215
Subscribers
No data24 hours
-27 days
-230 days
Data loading in progress...
Similar Channels
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
January '25
January '25
+79
in 0 channels
December '240
in 6 channels
Get PRO
November '240
in 4 channels
Get PRO
October '24
+138
in 2 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 22 January | 0 | |||
| 21 January | 0 | |||
| 20 January | 0 | |||
| 19 January | 0 | |||
| 18 January | 0 | |||
| 17 January | 0 | |||
| 16 January | 0 |
Channel Posts
1963 азы нæхи «уæрæседзауты» æнувыд архайдæй мадæлон æвзаг ахуыр кæныны æмæ рæзыны уавæр æваст къæссавæлдæхт фæци. Нæ ахуырдзау сывæллæттæ мадæлон æвзаджы хъомысæй иртæстгонд æрцыдысты тæккæ фæззæджы къæсæрыл: фыццæгæмтæй фæстæмӕ æппæт предметтæ дæр райдыдтой ахуыр кæнын уырыссагау, ирон æвзаджы урокты сахæттæ фесты дыууæ хатты къаддæр, æвзаджы ахуыргæнджытæ аззадысты æгуыстæй бæрнаджы бынаты. Æппæт уыцы фыдгæнды уынаффæтæ рахаста уæды Ирыстоны хицауад бынæттон «уæрæседзауты» фæндонæй, æмæ сын разамонджытæ уыдысты уæды ахуырады бæрнон кусджытæ Галазты Æхсарбег æмæ Чъерджиаты Хазби. Уыдон лæгæвзæрстæй сæ иузæрдион хъузæттимæ сæхицæн гæрстой размæ кæнгæ кады фæндæгтæ, æппæлæн ныхæстæй уырысы зæрдæ æлхæнгæйæ. Ирон ныййарджытыл та рацыдысты сайдæй, æмæ бархийæ сæ цоты баиртæстой ирон æвзаджы хъомысæй, бафтыдтой сæ уырыссаг æвзаджы дзидзитыл...
Йæ мадæлон æвзаг гуыбыны хæрдыл чи ауæй кодта, йæ ирон сæр сæрмæ чи нал хæссы, фыдызæхх кæмæн нал и, уыдон, ирæтты нæмттæ хæсгæйæ, Хуссар Иры гуырдзиагау дзæнгæда цæгъдынц, Цæгат Иры — уырыссагау. Уыдонæй вæййы фехъусæн иугъæдоны ихсыд, æнæмæт ныхас: «Ирон æвзаг кæй сæфы, уый у историон цау, царды фæзынд, æмæ нын нал и уыцы уавæрæй фервæзæн».
Айларты Измаил
| 2 | Деэтнизаци - адӕм кӕнӕ йӕ хицӕн минӕвӕрттӕ сӕ этникон миниуджытӕ сӕфын куы райдайынц, ахӕм процесс; райдайы мадӕлон ӕвзаджы сӕфтӕй, стӕй та – национ хиӕмбарынады ӕмӕ этникон идентификации сӕфтӕй. | 84 |
| 3 | Толкин ӕмӕ ӕвзӕгтӕ
"Languages have a flavour to me. I never understand people saying, it awfully dry and dull, because the new language to me is just like taking a new wine or some sweetmeat"
Ӕвзӕгтӕм йӕ монц равдисыны тыххӕй англисаг фыссӕг ӕмӕ филолог Джон Рональд Руэл Толкин ӕрхъуыды кодта суанг сӕрмагонд дзырд — глоссопейя / glossopoeia кӕнӕ "ӕвзӕгты арӕзт". Йӕ царды дӕргъы ӕрхъуыды кодта 20 ӕвзагӕй фылдӕр, сӕ зынгӕдӕр — эльфиаг ӕвзӕгтӕ ӕмӕ сӕ ныхасыздӕхтытӕ. Куыста сыл 1910-ӕм азтӕй суанг йӕ амӕлӕты бонмӕ 1973-ӕм азы.
Толкинӕн йӕхи загъдау, ӕвзӕгты ӕрхъуыды у йӕ куыстыты бындур. Уый йӕ уацмыстӕ фыста уыцы ӕвзӕгтӕн дуне саразыны тыххӕй, иннӕрдӕм нӕ, фӕлӕ. Бындур уыд дзырд, стӕй та-йемӕ баст истори.
