Хъуммартида нешла мез
Open in Telegram
890
Subscribers
No data24 hours
No data7 days
+730 days
Posts Archive
Repost from Даргинская газета Замана
Воспитанница Усишинского детского сада №2 на мероприятии, посвященном творчеству поэта-прозаика, выходца из с. Усиша Имина Мяхlяммадова.
Амирову Саиду
Гъургъашин гъудурти а
Ак|убх|елил дерхъибси,
Шандан гъудурти дарман
Дебшлавиэс держибси.
Вайнукьала х|ярх|яла
Х|ял чуйнара дагьурси,
Вагъубзнас мут|иг|х|екес
Кьисматличил ургъуси.
Г|яламла зуг|лумазив
Г|яршличив малайкгъунна,
Халкьг|ер баркьудуназив
Хабуртазив нартгъунна.
Инсантала х|ечибси
Умут барсх|ебирахъид,
Умматлис урк|и марси
Минала мик|х|ен Саг|ид.
Х|ед суждаличиб саби
Миллатунар капарай,
Камаберхаб х|ела у
Баз-берх|и сагъли лерай.
Умурайбат Гасанова - Мекеги.
Repost from Даргинская газета Замана
Воспитанники Усишинского детского сада №2 на мероприятии, посвященном Дню памяти и творчеству поэта-прозаика, выходца из с. Усиша Имина Мяхlяммадова.
Дыня – ПастIан
Свекла – КьехIе
Груша – Хъяр
Слива – Кякян
Яблоко – ГIинц
Черешня – БягIли
Виноград – ТIутIи
Клубника – Улелъа
Малина – Чадур
Цветы – вавни
Листья –кӀапӀри
Гриб – шайтӀа кьапӀа
Река – хlеркl
Море – урхьу
Дерево – галга
Дуб – миг
БАРКАЛЛАГЬ
Нуни делкIун назмурти
ДучIути узби рузби
ГӀяхIдизалра хӀейзалра
РикIусра ну баркаллагь
Дила жузи дучIанти
ХӀушаб икрам рикӀулра
Дила назмула тугъи
ДучӀути адамтасра
Нуни дила цалра жуз
Я бицибси ахӀенра
Лерилра илди нуни
Халкьлис пешкеш дарира
Дила жузи дучIанти
ХӀушаб чархла арадеш
УркIилизиб разидеш
Каммабиаб хIушала!
Унисат Мяхlяммадова
ДИГАЙЛА ДУНЪЯ
ДакIуухъи держири
Андайлар шараб хӀулби,
Чарухъенгу, чарбара
Дила дигайла дунъя.
Чеила умцIулира
Чакар уркIи беркунил,
ДакӀуухъен, рулгулра
ЦайнагӀи дигай дура.
Иш дунъяван гьарзали
Гьаргбирис хӀед уркӀира,
Ужахъури хъутразив
КарцIайла шараблира.
Аминат Гlябдулманапова
BATIAH
ХӀеили виаслира
Дурала улкнази ну,
Баласра, иш жагадеш
Агара цархӀил мерлаб.
ХӀебирар гӀячихъли саб
ВатӀаннагъуна гьава,
Нушачирван жагали
ПарххӀедикlаp вавнира.
Вегl акӀубси мерличир
Шинра дарманна дирар
Шилизи башул дякькад
Кьяшмира кункли дашар.
Марлира лигlматуни
Дургар дахъал царайчир.
Амма гьарил биркӀайзиб
Милигдеш леб Ватlайчи.
Патlимат Гlеллаева
САГАСИ БАРХІИ
Салам, сагаси бархӀи,
Лебхулрив хабар гӀяхlла?
Яра тикрардириду,
Биса-яс нешанала?
КьутІдара улкьайтази
Ванати хӀебла марка.
Даршудешла вавнази
Пелабикахьа улка!
Вирхулра, Аллагьли хӀу
Бархьибсири талихІлис.
Ва дургъби адилкьанти
Нажасунас танбихlлис!
Кьади Гlялисултlанов
Ассаламу алейкум кьукьяла бутяхъянчиби! Иш дурхъал байрамличил
мубаракдирулрая лерилра!
ХIушани барибси Кьурбан Аллагьли кьабулбараб 🤲
🔸Ламус - честь, достоинство, уважительность.
