Deep Learning Point
Open in Telegram
943
Subscribers
+1324 hours
+137 days
+1230 days
Posts Archive
💥 Important पुरस्कार 🎯
🔹 नोबेल पुरस्कार — स्थापना वर्ष: 1901
🔹 ऑस्कर अवार्ड — स्थापना वर्ष: 1929
🔹 भारत रत्न — स्थापना वर्ष: 1954
🔹 ज्ञानपीठ पुरस्कार — शुरुआत: 1961
🔹 गांधी शांति पुरस्कार — शुरुआत: 1995
🔹 द्रोणाचार्य पुरस्कार — स्थापना: 1985
🔹 मैन बुकर पुरस्कार — स्थापना: 1969
🔹 अर्जुन पुरस्कार — शुरुआत: 1961
🔹 पुलित्जर पुरस्कार — स्थापना: 1917
🔹 व्यास सम्मान — शुरुआत: 1992
🔹 कलिंग पुरस्कार — स्थापना: 1952
🔹 सरस्वती सम्मान — स्थापना: 1991
🔹दादा साहेब फाल्के पुरस्कार — शुरुआत: 1969
🔹 रेमन मैग्सेसे पुरस्कार — स्थापना: 1957
🔹 राजीव गांधी खेल रत्न — स्थापना: 1992
🔹 साहित्य अकादमी पुरस्कार — शुरुआत: 1955
my dears Jinke bhi exam rehte hai wo sb ache se pdke jaye is master pdf ko …….. hamari official app se aap ise download kr skte hai ……. 👍
*हरियाणा में पुलिस की बड़ी भर्ती*
*सबसे पहले सबसे तेज*
*प्रदेश के युवाओं को हरियाणा सरकार और हरियाणा स्टाफ सिलेक्शन कमीशन का नए साल 2026 का भर्ती तोहफा*
*5500 पुलिस कॉन्स्टेबल की भर्ती का विज्ञापन जारी*
*इसमें 4500 पुरूष कॉन्स्टेबल (जनरल ड्यूटी)*
*600 महिला कॉन्स्टेबल (जनरल ड्यूटी)*
*400 पुरूष कॉन्स्टेबल (जीआरपी)*,
11 जनवरी 2026 से शुरू होंगे ऑनलाइन आवेदन
अंतिम तिथि 25 जनवरी 2026
*बारहवीं पास सीईटी पास उम्मीदवार कर सकते हैं अप्लाई
🎉 नव वर्ष 2026 की हार्दिक शुभकामनाएँ! 🎉
यह नया साल आपके जीवन में स्वास्थ्य, सुख, सफलता और समृद्धि लेकर आए।
आपके सभी सपने पूरे हों और हर दिन नई खुशियाँ और अवसर लेकर आए। ✨
नया साल, नई उम्मीदें, नई खुशियां! आपको उज्ज्वल 2026 की शुभकामनाएं।" ❤️
आप और आपके परिवार को नववर्ष की ढेरों शुभकामनाएँ! 🌸🥳
Warm Regards,
Deep Learning Point
+1
kaffi sare question puche ja rahe hai hamari is Master pdf se …… so read it ……
🔥 DELHI POLICE EXAM 2025 – MEGA GK + CURRENT AFFAIRS PDF 🔥
दिल्ली पुलिस परीक्षा 2025 को पूरी तरह ध्यान में रखते हुए हमने आपके लिए
📘 SUPER POWERFUL PDF (2025 Edition) तैयार की है, जो हर शिफ्ट में पूछे जा रहे सवालों को कवर करती है ✅
🔹 इस एक PDF में आपको मिलेगा –
✔️ Static GK (एग्जाम फोकस्ड)
✔️ Latest Current Affairs – 2025
✔️ Complete India GK
✔️ Proper Index (Fast Revision के लिए)
✔️ Important Military Exercises
✔️ National & International Awards
✔️ सभी खेलों के Mascots (शुभंकर)
✔️ Delhi Police में बार-बार पूछे जाने वाले टॉपिक्स
📌 यह PDF सिर्फ Notes नहीं, Selection का Tool है।
📥 PDF DOWNLOAD करने का तरीका
🔹 Android Users 👉
➡️ हमारी Official App से सीधे PDF डाउनलोड करें
🔹 iPhone Users 👉
1️⃣ पहले ClassPlus App डाउनलोड करें
2️⃣ App में Organization Code डालें 👉 JKRPVT
3️⃣ App ओपन करते ही PDF डाउनलोड करें
💯 Best Wishes – Delhi Police 2025 Aspirants 💯