Ӕркӕсут 1968 азы интервьюйы скъуыддзагмӕ, уым фыссӕг ӕвзӕгты тыххӕй тӕрхӕттӕ кӕны.
Абон йӕ райгуырдыл сӕххӕст 133 азы. Толкины биографийы сӕйраг фӕзилӕнтӕ базонӕн ис ам. | 147 |
| 4 | Къухдарæн - ӕвдадз ӕмӕ хӕзна
Ирон монон кулытурæйы, адæймаджы зæрдиаг фæндтæ чи æххæст кæны, уыцы алæмæт у цыкурайы фæрдыг. Йæ миниуджытæ йын бæлвырд æвдисы Токаты Алиханы сонет:
Мæнмæ цыкурайы фæрдыг ныр ис,
Æдзух вæййы мæнмæ æппæт, - цы курон.
Уый нæу зæххои, уæларвонтæй у - хурои, Дзæбæх кæны фыдниз, уый зоны рис.
Европæйаг мифты æмæ легендæты ахæм функцитæ æххæст кæны къухдарæн. Уый йæ хицауæн дæтты тыхбар, бархъомыс, хæзна, амонд. Уыцы æууæлтæ нывæфтыд кæнынц Рихард Вагнеры оперон тетралоги «Кольцо Нибелунга» æмæ Джон Толкины эпопейæ «Къухдаранты ӕлдар».
Немыцаг поэт И.П. Гебелы поэтикон уацмыс «Сырх карбункул»-ы зæронд куырыхон зæгъы æвзыгьд лæппуйæн: «Мæнæ дын къухдарæн, айс ӕй... Ис ыл зынаргъ дур- карбункул; дуры ис сусæг тых... Къухдарæн дæ къухыл бакæн, къух дзыппы ауадз æмæ дзы сисдзынæ æвзис талер»
Къухдарæн цыкурайы фæрдыгау хосгæнæг æмæ хæзнадагттæг у ирон эпосы дæр. Æхсар æмæ Æхсæртæг адæмы сæрибар кæнынц дæлимонты ахæстæй. Уым Æхсæртæджы къухæй æрхауд æвдадз кьухдарæн. Сæфтæгджын дæлимонтæ «йæ алыварс зылдысты, фæлæ йæм хæстæг нæ уæндыдысты». Ацы эпизодæй зыны къухдарæны магион тых: уый у æвдадз, дардмæ æндавы хионты, фыдбылыз æм æввахс нæ цæуы. Хонынц æй ноджы æрзæнфæд, фæлæ ацы дзырдæн йæ мидис бæрæг нæу.
Ис къухдарæнмæ æндæр уæлæрдзон тыхтæ дæр. Батрадзы цæуын хъæуы уæларвмæ йæхи сæрынмæ. Уæд ын Сатана зæгъы:
Уый дын къухдарæн - фыдæлты хæзна,
Уæларвон асин зыны йæ рухсмæ,
Æвæстиатæй фæцу уæларвмæ...’
Ацы хабар æргом кæны къухдарæны хурон æууæлтæ: рухс кæны, йæ рухсмæ зынынц, цæстæй уынæн кæмæн нæй, ахæм алæмæт предметтæ, ам -уæларвон асин.
Джыккайты Шамил "Рагон ирон цард ӕмӕ адӕмы зондахаст. Миф, фольклор, ӕгъдау " | 171 |
| 5 | Мӕнмӕ куыд кӕсы, афтӕмӕй термин "наци" - йы хуыздӕр бӕрӕггӕнӕнтӕй иу лӕвӕрд ӕрцыд францаг философ Эрнст Ренаны чиныджы "Наци Цы у?" ("Qu'est-ce qu'une nation?")
"Наци у, паддзахад саразын дӕ кӕимӕ фӕнды, уыцы адӕм." Ренаны фидарӕй уырныдта, наци хуымӕтӕджы этникон кӕнӕ ӕвзаджы ӕхсӕнад нӕу, фӕлӕ у иумӕйаг ивгъуыд кӕмӕн ис ӕмӕ иумӕйаг фидӕнмӕ чи тырны, уыцы æмзонд адӕмы æхсæнад | 10 281 |
| 6 | Достоевский загъта: «Мы все вышли из „Шинели“ Гоголя». Мах, ирон адæм, нырма Сталины цинелæй нæма рацыдыстæм.
