Вактхои намозхои шахри Бохтар.

*ҳадиси 10* аз китоби *Саҳеҳи Бухорӣ*, ки баёнгари ахлоқи мусалмон ва мафҳуми муҳочир дар Ислом мебошад: --- 📜 Матни аслӣ (ба арабӣ): *عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: "الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ، وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُ."* [1] --- 🇹🇯 Тарҷума ба тоҷикӣ: *Аз Абдуллоҳ ибни Амр (разияллоҳу анҳумо) ривоят аст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: "Мусалмон касест, ки мусалмонон аз забон ва дасти ӯ дар амон бошанд; ва муҳочир касест, ки он чиро Худо манъ кардааст, тарк намояд."* --- 📚 Манбаъ: Ин ҳадис дар *Саҳеҳи Бухорӣ*, *Китоби Имон*, *ҳадиси №10* омадааст. [1] --- 🌟 Дарсҳо ва маъно: - *Мусалмон* на танҳо бо эътиқод, балки бо амали худ бояд нишон диҳад, ки дигарон аз ӯ озоре намебинанд. - *Муҳочир* на танҳо касест, ки ҷойи зисти худро иваз мекунад, балки ҳар касе, ки гуноҳон ва корҳои манъшударо тарк мекунад, муҳочир ба ҳисоб меравад. - Ин ҳадис таъкид мекунад, ки ахлоқи хуб ва парҳез аз озоррасонӣ ба дигарон ҷузъи муҳимми имон мебошад.

*Қиссаи ҷавобҳои Абу Суфён ба императори Рум** Ин воқеа дар бисёр манбаъҳои исломӣ, аз ҷумла «Саҳеҳи Бухорӣ» ва «Саҳеҳи Муслим», нақл шудааст. ### Зерсохти воқеа Пас аз Сулҳи Ҳудайбия (628 мелодӣ), пайғамбар Муҳаммад (ﷺ) ба як қатор подшоҳон нома фиристоданд ва онҳоро ба ислом даъват карданд. Яке аз инҳо императори Византия (Рум) — Ираклий буд. Дар ин вақт, Абу Суфён ибни Ҳарб (ки он вақт ҳанӯз аз душманони ислом буд) дар сафари тиҷоратӣ ба Шом (Сурия) будааст. Ираклий, ки аз омадани тоҷирони Қурайшӣ хабар ёфтааст, фармон дод, то онҳоро наздаш биёваранд, то аз пайғамбари нав дар Ҳиҷоз пурсӣ кунад. ### Суҳбати Ираклий ва Абу Суфён Ираклий аз Абу Суфян як қатор саволҳо пурсид ва ӯ, ҳарчанд душмани ислом буд, бо ростӣ ҷавоб дод: 1. Дар бораи насаб: - *Ираклий:* «Насабаш дар миёни шумо чӣ гуна аст?» - *Абу Суфён:* «Ӯ аз хонадони олиҳаст». 2. Оё аз падарони ӯ подшоҳе будааст? - *Абу Суфён:* «Не». 3. Оё қабл аз пайғамбарӣ ӯро ба дурӯғгӯӣ айб кардаанд? - *Абу Суфён:* «Не». 4. Киҳо ӯро пайравӣ мекунанд — ашроф ё заифҳо? - *Абу Суфён:* «Заифҳо ва ҷавонҳо». 5. Шумораи пайравонаш афзоиш меёбад ё кам мешавад? - *Абу Суфён:* «Афзоиш меёбад». 6. Оё ягон пайраваш аз ӯ рӯй гардондааст? - *Абу Суфён:* «Не». 7. Оё ӯ шартномаҳоро мешиканад? - *Абу Суфён:* «Не, вале мо бо ӯ сулҳ бастаем ва мунтазирем». 8. Оё бо шумо ҷанг кардааст ва натиҷа чӣ буд? - *Абу Суфён:* «Ҳа, ҷангҳо байни мо ғолибу маглуб дошт». ### Хулосаи Ираклий Ираклий пас аз шунидани ҷавобҳо гуфт: - «Агар қаблӣ дурӯғ намегуфт, ҳоло ҳам дар бораи Худо дурӯғ намегӯяд». - «Агар падаронаш подшоҳ набудаанд, пас ӯ ба ҳокимияти дунёӣ ҳадаф надорад». - «Агар пайравонаш бо вафоӣ меистанд, ин нишонаи ҳақиқӣ аст». - «Агар пайравонаш меафзоянд, пас кори ӯ ғолиб меояд». Ираклий аломатҳои пайғамбарӣро қабул кард, вале ба сабаби тарс аз аз дал додани тахт, исломро напазируфт. ### Манбаъҳо - *Саҳеҳи Бухорӣ* (7, 2941, 6260) - *Саҳеҳи Муслим* (1773) Ин ҳикоят нишон медиҳад, ки ҳатто душманони ислом низ ба ростӣ пайғамбар (ﷺ) шаҳодат доданд. Баъдтар Абу Суфён ҳангоми фатҳи Макка исломро қабул кард.