Delhi police me -festival, dance, river, temple,five yrs plan, sports, census, artist, article, amendment,banking realted economy,biology vitamin,pm president,rajya sabha loksabha,cag ,mountain,minerals,disease ,human body,chemistry me chemical compounds,
history me modern history pehle ye krna yha se daily aa rha
Phir ye karna h ye bhi aa sakta h
jainism buddism, mughal, mahatma gandhi, unit dimention, lakes, book author, awards, dates month walle
se jayda pucha rha ye topic ache se karen pehle,
Computer me ms word excel, ppt or email network internet se
सदियों तक अरावली ने राजस्थान,हरियाणा, दिल्ली व अन्य राज्यों को मरुस्थल और वायुमंडलीय प्रकोप से बचाने का कार्य किया था।
ताजा विवाद :–
20 नवंबर 2025 को सुप्रीम कोर्ट ने टी.एन. गोवर्धन की एक पुरानी याचिका पर फैसला सुनाते हुए अरावली की नई परिभाषा को मंजूरी दी।
नई परिभाषा के अनुसार:
केवल वही पहाड़ियां अरावली मानी जाएंगी
- जिनकी ऊंचाई आसपास के धरातल से 100 मीटर या उससे अधिक होगी
- 100 मीटर से कम ऊंचाई वाली पहाड़ियां, टीले और गैपिंग एरिया अरावली की परिभाषा से बाहर कर दिए गए। इसका असर यह हुआ कि अरावली का लगभग 90% हिस्सा कानूनी संरक्षण से बाहर हो सकता है। #_Opm
अरावली:
थार मरुस्थल को पूर्व की ओर बढ़ने से रोकती है
मानसून और वर्षा चक्र को प्रभावित करती है
भूजल रिचार्ज की रीढ़ है
धूल भरी आंधियों और लू से मैदानी इलाकों की रक्षा करती है। #_Opm
यही वजह है कि इसे उत्तर भारत की “ग्रीन वॉल” और प्राकृतिक सुरक्षा दीवार कहा जाता है।
“100 मीटर नहीं, 100 पीढ़ियों का सवाल है अरावली।”
आज प्रकृति हारी तो कल इंसान हारेगा।
अरावली कोई आँकड़ा नहीं, यह पानी, हवा और जीवन की ढाल है।
#_Opm
(Database & Database Management System)**
डेटाबेस (Database)
• डेटाबेस तार्किक रूप से संबंधित सूचनाओं का संगठित संग्रह है
• डेटा को आसानी से एक्सेस, प्रबंधित एवं अपडेट किया जा सकता है
• डेटाबेस पर डेटा जोड़ना, संशोधित करना एवं हटाना संभव
डेटाबेस की मूल अवधारणाएँ (Fundamentals of Database)
डेटा (Data)
• कच्चे एवं असंगठित तथ्य
• पाठ, संख्या, चित्र, ध्वनि का डिजिटल रूप
• उदाहरण – विद्यार्थी के अंक
सूचना (Information)
• प्रसंस्कृत, संगठित एवं अर्थपूर्ण डेटा
• उदाहरण – कक्षा का औसत अंक
डेटाबेस के प्रकार (Types of Database)
• नेटवर्क डेटाबेस – रिकॉर्ड एवं लिंक के रूप में डेटा
• हाइरार्किकल डेटाबेस – ट्री संरचना में डेटा
• रिलेशनल डेटाबेस – टेबल (पंक्ति व स्तंभ) के रूप में डेटा
डेटाबेस के घटक (Components of Database)
टेबल (Table)
• डेटाबेस की मूल संरचना
• डेटा संग्रह, फ़िल्टर, संशोधन हेतु
फील्ड (Field)
• स्तंभ (Column), विशिष्ट डेटा प्रकार
रिकॉर्ड (Record)
• पंक्ति (Row), किसी एक एंटिटी का पूर्ण विवरण
• रिकॉर्ड की संख्या – Cardinality
क्वेरी (Query)
• डेटाबेस से प्रश्न पूछने की प्रक्रिया
• शर्तों के आधार पर डेटा प्राप्त करना
फॉर्म (Form)