Хъодзаты Æхсар | 218 |
| 7 |  Абайты Васойы фӕдзӕхст
"Мӕ кӕстӕртӕм!
Мæ зæрдæ риссы, нæ мадæлон æвззаджы хъысмæтыл куы ахъуыды кæнын уæд. Куыстуæтты æмæ æхсæнадон æмбырдты нæ, фæлæ ма хæдзары, бинонты хсæн дæр тæссаг раны бахауд. Хъуамæ алчи дæр æмбара: æвзаджы фесæфт у – адæмы фесæфт. Нæй æвзаг – нæй адæм. Фæдисы хъæр: не ‘взаг бахъахъхъæнæм, бавæрæм! Æппæты фыццаг – хадзары мидæг, бинонты хсæн. Алы хæдзары къулыл дæр хъуамæ фыст уа егъау дамгъæтæй:
“АМ ИРОНАУ (ДЫГУРОНАУ) ДЗУРЫНЦ”.
Абон Абайты Васойы райгуырдыл сӕххӕст 124 азы | 4 094 |
| 8 |  Цард уӕрдоны цалхау зилы, цардӕн иу ран лӕууӕн нӕй,
Иу фарс дзы куы уа уӕлей, иннӕ уӕд вӕййы бынӕй.
Мах йӕ цагъартӕ стӕм цардӕн, махӕн нӕй цӕрӕн фӕрнӕй,
Цард тыхӕй кӕнгӕ куы нӕ у, нӕй йын аразӕн сӕнттӕй | 363 |
| 9 | Ис ахӕм гӕнӕн ӕмӕ Ацӕмӕзы тыххӕй кадджытӕ Кавказы арӕнтӕй дарддӕр ахызтысты ӕмӕ сӕ фӕд ныууагътой, цӕгатырдыгӕй чи цӕры, уыцы адӕмты культурӕты дӕр.
Цӕвиттон, иртасджытӕ фӕнысан кӕнынц марийаг ном Асамат 'мӕ чувашаг дзырдбаст "Асамат кĕперы"-имӕ, (ома "арвӕрдын"
комкоммӕ та йӕ куы ратӕлмац кӕнӕм уӕд уыдзӕн "Асаматы хид") параллельтӕ. Ацӕмӕзы фӕлгонц уалдзыгон бонтимӕ баст кӕй, уымӕ гӕсгӕ, ахӕм æнгæсдзинадӕн ис бынат.
Цымыдисаг ма уый у, ӕмӕ рагон марийӕг ном Патраш, ӕвӕццӕгӕн, баст у Нарты Батрадзимӕ. | 285 |
| 10 | Эмиль Чоран фыста: "Адӕймаг бӕстӕйы нӕ цӕры, цӕры ӕвзаджы мидӕг. Фыдыбӕстӕ ӕвзаг у ӕмӕ ӕндӕр ницы". Ӕмӕ 'цӕгӕй дӕр, ӕвзаг канд информаци дӕттыны фӕрӕз нӕу, фӕлӕ ма у культурӕйы, адæмы мысӕнуаты ӕмӕ цардыуаджы арф ӕвдисӕг.
Фыдыбӕстӕ у, ӕвзаг кӕй сфӕлдыста, уыцы миддунейы ӕцӕгдзинад. Адӕймагӕн йӕ бон у йӕ бӕстӕ ныууадзын, фӕлӕ уыцы уавӕры дӕр ӕвзаг баззайы, лæгæн йӕ ивгъуыд чи бахъахъхъӕны, ахӕм мадзаллæй.
