ခေါက်စားပွဲများပေါ်တွင် တင်ထားကြပြီး တရုတ်ကုန်သည်များက ဓာတ်မီးများဖြင့် စစ်ဆေးကြသည်။ ကျောက်စိမ်းကို ဖြတ်တောက်ပြီး အချောကိုင်ပြီးသည်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ဝယ်ယူသူများထံ အများအားဖြင့် TikTok နှင့် RedNote တို့မှတစ်ဆင့် ရောင်းချကြသည်။ လွန်ခဲ့သော သုံးနှစ်က ယူနန်ပြည်နယ်မှ ဒီနေရာသို့ ရောက်ရှိလာသူ မေမေ က သူမသည် အွန်လိုင်းမှ ကျောက်စိမ်းရောင်းချခြင်းဖြင့် နှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅၀,၀၀၀ ရရှိသည်ဟု ပြောသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲသည် ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းများကို ပျက်စီးစေခဲ့ပြီး ကုန်သွယ်မှု ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ "တရုတ်လူမျိုးတွေမှာ ပိုက်ဆံအများကြီး မရှိတော့ပါဘူး" ဟု သူမက ပြောသည်။ "ပြီးတော့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဒီကို ကျောက်စိမ်း သယ်ဆောင်ရတာ ခက်ခဲပါတယ်။" ထိခိုက်ခံရသူများမှာ တရုတ်ကုန်သည်များသာ မဟုတ်ပေ၊ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ကုန်သွယ်မှု စုစုပေါင်း ထက်ဝက်ခန့် လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ထိုကျဆင်းမှုသည် အစိုးရအပေါ်သာမက NUG အပေါ်ပါ စိတ္တဇဖြစ်မှုကို တိုးပွားစေပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်အပေါ် ကံကြမ္မာအပေါ် ပုံချသော သဘောထားများ ပိုမိုကြီးထွားလာခဲ့သည်။ "PDF တွေဟာ ဂိုဏ်းစတားတွေပါပဲ" ဟု မန္တလေးမှ ကလေးနှစ်ဦး၏ အဖေတစ်ဦးက ပြောသည်။ "အခုဆိုရင် အစိုးရရော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကိုပါ ပိုက်ဆံပေးရပါတယ်။ တိုက်ပွဲတွေကို ရပ်တန့်သင့်ပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီက အကောင်းဆုံးပါ၊ ဒါပေမဲ့ တည်ငြိမ်ရေးက စစ်ပွဲထက် ပိုကောင်းပါတယ်။" သို့သော် ယင်းသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေမည်ဖြစ်သော ပဋိပက္ခတစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်၏ ထောက်ခံမှုကို ပျောက်ကွယ်သွားသော်လည်း NUG သည် အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် သယံဇာတ ထုတ်ယူခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် သီးခြား ရန်ပုံငွေရှာဖွေနိုင်ရန် လုံလောက်သော နယ်မြေကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ယင်းက ပိုမိုပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်လေလေ၊ မင်းအောင်လှိုင်က သာမန်ပြည်သူများအပေါ် ဖိနှိပ်မှု ပိုမိုတင်းကျပ်လေလေဖြစ်သည်။ TIME သည် မန္တလေးအနီး လမ်းဘေးတွင် အိပ်ပျော် နေသော ၅ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ရသည်၊ သူမ၏ အဖေမှာ အဓမ္မ စစ်မှုထမ်းရန် ခေါ်ဆောင်ခြင်း ခခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရန်ကုန်၏ အထက်တန်းစားများသည် စစ်မှုထမ်းခြင်းမှ ရှောင်လွှဲရန် လစဉ် အကြေးငွေများ ပေးဆောင်နေကြရပြီး အရာရှိများ၏ အိတ်ကပ်များကို ပြည့်စေသည်။ သို့သော် ဒီလူမှုရေး ကွာဟချက်ကို ကျော်လွန်၍ ကြီးမားသော ရလာဒ်မှာ ဦးမင်းအောင်လှိုင်အပေါ် မုန်းတီးမှုဖြစ်သည် - သူ၏ အမည်ကို ရေရွတ်လိုက်ရုံမျှဖြင့် ပြက်ရယ်ပြုခြင်း၊ ခေါင်းခါခြင်း သို့မဟုတ် ကွမ်းသွေးများ ထွေးထုတ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံပြင်ပတွင်မူ ပြည်သူများက ပိုမိုပွင့်လင်းကြသည်။ "သူက လူပြက်တစ်ဦးပါပဲ" ဟု အထုပ္ပတ္တိရေးသူ မွန်မွန်မြတ် က ပြောသည်။ သူသည် "မြန်မာ့စစ်အာဏာရှင် အားလုံးအနက် အဆိုးဆုံးပါပဲ" ဟု ထင်ရှားသော သံဃာတော်နှင့် လှုပ်ရှားသူ ဦးဂမ္ဘီရ က ပြောသည်။ "ပြည်သူတွေဟာ သူ့ကို ရွံရှာကြပါတယ်" ဟု သတင်းထောက် အောင်ဇော် က ပြောသည်။