• डेटा प्रविष्टि व संशोधन हेतु
• यूज़र-फ्रेंडली इंटरफेस
रिपोर्ट (Report)
• डेटाबेस से प्राप्त डेटा को प्रिंट/प्रस्तुत करना
डेटाबेस प्रबंधन प्रणाली (DBMS)
• डेटा एवं प्रोग्रामों का संगठित संग्रह
• डेटा को संग्रहित, संशोधित एवं पुनः प्राप्त करने की सुविधा
• उद्देश्य – डेटा को सुविधाजनक एवं कुशल बनाना
उदाहरण – MySQL, Oracle, FoxPro, dBASE, SyBase, MS-Access
DBMS के कार्य (Functions of DBMS)
• डेटा संरचना एवं प्रकार निर्धारित करना
• डेटा संग्रहण
• डेटा संशोधन
• क्वेरी द्वारा डेटा प्राप्ति
• डेटा अपडेट
DBMS की संरचना (Architecture of DBMS)
आंतरिक स्तर (Internal Level)
• भौतिक स्तर
• डेटा का वास्तविक संग्रह
संकल्पनात्मक स्तर (Conceptual Level)
• तार्किक संरचना
• डेटा एवं उनके संबंध
बाह्य स्तर (External Level)
• उपयोगकर्ता दृश्य
• अलग-अलग उपयोगकर्ताओं को अलग दृश्य
DBMS के लाभ (Advantages of DBMS)
• डेटा पुनरावृत्ति में कमी
• बेहतर डेटा एक्सेस
• उच्च डेटा सुरक्षा
• डेटा अखंडता बनाए रखना
• एप्लिकेशन विकास आसान
• बैकअप एवं रिकवरी सुविधा
DBMS की सीमाएँ (Disadvantages of DBMS)
• हार्डवेयर व सॉफ्टवेयर की उच्च लागत
• प्रणाली की जटिलता
• प्रशिक्षण पर खर्च
• तकनीकी स्टाफ की आवश्यकता
• डेटाबेस फेल होने पर डेटा हानि
DBMS के अनुप्रयोग (Applications of DBMS)
• बैंकिंग
• रेलवे/हवाई आरक्षण
• विश्वविद्यालय
• क्रेडिट कार्ड सिस्टम
• टेलीकम्यूनिकेशन
• वित्त
• बिक्री प्रबंधन
रिलेशनल डेटाबेस (Relational Database)
• डेटा कई तालिकाओं में संग्रहित
• तालिकाओं के बीच संबंध
• RDBMS द्वारा प्रबंधन
उदाहरण – Oracle, DB2, SyBase, Informix
डेटाबेस से संबंधित शब्द
रिलेशन (Relation)
• पंक्ति व स्तंभ वाली तालिका
• गुण
– नाम
– Cardinality (पंक्तियाँ)
– Degree (स्तंभ)
डोमेन (Domain)
• किसी कॉलम के सभी संभावित मान
एट्रिब्यूट (Attribute)
• तालिका के स्तंभ
ट्यूपल (Tuple)
• तालिका की पंक्ति
की (Keys)
• तालिका में रिकॉर्ड की पहचान हेतु कॉलम/कॉलम समूह
की के प्रकार
• Primary Key – अद्वितीय, Null नहीं
• Candidate Key – सभी संभावित Primary Key
• Alternate Key – Primary Key के अतिरिक्त
• Foreign Key – दूसरी तालिका की Primary Key से जुड़ा
अन्य महत्वपूर्ण तथ्य
• Dr. E.F. Codd – RDBMS के 12 नियम (1970)
• Schema – डेटाबेस की तार्किक संरचना
• Instance – किसी समय का वास्तविक डेटा
• डेटा पुनरावृत्ति से डेटा असंगति
डेटाबेस भाषाएँ (Database Languages)
• DDL – संरचना निर्धारण
• DML – डेटा जोड़ना, हटाना, संशोधित करना
• DCL – सुरक्षा एवं अनुमति
एंटिटी-रिलेशनशिप मॉडल (E-R Model)
• डेटाबेस का चित्रात्मक निरूपण
एंटिटी (Entity)
• वास्तविक वस्तु
• आयत (Rectangle) से दर्शायी जाती है
एट्रिब्यूट (Attribute)
• एंटिटी के गुण
• अंडाकार (Ellipse) से दर्शाया जाता है
एंटिटी सेट (Entity Set)
• समान प्रकार की एंटिटीज़ का समूह
• Strong Entity Set – Primary Key उपलब्ध
• Weak Entity Set – Primary Key नहीं