Не 'взаг сафгӕйӕ нæхи дæр сафӕм. Ӕвзаг уды хӕдзар у, ӕмӕ, суанг дунейыл хъеллау кӕнгӕйӕ дӕр, адӕймаг хӕдзары баззайы, цалынмӕ йӕ мадӕлон ӕвзагыл хъуыды кӕнын ӕмӕ ӕнкъарын фӕразы, уӕдмӕ
#qwydytæ | 384 |
| 11 | Инӕлар - маршал Юбер Лиотэйы гуманон колониализм
Фӕлтӕрд ӕфсӕддон уӕвгӕйӕ, Лиотэйы нӕ фӕндыд, Алжиры цы рӕдыдтытӕ сыл æрцыд, уыдон фӕлхат кӕнын, уым "сабырдзинадмӕ тыхфбаст"-ы процесс адаргъ дӕсгай азты дӕргъы дыууӕрдыгӕй дӕр дзӕвгар зиантимӕ. Европӕйаг административон модельтӕ хъарыны бӕсты йе 'ргом аздӕхта бынӕттон адӕмы ӕууӕнк фидар кӕнынмӕ, традицион хицаудзинады институттӕ бахъахъхъӕнынмӕ ӕмӕ мароккайнаг хицауадимӕ ӕмгуыст кӕнынмӕ
Фӕлӕ уӕддӕр, бынӕттон институтты хъахъæд нӕ ивта Лиотэйы системӕйы империон ӕрдзыхъӕд. Французаг чиновниктӕ разамынд лӕвӕрдтой хицауады ӕппӕт департаменттӕн-финанстӕн, ӕхсӕнадон куыстытӕн, ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынӕн, ахуырадӕн, юстицийӕн ӕмӕ 'ндӕртӕн. Мароккайнӕгты бӕрны баззадысты дины фарстатӕ, исламы тӕрхондӕттӕ 'мӕ ӕндӕр ахӕм æнæхсызгон хабӕрттӕ. Афтӕмӕй, Лиотэйы системӕ бынӕттон адӕмӕн лӕвӕрдта мӕнг стимултæ французаг колониалон администрациимӕ ӕмгуыст кӕнынмӕ. Лиотэ ӕмбӕрста, мароккайнаг элитӕтӕ бӕстӕйы разамынд дӕттыны хъуыддаджы куы архайой, уӕд, колониалон ӕгъдау цӕмӕй уа, уый тыххӕй ӕфсӕддон тыхӕй пайда кӕнын дзы нал хъæудзæн.
Уыйадыл ахӕм "гуманон колониализм" (ӕви soft power) мароккайнӕгтӕн сарӕзта хӕдбардзинады илюзи ӕмӕ 'мрæстæджы ахъаз кодта францаг протекторат сфидар кӕнынӕн. | 241 |
| 12 |  Цымыдисаг ныв, ӕвдыст дзы цӕуы хурныгуылӕн черкесаг минӕвӕртты фембӕлд зындгонд бритайнаг политик Генри Пелхэм-Клинтонимӕ, 1855 азы 5 октябры Сухум калайы фрегат HMS Highflyer-ы бортыл.
Герцог уыд хӕсты хъуыддӕгты паддзахадон министр ӕмӕ хӕстон секретарь лорд Абердины хицауады.
Ныв скодта шотландиаг нывгӕнӕг ӕмӕ 'фсӕддон уацхӕссӕг Вильям Симпсон (1823-1899). | 189 |
| 13 | Ермолов хӕххон хицӕуттимӕ, стӕй та уӕгъдибар ӕхсӕнадтимӕ цы политикӕйӕ пайда кодта, уым сӕйрагдӕр тактикон мадзӕлттӕй иу уыд "ардауын"-ы тактикæ.Йӕ бӕллиц уыд хӕххон адӕмы сæ кӕрӕдзийы ныхмӕ сыстын кӕнын.
Афтӕ, Цӕлыккаты Ахмӕт дæр йӕ чиныг "Кавказ ӕмӕ Поволжье" - йы, ахӕм механизмты тыххæй фыста:
"В то же время русские старались ослабить горцев, ссоря их между собой, вооружая одно племя против другого, а внутри отдельных племен,— поддерживая и разжигая вражду между отдельными классами."
