حکومت پهلوی از نگاه وابستگان پهلوی

🟩 خدا رو شکر بالاخره تونستیم این بحث رو به پایان برسونیم. البته چند قسمت از کتاب یادداشت های علم که مرتبط با این موضوع و قرارداد آب هیرمند ( قراردادی که سهمیه آب ایران رو به 14.5 درصد رسوند) هست رو در ادامه مورد بررسی قرار میدیدم. 🟦 ممنون میشیم که نظرات و انتقادات و پیشنهادات خودتون رو مطرح کنید. همچنین لطفا مطالب کانال رو با دیگران به اشتراک بذارید و کانال رو به دیگران معرفی کنید. راه ارتباطی : @smgh7799

1️⃣1️⃣ برای اجرا شدن قرارداد باید اسنادی در این رابطه میان دوکشور مبادله می‌شد، به‌دلیل کودتای سردار محمد‌داوود در افغانستان این امر به تاخیر افتاد و بالاخره در سال ۱۳۵۶ این اسناد نیز مبادله شد. @tarikh7799

◀️ چهار پست آخر کانال ، پست های مربوط به مبحث جدایی افغانستان و مسئله رود هیرمند در دوره پهلوی میباشد. حتما مطالعه بفرمایید. @tarikh7799

0⃣1⃣ خشکسالی گسترده در سال 1345 مجدداً مسأله را به بحرانی جدی میان دو کشور تبدیل کرد . پس از چندین سال مذاکره سرانجام قرارداد آب هیرمند امضا شد.این قرارداد، پس از کسب رضایت شاه، توسط هویدا امضا شد و در سال 1352، به تصویب مجلس ایران رسید. مطابق قرارداد از 5 میلیارد و 661 میلیون و 700 هزار مترمکعب آب سالانه هیرمند، تنها 819 میلیون و 729 هزار متر مکعب، آن هم در سال‌هایی که بارش در حد نرمال و بیشتر بود، به ایران می‌رسید. معنای این تصمیم، کاهش سهم ایران از 50 درصد آب رود هیرمند به کمتر از 14.5 درصد بود؛ این کاهش حدود 35 درصدی در حقابه ایران طی چند سال، یک فاجعه تمام عیار را ایجاد کرد. بسیاری از مشکلات کم آبی در جنوب شرق کشور مخصوصا استان سیستان و بلوچستان حاصل این ماجراست. 😢😢 @tarikh7799

9⃣ در سال ۱۳۲۵ اخبار رسیده از افغانستان مبنی بر فعالیت مجدد افغان ها برای احداث کانال بغرا واکنشهایی را در ایران در پی داشت. در همین سال مکاتبات حول مذاکرات قبلی ادامه یافت اما افغان ها همچنان بر مواضع قبلی خود نسبت به آب هیرمند در بالای بند کمال خان تأکید داشتند و مکاتبات به نتیجه ای نرسید. ايجاد كانالهای انحرافی و ساخت دو سد مخزنی كجكی و سد انحرافی بغرا در افغانستان در سال ۱۳۲۸ سروصدای زيادی ميان ايرانيان به راه انداخت و موجبات اعتراض ايران را فراهم نمود. @tarikh77

8⃣ با عدم قبول اعلامیه متمم توسط افغانستان ، علاوه بر اینکه سهم استفاده از آب بین دو کشور مساوی شد و همچنین ایران مصب رودخانه و بخشی از خاک خود را از دست داد ، افغانستان میتوانست در قسمت های بالایی هیرمند به دلخواه خود سد بسازد و عملا آبی باقی نمی ماند تا در نهایت نصف آن به ایران برسد.😐😐 @tarikh7799

