🌐 Philosophy of science 🌐

Near-death experience during cardiac arrest and consciousness beyond the brain: a narrative review: International Review of Psychiatry: Vol 0, No 0 https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09540261.2025.2503729

جذب نیرو در مرکز تحقیقات مهندسی کوانتوم و فناوری های فوتونیک دانشگاه صنعتی شریف اخبار انجمن فیزیک ایران مرکز تحقیقات مهندسی کوانتوم و فناوری های فوتونیک دانشگاه صنعتی شریف درنظر دارد تعدادی نیروی متخصص با مدرک دکترا را جذب کند.تخصص‌های مورد نیاز: پژوهشگر اپتیک تطبیقی، پژوهشگر اپتیک کوانتومی، پژوهشگر اپتیک و لیزر، پژوهشگر مایکروویو، پژوهشگر ساخت افزاره‌های نانو و میکرو، مهندس الکترونیک، مهندس پردازش ... @psinews مطالعه‌ی بیشتر در سایت انجمن فیزیک

جلسه چهارم مبانی فلسفی فیزیک کلاسیک جنبه های فلسفی تلفیق نیوتنی. برخی از مباحث این جلسه: 🟢اسکولیم ها در کتاب اصول نیوتن 🟢بحث نسبی و مطلق بودن حرکت و فضا و زمان مطلق نیوتنی 🟢 آزمایش سطل نیوتن برای اثبات فضای مطلق 🟢قاعده های نیوتن برای استدلال در علوم طبیعی لینک ویدئو پادکست های ( عمومی) ساخته شده از روی محتوی جلسه: پادکست- مبانی فلسفی فیزیک کلاسیک( قسمت چهارم) Podcast - Philosophical Foundations Of Classical Physics - Part 4 *پادکست انگلیسی تطبیق بهتری با مباحث جلسه دارد

Precision is not limited by the second law of thermodynamics https://www.nature.com/articles/s41567-025-02929-2?utm_campaign=related_content&utm_source=HEALTH&utm_medium=communities

جلسه سوم مبانی فلسفی فیزیک کلاسیک موضوع: تلفیق نیوتنی (نظریه نیوتن و کتاب اصول چگونه شکل گرفت) لینک ویدئو: تلفیق نیوتنی لینک ویدئو: تاریخچه نظریه ماده (نظریه عناصر و نظریه اتمی) پادکست فارسی پادکست انگلیسی

Legacy of Avicenna in Astronomy Rizoi Bakhromzod arxiv.org/abs/2505.18219 میراث ابن سینا در نجوم

✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ 🔘 فرض بر این است که "واقعیت" فیزیکی تابع موجی از خود کل جهان است. 👤 هیو اورت ❌ این نوشته در پیش نویس اولیه پایان نامه دکتری اورت موجود است کانال جذاب فلسفه علم 👇👇👇 @vahidbehmaram1371

✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ 🔘 بعد از سال ۱۹۵۶ نامه های زیادی بین اورت، جان ویلر و اگی پترسون رد و بدل شد. در یکی از این نامه ها که اورت به پترسون نوشته، انتقادات اورت از تفسیر کپنهاگی مشهود است: ❇️ بیم آن دارم که بحث مقاله ی من به طور کامل فروکش کند، پس بگذارید با افزودن.... انتقادی از تفسیر کپنهاگی اوضاع را خراب تر کنم...تصور نمی‌کنم شما بتوانید دیدگاه مرا به سادگی به دلیل کج فهمی موضع بور کنار بگذارید....به باور من، بنا نهادن مکانیک کوانتومی بر پایه های فیزیک کلاسیک گامی مشروط و ضروری بود اما زمان آن فرا رسیده...که ( مکانیک کوانتومی) را در جایگاه خود، به عنوان نظریه ای بنیادین و بدون وابستگی به فیزیک کلاسیک بپذیریم و آنگاه فیزیک کلاسیک را از آن استنتاج کنیم.... ❇️ اجازه دهید به موارد آزار دهنده ی بیشتری از تفسیر کپنهاگی اشاره کنم. شما می گویید توده وار بودن سیستم های بزرگ مقیاس این اجازه را می‌دهد که از آثار کوانتومی بیشتر، چشم پوشی کنیم (در بحث پاره شدن زنجیره اندازه گیری) اما هرگز توجیهی برای این ادعای مطلقا جزم اندیشانه ندارید و نمی‌توانید توضیح سازگاری برای این بازگشت ناپذیری فرآیند اندازه گیری پیدا کنید. چنین چیزی یقیناً مدلول مکانیک موجی یا مکانیک کلاسیک نیست. آیا اصل موضوع مستقلی در کار است؟ کانال جذاب فلسفه علم 👇👇👇 @vahidbehmaram1371

