شنیدن از خود

زره‌ات را که درآوری، نسیم پیراهنت می‌شود و چیزهایی را خواهی دانست که فرشتگان نمی‌دانند. زره‌ات را که درآوری، خواهی دانست: زندگی به هر زخمی گلگونه‌تر است و چشم‌های تو بیشتر از خوشه‌هایِ نارسِ انگور متقاضی آفتابند. در رگ‌هایِ فرشتگان سکوت سپیدی جاری است، قلب تو را امّا دویدن‌های خونی سُرخ نجات خواهد داد. صدّیق. (متأثر از فیلم «بال‌های اشتیاق»، ساخته ویم وندرس_Wim Wenders_نوشته شد)

گشایش دل و گشایش دست «اثر گشایش اندرون و علامتش که پیدا شود دو چیز است: حُسن خلق و حُسن سخاوت، و هر دو تصرّف الهی است در بنده. [هر طالبی که] انشراح دل یابد و دلش گشاده گردد دستش نیز گشاده گردد، «وَمِمّا رَزَقناهُم يُنفِقونَ»، و گشایش دست از گشایش دل است.» ➖(کوی طریقت، حالات و کلمات و تحقیقات شیخ صفی‌الدین اردبیلی، صمد موحد، ص۱۲۲، نشر کارنامه، ۱۴۰۱) شیخ صفی‌الدین اردبیلی از نسبتِ گشایش دل و گشایش دست می‌گوید. گشایش دست زاده‌ی گشایش دل است؛ و تنگ‌نظری، خِسّت و بخل، نشانه‌ای از تنگ‌دلی و ناگشودگی ضمیر. مولانا می‌گفت: «میوهٔ هر شاخ و شجر هست گوای دل او». شاید به همین دلیل در قرآن کریم آمده است کسانی پیام‌های نیکو را تصدیق و باور می‌کنند که اهل عطا و دهش‌اند و کسانی به انکار و تکذیب روی می‌آورند که بخل می‌ورزند. گویی بخشش و سخاوت، احوال درونی و باطنی نیکویی را رقم می‌زند و به گشادِ باطن و انشراح صدر می‌انجامد؛ و لازمه‌ی ایمان و تصدیق نیز گشودگی دل است: «فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى»(لیل، ۵_۶)، «پس امّا كسى كه بخشيد و پرهيزگارى كرد و آن بهترين را تصديق كرد...» «وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى»(لیل، ۸_۹): «و اما آنكه بخل ورزيد و خود را بی‌‏نياز ديد، و آن بهترين را تكذيب كرد...» به نظر می‌رسد برای رفع دل‌گرفتگی و کسب صفا و انشراح جان می‌توان از سخاوت و بخشش یاری گرفت. آنکه بی‌چشمداشت و بی‌ریا می‌بخشد خود را پیوسته به خدا شبیه‌تر می‌کند. به خدایی که فیضِ محض و لطف بی‌حساب است. عیسی می‌گفت: «به رایگان یافته‌اید، به رایگان هم بدهید.»(متی، ۱۰ : ۹) .