🔸РатIал - единица веса равная 2,4 кг.
🔸БитIакI - вес, тяжесть
🔸ХIяя - совесть
🔸ЧIалтIа - единица измерения длинны, примерно, соответствующая расстоянию от носа до конца вытянутого среднего пальца.
🔸ЧIим - пядь
🔸ГIяш - курдюк
🔸ГIяхIял - гость
🔸Иръи(ирми) - пояс
🔸Тухъ - сытно
🔸Авид - компания, круг
🔸Мушулбикес - бороться
🔸Мушлукья - борец
🔸ЧеряхIдиранти - возвышая
🔸Амру - повеление, изволение.
🔸Марти - верны
🔸Дузаб - скачки, гонки
🔸Айгъир - жеребец, неукрощенный конь.
🔸Хазна - капитал, казна, багатсво .
🔸Хаиндеш - измена, предательство.
🔸Къел- след
🔸ХIерзи - засечка
🔸Къавгъа - ссора, скандал
🔸Диван - суд
🔸Дев - слово
🔸Пагьму - талант , дар, способность
🔸ПасихIти - мудрые
🔸Дам-дяд - барабан и дудка
🔸Сабур -выдержка, терпения
🔸Кьандиубти - опоздали
🔸Майдан - площадь
🔸Кьам - племя, род.
🔸Кьам гъабзнала МикIхIенте - племя сильных мекегинцев.
🔸Ламус - честь, достоинство, уважительность.
🔸Рат|ал - единица веса равная 2,4 кг.
🔸 Бит|ак| - вес, тяжесть
🔸 Х|яя - совесть
🔸 Ч|алт|а - единица измерения длинны, примерно, соответствующая расстоянию от носа до конца вытянутого среднего пальца.
🔸Ч|им - пядь
🔸Г|яш - курдюк
🔸Г|ях|ял - гость
🔸 Иръи(ирми) - пояс
🔸Тухъ - сытно
🔸 Авид - компания, круг
🔸 Мушулбикес - бороться
🔸Мушлукья - борец
🔸 Черях|диранти - возвышая
🔸 Амру - повеление, изволение.
🔸Марти - верны
🔸Дузаб - скачки, гонки
🔸Айгъир - жеребец, неукрощенный конь.
🔸 Хазна - капитал, казна, багатсво .
🔸Хаиндеш - измена, предательство.
🔸Къел- след
🔸Х|ерзи - засечка
🔸 Къавгъа - ссора, скандал
🔸Диван - суд
🔸 Дев - слово
🔸Пагьму - талант , дар, способность
🔸 Пасих|ти - мудрые
🔸Дам- дяд - барабан и дудка
🔸 Сабур -выдержка, терпения
🔸 Кьандиубти - опоздали
🔸 Майдан - площадь
🔸 Кьам - племя, род.
🔸Кьам гъабзнала Мик|х|енте - племя сильных мекегинцев.
Ну х|ушала кьамлара
Ламусла умцантачир
Рат|алла бит|ак| дек|ти,
Х|яя умцул дек|лизир
Ч|алт|а ч|имла дяг|ути,
Г|ях|ладли вак|ибсиллис
Г|яш халати лухьанти.
Г|ях|ла хабар бурибтас
Арцла арми дилгьанти,
Хъат някъба хъу делг|ули
Хъартав тухъли бих|янти.
Ну х|ушала абара,
Абни г|ях|ти дарганти.
Г|илмула авидлизиб
Г|якьлу мушулбиканти,
Мушлукьяла кьалтийчир
Кьасли черах|диранти,
Аднала амру бихес
Ак|убх|ейчирад марти,
Дузабла абзаназиб
Айгъир гьалаб биканти,
Ц|едеш гъудурси хазна
Ц|ализи лайбик|анти,
Ну х|ушала рузира,
Рузби- ях|ла Дарганти.
Хаиндешла къел-х|ерзи
Х|ерли агардиранти,
Дурашвад шан кавкес
Дубура бяйбирхъанте,
Къавгъа гъудурси диван
Дубили бек|биранти,
Верша шилизив х|етес
Верх|дех| мусни умц|анти.