အာဏာသိမ်းမှုကို စနစ်တစ်ခု ထိန်းချုပ်မှု ပျောက်ဆုံးသွားခြင်းဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် အကောင်းဆုံး နားလည်နိုင်သည်။ ပေါက်ကြားသွားသော ၂၀၀၄ စစ်တပ် မှတ်တမ်းတစ်ခုအရ စစ်ကောင်စီသည် တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ လွတ်လပ်မှုကို အသုံးချ၍ အနောက်နိုင်ငံများ၏ ကုန်သွယ်ရေး၊ အကူအညီနှင့် သံတမန်ရေးရာ တရားဝင်မှုကို ရရှိရန် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ပြည်သူများ၏ "ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်" အပေါ် ပြင်းထန်သော သစ္စာစောင့်သိမှုကို မှားယွင်းစွာ တွက်ဆခဲ့ကြပြီး သူမ၏ လူကြိုက်များမှုသည် စစ်တပ်၏ အကြွင်းမဲ့အာဏာနှင့် အခြေခံအားဖြင့် မကိုက်ညီကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ သတ္တုတူးဖော်ရေး၊ ကျောက်သံပတ္တမြား၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေ လုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ပြန့်သော စီးပွားရေး အကျိုးအမြက်များ ရှိသည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများသည် ထိုစီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းချိန်၌ မင်းအောင်လှိုင်သည် မဖြစ်မနေ အငြိမ်းစားယူရမည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်ဆိုသည်မှာလည်း မှန်ကန်သည်။ ဒေသတွင်း သံတမန်တစ်ဦးကလည်း ထရမ့်သည် မြန်မာနိုင်ငံ မဲပေးပွဲမတိုင်မီ ငါးရက်အလိုတွင် သူကိုယ်တိုင် ရွေးကောက်ပွဲ ရှုံးနိမ့်မှုအပေါ် မဲမသမာမှုဆိုင်ရာ တိုင်ကြားချက်များကို ပုံမှန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပုံကို ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ဗိုလ်ချုပ်များသည် လွန်ခဲ့သော ခုနှစ်နှစ်က အာဏာသိမ်းခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြမှုများနှင့် ပြည်တွင်း မတည်ငြိမ်မှုများရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် မကျေမနပ်ဖြင့် လက်ခံခဲ့ကြသည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိန်ခေါ်နေသော ဂျင်ဇီး (Gen Z) မျိုးဆက်သည် အလျှော့ပေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ သန်းပေါင်းများစွာသော ပြည်သူများသည် တစ်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အထွေထွေသပိတ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး ဆရာဝန်များနှင့် ဆရာ၊ ဆရာမများက အလုပ်မှ ထွက်ခွာခဲ့ကြကာ လူငယ်များသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ကို ဖွဲ့စည်း၍ ကျေးလက်နယ်စပ်ဒေသများမှ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်မှုကို မြို့ပြစခန်းများသို့ ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်။ စစ်တပ်က တရားဥပဒေမဲ့ သတ်ဖြတ်မှုများ၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖမ်းဆီးမှုများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ သုံးဖွဲ့က နိုင်ငံ၏ မြောက်အရှေ့ပိုင်းတွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့ပြီး စစ်တပ်စခန်း ၂၀၀ ကျော်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ လေ့လာဆန်းစစ်သူများက စစ်ကောင်စီ ပြိုကွဲမည်ဟု ဗြောင်ကျကျ ခန့်မှန်းခဲ့ကြပြီး စစ်တပ်အတွင်း ပုန်ကန်မှုဆိုင်ရာ သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ထိရောက်မှုဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ သူသည် မကျေနပ်သော ထိပ်ပိုင်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်များကို ရှင်းလင်းခဲ့ပြီး လူငယ်များအား စစ်မှုထမ်းရန် ဖိအားပေးခဲ့ကာ ကျေးရွာများကို မီးရှို့ခြင်းနှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဇုန်များကို