7⃣ با روی کار آمدن رضاشاه پس از مذاکرات طولانی طی قراردادی با افغانستان ، درسال 1317، قرارداد آب مشتمل بر 16 ماده و یک اعلامیه متمم مورد توافق واقع شد. قرارداد و اعلامیه متمم آن به تصویب مجلس ایران و به امضای شاه رسید. مجلس افغانستان نیز قرارداد را تصویب اما اعلامیه متمم را رد کرد. 🔶 طبق قرارداد ایران از «دشت ناامید» به مساحت ۳ هزار کیلومتر چشم پوشی کرده و عملاً مصب رودخانه هیرمند (قسمتی انتهایی رود که در آن رود به دریا یا دریاچه می‌ریزد و عریض تر قسمت های ديگر است) از دسترس ایران خارج میشد و متقابلاً افغان‌ها قبول می‌ کردند که ایرانی‌ها به صورت مساوی از آب این رودخانه بهره‌مند شوند. 😐😐 🔵 همچنین طبق اعلامیه متمم ، افغانستان امکان دخل و تصرف در بخش‌های بالایی هیرمند را نداشت تا مانعی از رسیدن آب به بند کمال‌خان نباشد و آب بند به صورت مساوی تقسیم شود. @tarikh7799

◀️ دوستان از پست بعدی در ادامه بحث به دوره پهلوی می‌رسیم. اگه تا الانم بحث رو دنبال نکردید لطفا با دقت از این جا به بعد رو دنبال کنید.😉 @tarikh7799

6⃣ انگلیس پس از جداسازی هرات از ایران، طبق معاهدهٔ پاریس ، جان گلداسمیت انگلیسی را مأمور تعیین مرزهای بلوچستان کرد. گلداسمیت نیز در سال ۱۸۷۱ مرزها را معین کرد که به تصویب ناصرالدین‌شاه قاجار رسید. 🔴 در نتیجۀ حکمیت گلداسمیت بیش از نیمی از سیستان به افغانستان و بقیه به ایران واگذار شد.😢 بلوچستان اصلی که مناطق غربی هیرمند را شامل می‌شد به ایران و بلوچستان خارجی که مناطق شرقی هیرمند را تشکیل می‌داد به افغانستان واگذار شد. محمود فروغی، فرزند محمدعلی فروغی و دیپلمات دوره پهلوی، از قرارداد گُلداسمیت به عنوان «استخوان لای زخم» یاد می‌کند.اين موافقت نامه گرچه اختلافات مرزی را به پايان برد امااختلافات مربوط به استفاده از رودخانه هيرمند از اينجا شكل گرفت. @tarikh7799

◀️ ان شا الله در ادامه این بحث، امشب مطالب مربوط به دوره قاجار را تکمیل کرده و این مبحث را در دوره پهلوی دنبال خواهیم کرد. @tarikh7799

5⃣ پس از تصرف هرات، دولت انگلستان به ایران اعلام جنگ کرد. ناوگان انگلیس به آب های ایران وارد شدند و جزیره خارک را تصرف کردند. بخشی از نیروهای انگلیس از بوشهر به سوی شیراز حرکت کردند و بخشی دیگر از نیروهای انگلیسی به خرمشهر وارد شدند و پس از آن اهواز را تصرف کردند. 🤬🤬 🔶 پس از این حمله ناصرالدین شاه قاجار مجبور به قبول قرارداد پاریس شد. بر طبق این پیمان، ایران از ادعای خود بر هرات چشم پوشی کرد و هرات در ۱۸۶۳ به افغانستان ملحق گشت و ایران موجودیت کشوری به نام افغانستان را به رسمیت شناخت. @tarikh7799

4⃣ انگلیسی ها به مرور نفوذ خود را در قندهار و کابل افزایش دادند و سعی کردند حاکمانی که متمایل به دربار ایران بودند را از میان بردارند. 🔴 سپس با فشار به میرزا آقاخان نوری صدراعظم ناصرالدین شاه  از وی خواستند تا ایران متعهد شود که به هرات نظری ندارد. ایران در سال 1269ه.ق متعهد شد تنها در صورتی که نیروهایی از قندهار به هرات حمله کنند از این شهر دفاع کند و سپاه بفرستد و انگلیس هم متعهد شد تا در امور هرات دخالت نکند. 🔵 اما انگلستان به تعهدات خود پایبند نماند و دوست محمدخان حاکم قندهار که روابط نزدیکی با انگلیسی ها داشت را برای حمله به هرات تشویق کردند.🤬🤬 دولت ایران نیز در صدد دفاع از هرات بر آمد و در سال 1272 ه.ق سپاهیانی به فرماندهی شاهزاده حسام السلطنه به هرات گسیل داشت. حسام السلطنه هرات را محاصره کرد و علی رغم کارشکنی های انگلیسی ها توانست آنجا را فتح کند💪💪 @tarikh7799