✨✨✨✨✨✨✨ ✨✨✨✨✨✨✨✨✨ 🔘 آنتروپی و پیکان زمان در چند جهانی ❇️ در مکانیک کوانتومی اورتی، توضیح پیکان کوانتومی زمان همانند پیکان آنتروپی زمان است، و از شرایط اولیه جهان استفاده می شود. و انشعاب زمانی رخ می‌دهد که سیستم ها با محیط اطراف خود درهم‌تنیده و ناهمدوس می شوند و این با پیشرفت به سوی آینده آشکار می شود نه گذشته ❇️ تعداد شاخه های تابع موج درست مانند آنتروپی با گذشت زمان فقط افزایش می یابد. این بدان معناست که تعداد شاخه‌ها در آغاز نسبتاً کم بوده اند. یعنی در گذشته دور درهم‌تنیدگی پایینی بین سیستم های مختلف و محیط وجود داشته است. و این نیز مانند آنتروپی، شرط اولیه ای است که روی حالت جهان می گذاریم و در حال حاضر با اطمینان نمی‌دانیم که چرا چنین بوده است ❇️ ما پیکان زمان را با تمسک به شرط اولیه خاصی در زمان گذشته توضیح میدهیم. آیا این شرط منحصر به فردی است که هم پیکان ترمودینامیکی و هم پیکان کوانتومی زمان را توضیح می‌دهد یا صرفاً یک تشابه است ؟ ❇️ اگر سیستمی آنتروپی پایینی داشته باشد آرایش های میکروسکوپیکی نسبتاً کمی را به خود می‌گیرد و ما چیز زیادی از جنبه های ماکروسکوپیکی آن خواهیم دانست. اما اگر آنتروپی آن بالا باشد دانش ما درباره جنبه های بزرگ مقیاس آن نسبتاً کم خواهد بود ❇️ فون نویمان نیز دریافته بود که میتوان درباره سیستم‌های درهم تنیده کوانتومی نیز اظهار نظر مشابهی داشت. اگر سیستمی با هر چیز دیگری کاملآ نادرهم تنیده باشد ، می‌توانیم با اطمینان درباره تابع موج آن به طور منزوی از بقیه جهان حرف بزنیم.اما وقتی درهم تنیده است، تابع موج انفرادی آن تعریف نشده است و تنها می توانیم از تابع موج سیستم مرکب سخن بگوییم ❇️ فون نویمان متوجه شده بود که مابین یک وضعیت کلاسیکی ، وقتی از حالت دقیق سیستمی به دلیل آنتروپی مطمئن نیستیم، و وضعیتی کوانتومی که در آن دو زیر سیستم درهم تنیده هستند ، نوعی هم ارزی ریاضی وجود دارد، بنابراین نمی توانیم از تابع موج هر قسمت به طور جداگانه صحبت کنیم. فون نویمان همچنین فرمولی برای آنتروپی درهم‌تنیدگی یک سیستم کوانتومی به دست آورد. هر چه سیستمی با بقیه جهان درهم‌تنیده تر باشد، آنتروپی آن بیشتر است ❇️ با این شرحی که دادیم، توابع موج ما به سوی آینده منشعب می شوند و نه به سوی گذشته ، یادآور این واقعیت نیست که آنتروپی افزایش می یابد بلکه خود همان واقعیت است. آنتروپی پایین جهان آغازین متناظر با این ایده است که آن زمان زیر سیستم های نادرهم تنیده زیادی وجود داشته اند. ما برهم‌کنش زیر سیستم ها با یکدیگر و درهم‌تنیده شدن آنها را مانند انشعاب تابع موج می بینیم کانال جذاب فلسفه علم 👇👇👇 @vahidbehmaram1371

