Quantum

ХРОМОСОМА НИМА? Хромосомалар ДНК молекулалари ва оқсиллардан ташкил топган тузилмалардир. Инсонда 23 жуфтликка бирлашган 46 та хромосома мавжуд. 22 та хромосома жуфтлиги эркак ва аёлда бир хил, 23 - жуфтлик эса жинсга қараб фарқланади. Бу жуфтликда аёл хромосомаси иккита X хромосомага (XX) эга, эркакларда битта Х ва битта Y хромосома (XY) мавжуд. 23 - жуфтлик жинсий хромосомалар дейилади. Хромосомаларнинг тўлиқ тўплами кариотип деб аталади. Болада ота ва онанинг жинсий ҳужайралари бирлашади ва шунинг учун у ҳар бир оталик ва оналик жуфтлигидан битта хромосома жуфтлигини мерос қилиб олади. Ана шу омил ота-онадан маълум хусусиятларнинг мерос бўлишини белгилайди. @quantum577

ДНК (дезоксирибонуклеин кислота) тирик мавжудотларнинг энг муҳим молекулаларидан бири бўлиб, организмнинг барча генетик маълумотларини ўз ичига олади. Инсон танасида ҳар бир ҳужайранинг ядросида 23 жуфт хромосома сақланади. ҳар бир ҳужайрада эса уч миллиард нуклеотид мавжуд. ДНК генетик маълумотни бир авлоддан бошқасига ўтказиш учун жавобгардир. @quantum577

Менимча, компьютер вируслари ҳаётнинг бир шакли сифатида қаралиши керак. Бу инсон табиати ҳақида кўп нарсани англатади: биз ҳозиргача яратган ягона ҳаёт шакли - ҳалокатдан бошқа нарса эмас. Биз ҳаётни ўз қиёфамиз ва моҳиятимизга монанд яратамиз. Стивен Хокинг @quantum577

Одам ва бананда мавжуд ДНК 50% мос келади! Сайёрамиздаги барча ҳаёт тўртта асосий турдаги моддалардан иборат: оқсиллар, ёғлар, углеводлар ва нуклеин кислоталар, масалан, ДНК. ДНК занжир шаклида ифодаланади. Ердаги ҳаётнинг хилма-хиллиги, бизнинг ўзига хос хусусиятларимиз (кўз ранги, феъл-атвор, мойиллик ва б.) ДНК занжиридаги моддаларнинг нисбий ҳолатига боғлиқ. Одам ва банан ДНК 50% мос келади ва бу конвергент эволюция натижасидир. @quantum577

Агар илм-фан ва технологияни дунёни ўзгартиришига тўсқинлик қилиб бўлмаслигини тушунсак, ҳеч бўлмаганда бу ўзгаришларни тўғри йўналтиришга ҳаракат қилиш зарур. Демократик жамиятда бу маълумотлардан қарор қабул қилишда фойдаланиш учун инсонлар асосий илмий тушунчалар ҳақида маълум даражада тушунчага эга бўлишлари, уни мутахассисларнинг ваколатига айлантирмаслик кераклигини англатади. Стивен Хокинг, физик-теоретик @quantum577

Энг қадимги ўсимлик Ҳозирда мавжуд энг қадимги ўсимлик Archaefructus sinensis ҳисобланади. Молекуляр таҳлил шуни кўрсатадики, у тахминан 130 миллион йил олдин гуллаган. Бу Мезозой эрасининг Юра даврига мансуб. http://www.fossilworks.org/cgi-bin/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=52855 @quantum577

Романеско гулкарами (лот. Brassica oleracea) шохланган меристемалари логарифмик спираль ҳосил қилади. Романеско шакли табиий фракталга ўхшайди: ҳар бир куртак бошқа логарифмик спиралда жойлашган кичикроқ куртаклар тўпламидан иборат. Романеско гуллашидаги қарама-қарши спираллар сони Фибоначчи рақами билан тавсифланади. Фантастика! @quantum577

Фибоначчи кетма-кетлиги табиатнинг қандай яратилишини тушунишнинг калити бўлиб чиқади ва атомлар, молекулалар, кристаллар, қобиқлар, қуёш ва галактикаларнинг уйғунлигини яратадиган ва сфераларнинг ҳамма жойда мавжуд бўлган коинот мусиқасининг бир қисмидир. Гай Мерчи. Ҳаётнинг еттита сири: фан ва фалсафани ўрганиш. @quantum577

Мазкур ҳаёлий ҳайвонларнинг яратувчиси, голландиялик рассом Тео Янсен ўз ижодини сунъий ҳаёт намунаси деб билади. 1990 йилдан бери Янсен “пляж ҳайвонлари” - Strandbeest мураккаб механизмларни яратиш билан шуғулланади. “Ҳайвонлар” шамол томонидан ҳаракатга келтирилади. Улар ҳаво босимини тўплаш ва уни шамол бўлмаганда ҳаракат қилиш учун ишлатиш қобилиятига эга. Муаллифнинг таъбирича, бу ғаройиб “эволюция” ҳақиқий ҳаётга санъат орқали тақлид қилишга уринишдир. @quantum577

