پژوهش در علوم سلامت

🟣یکی از بزرگ‌ترین خطاهای روش‌شناختی در روان‌سنجی، اجرای هم‌زمان تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی بر روی یک مجموعه داده مشترک است؛ زیرا وقتی ساختار عاملی یک ابزار را با تحلیل اکتشافی از یک نمونه استخراج می‌کنید و سپس همان ساختار را با تحلیل تاییدی بر روی همان داده‌ها می‌آزمایید، که پیامد آن تولید شاخص‌های برازش کاذب و غیرواقعی است. برای پرهیز از این خطای بنیادین، همواره به یاد داشته باشید که: 👈 اگر حجم نمونه به اندازه کافی بزرگ است، داده‌ها را به دو زیرنمونه کاملاً مستقل تفکیک کنید تا از نمونه نخست برای کشف ساختار عاملی و از نمونه دوم برای اعتبارسنجی و تایید آن استفاده شود؛ 👈اما چنانچه مقیاس مورد نظر دارای مبانی نظری شفاف و ساختار شناخته‌شده‌ای است و حجم نمونه محدودی در اختیار دارید، از اجرای تحلیل اکتشافی غیرضروری صرف‌نظر کرده و مستقیماً فرضیه ساختاری ابزار را با تحلیل عاملی تاییدی ارزیابی نمایید. @healsearch

🤣🤣🤣 یه مقاله در مورد «میکروپلاستیک‌ها» یه روش… خلاقانه برای رد کردن فرآیند داوری پیدا کرده بود! نویسنده‌ها اسم یکی از دانشمندهای معروف و واقعی رو به عنوان «داور» لیست کردن؛ اون هم بدون اینکه به خودش خبر بدن! 😱 حتی برای اینکه مجله بتونه با اون دانشمند ارتباط برقرار کنه، اطلاعات تماسِ ساختگی و جعلی درست کرده بودن! مقاله هم با موفقیت از مراحل داوری رد شد، تا اینکه بالاخره دستِ این جعل هویت رو شدن. نتیجه؟ مقاله پس گرفته شد. 🤦‍♂️ ظاهراً در دنیای نشر علمی، حتی خودِ داورها هم گاهی نیاز دارن که اطلاعاتشون چک بشه! 😂 @healsearch

تصور کنید این را در یک مقاله پژوهشی پیدا کنید:

«طبق آخرین به‌روزرسانی دانش من در سپتامبر ۲۰۲۳…»

جدی می‌گویید؟ 😂 نویسنده متوجه نشده. داوران متوجه نشده‌اند. سردبیر هم متوجه نشده است. پس… واقعاً چه کسی این نسخه را خوانده؟ 🤦‍♂️ هوش مصنوعی می‌تواند در نوشتن مقاله به شما کمک کند، اما لطفاً محدودیت‌های خودِ هوش مصنوعی را در متن مقاله‌تان کپی نکنید! قبل از ارسال مقاله مطمئن شوید که متن شما شبیه به یک «مقاله پژوهشی» به نظر می‌رسد، نه یک «گفتگوی ChatGPT» @healsearch

یکی از فرساینده‌ترین بخش‌های فرایند انتشار مقاله، مواجهه با نظرات متناقض داوران است؛ جایی که یک داور مقاله را از نظر نگارش و متدولوژی تحسین می‌کند و داور دیگر ایرادات اساسی ساختاری می‌گیرد.

A quick review on cohort studies.

