وقایع اقتصادیه

ارزش #صادرات‌نفتی ایران (درآمد نفتی) در نه‌ماهه ۱۴۰۴ به ۴۴٫۱ میلیارد دلار رسید که نسبت به نه‌ماهه ۱۴۰۳، ۱۲٫۰٪ کاهش داشته است. منبع داده‌ها: بانک مرکزی مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۳٫۱۲

در انتهای اردیبهشت ۱۴۰۵: رشد نقطه‌ای #دلار آزاد: ۱۱۵٫۳٪ رشد ماهانه #دلار آزاد: ۱۸٫۴٪ #تورم‌‌نقطه‌ای: ۸۳٫۹٪ #تورم‌ماهانه: ۸٫۸٪ منبع داده‌ها: شبکه اطلاع‌رسانی طلا، سکه و ارز، مرکز آمار ایران مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۳٫۱۱

طبق آخرین داده‌های #تورم در اردیبهشت ۱۴۰۵: #تورم‌‌نقطه‌ای: ۸۳٫۹٪ #تورم‌ماهانه: ۸٫۸٪ #میانگین‌تورم‌ماهانه در سال۱۴۰۵: ۶٫۹٪ منبع داده‌ها: مرکز آمار ایران مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۳٫۱۱

طبق آخرین داده‌های #تورم در اردیبهشت ۱۴۰۵: #تورم‌‌نقطه‌ای: ۸۳٫۹٪ #تورم‌ماهانه: ۸٫۸٪ #میانگین‌تورم‌ماهانه در سال۱۴۰۵: ۶٫۹٪ منبع داده‌ها: مرکز آمار ایران مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۳٫۱۱

در نه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴، تعداد  ۲۹۴٫۳۸۵ پروانه #واحدمسكونی برای احداث ساختمان از سوی شهرداری‌های كشور صادر شد که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۷٫۷٪ کاهش داشته است. منبع داده‌ها: مرکز آمار ایران مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۳٫۰۹

#رشدتولید بر اساس شاخص تولید صنعتی شرکت‌های بورسی در اسفند ۱۴۰۴، ۱۶٫۸٪- گزارش شد. منبع داده‌ها: پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵/۰۳/۰۶

در انتهای اردیبهشت ۱۴۰۵: قیمت #دلار آزاد ۱۷۹٫۰۸۰ هزارتومان گزارش شد که: نسبت به ماه قبل، ۱۸٫۴٪ افزایش و نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۱۱۵٫۳٪ رشد داشته است. قیمت #سکه‌امامی ۱۹۲٫۴۹۰ میلیون‌تومان گزارش شد که: نسبت به ماه قبل، ۱۰٫۶٪ افزایش و نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۱۶۲٫۲٪ رشد داشته است. منبع داده‌ها: شبکه اطلاع‌رسانی طلا، سکه و ارز مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۳٫۰۴

تولید #نفت خام ایران در فروردین ۱۴۰۵ (Apr) بر اساس گزارش: - اوپک: ۲٫۸۵۴ میلیون بشکه در روز -آژانس بین‌المللی انرژی: ۳٫۵۱۰ میلیون بشکه در روز گزارش شد. منبع داده‌ها: آژانس بین‌المللی انرژی «IEA» سازمان کشورهای صادرکننده نفت «OPEC» مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۲٫۲۴

بازدهی بازار #طلا در سال ۱۴۰۴ منبع داده‌ها: شبکه اطلاع‌رسانی طلا، سکه و ارز، شرکت مدیریت فناوری بورس تهران، مرکز آمار ایران، رهاورد۳۶۵ مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۲٫۲۱