АТОМ ТУЗИЛИШИ МОДЕЛЛАРИ Илм-фаннинг такомиллашиб боришининг ёрқин намунаси атом назариясидир. Қадимги юнон фалсафасидан тортиб то квант механикасигача атом назарияси кўплаб ўзгаришларга учради. Дастлаб Демокрит дунёдаги ҳамма нарса ἄτομος - бўлинмас зарралардан иборат, деган ғояни илгари сурган. Инглиз олими Жон Дальтон атомлар - кимёвий жиҳатдан бузилмайдиган зарралар, деган тезисни ёқлади. XIX асрда Жозеф Томсон атомни мусбат зарядланган масса шаклида таърифлади. Эрнест Резерфорднинг сайёравий моделида атом марказида ядро жойлашган бўлиб, унинг атрофида электронлар орбита бўйлаб ҳаракатланади. 1913 йилда Нильс Бор таклиф қилган моделга кўра электронлар фақат маълум орбита бўйлаб ҳаракатланади. Қанчалик уринмайлик, квант физикасидан қочиб бўлмайди. Эрвин Шредингер атомнинг квант моделини яратди. Унда электронлар ядро атрофида эмас, балки электрон булутлар шаклида айланади. @quantum577

1996 йилда ЮНЕСКО томонидан яратилган йўқолиб бораётган тилларнинг Қизил китоби (Red Book of Endangered Languages) жаҳон ҳамжамияти эътиборини умумбашарий тамаддун, дунё тиллари ва маданиятини сақлаб қолишга қаратади. Рўйхатда хавфнинг бир нечта тоифаси мавжуд: Йўқолган: ушбу тилда сўзлашувчи қолмаган. Йўқолиб кетиш хавфи остида: бобо ва бувилар бу тилда камдан-кам гапиради. Шубҳасиз хавф остида: болалар бу тилни она тили сифатида ўрганмайдилар. @quantum577

Inson o'zini Yerning hukmdori deb biladi.  Shu bilan birga, inson tanasi Yer yuzasining juda oz qismida  qulay yashashga moslashgan: juda sovuq bo'lmagan, juda issiq bo'lmagan, kislorod yetarli va atrof-muhit juda tajovuzkor emas joyda. Biz dengiz sathidagi mo'tadil hayotga moslashdik, ammo kashfiyotga bo'lgan tashnalik bizni koinotning cheksiz sarhadlariga undaydi. Ilm-fan insonning ekstremal sharoitlarda omon qolish holatlarini o'rganib, tanamiz imkoniyatlari chegaralarini kengaytirish imkonini beradigan yangi texnologiyalarni yaratadi. @quantum577

БМТнинг Нью-Йоркда жойлашган штаб-квартираси (бош қароргоҳи) пештоқини Шарқ тамаддунининг буюк вакили Муслиҳиддин Саъдий Шерозийнинг “Гулистон” достонидан олинган, чин инсонийлик, башарият бирлиги ва ҳамкорлиги тараннум этилган қуйидаги сатрлар безаб турибди: Бани одам аъзои якдигаранд, Ки дар офариниш зи як гавҳаранд. Чу узве ба дард оварад рўзгор, Дигар узвҳоро намонад қарор. Ту, ки аз меҳнати дигарон беғами, Нашояд, ки номат ниҳанд одами! Все племя Адамово - тело одно, Из праха единого сотворено. Коль тела одна только ранена часть, То телу всему в трепетание впасть. Над горем людским ты не плакал вовек,— Так скажут ли люди, что ты человек!? Human beings are members of a whole, In creation of one essence and soul. If one member is afflicted with pain, Other members uneasy will remain. If you have no sympathy for human pain, The name of human you cannot retain! @quantum577

Tasvirda to'rtta galaktikaning o'lchamlari ko'rsatilgan: Somon yo'li, Andromeda, M87 va IC1101. Dunyo cheksiz. @quantum577

Qopqoq olib tashlangan kompyuter tomografiyasi (KT) shunday ko'rinishga ega. @quantum577

Somon yo'li va Andromeda galaktikasining (M31) to'qnashuvi taxminan 4,5 milliard yilda sodir bo'lishi kutilmoqda. Ma'lumki, Andromeda galaktikasi Somon yo'liga taxminan 400000 km / soat tezlikda yaqinlashmoqda. Gravitatsiya ta'sirida galaktikalar bir-biriga qarab harakat qilayapti. @quantum577

Paraponera clavata kabi Markaziy va Janubiy Amerikada yashaydigan chumolilar xavfli vaziyatda chumoli kislotasi, asetofenon va boshqa kimyoviy moddalarni o'z ichiga olgan bez sekretsiyasini purkash orqali o'zini himoya qiladi.  @quantum577

Dronlardan yana bir yordam Bu yuqori voltli liniyalarning muzlashiga yo'l qo'ymaslik uchun amalga oshiriladi. @quantum577

Иммун тизими тирик мавжудотларнинг энг асосий ҳимоячисидир. Танага ёт микроорганизм кирганида, иммун тизими ишга тушади ва уни емиради. Яшасин иммунитет! @quantum577

Kolibri (lot. Trochilidae) — Apodiformlar turkumiga mansub eng kichik qushlar oilasi.  350 dan ortiq turlari Alyaskadan Tierra del Fuegogacha yashaydi. Kolibri ratsionining ko'p qismi gulli o'simliklarning shirin nektarlaridan iboratdir.