🪻@nursearch

همکاران گرامی، پژوهشگران ارجمند و همراهان عزیز، سلام و وقت بخیر، از ابتدای راه‌اندازی این کانال، هدف ما اشتراک‌گذاری دانش و تجربیات در حوزه پژوهش، متدولوژی، نگارش علمی و سایکومتریکس بوده است. با نگاهی به بازخوردهای شما و با توجه به اینکه بسیاری از اصول علمی (مانند طراحی مطالعه، آمار زیستی، متاآنالیز، ساختار مقاله و نکات داوری) زبان مشترک تمامی رشته‌های علوم سلامت هستند، تصمیم گرفتیم تا افق فعالیت کانال را گسترش دهیم. از این پس، این کانال تحت عنوان «پژوهش در علوم سلامت» به فعالیت خود ادامه خواهد داد. این تغییر صرفاً تغییر نام است؛ چرا که باور داریم مرزهای دانش پژوهشی در رشته‌های پرستاری، پزشکی، مامایی، روان‌شناسی سلامت و پیراپزشکی در هم تنیده‌اند. زین‌پس در این خانه، میزبان تمامی پژوهشگرانی خواهیم بود که به دنبال ارتقای مهارت‌های علمی و دقت در پژوهش هستند. با همان کیفیت قبل و با همان شناسه (@nursearch)، همچنان در کنار شما خواهیم بود تا گامی کوچک اما استوار در مسیر اعتلای پژوهش در علوم سلامت برداریم. از همراهی‌تان سپاسگزاریم و مشتاقانه منتظر تعاملات بین‌رشته‌ای سازنده‌تر هستیم. با احترام، قانعی قشلاق

🔷گزارش بخشی از مقاله مواجهه با مرگ در بالین: تجربه زیسته دانشجویان ترم آخر پرستاری (لینک مقاله در پایین) https://link.springer.com/article/10.1186/s12912-025-04166-7 در یک مطالعه کیفی پدیدارشناسی روی ۱۶ دانشجوی سال آخر پرستاری (۵ مرد و ۱۱ زن، در بخش‌های ویژه، اورژانس و داخلی)، ابعاد عاطفی، اخلاقی، رفتاری و آموزشی اولین تجربه رویارویی با مرگ بیمار و احیا واکاوی شده است. نتایج به چیزهای جالبی اشاره داشت مانند: 👈واکنش‌های هیجانی شدید و ماندگار: شوک اولیه، هراس از فریادهای همراهان بیمار، ترس ناشی از صحنه‌های پرخون و اضطراب شدید. در ادامه، احساس سنگین گناه، سرزنش خود (نکند اگر زودتر برمی‌گشتم نجات می‌یافت؟) و غم عمیق به دلیل پیوند عاطفی قبلی با بیمار بروز کرد. 👈پاسخ‌های رفتاری و انجماد روانی:  بلاتکلیفی، لرزش و قفل شدن در صحنه به‌دلیل احساس ناآمادگی مهارتی. 👈کوری نسبت به درمان بیهوده:  دانشجویان با ذهنیت مطلق‌گرای حفظ حیات به هر قیمتی عمل می‌کردند و تمایل خانواده به تسکین و عدم تداوم رنج (در بیماری‌های پیشرفته) را نوعی کوتاهی یا شکست تلقی می‌کردند؛ پدیده‌ای که شکاف جدی در استدلال اخلاقی و ارزیابی مرگ باکرامت را نشان می‌دهد. مفهوم کوری نسبت به درمان بیهوده مفهوم جالبی بود: دانشجویان در طول تحصیل طوری جامعه‌پذیر شده بودند که هدف نهایی پزشکی و پرستاری را صرفاً زنده نگه داشتن بیمار به هر قیمتی می‌دانستند. آن‌ها مرگ را مساوی با شکست مطلق درمان تعبیر می‌کردند. به همین دلیل، دچار پدیده‌ای شدند که می‌توان آن را کوری نسبت به درمان بیهوده  نامید. یعنی ناتوانی در پذیرش ماهیت طبیعی مرگ. برای دانشجو جا نیفتاده بود که در بیمار مراحل انتهایی بیماری (مثلاً سرطان پیشرفته در سن بالا)، مرگ بخشی اجتناب‌ناپذیر و طبیعی از فرآیند زیستی است، نه لزوماً خطای درمانی یا ناتوانی کادر. وقتی همراهان بیمار تقاضا می‌کردند که بیمارشان بیش از این زجر نکشد و اقدام تهاجمی بی‌فایده برایش انجام نشود، دانشجو این درخواست را کوتاهی، بی‌رحمی یا تسلیم شدن زودهنگام خانواده قضاوت می‌کرد.   @nursearch