نتیجه آمار ۱۴ ساله: اثر مرکب در عمل این نمودار، بازدهی سالانه انس جهانی، دلار، سکه و نرخ تورم را از سال ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۴ نشان می‌دهد. در اغلب سال‌ها، بازدهی طلا و دلار از نرخ تورم پیشی گرفته است.  اما نکته اصلی در ستون‌های بازدهی تجمیعی (میله‌های سمت راست نمودار) نمایان می‌شود. بازدهی تجمیعی طی این دوره: - انس جهانی: ۱۸۸٪ - دلار: ۸۲۳۰٪ - سکه: ۲۴۷۰۸٪ - شاخص قیمت کالاها (تورم): ۳۹۸۷٪ به بیان دیگر، از ابتدای ۱۳۹۱ تا انتهای ۱۴۰۴: - انس جهانی ۲.۸۸ برابر شده است  - دلار ۸۳.۳۰ برابر شده است  - سکه ۲۴۸.۰۸ برابر شده است  - سطح عمومی قیمت‌ها ۴۰.۸۷ برابر شده است  حال اگر تنها رشد انس (۱۸۸٪) را در رشد دلار (۸۲۳۰٪) ضرب کنیم: (۲.۸۸)×(۸۳.۳۰)-۱ برابر با ۲۳۹۸۳٪ می‌شود (اختلاف اندک، به دلیل گرد کردن اعداد بازدهی هاست). این عدد به‌طور شگفت‌انگیزی به رشد واقعی سکه (۲۴۷۰۸٪) بسیار نزدیک است.  اختلاف موجود می‌تواند ناشی از عرضه و تقاضا، حباب‌های مقطعی، دوره‌های آماری و نوسانات بازار باشد. اما پیام اصلی روشن است: همین رشد به‌ظاهر کوچک ۱۸۸ درصدی انس جهانی طی ۱۴ سال، وقتی در بازدهی دلار ضرب می‌شود، اثر خود را به‌صورت جهشی در قیمت طلای داخلی نشان می‌دهد. فردی که ابتدای سال ۱۳۹۱ دلار خریده است، سرمایه‌اش حدود ۸۳ برابر شده؛ در حالی که قیمت کالاها ۴۰ برابر شده؛ اما فردی که در همان زمان طلا خریده، سرمایه‌اش ۲۴۸ برابر شده است! این همان قدرت اثر مرکب است؛  اثری که در نگاه اول دیده نمی‌شود،  اما در افق‌های زمانی بلندمدت، تفاوت‌های تعیین‌کننده می‌سازد. از منظر کلان نیز، رشد مستمر حجم نقدینگی در اقتصاد، به‌طور طبیعی دارایی‌های مبتنی بر ارز را در معرض افزایش قیمتی قرار می‌دهد.  در سوی دیگر، طلای جهانی نیز با افزایش تقاضا و محدود بودن ذخایر عرضه، چشم‌انداز قیمتی آن همچنان صعودی ارزیابی می‌شود. برآیند این دو واقعیت ساختاری نشان می‌دهد که تداوم روندهای صعودی بلندمدت در این بازارها، پدیده‌ای دور از انتظار نیست — هرچند شدت و زمان‌بندی آن همواره تابع شرایط اقتصادی، سیاست‌های پولی و متغیرهای بین‌المللی خواهد بود.

بازدهی سالانه و تجمیعی #انس جهانی، #دلار، #سکه و نرخ #تورم از سال ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۴. بازدهی تجمیعی: - انس جهانی: ۱۸۸٪ - دلار: ۸۲۳۰٪ - سکه: ۲۴۷۰۸٪ - شاخص قیمت کالاها (تورم): ۳۹۸۷٪ منبع داده‌ها: شبکه اطلاع‌رسانی طلا، سکه و ارز، مرکز آمار ایران مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۲٫۲۱

چرا طلا از دلار جلو می‌زند؟ (پاسخ ریاضی) قیمت طلای داخلی تابعی از دو متغیر اصلی است: - قیمت انس جهانی  - نرخ دلار داخلی  به‌صورت ساده می‌توان نوشت: طلای داخلی∝انس جهانی×نرخ دلار اما نکته مهم در نحوه محاسبه بازدهی نهفته است:  بازدهی‌ها با هم جمع نمی‌شوند، بلکه در هم ضرب می‌شوند. مثال ساده: فرض کنید: - انس جهانی ۵۰٪ رشد کند  - دلار نیز ۵۰٪ رشد کند  در نگاه اول ممکن است تصور شود طلای داخلی ۱۰۰٪ رشد می‌کند.  اما محاسبه صحیح چنین است: (۱+۰.۵)×(۱+۰.۵)=۲.۲۵ به عبارتی: ۲.۲۵-۱=۱.۲۵=٪۱۲۵ بنابراین طلای داخلی ۱۲۵٪ رشد می‌کند، نه ۱۰۰٪. این ۱۲۵٪ شامل: - ٪۵۰ رشد ناشی از انس  - ٪۵۰ رشد ناشی از دلار  - ٪۲۵ اضافه به‌عنوان «سود روی سود» (بخوانید جایزه!✨) به بیان ساده‌تر:  وقتی هر دو متغیر رشد می‌کنند، بازدهی یکدیگر را تقویت می‌کنند.  و این همان چیزی است که در ریاضیات مالی به آن اثر مرکب (Compound Effect) گفته می‌شود.