Ахмӕт куыд фыссы, афтӕмӕй ахӕм фӕлварӕнтӕ райдайынц 1783 азӕй:
"С этого отдаленного времени появились попытки, и даже принималось за правило для упрочения русской власти на Кавказе ссорить между собою кавказские племена, дабы они, ослабляя свои силы, оставляли больше нас в покое. Ввиду достижения этой цели различными способами ингуши и чеченцы были поссорены между собою и в июле 1783 г. сразились, имея с каждой стороны до 1000 чел., результатом битвы этой было поражение ингушей и отбитие у них до 2000 баранты». Та же политика натравливания и разделения преследовалась русскими и внутри отдельных племен "
"Ардауыны" стратеги сси уырыссаг администрацийы политикӕйы ӕнӕфӕхицӕнгӕнгӕ хай, йӕ нысан уыд - хӕххон ӕхсӕнадтӕ фӕлӕмӕгъдӕр кӕнын ӕмӕ сӕ басӕттыны процесс фенцондӕр кӕнын. Уӕрӕсейы хицауад цӕгаткавказаг адӕмты ' хсӕн аразгӕ конфликтӕ кæй арæзтой уый руаджы Кавказы сæ позицитæ ноджы тынгдæр ныфидар кодтой æмæ фӕкъаддӕр кодтой ныхмӕлӕуддзинад.Дӕргъвӕтин рӕстӕджы Ахӕм архайд арф фӕд ныууагъта Кавказы историйы, фӕфылдӕр кодта социалон скъуыдтӕ ӕмӕ хӕххон адӕмты 'хсӕн хӕрамдзинад фӕтыхджындӕр кодта. | 831 |
| 14 | Эпикуры хуызӕн ут:
καὶ χαλεπωτάτων δὲ καιρῶν κατασχόντων τηνικάδε τὴν Ἑλλάδα, αὐτόθι καταβιῶναι, δὶς ἢ τρὶς [εἰς] τοὺς περὶ τὴν Ἰωνίαν τόπους πρὸς τοὺς φίλους διαδραμόντα. Laert. 10.10.
"Кӕд уыцы заманты Элладӕйыл уӕззау бӕллӕхтӕ 'ртыхстысты, уӕддӕр йӕ цард уым арвыста, ӕрмӕст дыууӕ кӕнӕ' ртӕ хатты Ацыд Ионимӕ йе'мбӕлттӕм"
Иу ахӕм бӕллӕхы тыххӕй Фыссы Плутарх Полиоркеты Деметрийы цардфыссынады, кӕй ӕрхъулайы тыххӕй Афинӕтӕ' вирхъау ӕххормагӕй тыхстысты:
τότε καὶ τὸν φιλόσοφον Ἐπίκουρον ἱστοροῦσι διαθρέψαι τοὺς συνήθεις κυάμους πρὸς ἀριθμὸν μετ' αὐτῶν διανεμόμενον. Plut. Demetr. 34
"Куыд дзурынц, афтӕмӕй-иу уӕд философ Эпикур дӕр йе' мбӕлттӕн бахӕрын кодта хъӕдуртӕ, уыдон-иу банымадта ӕмӕ-иу сӕ байуӕрста се 'хсӕн"
Эпикурейаг философимӕ гӕсгӕ цин ссарӕн ис хуымӕтӕг хъуыддӕгты мидӕг.Тӕккӕ зындӕр рӕстӕджыты дӕр ахсджиаг у хӕлардзинадӕн аргъ кӕнын, рӕстӕй цӕрын, уӕлдай митӕй хи хизгӕйӕ, ӕмӕ уды ӕнцойадмӕ тырнын. | 242 |
| 15 | Фæдисхъæрау æртахт æцæгæлон зæххæй нæ фыццаг поэты уынгæг хъæлæс: «Уæ нæ хæхтæ, нæ бæстæ, куыд ма цæрæм уæ фæстæ!» Кæмæ фехъуысти хъæбулы ныхас? Чи йæ рахаста дзыллæйы рæгъмæ? Ныййарæг зæхх. Цымæ цы уыдаид, Темырболат ацы тутæрхæм зарæг туркагау куы ныффыстаид, уæд? Йæ хъæлæс къонайæ фесхъиуæггаг æхсидавау ахуыссыдаид Анатолийы быдырты. Зарæг цæфтæй, фæлæ цардæгасæй æрыздæхти фыдæлты артдзæстмæ. Ирон дзырды фарнæй!..
Хъодзаты Æхсар | 294 |
| 16 | Мӕсыг хи дурӕй кӕлы. Уыцы уавӕр ӕппӕты хуыздӕр ӕмӕ раздӕр бамбӕрста Брытъиаты Елбыздыхъо. Йӕ пьесӕ "Уӕрӕседзау" хуыдта "хъӕлдзӕг ныв", фӕлӕ дзы райгондӕй ницы и хъуыдыджын адӕмӕн, фыст у масты цӕстысыгтӕй. Цӕлуарзаг Муссӕ "ӕгъдауджынӕй" Уӕрӕсемӕ афтыд ӕмӕ бынтон ӕнӕгъдауӕй ссыди цалдӕр азы фӕстӕ. Ирыстонӕй ӕууӕнк ахаста ӕмӕ йӕ Уӕрӕсейы ныууагъта. Уымӕй уӕлдай аивта йӕ мӕгуыр удыгъӕд, райста уырыссаг зӕрдӕ, уӕздӕтты къӕхтӕ сӕрфгӕйӕ, ферох кодта йӕ мадӕлон ӕвзаг ӕмӕ дзуры уырыссагау арвистонӕй.