အဆင့်မြှင့်ခြင်းဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအား အစားအစာ၊ ရန်ပုံငွေ၊ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် တပ်သားသစ်များမှ ဖြတ်တောက်သည့် ဖျက်ဆီးရေး "ဖြတ်လေးဖြတ်" မဟာဗျူဟာကို စတင်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ဗော့ကာ တာ့ခ် က အဆိုပါ စုပေါင်းပြစ်ဒဏ်ပေးမှုသည် "လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ဖြစ်စေနိုင်သည်" ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ နောက်ဆုံး ကယ်တင်ရှင် မှာ ပေကျင်းမှ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ပေကျင်းသည် သူ၏ အာဏာသိမ်းမှုကို စတင်ကတည်းက ဒေါသထွက်ခဲ့ပြီး သမ္မတ ရှီကျင်းပိန် နှင့် တွေ့ဆုံရန် စောစီးစွာ တောင်းဆိုမှုများကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ သိက္ခာဆယ်ရန်အတွက် မင်းအောင်လှိုင်သည် မော်စကိုသို့ ပျံသန်းခဲ့သည်။ "ကျနော်တို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေကြောင့် အကျပ်အတည်းတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတိုင်း ရုရှားဟာ ကျနော်တို့ကို အမြဲတမ်း ထောက်ခံခဲ့ပါတယ်" ဟု သူက ပြောသည်။ သို့သော် အာရှ၏ စူပါပါဝါသည် ၎င်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်နေသော နယ်စပ်တွင် အသစ်ပေါ်ပေါက်လာသော အာဏာရှင်ကြောင့် အရှက်ကွဲခံမည်မဟုတ်ပေ၊ အထူးသဖြင့် စစ်ကောင်စီနှင့် ဆက်စပ်နေသော ငွေလိမ်သမားများသည် တရုတ်နိုင်ငံသား သန်းပေါင်းများစွာကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း လိမ်လည်နေချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပေကျင်းသည် တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များကို လက်နက်များ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။

နောက်တစ်နှစ်တွင် ရိုဟင်ဂျာ လက်နက်ကိုင်များက လုံခြုံရေးစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုဆန့်ကျင်ရေး "နယ်မြေရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးများ" စတင်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ရာပေါင်းများစွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းနှင့် မုဒိမ်းကျင့်ခံရခြင်းဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်များအကြား ရွာပေါင်း ရာပေါင်းများစွာ မီးရှို့ခံခဲ့ရသည်။ ရိုဟင်ဂျာ ၇၀၀,၀၀၀ ကျော် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရပြီး ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက်ရှာဖွေရေး အဖွဲ့၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လူ ၁၀,၀၀၀ ထိ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး ပရိုစကယူတာက မင်းအောင်လှိုင်အား လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများအတွက် ဖမ်းဆီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သလို အာဂျင်တီးနား တရားရုံး၏ ဝရမ်းတစ်ခုကလည်း သူ့အား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဖြင့် စွပ်စွဲထားသည်။ "ကျနော်တို့ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်က ဘင်္ဂါလီတွေအပေါ် ဘာမှ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး" ဟု သူက ပြောသည်။ "ကျနော်တို့ရဲ့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေဟာ ကျနော်တို့နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ဖို့အတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ရဲ့ အသိတရားဟာ အပြည့်အဝ ရှင်းလင်းပါတယ်။" ဦးမင်းအောင်လှိုင်တွင် မမျှော်လင့်ထားသော မဟာမိတ်တစ်ဦးရှိခဲ့သည် - နိုဘယ်ဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဖြစ်ပြီး