🟣سومین فایده داشتن کد ارکید: اتوماسیون و سرعت در فرآیند سابمیت مقاله در بسیاری از پورتال‌های سابمیت (مانند Editorial Manager یا ScholarOne): به جای پر کردن دستی و طولانی فرم‌های مشخصات، افیلییشن، سوابق و ایمیل، فقط با کلیک روی گزینه “Log in with ORCID”، تمام اطلاعات شما در چند ثانیه لود می‌شود. @nursearch

🟣دومین فایده داشتن کد ارکید: استقلال از وابستگی سازمانی و ایمیل دانشگاهی اگر دانشگاه یا افیلییشن شما تغییر کند (مثلاً جابجایی بین دانشگاه‌های علوم پزشکی یا همکاری با دانشگاه های خارجی و…) یا ایمیل آکادمیک دانشگاهی‌تان به هر دلیلی قطع شود: اکانت ارکید همیشه متعلق به شخص شماست و مادام‌العمر حفظ می‌شود. پیشینه تمام فعالیت‌ها، گرنت‌ها و مقالات شما فارغ از اینکه در کدام موسسه هستید، یکپارچه باقی می‌ماند. @nursearch

🟣چرا «ارکید (ORCID)» برای پژوهشگران ایرانی یک ضرورت حیاتی است؟ (بخش اول: حل معمای اسپلینگ و تشابه اسمی) یکی از رایج‌ترین و تلخ‌ترین اتفاقات در دنیای پژوهش، سوختن استنادات (Citations) به دلیل تنوع نگارش نام و نام‌خانوادگی است! ✍️ برای مثال، نام یک نویسنده ممکن است در مقالات مختلف به صورت‌های متعددی نمایه شود: 👈 Reza Ghanei Gheshlagh یا R. Ghanei-Gheshlaghیا R. G. Gheshlag یا حتی با یک خطای تایپی ساده از سوی ژورنال! علاوه بر این، معضل «پژوهشگران همنام» در پایگاه‌های بین‌المللی همیشه دردسرساز بوده است. 💡 راه‌حل چیست؟ کد ارکید (ORCID) نقش «کد ملی علمی و بین‌المللی» شما را دارد. با درج این شناسه ۱۶ رقمی: ۱. مهم نیست ژورنال نام شما را با چه املایی ثبت کرده باشد؛ مقاله مستقیماً به پروفایل شما متصل می‌شود. ۲. هیچ ارجاع (سایتیشن) یا امتیاز پژوهشی گم نمی‌شود. ۳. رزومه شما در پایگاه‌هایی مثل Scopus و Web of Science همیشه یکپارچه و دقیق باقی می‌ماند. 🎯 نکته کاربردی: اگر هنوز ارکید خود را به پروفایل‌های علمی‌تان متصل نکرده‌اید، همین امروز آن را همگام‌سازی (Sync) کنید تا زحمات پژوهشی‌تان به درستی به نام خودتان ثبت شود. @nursearch

ما تیم پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی کردستان مطالعه‌ای (با کد اخلاق: IR.MUK.REC.1405.026) برای سنجش پاسخگویی اجتماعی دانشگاه های علوم پزشکی انجام می‌دهیم؛ یعنی می‌خواهیم میزان انطباق آموزش، پژوهش و خدمات دانشگاه های علوم پزشکی را با نیازهای واقعی جامعه، فرهنگ و اقتصاد مردم و تأثیر آن بر سلامت عمومی بسنجیم . دانشجویان گرامی دانشگاه های علوم پزشکی لطفاً در این تحقیق مشارکت کنید: 📝 تکمیل پرسشنامه کمتر از ۵ دقیقه زمان می‌برد. 🔒 پاسخ‌ها کاملاً محرمانه و صرفاً برای اهداف پژوهشی استفاده می‌شود. 🔗 لینک پرسشنامه: https://panel.porsall.com/Poll/Show/71f1bf48e56b49e