Елбыздыхъойы заман муссӕтӕ иугӕйттӕ уыдысты, фӕлӕ уыдоны низӕй тарсти фӕрынчынӕй ирон фӕсивӕдӕн, ӕмӕ, цӕмӕй тарсти, уый нӕ баййӕфта: абоны уӕрӕседзаутӕн банымайӕн дӕр нал и.
#literaturӕ | 325 |
| 17 | Поэмӕ фыццаг хатт куы бакастӕн, уӕд, кӕй зӕгъынӕй хъӕуы, хорз ӕй нӕ бамбӕрстон, "Хиуйысӕр" цы у ӕмӕ йыл куырм Бибо куыд цӕгъды, уый. Фӕлӕ, фӕстӕдӕр ӕй куыд рабӕрӕг кодтон, афтӕмӕй Хуыйысæр у рагон ирон хъисын фæндыр.Абайты Васойы этимологион дзырдуатӕй:
xwyjy sӕr название старинной скрипки, по форме напоминавшей свиную голову
Ноджы ма Калоты Барис фыста :
Вызывают интерес музыкальные инструменты кобинцев. Наиболее распространена была двухструнная самодельная балалайка — хуыйысæр (свиная голова). Она состоит из деревянной части с натянутым бычьим пузырём и двух струн из конского хвоста. На хуыйысæр играли только мужчины
Цымыдисаг ма уый у, ӕмӕ ацы фӕндыры кой Нарты кадджыты дӕр уыдис :
Бацыдис Сослан уазæгдонмæ æмæ бандоныл æрбадтис. Къулыл ауыгъд уыдис хуыйысæр фæндыр, райста йæ Сослан æмæ диссаджы цæгъдтытæ кæны. Афтæ рæсугъд цагъта, æмæ йæ цагъдмæ сырдтæ æмæ мæргътæ æмбырдтæ кодтой, галуаны къултæ змæлыдысты, хæхтæ йын хъырныдтой. | 313 |
| 18 |  Гъе, мæгуыр куырм Бибо!.. Гъе, мæгуыр зæронд лæг!..
Дæ бон дыл баталынг, де 'хсæв дыл бамыр ис:
Нал уыныс арвы цъæх, нал уыныс зæххы сау!..
Баци дыл сау талынг иæ рæсугъд урс дуне.
Дæ зæронд стджытæн асасти сæ хъару,
Кусынæн куы нал дæ, хæрынæн инн' ахæм.
Дæ хъæздыгдзинад у дæ талынг уаты къуым;
Гал дæм нæй, бæх дæм нæй!:. Гъе, мæгуыр зæронд лæг,
Дæ цард куы нал цæуы адæмы зæрдæмæ!..
Гъе, хъæздыг куырм Бибо!.. Гъе, тыхджын зæронд лæг!..
Радта дын Уастырджи сау хъисæй хуыйысæр,
Радта дын зæрдæргъæвд, радта дын дзырдамонд. ;
Фыдæлты кадджытæ се 'ппæт дæр куы зоныс,
Се 'ппæт дæр куы цæгъдыс сау хъисын фæндырæй.
Нæ дзæбæх фæсивæд д'алыварс куы лæууынц,
Д' алыварс куы лæууынц, кадæгмæ куы хъусынц.
Кадæгмæ куы хъусынц, сæ цæссыг куы калынц,
Сæ цæссыг куы сæрфынц стыр тымбылкъухæй...
