‹‹الهہ مـیـٺـرا››

اصلِ تناسخ تنها توضیح منصفانه برای نامنصفی ظاهری می‌باشد که در میان انسان‌ها وجود دارد، چرا که آنها همگی فرزندان او هستند. روح که کامل است و همیشه کامل است، تحت تأثیر قانون تکامل و اجبار به تناسخ، در مراتب تدریجی اشکال والاتر حیات پیدا می‌کند. این روند، تحت تأثیر امیال و کردار نادرست پسرفت می‌کند، و با تلاش‌های معنوی پیشرفت، تا زمانی که به تحقق خویشتن و یگانگی با ذات الهی برسد. وقتی که به این مرتبه رسید از عالم توهمی خداوند رها شده و برای همیشه آزاد گشته است. "فکرشان غرق در روح (خداوند)، روح‌شان یگانه با روح الهی، وفادار و عاشق به خداوند، با پادزهر خرد از توهم زدوده، چنین افرادی به مرتبه‌ی رهایی از بازگشت می‌رسند"( باگواد گیتا ١٧  ׃۵). در انجیل هم همین مقوله آمده است: "او که بر خود حاکم شده است، برای او ستونی در محراب خداوند می‌سازم، و او دیگر اجبار به بیرون رفتن ندارد" (مکاشفه یوحنا ١۲  ׃۳). روحی که پس از کسب رهایی کامل به زمین باز می‌گردد، خودش با خواست خود در مقام یک گورو و ناجی برای یاری به دیگران می‌آید. چنین بازگشت‌های داوطلبانه‌ای ویوتانا، نام دارد. بازگشت به زندگی بدون توهم مایا. چنین بازگشت‌هایی در هر عصری بسیار نادر می‌باشند. پاراماهانسا یوگاناندا