پیشاپیش از همکاری ارزشمند شما سپاسگزاریم.🌱

ویژه پژوهش گران جوان از کجا شروع کنیم؟ 📩 | @Arazalinj 🔗 @nursearch

📊 چرا «معنادار شدن» همیشه به معنی «درست بودن» نیست؟ یکی از رایج‌ترین اشتباهات در تحلیل آماری این است که پژوهشگر فقط به مقدار p-value نگاه کند و تصور کند نتیجه به طور قطعی اثبات شده است. مثلاً می‌نویسد: ❌ «چون مقدار p کمتر از ۰٫۰۵ است، پس فرضیه تحقیق ثابت شد.» اما واقعیت این است که هر تصمیم آماری با احتمال خطا همراه است. ⚠️ 🔍 در آمار دو نوع خطای مهم وجود دارد: 🟥 خطای نوع اول (Type I Error) زمانی رخ می‌دهد که فرض صفر را رد می‌کنیم، در حالی که در واقع درست است. یعنی: فکر می‌کنیم یک اثر یا تفاوت وجود دارد، اما در حقیقت وجود ندارد. 📌 مثال: پژوهش نشان می‌دهد یک روش جدید آموزش آنلاین باعث افزایش رضایت دانشجویان شده است، در حالی که در جامعه واقعی این روش هیچ تأثیر واقعی بر رضایت دانشجویان ندارد. ━━━━━━━━━━━━━━ 🟦 خطای نوع دوم (Type II Error) زمانی رخ می‌دهد که فرض صفر را رد نمی‌کنیم، در حالی که در واقع نادرست است. یعنی: نتوانیم یک اثر یا تفاوت واقعی را شناسایی کنیم. 📌 مثال: نتایج پژوهش نشان می‌دهد بین ساعات مطالعه و معدل دانشجویان رابطه معناداری وجود ندارد، در حالی که در جامعه واقعی این رابطه وجود دارد. ━━━━━━━━━━━━━━ 🎯 سطح معناداری ۰٫۰۵ چه پیامی دارد؟ وقتی پژوهشگر α=0.05 را انتخاب می‌کند، یعنی حداکثر ۵ درصد احتمال خطای نوع اول را می‌پذیرد. بنابراین اگر: ✅ p < 0.05 می‌توان گفت: «فرض صفر رد شد و نتایج از نظر آماری معنادار هستند.» اما نمی‌توان گفت: ❌ «این یافته به طور قطعی اثبات شد.» ━━━━━━━━━━━━━━ 📍 اگر نتیجه معنادار نشود چه؟ عدم معناداری لزوماً به معنای نبود اثر یا رابطه واقعی نیست. گاهی ممکن است خطای نوع دوم رخ داده باشد؛ به‌خصوص زمانی که: 🔸 حجم نمونه کم باشد 🔸 ابزار اندازه‌گیری دقت کافی نداشته باشد 🔸 اندازه اثر کوچک باشد 🔸 داده‌ها پراکندگی زیادی داشته باشند 🔸 آزمون آماری مناسبی انتخاب نشده باشد در چنین شرایطی بهتر است بنویسیم: ✅ «شواهد آماری کافی برای تأیید وجود تفاوت یا رابطه معنادار مشاهده نشد.» نه اینکه: ❌ «هیچ تفاوت یا رابطه‌ای وجود ندارد.» ━━━━━━━━━━━━━━ 🎓 جمع‌بندی 🟥 خطای نوع اول = تشخیص یک اثر غیرواقعی 🟦 خطای نوع دوم = ناتوانی در تشخیص یک اثر واقعی یک تحلیل‌گر حرفه‌ای علاوه بر p-value، به اندازه اثر، توان آزمون، حجم نمونه و کیفیت ابزار اندازه‌گیری نیز توجه می‌کند و از نتیجه‌گیری‌های قطعی و اغراق‌آمیز پرهیز می‌کند. 📩 | @Arazalinj 🔗 @nursearch