रिलेशनशिप (Relationship)
• एंटिटीज़ के बीच संबंध
• हीरा (Diamond) से दर्शाया जाता है
• प्रकार
– One to One
– One to Many
– Many to One
कंप्यूटर सुरक्षा
कंप्यूटर सुरक्षा के घटक (Components of Computer Security)
गोपनीयता (Confidentiality) – डेटा को अनधिकृत व्यक्ति द्वारा एक्सेस होने से रोकना
अखंडता (Integrity) – सूचना में ऐसा अनधिकृत परिवर्तन न होना जिसे अधिकृत उपयोगकर्ता पहचान न सकें
प्रमाणीकरण (Authentication) – उपयोगकर्ता वही है जो वह होने का दावा करता है
अभिगम नियंत्रण (Access Control) – उपयोगकर्ता केवल अनुमति प्राप्त संसाधनों तक ही पहुँच करे
अस्वीकरण निषेध (Non-Repudiation) – संदेश भेजने वाला यह न नकार सके कि उसने संदेश नहीं भेजा
उपलब्धता (Availability) – सिस्टम समय पर कार्य करे और सेवा बाधित न हो
गोपनीयता (Privacy) – व्यक्ति को अपनी जानकारी के उपयोग का अधिकार
स्टेगनोग्राफी – संदेश के अस्तित्व को छिपाने की कला, गोपनीयता और अखंडता में सहायक
क्रिप्टोग्राफी – सूचना को गुप्त रूप में लिखने का विज्ञान, ट्रांसमिशन और डिस्क डेटा की सुरक्षा
क्रिप्टोग्राफी के सामान्य शब्द
प्लेन टेक्स्ट – मूल संदेश
साइफर – बिट-स्तर या अक्षर-स्तर पर परिवर्तन
साइफर टेक्स्ट – कोडित या एन्क्रिप्टेड संदेश
एन्क्रिप्शन – प्लेन टेक्स्ट को साइफर टेक्स्ट में बदलने की प्रक्रिया
डिक्रिप्शन – साइफर टेक्स्ट को प्लेन टेक्स्ट में बदलने की प्रक्रिया
साइबर अटैक के स्रोत
डाउनलोडेबल प्रोग्राम – गेम, स्क्रीन सेवर, एक्जीक्यूटेबल फाइल
क्रैक सॉफ्टवेयर – अवैध सॉफ्टवेयर, वायरस और बग युक्त
ई-मेल अटैचमेंट – अनजान प्रेषक की फाइल
इंटरनेट – बिना जाँच डाउनलोड
अनजान CD से बूटिंग – CD से ऑटो बूट
मैलवेयर (Malware)
मैलवेयर का अर्थ Malicious Software, कंप्यूटर को नुकसान पहुँचाने या जानकारी चुराने हेतु
उदाहरण – वायरस, वॉर्म, ट्रोजन, रूटकिट, स्पायवेयर, एडवेयर
वायरस (Virus)
VIRUS – Vital Information Resources Under Siege, सिस्टम पर नियंत्रण कर विनाशकारी कार्य
पहला वायरस – Creeper, 1971
वायरस के प्रकार (Comma Style)
रेजिडेंट वायरस – Randex, Meve
डायरेक्ट एक्शन वायरस – Vienna
ओवरराइट वायरस – Way, Trj.Reboot, Trivial.88.D
बूट सेक्टर वायरस – Polyboot.B, AntiEXE, पहला Brain (1986)
मैक्रो वायरस – Melissa.A
फाइल सिस्टम वायरस – Dir-2
पॉलीमॉर्फिक वायरस – Elkern, Tuareg
FAT वायरस – Link
मल्टीपार्टाइट वायरस – Flip
वेब स्क्रिप्टिंग वायरस – JS Fortnight
वायरस के प्रभाव
मॉनिटर करना, सिस्टम स्लो होना, डेटा नष्ट होना, नेटवर्क प्रभावित होना, मेमोरी बढ़ना-घटना, एरर मैसेज, पार्टीशन साइज घटना, सेटिंग बदलना, अनचाहे विज्ञापन, बूट समय बढ़ना, एक से अधिक पार्टीशन बनना
वॉर्म (Worms)
नेटवर्क के माध्यम से स्वतः फैलने वाला मैलवेयर
उदाहरण – Bagle, I Love You, Morris, Nimda
ट्रोजन (Trojan Horse)
उपयोगी दिखने वाला लेकिन अनधिकृत पहुँच देने वाला मैलवेयर, स्वयं कॉपी नहीं करता
उदाहरण – Beast, Sub7, Zeus, ZeroAccess Rootkit