💎«سؤال میلیون‌دلاری در سرمایه‌گذاری»💎 چند سال پیش در یک طلافروشی، شخصی از من پرسید: «برای سرمایه‌گذاری، طلا بهتر است یا دلار؟» این همان چیزی است که در ادبیات انگلیسی به آن می‌گویند: > The Million‑Dollar Question اصطلاحی که به مهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین پرسش‌ها گفته می‌شود؛ پرسشی که پاسخ آن می‌تواند تفاوتی بسیار بزرگ در نتیجه ایجاد کند. در نگاه شهودی، شاید افرادی بدانند که طلا در بلندمدت معمولاً بازدهی بیشتری نسبت به دلار دارد.  اما سؤال مهم‌تر این است: آیا این گزاره را می‌توان به‌صورت عددی، دقیق و مبتنی بر داده اثبات کرد؟ این پست، تلاشی است برای پاسخ دادن به همان «سؤال میلیون‌دلاری»  با اتکا به آمار رسمی از سال ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۴. در ادامه، ابتدا منطق ریاضی موضوع را بررسی می‌کنیم، و سپس داده‌های واقعی را کنار هم قرار می‌دهیم.

نتیجه آمار ۱۴ ساله: اثر مرکب در عمل این نمودار، بازدهی سالانه انس جهانی، دلار، سکه و نرخ تورم را از سال ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۴ نشان می‌دهد. در اغلب سال‌ها، بازدهی طلا و دلار از نرخ تورم پیشی گرفته است.  اما نکته اصلی در ستون‌های بازدهی تجمیعی (میله‌های سمت راست نمودار) نمایان می‌شود. بازدهی تجمیعی طی این دوره: - انس جهانی: ۱۸۸٪ - دلار: ۷۹۹۱٪ - سکه: ۲۳۷۲۹٪ - شاخص قیمت کالاها (تورم): ۳۹۸۷٪ به بیان دیگر، از ابتدای ۱۳۹۱ تا انتهای ۱۴۰۴: - انس جهانی ۲.۸۸ برابر شده است  - دلار ۸۰.۹۱ برابر شده است  - سکه ۲۳۸.۲۹ برابر شده است  - سطح عمومی قیمت‌ها ۴۰.۸۷ برابر شده است  حال اگر تنها رشد انس (۱۸۸٪) را در رشد دلار ضرب کنیم: (۲.۸۸)×(۸۰.۹۱)-۱ برابر با ۲۳۱۹۶٪ می‌شود (اختلاف اندک، به دلیل گرد کردن اعداد بازدهی هاست). این عدد به‌طور شگفت‌انگیزی به رشد واقعی سکه (۲۳۷۲۹٪) بسیار نزدیک است.  اختلاف موجود می‌تواند ناشی از عرضه و تقاضا، حباب‌های مقطعی، دوره‌های آماری و نوسانات بازار باشد. اما پیام اصلی روشن است: همین رشد به‌ظاهر کوچک ۱۸۸ درصدی انس جهانی طی ۱۴ سال، وقتی در بازدهی دلار ضرب می‌شود، اثر خود را به‌صورت جهشی در قیمت طلای داخلی نشان می‌دهد. فردی که ابتدای سال ۱۳۹۱ دلار خریده است، سرمایه‌اش حدود ۸۰ برابر شده؛ در حالی که قیمت کالاها ۴۰ برابر شده؛ اما فردی که در همان زمان طلا خریده، سرمایه‌اش ۲۳۸ برابر شده است! این همان قدرت اثر مرکب است؛  اثری که در نگاه اول دیده نمی‌شود،  اما در افق‌های زمانی بلندمدت، تفاوت‌های تعیین‌کننده می‌سازد. از منظر کلان نیز، رشد مستمر حجم نقدینگی در اقتصاد، به‌طور طبیعی دارایی‌های مبتنی بر ارز را در معرض افزایش قیمتی قرار می‌دهد.  در سوی دیگر، طلای جهانی نیز با افزایش تقاضا و محدود بودن ذخایر عرضه، چشم‌انداز قیمتی آن همچنان صعودی ارزیابی می‌شود. برآیند این دو واقعیت ساختاری نشان می‌دهد که تداوم روندهای بلندمدت در این بازارها، پدیده‌ای دور از انتظار نیست — هرچند شدت و زمان‌بندی آن همواره تابع شرایط اقتصادی، سیاست‌های پولی و متغیرهای بین‌المللی خواهد بود.