🟠شناسه آی.اس.اس.ان (ISSN) را می‌شناسید؟ 🔶آی.اس.اس.ان (ISSN) شناسه یا شماره‌ای استاندارد است که به مجلات دوره‌ای تعلق می‌گیرد. یعنی هر مجله برای خود یک شناسه ISSN منحصربفرد دارد. ادامه دارد... #ابزار_پژوهش ⬅️ با ما همراه باشید

🆔@nursearch

سلام مژگان جوکار هستم. دانش آموخته ی دکترای تخصصی پرستاری از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با راهنمایی ارزشمند اساتید محترم سرکار خانم دکتر میترا زندی، آقای دکتر عبادی، و همچنین نظرات ارزشمند حوزه ی ابزار سازی آقای دکتر زارعیان، آقای دکتر حمید شریف نیا، آقای دکتر قانعی و سایر اساتید چون آقای دکتر عیسی محمدی، دکتر حمید پیروی  و سایر عزیزان این ابزار ساخته شد. در محدودی سرچ انجام شده تا سال ۲۰۲۵ این ابزار طبق یافته ی محقق اولین ابزار ساخته شده معتبر در حوزه ی خود مراقبتی بزرگسالان در مرحله پیش دیابت در جهان هست. هدف از طراحی ابزار تعریف خود مراقبتی در بزرگسالان در مرحله  پیش دیابت و مشخص نمودن رفتارهای خود مراقبتی در بزرگسالان در مرحله پیش دیابت است. تا بدینوسیله کمک به رشد مداخلاتی موثر پیشگیرانه جهت برگرداندن قند خون مرزی به میزان طبیعی در این افراد نماید و احتمال پیشرفت این موقعیت به سمت بیماری دیابت نوع دو و عوارض آن را کاهش دهد. (با توجه به این نکته که بیش از هفتاد درصد بزرگسالان در مرحله پیش دیابت با انجام رفتارهای درست خود مراقبتی می‌توانند به قند خون طبیعی مجددا دست یابند.) ابزار حاصل یک مطالعه ترکیبی اکتشافی متوالی و در سه فاز مطالعه کیفی، طراحی ابزار و نهایتا روان‌سنجی ابزار می باشد. نتایج نهایی حاصل از این مطالعه در مجله ی Nursing Open چاپ شده است که نسخه فارسی آن موجود است و محققین می توانند با مکاتبه با نویسندگان مقاله به آن دسترسی داشته باشند. ایمیل نویسنده اول مقاله: nurse_jokar@yahoo.com علاوه بر این، ابزار دارای سه بعد خود محافظتی ، خود مانیتورینگ و خودمدیریتی هست. متشکل از ۱۹ گویه با مقیاس پنج لیکرتی است. مراحل روان‌سنجی ابزار طبق چک لیست کاسمین به قرار زیر انجام شده است:

🟣ابزارهای در حال روان‌سنجی و بومی‌سازی در کنار ابزارهای آماده، پروژه‌های روان‌سنجی و انطباق فرهنگی مجموعه‌ای از مقیاس‌های کاربردی و نوین نیز توسط تیم پژوهشی ما در دست اجرا و طی مراحل انتشار قرار دارد. به‌محض انتشار نهایی مقالات و مشخص‌شدن نتایج اعتبارسنجی، نسخه فارسی و مشخصات روان‌سنجی این پرسشنامه‌ها اطلاع‌رسانی و در اختیار پژوهشگران و همکاران گرامی قرار خواهد گرفت: ۱. آپاتی شغلی در پرستاران ۲. کیفیت زندگی زنان دارای HPV ۳. اضطراب ناشی از تهدید جنگ هسته‌ای ۴. خودکارآمدی دانشجویان پرستاری در احیای قلبی-ریوی ۵. ابزار هویت بین‌حرفه‌ای ۶. استرس شغلی در دانشجویان پرستاری ۷. آنهدونیا ۸. تاب‌آوری اجتماعی ۹. چالش‌های معنوی-مذهبی ۱۰. سواد هوش مصنوعی ۱۱. شایستگی‌های پایه در پرستاران اورژانس ۱۲. فرسودگی شغلی پرستاران ۱۳. ماندگاری قدرت در پرستاران ۱۴. کیفیت زندگی بیماران مبتلا به صرع ۱۵. مراقبت نامحسوس در پرستاری 16. استیگما در زنان بدون فرزند 17. خودمراقبتی در آندومتریوز @nursearch