သူမသည် ဟိဂ် (The Hague) တရားရုံးတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည့် အံ့အားသင့်ဖွယ် ခြေလှမ်းကို လှမ်းခဲ့ကာ တရားသူကြီးအဖွဲ့အား "ဒီရှုပ်ထွေးတဲ့ အခြေအနေနဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်" တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းသည် အံ့အားသင့်ခဲ့ရပြီး သူမ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု အများအပြားကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ "သူမဟာ အခြေအနေကို မပျက်စီးစေဖို့ အပြင်းအထန် ကြိုးစားနေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်" ဟု ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားသူဟောင်းနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အထုပ္ပတ္တိရေးသူ မွန်မွန်မြတ် က ပြောသည်။ သို့သော် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ လုပ်ဆောင်ချက် သည် စစ်တပ်၏ ပြစ်မှုများကို စစ်တရားရုံးများသို့ တင်ပို့နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာစစ်တပ် ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များကိုလည်း ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။ "ဒါဟာ မှားယွင်းတဲ့ မဟာဗျူဟာဖြစ်ပါတယ်" ဟု ကျောင်းသားလှုပ်ရှားသူဟောင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် ဧရာဝတီ မဂ္ဂဇင်းကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ အောင်ဇော် က ပြောသည်။ "သူမဟာ ဟိဂ်မှာ အစိုးရကို ကာကွယ်ပေးနေတယ်လို့ မြင်ကြပေမဲ့ စစ်တပ်ကလည်း မကျေနပ်ခဲ့ပါဘူး။" ထိုရန်လိုမှုသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် NLD က အပြတ်အသတ် ထပ်မံအနိုင်ရရှိခဲ့သောအခါ ပေါက်ကွဲသွားခဲ့သည်။ ကာတာစင်တာ (Carter Center) က လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သော မဲရုံများ၏ ၉၅% တွင် လုပ်ငန်းစဉ်ကို "အလွန်ကောင်းမွန်သည်" သို့မဟုတ် "သင့်တော်သည်" ဟု အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ကြီးမားသော မဲမသမာမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲကာ ယင်းကို "ဒီမိုကရေစီ သမိုင်းမှာ အရှက်အရဆုံး ရွေးကောက်ပွဲများအနက် တစ်ခု" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် နက်မှောင်သော စစ်ကားအုပ်စုသည် NLD ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များကို ထိန်းသိမ်းရန် နေပြည်တော်သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုမှစ၍ ဝေါ်ကီတော်ကီများကို တရားမဝင် ပိုင်ဆိုင်မှုအထိ စွပ်စွဲချက်များဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃၃ နှစ် (ယခုအခါ ၁၈ နှစ်သို့ လျှော့ချထားသည်) ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ "ကျနော် သူမအပေါ် အလွန် သက်ညှာခဲ့ပါတယ်" ဟု ဦးမင်းအောင်လှိုင်က တည်ငြိမ်သော မျက်နှာဖြင့် ပြောသည်၊ "အခြေအနေတွေ ဒီအဆင့်အထိ မရောက်အောင် ကျနော်တို့ တတ်နိုင်သမျှ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။" ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား အာဏာသိမ်းရန် အမှန်တကယ် တွန်းအားပေးခဲ့သည့်အချက်မှာ မဖွံ့ဖြိုးသေးသော ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများတွင် အရာရှိများအကြား ဆွေးနွေးမှုများကို လွှမ်းမိုးထားခဲ့သည်။ "ကျနော်တို့ ဒါကို အများကြီး ပြောဆိုခဲ့ကြပါတယ်" ဟု ရက်ပေါင်း ၆၅၀ ကြာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသော တာနယ်လ် က ပြောသည်။ "စစ်တပ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဟာ အခုလိုမျိုး ဖြေလျှော့မှုတွေကို မလိုချင်ခဲ့တာ သေချာပါတယ်။"