स्पायवेयर (Spyware)
उपयोगकर्ता की गतिविधि पर नजर रखता है और जानकारी भेजता है
उदाहरण – CoolWeb Search, FinFisher, Zango, Zlob Trojan, Keyloggers
मैलवेयर अटैक के लक्षण
अजीब संदेश, फाइल गायब, सिस्टम स्लो, बार-बार क्रैश, ड्राइव एक्सेस न होना, एंटीवायरस न चलना, अनचाही आवाज, माउस पॉइंटर बदलना, संदिग्ध ई-मेल, सिस्टम का अपने-आप कार्य करना
अन्य कंप्यूटर सुरक्षा खतरे
स्पूफिंग – Masquerade, IP Spoofing
सलामी तकनीक – छोटे-छोटे धन की हेराफेरी
हैकिंग – DoS अटैक
क्रैकिंग – पासवर्ड क्रैकर, ट्रोजन, वायरस, वॉर-डायलर
फिशिंग – पासवर्ड, क्रेडिट-कार्ड विवरण चोरी
स्पैम – अनचाहे ई-मेल
एडवेयर – अनचाहे विज्ञापन
रूटकिट – गुप्त रूप से प्रशासनिक नियंत्रण
कंप्यूटर सुरक्षा के उपाय
एंटीवायरस सॉफ्टवेयर – वायरस, वॉर्म, ट्रोजन, एडवेयर से सुरक्षा
लोकप्रिय एंटीवायरस – Avast, AVG, K7, Kaspersky, Trend Micro, Quick Heal, Symantec, Norton, McAfee
(Data Communication & Computer Network)
संचार (Communication)
• संचार का अर्थ सूचना का भेजना या प्राप्त करना
• संचार के दौरान सूचना या डेटा साझा किया जाता है
• संचार प्रणाली हार्डवेयर और सॉफ्टवेयर का ऐसा समूह है जो विभिन्न उपकरणों के बीच सूचना के आदान-प्रदान को संभव बनाता है
डेटा संचार (Data Communication)
• दो उपकरणों के बीच डेटा का आदान-प्रदान
• ट्रांसमिशन मीडिया के माध्यम से डेटा का स्थानांतरण
• स्थानांतरण के दौरान डेटा की सुरक्षा और संरक्षण
• डेटा सिग्नल के रूप में स्थानांतरित होता है
सिग्नल के प्रकार
• डिजिटल सिग्नल – डेटा बाइनरी रूप (0 या 1) में
• एनालॉग सिग्नल – रेडियो तरंगों के रूप में
• हाइब्रिड सिग्नल – एनालॉग और डिजिटल दोनों के गुण
संचार चैनल (Communication Channel)
• दो जुड़े उपकरणों के बीच सिग्नल प्रवाह की दिशा
चैनल के प्रकार
• सिंप्लेक्स चैनल – एक दिशा में संचार, उदाहरण – रेडियो, टेलीविजन, कीबोर्ड
• हाफ डुप्लेक्स चैनल – दोनों दिशाओं में लेकिन एक समय में एक, उदाहरण – वॉकी-टॉकी
• फुल डुप्लेक्स चैनल – दोनों दिशाओं में एक साथ, उदाहरण – मोबाइल फोन
संचार माध्यम (Communication Media)
• सूचना को स्रोत से गंतव्य तक ले जाने वाला माध्यम
• भौतिक माध्यम जिसके द्वारा सिग्नल भेजे जाते हैं
गाइडेड मीडिया / वायर्ड तकनीक
• केबल द्वारा निर्देशित सिग्नल
• धातु जैसे तांबा, टिन, चाँदी से बनी केबल
प्रकार
• ट्विस्टेड पेयर केबल – LAN में उपयोग
• को-एक्सियल केबल – केबल टीवी नेटवर्क
• फाइबर ऑप्टिक केबल – प्रकाश द्वारा डेटा, उच्च गति, लंबी दूरी
अनगाइडेड मीडिया / वायरलेस तकनीक
• बिना तार सूचना का स्थानांतरण
प्रकार
• रेडियो तरंगें – लंबी दूरी, सर्वदिशात्मक
• माइक्रोवेव – उच्च आवृत्ति, एकदिशात्मक, मोबाइल नेटवर्क
• इन्फ्रारेड तरंगें – कम दूरी, रिमोट कंट्रोल
• उपग्रह संचार – लंबी दूरी, तेज संचार
कंप्यूटर नेटवर्क (Computer Network)
• दो या अधिक कंप्यूटरों का समूह
• सूचना और संसाधनों का साझा उपयोग
• ARPANET – पहला नेटवर्क, 1969, Vint Cerf द्वारा