📣قطب عصب روانشناسی شناختی دانشگاه شهید بهشتی با همکاری انجمن مغز و فلسفه ذهن دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی برگزار میکند: در جهانی که مرز بین انسان و ماشین داره محو می‌شه، ما کی هستیم؟ چه معنایی داریم؟ و هویتمون قراره به کجا بره؟ کارگاه آنلاین «واقعیت‌های نو، انسان‌های نو» گفت‌وگویی متفاوت درباره معنا، هویت، تکنولوژی و هوش مصنوعی 🗣با حضور: دکتر امید کریم‌زاده (۱۷:۳۰_۱۹:۳۰) (دکتری فلسفه تحلیلی و عضو هیئت علمی دانشگاه شهیدبهشتی) دکتر ابوطالب صفدری (۲۰_۲۲) (پژوهشگر فلسفه تکنولوژی و هوش مصنوعی، دانشگاه برمن آلمان) 🗓یکشنبه ۴ خرداد | ساعت ۱۷:۳۰ تا ۲۲ به صورت آنلاین ظرفیت محدود | هزینه ثبت‌نام: ۲۵۰ هزار تومان مهلت ثبت‌نام: تا ۱ خرداد 🔸ثبت‌نام از طریق فرم زیر: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScWBtNMYmXIx51RljHVyWId2QeCYdbjn4Rk2vem_0DKvioZUQ/viewform?usp=header لینک ورود پس از تأیید ثبت نام برایتان ارسال می‌شود. @CECNsbu :راه ارتباطی @Cogneuropsychology_SBU @mindphilosa

چین یک تماس تلفنی رمزگذاری شده کوانتومی فرامنطقه‌ای را در فاصله 1000 کیلومتری با موفقیت به انجام رسانید یک شرکت دولتی چینی از اولین سیستم رمزنگاری تجاری جهان که حتی توسط کامپیوترهای کوانتومی نیز قابل هک شدن نیست، رونمایی کرد. شرکت مخابرات چین می‌گوید شبکه‌اش با یک تماس تلفنی رمزگذاری‌شده کوانتومی ۱۰۰۰ کیلومتری بین پکن و شهر هفی، این فناوری را اثبات کرده است. این سیستم جدید از دو شیوه توزیع کلید کوانتومی… https://iranhightech.com/چین-یک-تماس-تلفنی-رمزگذاری-شده-کوانتوم/