✅دسترسی به ابزارهای معتبر روان‌سنجی‌شده (نسخه فارسی) برای پژوهشگران حوزه سلامت و علوم پزشکی با سلام و احترام خدمت همکاران گرامی، اساتید ارجمند، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی، سنجش دقیق و روا، زیربنای اصلی هر پژوهش کمی و بالینی معتبر است. در راستای توسعه و بومی‌سازی ابزارهای استاندارد سنجش در نظام سلامت و علوم رفتاری، طی سال‌های اخیر مجموعه متنوعی از پرسشنامه‌ها و مقیاس‌های تخصصی پس از طی مراحل استاندارد ترجمه، سازگاری فرهنگی و ارزیابی جامع ویژگی‌های روان‌سنجی (روایی صوری، محتوایی، سازه و پایایی)، آماده و اعتبارسنجی شده‌اند. نسخه فارسی این ابزارها به همراه اطلاعات روان‌سنجی آن‌ها در حوزه‌های زیر جهت استفاده در طرح‌های پژوهشی و پایان‌نامه‌ها در دسترس همکاران محترم قرار دارد:  ۱. بیماری‌های مزمن و مراقبت‌های بالینی (قلبی، دیابت، تنفسی) دانش، نگرش و باور بیماران قلبی نسبت به حمله قلبی مقیاس خودمراقبتی در نارسایی قلبی رفتار سلامت قلبی تاب‌آوری در بیماران قلبی و تنفسی خودمراقبتی در فشار خون بالا خودکارآمدی در فشار خون بالا خودمراقبتی در دیابت خودمراقبتی پای دیابتی (نسخه ۱۶ گویه‌ای اسپانیایی) خودمراقبتی پای دیابتی (نسخه ۷ گویه‌ای تایوانی) فرسودگی دیابت (نسخه ۱۲ گویه‌ای) کیفیت زندگی مراقبین بیماران سکته مغزی ۲. پرستاری، محیط کار و اخلاق بالینی نسخه کوتاه استرس شغلی پرستاران مقیاس عوامل استرس‌زای پرستاران اورژانس شاخص ارزیابی آمادگی پرستاران در برابر بلایا خودکارآمدی مدیریت درد در پرستاران ابزار مراقبت پرستاری نگرش پرستاران نسبت به پیشگیری از زخم فشاری آسیب اخلاقی در پرستاران گسلایتینگ در محیط کار پرستاری رفتارهای غیرحرفه‌ای علیه دانشجویان پرستاری در بالین اخلاق حرفه‌ای دانشجویان پزشکی ۳. سلامت زنان و انکولوژی تصویر بدنی در بازماندگان سرطان پستان تصویر بدنی در دوران بارداری خشونت نامحسوس علیه زنان همسرآزاری در دوران قرنطینه  ۴. سلامت روان، بحران‌ها و رفتارهای سلامت اضطراب جراحی مقیاس اضطراب مرگ (نسخه جدید توسعه‌یافته در ترکیه) ترس از کووید-۱۹ کیفیت زندگی در کووید-۱۹ چالش‌های ترک سیگار ۵. خدمات و سیستم سلامت مقیاس سنجش اعتماد به سیستم سلامت پرسشنامه تجربه گزارش‌شده بیمار در بخش اورژانس rezaghanei30@gmail.com @nursearch