"Red room"

در آخر هم توضیحاتی دربارهِ نحوه دفن مردگان در دخمه می‌دم. مراسم تدفین مردگان در دخمه زرتشتیان یزد  از لحظه مرگ تا رسیدن جسم درگذشته به دخمه چند مرحله داره: آغاز مرگ: بعد از مرگ شخص، زرتشتیان به رسم همیشه لباس سفید به تن می‌کنن و کسی عزاداری نمی‌کنه،چون مرگ رو پایان زندگی نمی‌دونن. رسیدن به خیله‌ها: در این آیین به بدن فرد مرده، نسا نیز گفته می‌شه و به افرادی ک نسا رو از خانه به دخمه می‌بره نساکش میگن. اطرافیان فرد درگذشته، نسا رو به خیله برده و مراسم و آیین‌های مذهبی خود رو به‌جا میارن و هر روستا خیله مخصوص خودش رو داشت. خیله محلی برای استراحت اطرافیان نیز به‌شمار می‌رفت، چون مسیر روستا تا دخمه طولانی بود. ورود جسد به خیمه: بعد از برگزاری مراسم‌ها، جسد رو به سالار تحویل می‌دادن. سالار اون رو به دخمه می‌برد، کفن رو باز می‌کرد و از دخمه خارج می‌شد و پرندگان در مدت زمان کوتاهی چیزی از نسا باقی نمی‌گذاشتن. مرحله آخر،پاکسازیِ دخمه: بعد از اینکه جسد به‌طور کامل از بین رفت و تعداد مردگان در دخمه به 10تا12 نفر رسید، استخوان‌های باقی‌مونده توسط مسئول دخمه جمع‌آوری و داخل استودان ریخته می‌شد و جالبه بدونین ک در دوره‌های مشخصی دخمه رو با آهک و گوگرد پاک‌سازی می‌کردن. طی این پاک‌سازی استخوان‌های باقی‌مونده به خاکستر تبدیل شده و با باران شسته می‌شدن.

ساخت دخمه‌ها هم نیز آیین خاصی داشت ک حتما باید رعایت می‌شد. از جمله این مراسم‌ها می‌شه به رسومی مثل کوبیدن 4 میخ بزرگ، 36 میخ متوسط و 260 میخ کوچک بر زمین اشاره کرد. سازندگان، ریسمان نخ‌پنبه‌ای خاصی رو دورتادور میخ‌ها می‌پیچاندن و تعدادی از نیایش‌های خاص زرتشتیان رو می‌خوندن. بعد از این مرحله، باید وسط دخمه می‌نشستن و 300 بار ذکر مشخصی رو می‌خوندن، با هر ذکر سنگ کوچکی داخل دخمه انداخته می‌شد تا تعداد سنگ‌ها به 300 برسه. بعد از انجام این آیین‌ها، بنای دخمه در این مکان ساخته می‌شد(جالبه!).

حالا شاید براتون سوال بشه چرا دخمه هارو به وجود آوردن؟ با توجه به اعتقادات زرتشتیان در خصوص نجس اجساد و اهمیت عنصر مقدس خاک، امکان دفن مردگان وجود نداشت، برای همین از دخمه‌ها استفاده می‌شد. زرتشتیان اجساد رو در دخمه قرار می‌دادن تا توسط حیوانات و پرندگان در کم‌ترین زمان ممکن خورده بشن و از بین برن. در نهایت استخوان‌های باقی‌مونده رو در محل خاصی نگهداری می‌کردن.

طبق شواهد قرار دادن اجساد در دخمه توسط رضاخان در دوران پهلوی ممنوع شد و خاک‌سپاری جایگزین این روش شد. و جالبه بدونین بعد از ممنوعیت نیز، در بعضی از شهرها مثل کرمان و یزد تا دهه 1320و 1340 از این روش استفاده می‌شد و زمان دقیق پایان‌اش مشخص نیست.

حالا بریم سراغ کاردبردِ این دخمه: در دوران زرتشت سوزاندن مرده‌ها منسوخ و روش دیگری برای از بین بردن جسد استفاده شد. در آیین زرتشتی مرگ راهی برای مبارزه با اهریمن بود،برای همین هم جسد باید در محلی قرار بگیره ک اهریمن اونجا باشه، علاوه‌براین معتقد بودن ک دفن جسد در خاک، عنصر مقدس خاک را آلوده می کنه، برای همین هم دخمه با تعریف جدید، محلی برای قرار دادن اجساد شد.

واژه دخمه یا دخنه برگرفته از ترکیب (دخ خنه) به معنای دژخانه ک مفهوم سرای پلید رو داشت و در گذر زمان دستخوش تغییرات شده و مفاهیم مختلفی گرفته‌ست. در اوستا نیز به زبان فارسی به آن (دَخمَه) و به زبان پهلوی (دَخمَک) می‌گفتن ک به معنی داغ‌گاه بوده، ریشه واژه (دَگ) در زبان فارسی باستان به معنی سوزاندن هست ک کلمه داغ نیز از همین ریشه برگرفته شده‌ست.

دخمه زرتشتیان یزد سازه‌ای با معماری عجیب و کاربردی بسیار عجیب‌تره ک احتمالا خیلی از شماها از وجودش خبر نداشته باشین. اولین چیزی که باید درباره اش بدونین، اطلاعات کافی درباره واژه (دخمه)هست. ک معانی زیادی مثل(گورستان مغان و خانه‌ای ک بی‌در باشه،استودان، گورستان زرتشتیان، سردابه‌ای ک جسد مردگان درِش وجود داره، خانه‌ای زیر زمین برای مردگان و…)

امشب‌درباره‌یک‌مکان‌دیگه‌صحبت‌خواهم‌کرد💀.

معمولا هتل مکان آرامش و استراحته، ولی هتل"تعطیلات ترسناکِ" لندن به شکلی هست ک کمتر کسی جرات شب ماندن در اتاق های این هتل رو داره و معمولا صبح ها همه اتاق رو کرایه و در نزدیکی غروب اونجارو رو ترک می کنن..

نکته: این منطقه اگرچه خیلی زیبا و هیجان انگیزه اما می‌تونه کمی خطرناک هم باشه.پس توصیه میشه هنگام سفر به این منطقه علاوه بر داشتن کفش و لباس مناسب از افراد مطلع و آگاه درباره دره کمک بگیرین و تنهایی در دل این دره نرید.