3️⃣ فتحعلیشاه ، عباس میرزا ،شاهزاده باکفایت قاجار را به حکومت خراسان منصوب کرد. او توانست علیرغم کارشکنی انگلیسی‌ها امنیت را در منطقه برای اولین بار پس از نادرشاه برقرار سازد و سپس درصدد تصرف هرات برآمد. اما با فوت ناگهانی عباس میرزا در 1249 ه.ق 😔😔 ، محاصره هرات با توجه به اینکه افغانها از حکومت کمپانی هند شرقی انگلیس در هند استمداد طلبیدند، از سوی دولت ایران دنبال نشد. 🟦 محمد شاه، پسر عباس میرزا، پس از آن که به سلطنت رسید بار دیگر درصدد تصرف هرات برآمد و در سال 1253 ه.ق عازم هرات شد. هرات در آستانه سقوط قرار گرفت . 🟥 در این هنگام وزیر مختار انگلیس، تسخیر هرات را به منزله اعلان جنگ تلقی نمود. سپس ناوگان انگلستان وارد آب‌های ساحلی ایران شد و جزیره خارک را تصرف کرد . 🤬🤬 بدین صورت انگلیس وارد جنگ با ایران شد و دولت ایران همزمان در دو جبهه شرق و جنوب در حال نبرد بود. محمدشاه که قادر نبود در برابر انگلیسی‌ها مقاومت کند، دست از محاصره یکساله هرات بر داشت. @tarikh7799

◀️ در ادامه مبحث جدایی افغانستان و مسئله رود هیرمند ، امشب و فردا شب حوادث مربوط به این مسئله در دوره قاجار را بررسی خواهیم کرد. @tarikh7799

2️⃣ نادرشاه افشار، در سال 1148ه.ق به حاکمیت کوتاه مدت افغان ها بر ایران خاتمه داد. نادر سیاست مذهبی ایران را تغییر داد و تمام اقوام درون شاهنشاهی ایران از قزلباش‌های شیعه تا افغان‌های سنی در ساختار اداری و نظامی ایران به کار گرفته شدند. 🔶 پس از نادر ، این مناطق عرصه تاخت و تاز گروههای مختلف بود. پس از آغاز حکومت قاجار، حاکمان این مناطق هر زمان که با لشکرکشی شاهان قاجار مواجه می شدند اظهار اطاعت می کردند و زمانی که آنان در منطقه نبودند، شورش می‌کردند. @tarikh7799

1️⃣ سرزمینی که بعدها افغانستان نامیده شد بخشی از ایالت بزرگ خراسان بود که اقوام افغانی در آن ساکن و جزیی از قلمرو تاریخی و فرهنگی ایران بودند. پس از تاسیس سلسله صفوی ، شاه اسماعیل برای سرکوب ازبک ها ، به خراسان رفت و هرات، مرو و بلخ را تصرف و حاکمیت خود را در هرات و قندهار تثبیت کرد.💪💪 🔵 در تمام دوره حکومت صفوی (مدت ۲۳۵ سال) فقط در دو دوره کوتاه مدت (31 و 12 سال) قندهار به طور موقت از حاکمیت ایران خارج شد و در دست گورکانیان هند قرار گرفت. در تمام این دوران ، قندهار برای گورکانیان اهمیت خاصی داشت و همواره به تحریک اهالی قندهار می‌پرداختند.همچنین در این دوران با توجه به سیاست های سختگیرانه مذهبی، تضاد بین شیعه و سنی شدت یافت. 🔴 در اواخر دوره صفوی اهالی قندهار با حمایت هندی‌ها تحرکاتی را ایجاد کردند که منجر به قیام افغان‌ها شد . با بی کفایتی شاه صفوی و درباریان، این ماجرا چند سال بعد اوج گرفت و محمود افغان در 1135ه.ق پس از شکست آخرین پادشاه صفوی در اصفهان قدرت را در دست گرفت. افغان ها وارد دوران جدیدی از تاریخ خود شدند و بر سرزمین ایران حاکمیت پیدا کردند. @tarikh7799