नेटवर्क के लाभ
• फ़ाइल साझा करना
• हार्डवेयर साझा करना – प्रिंटर, स्कैनर
• एप्लीकेशन साझा करना
• ई-मेल, वीडियो कॉन्फ्रेंसिंग द्वारा संचार
कंप्यूटर नेटवर्क के प्रकार
• LAN – सीमित क्षेत्र, कार्यालय, विद्यालय
• WAN – विशाल क्षेत्र, इंटरनेट
• MAN – शहर स्तर, केबल टीवी नेटवर्क
• PAN – व्यक्तिगत नेटवर्क, Bluetooth, ZigBee
सर्वर एवं प्रोटोकॉल
• सर्वर – नेटवर्क सेवाएँ प्रदान करने वाला सिस्टम
• फ़ाइल सर्वर – फ़ाइल साझा करने हेतु
• प्रोटोकॉल – नेटवर्क संचार के नियम
नेटवर्क डिवाइस
• रिपीटर – सिग्नल को मजबूत करता है
• हब – सभी पोर्ट पर डेटा भेजता है
• स्विच – केवल निर्दिष्ट रिसीवर को डेटा
• राउटर – नेटवर्क के बीच डेटा मार्ग निर्धारण
• ब्रिज – LAN को खंडों में विभाजित करता है
• गेटवे – अलग-अलग प्रोटोकॉल जोड़ता है
• मॉडेम – डिजिटल ↔ एनालॉग परिवर्तन
नेटवर्क टोपोलॉजी
• बस टोपोलॉजी – एक मुख्य लाइन
• स्टार टोपोलॉजी – केंद्रीय नोड
• रिंग टोपोलॉजी – टोकन आधारित संचार
• मेश टोपोलॉजी – पूर्णतः जुड़ा नेटवर्क
• ट्री टोपोलॉजी – वृक्ष संरचना
नेटवर्क मॉडल
• पीयर-टू-पीयर नेटवर्क – प्रत्येक सिस्टम सर्वर/क्लाइंट
• क्लाइंट-सर्वर नेटवर्क – एक सर्वर, कई क्लाइंट
OSI मॉडल (Open System Interconnection)
• ISO द्वारा 1983 में प्रस्तुत
• नेटवर्क संचार का 7-स्तरीय मॉडल
OSI की परतें
• एप्लीकेशन लेयर – यूज़र इंटरफेस
• प्रेजेंटेशन लेयर – एन्क्रिप्शन, डिक्रिप्शन
• सेशन लेयर – सत्र प्रबंधन
• ट्रांसपोर्ट लेयर – डेटा विभाजन, TCP
• नेटवर्क लेयर – रूटिंग, IP
• डेटा लिंक लेयर – त्रुटि पहचान, MAC
• फिजिकल लेयर – सिग्नल, केबल, डुप्लेक्स
नेटवर्क से संबंधित शब्द
• मल्टीप्लेक्सिंग – एक माध्यम पर कई सिग्नल
• CDMA – कोड आधारित एक्सेस तकनीक
• पैकेट स्विचिंग – डेटा को पैकेट में भेजना
Agricultural Revolutions
• Green Revolution (1965) – M.S. Swaminathan
• White Revolution (1970) – Dr. Verghese Kurien (Milk
production)
• Blue Revolution – Fisheries
• Golden Revolution – Fruits & Honey production
• Yellow Revolution – Oilseed production
• Pink Revolution – Onion & meat production
• Black Revolution – Petroleum production
• Grey Revolution – Fertilizer production
• Silver Revolution – Egg production
• Golden Fiber Revolution – Jute production
• Round Revolution – Potato production
• Brown Revolution – Leather production
Farming Techniques
• Pomiculture – Fruit cultivation
• Olericulture – Vegetable cultivation
• Floriculture – Flower cultivation
• Viticulture – Grape cultivation
• Pisciculture – Fish farming
• Apiculture – Bee keeping
• Sericulture – Silkworm rearing
• Tissue Culture – Growing plants from a single cell
• Moriculture – Mulberry cultivation
• Horticulture – Fruits & flowers cultivation
• Aeroponics – Soil-less cultivation
• Cuniculture – Rabbit farming