بازدهی سالانه و تجمیعی #انس جهانی، #دلار، #سکه و نرخ #تورم از سال ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۴. بازدهی تجمیعی: - انس جهانی: ۱۸۸٪ - دلار: ۷۹۹۱٪ - سکه: ۲۳۷۲۹٪ - شاخص قیمت کالاها (تورم): ۳۹۸۷٪ منبع داده‌ها: شبکه اطلاع‌رسانی طلا، سکه و ارز، مرکز آمار ایران مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۲٫۲۱

چرا طلا از دلار جلو می‌زند؟ (پاسخ ریاضی) قیمت طلای داخلی تابعی از دو متغیر اصلی است: - قیمت انس جهانی  - نرخ دلار داخلی  به‌صورت ساده می‌توان نوشت: طلای داخلی∝انس جهانی×نرخ دلار اما نکته مهم در نحوه محاسبه بازدهی نهفته است:  بازدهی‌ها با هم جمع نمی‌شوند، بلکه در هم ضرب می‌شوند. مثال ساده: فرض کنید: - انس جهانی ۵۰٪ رشد کند  - دلار نیز ۵۰٪ رشد کند  در نگاه اول ممکن است تصور شود طلای داخلی ۱۰۰٪ رشد می‌کند.  اما محاسبه صحیح چنین است: (۱+۰.۵)×(۱+۰.۵)=۲.۲۵ به عبارتی: ۲.۲۵-۱=۱.۲۵=٪۱۲۵ بنابراین طلای داخلی ۱۲۵٪ رشد می‌کند، نه ۱۰۰٪. این ۱۲۵٪ شامل: - ٪۵۰ رشد ناشی از انس  - ٪۵۰ رشد ناشی از دلار  - ٪۲۵ اضافه به‌عنوان «سود روی سود» (بخوانید جایزه!✨) به بیان ساده‌تر:  وقتی هر دو متغیر رشد می‌کنند، بازدهی یکدیگر را تقویت می‌کنند.  و این همان چیزی است که در ریاضیات مالی به آن اثر مرکب (Compound Effect) گفته می‌شود.

💎«سؤال میلیون‌دلاری در سرمایه‌گذاری»💎 چند سال پیش در یک طلافروشی، شخصی از من پرسید: «برای سرمایه‌گذاری، طلا بهتر است یا دلار؟» این همان چیزی است که در ادبیات انگلیسی به آن می‌گویند: > The Million‑Dollar Question اصطلاحی که به مهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین پرسش‌ها گفته می‌شود؛ پرسشی که پاسخ آن می‌تواند تفاوتی بسیار بزرگ در نتیجه ایجاد کند. در نگاه شهودی، شاید افرادی بدانند که طلا در بلندمدت معمولاً بازدهی بیشتری نسبت به دلار دارد.  اما سؤال مهم‌تر این است: آیا این گزاره را می‌توان به‌صورت عددی، دقیق و مبتنی بر داده اثبات کرد؟ این پست، تلاشی است برای پاسخ دادن به همان «سؤال میلیون‌دلاری»  با اتکا به آمار رسمی از سال ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۴. در ادامه، ابتدا منطق ریاضی موضوع را بررسی می‌کنیم، و سپس داده‌های واقعی را کنار هم قرار می‌دهیم.

تولید #نفت خام ایران در اسفند ۱۴۰۴ (Mar 2026) بر اساس گزارش اوپک، به ۳٫۰۶۰ میلیون بشکه در روز و بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، به ۳٫۶۳۰ میلیون بشکه در روز رسید. منبع داده‌ها: آژانس بین‌المللی انرژی «IEA» سازمان کشورهای صادرکننده نفت «OPEC» مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۲٫۱۱

طبق آخرین داده‌های #تورم در فروردین ۱۴۰۵: #تورم‌‌نقطه‌ای: ۷۳٫۵٪ #تورم‌ماهانه: ۵٫۰٪ #میانگین‌تورم‌ماهانه در سال۱۴۰۴: ۵٫۰٪ منبع داده‌ها: مرکز آمار ایران مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۲٫۰۹

در زمستان ۱۴۰۴: #نرخ‌بیکاری ۷٫۶٪ و #نرخ‌مشارکت‌اقتصادی ۳۹٫۷٪ گزارش شد. منبع داده‌ها: مرکز آمار ایران مرجع نماگرهای اقتصادی ایران و جهان: وقایع اقتصادیه ۱۴۰۵٫۰۲٫۰۷