سلام به همه دوستان گرامی. دیروز داشتم یک مطلبی رو از کتاب یادداشت های علم میخوندم که مرتبط با سهمیه آب ایران از رود هیرمند بود. در دوره پهلوی دو قرار داد با کشور افغانستان به امضا رسید که به‌ مرور سهمیه آب ایران از بیش از ۵۰ درصد به ۱۴.۵ درصد رسید که ان شا الله بررسی خواهیم کرد. به ذهنم رسید که یک بررسی مفصل تری داشته باشیم بر این موضوع و بحث جدایی افغانستان و مشکلات حول رود هیرمند را دقیق تر و از ابتدای دوره صفوی بررسی کنیم. @tarikh7799

📚کتاب محافظ شاه ، خاطرات علی شهبازی صفحه 211 و 212 📚 یک روز در کاخ سعدآباد که تیمسار مین باشیان وقت شرفیابی داشت هنگام ورود به کاخ با دکتر ایادی روبرو شد و به محض دیدن او گفت آقای تیمسار دکتر ایادی من فکر می کنم زمین های آن دنیا را هم جنابعالی قبلاً سیم خاردار کشیده ای . آقای دکتر مردم ایران بی جهت از دربار و درباریان تنفر ندارند . امثال شماها دربار را بدنام کرده اید . آقا خجالت هم خوب چیزی است. این همه زمین را تو و آن دکتر رام فلان فلان شده می خواهید چه کار کنید ؟ من همین امروز که شرفیاب شوم جریان را به عرض خواهم رساند . اما نتیجه برعکس شد و بعد از آن شرفیابی وضع مین باشیان روز به روز بد و بدتر شد تا اینکه او را خانه نشین کردند.... اگر بخواهم فجایع و دزدی ها و بی ناموسی های دکتر ایادی را در مدت سلطنت محمدرضا پهلوی بنویسم یک کتاب چند هزار صفحه ای هم کم است. @tarikh7799

📚کتاب محافظ شاه ، خاطرات علی شهبازی صفحه 210 و 211 📚 ایادی کسی بود که وقتی وارد کاخ های سلطنتی می شد کسی حق نداشت کیف یا چمدان های او را بازدید کند . به یاد دارم زمانی تیمسار مین باشیان که فرمانده نیروی زمینی ارتش بود تصمیم گرفته بود در اطراف تهران برای افسران ارتش زمین بخرد و خانه های سازمانی درست کند. به طرف فرح زاد رفته بود ولی دیده بود که والاحضرت اشرف و دکتر رام تمام زمین های آن منطقه را سیم خاردار کشیده اند و تصرف کرده اند . البته بیشتر این زمین ها را دکتر هوشنگ رام به اسم بانک عمران گرفته بود اما به تدریج آن ها را به پول نزدیک می‌کرد و به حساب خود در بانک های سوئیس وارد میکرد. مین باشیان طرف جاده کرج رفته بود و مطلع شده بود که از پشت برق آلستوم تا نزدیک های کرج به دکتر ایادی تعلق دارد. مسگرآباد و ورامین هم همینطور. 👇👇👇 ادامه در پست پایین 👇👇👇 @tarikh7799

در پست های قبلی توضیحاتی درباره دکتر ایادی پزشک محمد رضا شاه داده شده است که با جست و جو در کانال میتوانید مطالب را پیدا کرده و مطالعه کنید . در پست بعدی توضیحات بیشتری درباره او داده میشود. @tarikh7799