🧠📊 آیا علم در آستانهٔ دگرگونی است؟ با ظهور و گسترش هوش مصنوعی، به‌ویژه یادگیری ماشین مبتنی بر شبکه‌های عصبی، این پرسش جدی مطرح شده است که آیا در آینده‌ای نه‌چندان دور، مفهوم «روش علمی» و شاید کلیت علم، دستخوش تحولی بنیادین خواهد شد؟ در روش علمی سنتی، ما با مشاهدهٔ طبیعت به دنبال ساختن مدل‌هایی هستیم که بتوانند رفتار طبیعت را توصیف و پیش‌بینی کنند. جالب آن‌که این دقیقاً همان کاری است که سیستم‌های یادگیری ماشین نیز انجام می‌دهند: داده‌ها را دریافت می‌کنند، بر اساس آن‌ها مدل می‌سازند، و از دل این مدل‌ها پیش‌بینی‌هایی ارائه می‌دهند—و حتی در برخی موارد، چیزهایی خلق می‌کنند که به نظر «نو» می‌رسند. با این حال، منتقدان تأکید می‌کنند که میان مدل‌سازی علمی و مدل‌سازی توسط یادگیری ماشین تفاوتی بنیادین وجود دارد: مدل‌های علمی معمولاً تفسیرپذیر هستند، در حالی‌که مدل‌های یادگیری ماشین، به‌ویژه شبکه‌های عصبی عمیق، مانند جعبه سیاه عمل می‌کنند. به بیان دیگر مدل سازی علمی به "فهم" ما از طبیعت کمک می کند در حالی که مدل سازی ماشینی به نظر می رسد فهم را فراهم نمی کند. برای مثال، در فیزیک، ما ممکن است با یک معادلهٔ دیفرانسیل رفتار یک سامانه را پیش‌بینی کنیم؛ معادله‌ای که قابل تحلیل است، معنا و ساختار دارد، و می‌توان برای آن تفاسیر فیزیکی روشنی ارائه داد. اما در مقابل، شبکهٔ عصبی‌ای که همان پدیده را پیش‌بینی می‌کند، ممکن است میلیون‌ها پارامتر داشته باشد که هیچ‌گونه تفسیر مستقیمی برایشان وجود ندارد. در اینجا مسئلهٔ «تفسیر» به‌عنوان دغدغه‌ای جدی مطرح می‌شود—و این موضوع ما را به حوزهٔ فلسفهٔ علم می‌کشاند: تفسیرپذیری دقیقاً یعنی چه؟ چگونه می‌توان گفت که یک مدل یا یک معادله تفسیر دارد؟ و چه زمانی علم صرفاً به «پیش‌بینی درست» بسنده نمی‌کند، بلکه به دنبال «فهم» هم هست؟ در این میان، رویکردهایی نیز شکل گرفته‌اند که تلاش می‌کنند از دل داده‌ها، مدل‌های تفسیرپذیر علمی استخراج کنند. یکی از این تلاش‌ها، استفاده از روش‌هایی مانند رگرسیون نمادین (symbolic regression) است که هدف آن یافتن معادلات ریاضی ساده و معنادار از دل داده‌های پیچیده است. اما این‌که آیا این روش‌ها واقعاً می‌توانند جای مدل‌سازی سنتی را بگیرند، و تا چه اندازه در کشف قوانین علمی بنیادی موفق بوده‌اند، همچنان محل بحث است. 🧪 مقاله‌ای جدید با عنوان 🔗On the definition and importance of interpretability in scientific machine learning arxiv:2505.13510 Conor Rowan, Alireza Doostan به این مسائل می‌پردازد. نویسندگان معتقدند بسیاری از تلاش‌ها برای تفسیرپذیر کردن یادگیری ماشین، مانند استفاده از روش‌های «رگرسیون نمادین»، تفسیر را با «سادگی ریاضی» یا «فشردگی» اشتباه گرفته‌اند. آن‌ها پیشنهاد می‌دهند که باید تفسیری *مکانیزمی* از مدل‌ها داشته باشیم—یعنی درک کنیم *چگونه* و *چرا* خروجی‌ها تولید می‌شوند، نه فقط اینکه مدل کوتاه و زیبا باشد.

Hot Schrödinger cat states | Science Advances https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adr4492

ویدئو جلسه دوم مبانی فلسفی فیزیک کلاسیک موضوع: پس زمینه شکل گیری فیزیک نیوتنی. تاریخچه فیزیک از ارسطو تا نیوتن لینک یوتیوپ لینک آپارات

🏢 اداره ترویج دانش و فناوری هسته‌ای پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای با همکاری نهاد ترویجی دانشگاه ملایر برگزار می‌کند: 💻 اولین وبینار علمی ـ ترویجی با موضوع: 🏞«کاربرد روش‌های هسته‌ای و ایزوتوپ‌ها در سلامت و پایداری دریاها و اقیانوس ها»🏝 🎙سخنران: عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای 📆 دوشنبه ۱۴۰۴/۰۲/۲۹ ⏰‌ ساعت ۱۸:۳۰ عصر الی ۲۰ مغرب 💳 ثبت نام رایگان 🖋لینک ثبت نام https://survey.porsline.ir/s/8397mR7n 📄 گواهی حضور اعطا میگردد #وبینار #هسته_ای

✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ 🔘 مکانیک کوانتومی اورتی (بخش دوم) 🔷 الکترونی را در نظر بگیرید که حالت اسپین آن می‌تواند نسبت به محور مفروضی بالا یا پایین باشد. حالت الکترون قبل از اندازه‌گیری یک برهم نهی از حالت های بالا و پایین است. ما همچنین یک اسبابی برای اندازه‌گیری آماده کرده ایم که آن هم سیستمی کوانتومی محسوب می‌شود. برای این اسباب می‌توان سه امکان برهم‌نهی در نظر گرفت: می تواند اسپین را بالا اندازه بگیرد، می تواند اسپین را پایین اندازه بگیرد، یا هم روی اسپین اندازه گیری انجام ندهد که در این صورت آن را حالت آماده می خوانیم 🔷 چگونگی تحول حالت کوانتومی سیستم اسپین+اسباب، بر اساس معادله شرودینگر است. برای حالت اول دستگاه یا اسباب مان، داریم: اسپین در حالت بالا و اسباب در حالت آماده هستند و بعد از اندازه‌گیری داریم ؛ اسپین در حالت بالا است و اسباب آن را در حالت بالا اندازه گیری کرده است. به همین ترتیب قابلیت ما در اندازه گیری اسپین پایین خالص به این معناست که اسباب باید از حالت « آماده » به « اندازه گیری پایین» تحول یابد 🔷 قواعد مکانیک کوانتومی واضح اند: اگر بدانید که سیستم چگونه متحول می‌شود، با شروع از دو سیستم متفاوت، تحول برهم‌نهی هر دوی این سیستم ها دقیقا همان برهم‌نهی دو تحول خواهد بود. به بیان دیگر ، با شروع از یک اسپین در برهم‌نهی خاص و اسباب اندازه گیری در حالت آماده، خواهیم داشت: اسپین بالاست و در اندازه گیری ، بالا بوده است به علاوه ی، اسپین پایین است و در اندازه گیری ، پایین بوده است. این حالت نهایی یک برهم‌نهی درهم تنیده است. 🔷 در این مرحله اکیدا درست نیست که بگوییم « اسپین در یک برهم نهی است» یا « اسباب در یک برهم‌نهی است» . درهم‌تنیدگی مانع از آن می‌شود که به طور جداگانه از تابع موج اسپین یا اسباب سخن بگوییم زیرا چیزی را که درباره ی یکی خواهیم دید می تواند به مشاهده ما از دیگری بستگی داشته باشد. تنها چیزی که می توانیم بگوییم این است که « سیستم اسپین+ اسباب در یک برهم‌نهی است» 🔷 اگر تمام کاری که انجام می‌دهیم ایجاد تحول براساس معادله شرودینگر باشد، حالت نهایی، تابع موجی است روشن، بدون ابهام و قطعی برای سیستم مرکب اسپین+ اسباب. راز مکانیک کوانتومی اورتی همین است. معادله شرودینگر می‌گوید که هر اسباب اندازه گیری دقیق به برهم‌نهی بزرگ مقیاسی تحول خواهد یافت که سرانجام آن را به منزله انشعاب به جهان های جداگانه تفسیر خواهیم کرد. 🔷 جهان ها با مداخله ی ما وارد صحنه نشده‌اند ، آنها همیشه بوده اند، معادله شرودینگر به طور اجتناب‌ناپذیری به آنها زندگی می بخشد. مسئله اینجاست که ظاهراً ما هرگز در تجارب خود از جهان، با برهم‌نهی هایی برخورد نمی‌کنیم که شامل اشیاء بزرگ مقیاس باشد کانال جذاب فلسفه علم 👇👇👇 @vahidbehmaram1371

Dynamical Formation of Regular Black Holes https://journals.aps.org/prl/abstract/10.1103/PhysRevLett.134.181401 این مقاله به بررسی چگونگی شکل‌گیری سیاه‌چاله‌های بدون تکینگی (regular black holes) در نظریه‌ای از گرانش می‌پردازد که شامل اصلاحات با مشتقات مرتبه بالاتر به کنش اینشتین-هیلبرت است. در این چارچوب، فروپاشی گرانشی یک پوسته نازک از ماده (مانند غبار) به جای ایجاد تکینگی، به یک «بازگشت» در شعاع کوچک منجر می‌شود. در نتیجه، فضا-زمان حاصل بدون تکینگی و کامل از نظر ژئودزیک است. اگر جرم کل سیستم از یک مقدار بحرانی بیشتر باشد، این فرآیند منجر به تشکیل افق‌های رویداد می‌شود و پوسته پس از بازگشت، به صورت یک انفجار سفیدچاله‌ای به یک جهان جدید گسترش می‌یابد. این مطالعه اولین توصیف کاملاً دینامیکی از تشکیل سیاه‌چاله‌های بدون تکینگی را ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که اصلاحات با مشتقات مرتبه بالاتر می‌توانند راه‌حلی طبیعی برای رفع تکینگی‌های نظریه اینشتین باشند.