Даргала гумайлизир
Девлис пагьму пасих|ти,
Дам-дядла мявализир
Мекъла къмур гьарзати,
Сабур бурт|ул майдайчи
Секундла кьандиубти,
Ну х|ушала кьамлара,
Кьам гъубзнала Мик|х|енти
Умурайбат Гасанова
Х|ябк|ап|и
Арзила х|ярилизиб
Х|ябк|ап|и чебаира,
Уббердили, х|ял багьес
Бек|лиу кабихьира.
Сих|рула к|ап|или наб
Муэртачил палдушиб,
Дила г|ямрула х|ябкьяй
Г|ячихъли чебаахъиб.
Цаэси муэрлизир
Лерри гъявти дурх|ядеш,
Ц|али Улка игули,
Ц|умбик|утала бахъдеш.
Ц|умбухъунти берцахъес
Ват|анна ц|акьра баиб,
Ц|ализи уфбик|утас
Ч|умаси бахъра чегиб.
К|иэси муэрлизир
Даргира дила жагьдеш,
Жалдухъунти дусмазиб
Жайчил биргуси бархьдеш.
Жагьдешли гьалабуциб
Дурх|на биц|ибси хъали,
Давлумар къалаличиб
Кабизурси дурхъали.
Х|ябэси муэрлизир
Гьанарули лер х|яндеш,
Белгиагар манзилла
Маг|ниагар бархибдеш.
Иш манзилли х|ебалта
Инсайзиб инсаплис мер,
Шалах|едикесара
Бехъес х|ябэси муэр.
Автор Умурайбат
Вишт|аси г|ялим
(Заманалис гьалав алхунси, физикала г|илмуртала доктор Далгатов Г|амарлис багъишлабирулра)
Т|авусла пах|лазибад
Г|яндан ручка баркьибил,
Зубри умц|ути сих|ру
Сирилизир дяркъурил.
Х|ябдаргъила бурхани
Байрахъ урдубяхъибил,
Зубартала янаша
Ялкан гами баршибил.
Г|илмула мажлислизив
Мез пагьмула муг|ялим,
Бубк|х|ебубк|ар х|угъунти,
Даргала вишт|ал г|ялим.
Баз-Берх|ила ихтилат
Инсантази бурибил,
Зубрала мякья-г|ямзи
Чираґъличил умц|ибил.
Зурх|ябтазиб гьанарар
Х|ела машгьурси сипат,
Тамашалис ак|убси
Даим жагьси кандидат.
Автор - Умурайбат Гасанова ( Мекеги)
Repost from Даргинская газета Замана
Этот мультфильм на даргинском языке создан по проекту «Гора языков» Детской художественной школы Махачкалы.
Проект стал победителем в Конкурсе проектов развития креативных индустрий Президентского фонда культурных инициатив.
В переводе стихотворения проекту помогла наша коллега Муминат Хаттаева.
СИРИ
БерхIидяхIси гьаргалаб
Сирмуг галгала сири,
Булбулизиб макьамван,
ХIу набзиб бакIибсири.
ГIяхIгъабзнала гьунарта
Табтурла дицIибси шар,
Чумра далай делчIунра
Нуни хIела янашар.
ХIези кьаркьайчил дала
Асилтала адамдеш,
АкIубмад дакIудулхъан
Усалтала уряхIдеш.
ДурхIна иргъуси ахIен
Абала ахIи лявла,
ДурхIнани тIем хIебала
Ниъла ахIи, янсавла.
Нешана гIерисахъу
ГIяхIгъабзнани гьунарти,
Нешла гIякьлулизиргу
ДурхIнала гIяхIти-вайти.
КьибладяхIси гьаргалаб
Сирмугла урца сири,
Вайгъабзни абикьесра
ХIу сен гардбирусири?
Автор - Умурайбат Гасанова
УРГЪАН
Баллада
( Автомачикунала взводла командир, Чебях|си Ват|анна дергълизив алхунси старший лейтенант Жамаладиннис)
Игъбар агарти жагьдеш
Дикьурлири хъилизир,
Детурхулри имтих|ян
Вец|ъибил каласслизир.
Х|ебла унабурх|личи
Дуц|рум шадир адац|иб,
Чялбудай анк|илизир
Лугни кьукьрани диц|иб.
Берх|и ц|яр-ц|ярбик|улри
Бирцили т|абиг|ятли,
Х|ебалули шявбирни
Лябкьуси мусибатли...
