الـــتــلــقــــى

İmrân el-Kasîr der ki: "Bir gün bir adam Hasan (ra)'a gelerek bazı sorular sordu. O da cevapladı. Adam daha sonra 'Bu konuda fakîhler şöyle diyor:' deyince Hasan (ra) ona 'Sen gözlerinle fakîh gördün mü? Fakih o kimsedir ki, dünyaya karşı zâhid, âhirete karşı rağbetli, günahlarını gören ve Allah'a ibâdette dâim olan kimsedir' dedi." [ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1521📚📌]

İmran el-Kasîr şöyle rivâyet eder: "Bir adam Hasan Basrî'ye 'Ben bir fakih'e sordum' der [ve daha sözünü bitirmeden] Hasan (ra) ona 'Sen fakih gördün mü hiç? Fakih dünyada zâhid, günahlarını gören ve Allah'a kullukta dâim olan kimsedir.' dedi."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1518📚📌]

Ukbe b. Hâlid, Hasan (ra)'ın şöyle dediğini nakleder: "Kalpler ölür ve dirilir. Ölüğünde farzlarla onu diriltmeye çalışın, dirildiğinde de nâfilerle onu edeplendiriniz."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1517📚📌]

Zekeriya, Hasan (ra)'ın şöyle dediğini haber verir: “İman, gösteriş ve temenniden ibaret değildir. İman, kalbe yerleşen ve amellerle tasdik edilen imandır."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1488📚📌]

Atâ el-Ezrak der ki: "Bir adamın Hasan Basrîye 'Nasılsın?' diye sorduğunu gördüm. Şöyle cevap verdi: 'Sabah akşam ölümü bekleyip Allah'ın kendisine ne yapacağını bilmeyenin hâli nasıl olabilir?""

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1479📚📌]

Yûnus'un rivâyet ettiğine göre Hasan (ra) şöyle demiştir: "Öyle bir topluluk [sahâbe] gördüm ki, herkes yaptığı ameli gizli tutar ilan etmezdi. Zira onlar bilirlerdi ki şeytana saklı kalan amel gizli yapılandır. Ziyâretçileri olurdu fakat kıldıkları namazları dahi onlara göstermezlerdi."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1477📚📌]

Süfyân b. Hüseyn'in rivâyet ettiğine göre Hasan Basri'nin en çok tekrarladığı duâ şu olmuştur: "Allahım! İlimden sonra hilim verdiğin için sana hamdolsun. Kudretinle beraber afvından dolayı sana hamdolsun."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1476📚📌]

Hişâm'ın rivâyet ettiğine göre Hasan (ra) şöyle demiştir: "Kişinin ilim kapısına gidip ilim öğrenip başkalarına da öğretmesi dünya ve içindekilerden hayırlıdır."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1472📚📌]

Yûnus, Hasan (ra)'ın şöyle dediğini haber verir: "Öyle bir topluluğa ulaştım ki içlerinden biri bir mecliste otururdu ve onu bilgisiz câhil zannederlerdi. Oysa gerçekte fakîh birisiydi."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1471📚📌]

Yahyâ b Mûsa'ya göre Hasan Basrî (ra) 'Onlar ki, yeryüzünde mütevazi bir şekilde yürürler" âyetindeki vasfı, hilim sahibi kimseler olarak tefsir etmiştir. "Allah evvâbîn olanlara mağfiret eder."âyetindeki evvâbîni de "Kalbi ve ameli ile Allah'a yönelen" olarak tefsir etmiştir.

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1469📚📌]

Hişâm, Hasan (ra)'ın "Bir adam ilim taleb ediyorsa çok geçmeden te'siri huşûunda, gidişatında, dilinde, gözünde ve yaptığı iyiliklerde görülmelidir." dediğini rivayet etmiştir.

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1468📚📌]

Ebû Ka'b el-Ezdî, Hasan Basrî'nın şöyle dediğini haber verir: "Eğer ma'rûfu emrediyorsan bunu kendin de işle, yoksa helâk olursun. Eğer münkerden nehyediyorsan en çok kaçınanlardan sen ol, yoksa helâk olursun."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1462📚📌]

1461. Hişâm'ın rivâyet ettiğine göre Hasan Basrî [ResûlAllah'ın (sav) ashâbını kasdederek] şöyle demiştir: “Öyle bir topluluk gördüm ki, doğru dürüst üzerlerine elbise giymediler. Evlerinde yemek yapıldığını görmediler. Yatarken altına alacak bir şey bulamadılar. Öyle ki, birisini şöyle derken işittim: 'Karnımda kiremit gibi olsa da birşeyler yemek isterdim.' Öğrendiğimize göre kiremit suda üçyüz sene kalabiliyor."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1461📚📌]

Havşeb, Hasan (ra)'ın şöyle dediğini nakleder: "İsrâîloğullarını Allah'tan önce putlara taptıran şey dünya sevgisidir."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1460📚📌]

Müslim es-Sakâfî der ki: "Hasan'ın yemin ederek şöyle dediğini işittim: 'Allah'a andolsun ki, Ey insan! Eğer Kur'ân'ı okur ve ona iman edersen dünyada hüznün artar, korkun artar ve çok ağlarsın."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1458📚📌]

Hasan b. Ebü'l-Hasan (ra)'ın şöyle dediği rivayet edilir: "İçinde başka şeyler varken kalp nasıl arınır?"

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1455📚📌]

İbn Îså el-Yeşkurî'nin naklettiğine göre Hasan (ra) şöyle demiştir: "Ölüm dünyanın öyle bir belâsıdır ki, hiç bir akıl sahibi onu hatırladığı için sevinç ve ferah duyamaz."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1453📚📌]

Ubeydullah b. Şumayt, babasından naklen Hasan (ra)'ın şöyle dediğini rivâyet eder: "Mü'min hüzün ile sabahlar, hüzün ile geceler ve hüzün ile vefât eder. Ve bir oğlağa yetecek kadar su mikdarı şey mü'mine yeter."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1452📚📌]

. Målik b. Miğvel, Humeyd'den şu haberi nakleder: "Recep ayında bir gün Hasan b. Ebû'l-Hasan (ra) mescidde oturmuştu. Su içiyordu, arada derin bir nefes aldı ve hıçkırarak ağlamaya başladı. Sonra şöyle dedi: 'Keşke kalplerde hayat olsa, keşke kalpler düzgün olsa! Sabahında kıyamet kopacağı geceyi hatırladım da onun için ağlıyorum. O gün insanoğlunun bütün ayıpları ortaya çıkacak ve bütün gözlerin yaş dökeceği bir gündür."

[ez-Zühd Ahmed b. Hanbel,1450📚📌]