Гъе, хъæздыг куырм Бибо!.. Гъе, тыхджын зæронд лæг
Къубалты Алыксандр "Ӕфхӕрдты Хӕсанӕ" | 289 |
| 19 | "Хъӕдмӕ ацыд" (нем. "Der Waldgang") у Эрнст Юнгеры ахъаззагдӕр эссетӕй иу, мыхуыргонд ӕрцыд 1951 азы. Ацы философон уацмысы, автор сагъӕс кӕны сӕрибар ӕмӕ удгоймаджы бынаты тоталитаризм ӕмӕ ӕфхӕрды уавӕрты."Хъӕдмӕ ацыд" уыд Юнгеры дзуапп фӕсхӕсты дунейы ӕцӕгдзинӕдтӕн, уым технологитӕ, бюрократи ӕмӕ дзыллон культурӕ 'ртхъирӕн кодтой удгоймаджы бартæ фӕкъаддӕр кæнынмæ . Сӕрибары, хӕдбардзинады ӕмӕ мидбӕстон ныхмӕлӕуды фарстытӕ глобализаци ӕмӕ цифрон контролы дуджы абоны онг дӕр сты актуалон.
Хъӕдмӕ ацӕуын канд физикон лыгъд нӕу ӕхсӕнадӕй, фӕлӕ ма у символикон, метафизикон дӕр.Эрнст Юнгермӕ гӕсгӕ, "хъӕды адӕймаг" (кæнæ Waldgänger) у миддунейы сӕрибар удгоймаг, кӕй бон у хӕдбарӕй баззайын ӕмӕ йӕ намыс бахъахъхъӕнын, кӕд ӕддагон уавӕртӕ æви паддзахадæй кӕнӕ дзыллон культурӕйы 'рдыгӕй ӕлхъывд уыди, уӕддӕр.Юнгеры хъӕд у, адӕймаг йӕхи кӕм ссары, йæ идеологион зындзинæдтæй æмæ уынæргæнаг дунейӕ йӕхи кӕм ссӕрибар кӕны ахӕм бынат.
Хъӕдмӕ ацӕуын, афтӕмӕй амоны хӕдбардзинадмӕ ныфс бахӕссын, ӕхсӕнады манипуляцитӕн, дзыллон пропагандӕ ӕмӕ коллективон хъуыдыкӕнынадӕн иммунитет ссарынмæ. Уый у хиуылхӕцгӕ 'мӕ миддунейы фидардзинадмӕ фӕндаг-йӕ принциптыл иузӕрдион уӕвыны хъомад, стыр лӕгдзинад дæ куы дома, уӕддӕр.
#literaturӕ | 324 |
| 20 | Ны фыдӕлтӕ варягтӕ галлтӕ сты
Францаг колониализм ӕмӕ империон экспанцийы заман фразӕ "нӕ фыдӕлтӕ — галлтӕ сты" райста ног политикон ӕмӕ идеологон хуыз. Ацы фразӕ сси пропагандӕйы сӕйраг инструмент, йӕ нысан уыд иумӕйаг французаг наци саразын, цыма канд францусӕгтӕм нӕ, фӕлӕ, кӕй басастой, уыцы адӕмтӕм дӕр хаудаид . Уыцы контексты галлтæ систы Францы ӕппӕт цӕрджыты иумӕйаг "фыдӕлты" символ, сӕ равзӕрд нӕ хынцгӕйӕ
XIX ӕнусы кӕрон ӕмӕ XX ӕнусы райдианы Франц йӕ африкаг ӕмӕ азиаг колонитæ тынг парахат кæнын куы райдыта, уӕд уыцы хъуыды ноджы тынгдӕр рахæлиу ис. Колониалон хицауад размӕ кӕнын байдыдта, бындурон адӕмтӕ культурон ӕмӕ политикон ӕгъдауӕй "францӕгтӕ" хъуамӕ кæй суой, зӕгъгӕ, ахæм хъуыды.Колониты бакодтой Францы истори, уым сывӕллӕттӕн дзырдтой галлты тыххӕй, куыд ӕппӕт францӕгты символикон фыдӕлты тыххӕй, ӕмӕ уыцы хъуыды ӕвдыст ӕрцыд суанг бынӕттон цӕрджытӕн дӕр.Афтӕмӕй африкаг ӕмӕ азиаг сывӕллӕттӕн уырнын кæнын райдыдтой, уыдон дӕр галлты "бындартӕ" кӕй сты, се 'цæг этникон æмæ культурон бынмæ нæкæсгæйæ
Афтӕмӕй, фразӕ "нӕ фыдӕлтӕ — галлтӕ сты" сси культурон ассимиляцийы идеологийы символ, уый хӕцыд францаг империализмы фарс ӕмӕ ӕххуыс кодта францаг нацийы "æппæтылæххæссæг" иллюзи аразынӕн.
https://t.me/Sidaemon/2884 | 251 |