Х|яна дирихь пух|бухъун
Дила ват|анна чедиб,
Ажал хили лябкьулри
Зулмукарла къаралди.
Чукурбикилри шанти
Шила байлаб, майдачиб,
Шара- алав шимшацад
Х|улбазир шишимтачил.
Шалг|еббатур дургъбази
Жагьти уршбала къушум,
Чумра нешла урк|или
Дурабушиб дек|си ц|ум.
Бемжур балагьла гъаза
Ростовла авлахъличиб,
Урегнали халалри
Душма ц|акь нушалайчиб.
Царугагар дергълизиб
Агарли г|елумбизни,
Арслантиван т|ях|бик|и
Гьужумлизиб г|ях|гъубзни.
Ца взводла командир
Кайкиб, дек|ли вяхъили,
Гимнастерка биц|илри
Чирхьли дашути х|или.
Палатализир сестра
Бех| гулмачир рашулри,
Бебк|аличил командир
Х|илх|и мушулвашулри.
Къагъдешлизивси ургъан
Дугьаизур сестрачи,
« Дила г|уруслан рузи,
Хъарбируси леб х|ечи :
Хъуммартид, кагъар белк|ес
Нушала Дагъистайзи,
Ну варкьибси х|ерсину
Байхъу гъят|си юртлизир.
Маркаличи гегугван,
Дила дях|личи карц|си,
Г|еладубла бурямван,
Анц|кьилизир гьалакси,
Урц|емайчер арц|ицад
Гъамти х|ярибихьибси.
Анкъилизи ах|енси
«Агь» - ла х|ебакьахъибси,
Ц|уденгали ах|енси
Ц|умрухъни х|ебалуси ».
***
Марисаб дила гьалмагъ
Кьадарх|едиубрану,
Х|ялалли дихьиб дигай
Дергъла ц|али дигубну.
***
Шуц|анну аврадех| х|еб
Ардякьун х|у агарли,
Улка паргъатли лебал
Дек|ти дургъби агарли.
Х|ела у бихули сай
Дила халал уршили,
Кьадарбиабну сунес
Ухънаваэс даршули!
Даршудеш мях|камбарес
Нешанала кьасра леб.
Х|яннутлизиб ургиван
Х|ядурли г|яскарра леб.
Автор балады - Умурайбат Гасанова ( уроженка села Мекеги)
Г|ямрулизив чемашуд
Я мисхилади майрид,
Шурухъи х|ечи х|еръес
Х|ейруси адамличи.
Г|ямрулизив г|ярзмайк|уд
Кьац|лис гушлираили
Беркличив къугъна майруд
Т|яг|ям агара или.
Дунъяличиб лебтину
Беръубси кьац|ла кьяч|а
Дигули хьалли беркес
Гашили бубк|утира.
Г|ямрулизив г|ярзмайк|уд
Хъали кьакьали или,
Ахъси к|ялг|я т|ашбатес
Пикрилизи маркуда.
Дунъяличиб лебтину
Закла бурха дарили,
Ванза ухьа барили
Дирар г|ямру дурк|ути.
Г|ямрулизив г|ярзмайк|уд
Х|янчи къиянси или,
Бахъал саби умц|ути
Х|янчи баргес агарли.
Г|ямрулизив г|ярзмайк|уд
Дурх|ни мех|урти или,
Дунъяличиб лебтину
Дурх|я ах|елк|ултира.
Г|ямрулизив г|ярзмайк|уд
Хьунул вайси сар или,
Г|ямрулис х|ела макьлар
Вайра г|ях|ра бек|дируй.
Х|еризи алавчарли
Чебиид чумра мурул,
Х|улбала х|ер пашманти
Хьунри х|яри бихьибти.
Г|ямрулизив г|ярзмайк|уд
Вайти г|ямру лер или,
Я туснакъ я бальница
Х|ечи чех|едуркъибх|е.
Г|ямрулис ухьализиб
Ахъбиэс ахъри дуун,
Г|яргаби чулахъуни
Изутира лебтину.
Г|ямрулизив г|ярзмайк|уд
Х|ед гибти цадех| г|ямру,
Дерк|а х|уни паргъатли
Заяли г|ярз х|ейк|ули.
Хадижат Омарова ( Мекеги)