Ин *ҳадиси 6* аз китоби *«Саҳеҳи Бухорӣ»* воқеан яке аз маъруфтарин ҳадисҳост ва нишон медиҳад, ки мунофиқ (дуруягар) чӣ гуна шинохта мешавад. --- 📜 Матни ҳадис: *عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:* > *«آيَةُ المُنَافِقِ ثَلاَثٌ: إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ»* --- 🇹🇯 Тарҷума ба тоҷикӣ: *Аз Анас (разияллоҳу анҳу) ривоят аст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд:* > *«Нишонаи мунофиқ се хислат аст:* > 1. *Вақте сухан гӯяд — дурӯғ мегӯяд;* > 2. *Вақте ваъда диҳад — хилоф мекунад;* > 3. *Вақте амонат дода шавад — хиёнат мекунад.»* --- 🌟 Маъно ва дарс: Ин ҳадис нишон медиҳад, ки *мунофиқ* (касест, ки зоҳир исломро нишон медиҳад, вале ботинан зидди он аст) се аломати хатарнок дорад: 1. *Дурӯғгӯйӣ* – поймол кардани ҳақиқат; 2. *Хилофи ваъда* – беэътимодӣ; 3. *Хиёнат ба амонат* – шикастани бовар. Паёмбар (с) бо ин ҳадис таъкид карданд, ки ҳатто агар касе намозгузор бошад, вале ин се хислатро дорад — дар ӯ нишонаҳои нифоқ дида мешавад.

📜 Ҳадиси 5 — аз Саҳеҳи Бухорӣ: *Аз Уммул-Муъминин Оишаи (разияллоҳу анҳo) ривоят аст:* > *"Қасам ба Аллоҳ, Расули Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳеҷ гоҳ ягон чизро назадаанд, на бо дасти худ ва на бо чизи дигар, магар дар роҳи Аллоҳ. Ва ҳеҷ гоҳ барои чизе аз худ нафақа накарданд (қасд ба интиқом надоштанд), агар он барои шариат набуд. Агар касе ӯро меранҷонд, қасоси шахсӣ намегирифт, магар агар марзи Худоро мешикастанд."* *(Саҳеҳи Бухорӣ, китоб: Маноқиб — Фазилатҳои Паёмбар ﷺ)* --- 🌟 Маънии ҳадис: - Паёмбари Худо ﷺ *ҳеҷ гоҳ қасоси шахсӣ намегирифтанд*. - Агар касе ӯро ранҷ медод — мебахшид. - Лекин агар *ҳудуди Худо вайрон мешуданд*, он гоҳ амал мекард, то адолат пойдор монад. - Ӯ *шахси меҳрубон, боахлоқ ва пур аз таҳаммул буд*. --- Ин ҳадис моро даъват мекунад ба: - Афв кардан, - Худро назорат бурдан, - Ва амал кардан танҳо барои ризоияти Аллоҳ, на ҳисси шахсӣ.

📜 *Ҳадиси 4 аз «Саҳеҳи Бухорӣ»* *Ривоят аз Абдуллоҳ ибни Масъуд (разияллоҳу анҳу):* > *Расули Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтанд:* > > *«Яке аз шумо дар шиками модараш чи гуна офарида мешавад:* > 40 рӯз ӯ нутфа (иқрори оби мардона) аст, > баъд 40 рӯз алоқ (сӯхтаи хун), > баъд 40 рӯз мудға (гузаи гӯшт), > баъд фаришта фиристода мешавад ва дар ӯ рӯҳ медамад. > Ва ба фаришта фармон дода мешавад, ки чор чизро бинависад: > ризқаш, аҷалаш (умраш), аъмолаш ва бахти ӯ — ки саодатманд (бахтёр) хоҳад буд ё бадбахт.»** *(Саҳеҳи Бухорӣ, китоби «Бадъул халқ» — Оғози офариниш)* --- 🌟 Маънии ҳадис: - Ин ҳадис *рафти офариниши инсонро дар шиками модар* нишон медиҳад. - Ҳар инсон дар давоми *120 рӯз* тадриҷан шакл мегирад. - Пас аз ин, *фаришта омада рӯҳ медамад* ва тақдири ӯро менависад: 1. *Ризқаш* – чӣ қадар ва аз куҷо ризқ хоҳад гирифт. 2. *Аҷалаш* – то кай зинда мемонад. 3. *Аъмолаш* – чӣ корҳо мекунад (нек ё бад). 4. *Саодат ё шиқо* – охираташ некӯ аст ё бад. --- ❗ Дарс ва андеша: - Гарчи тақдир навишта мешавад, *инсон масъули интихоби худ аст*. - Худо тавфиқ медиҳад, вале мо бояд *мехнат кунем ва дуо намоем*.

НАМОЗ Писар ҳар кори дунё оқибат дорад пушаймонӣ, Ба ғайр аз хайру эҳсону намозе, ки ту мехонӣ. Насиҳат гуш кун ҷоно шунав панди бузургонро, Ба вакти субҳ хез аз хоб ки фарзанди мусулмонӣ. Агар тарс аз Худо дори макун ҳаргиз дилозорӣ, Ки озори дили мардум набошад расми инсонӣ, Машав мағрури молу зар агар ақл аст туро бар сар, Ки рузе мерасад охир ба зери хок пинҳонӣ. Гузар кардӣ ба қабристон бихон ту ояти Қуръон, Шавад рузе ба оромгоҳ туро оранд меҳмонӣ. Биёранд бар маҳшаргоҳ . БА ҶАННАТ МЕРАВӢ Ё НОР ҶАВОБАШРО НАМЕДОНӢ!!!

📜 Ҳадиси 3 аз "Саҳеҳи Бухорӣ": *Аз Абдуллоҳ ибни Умар (разияллоҳу анҳумо) ривоят аст, ки гуфт:* > *"Шунидам, ки Расули Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд:* > > *'Ислом бар панҷ чиз бино шудааст: шаҳодат додан бар он ки нест маъбуде ҷуз Аллоҳ ва Муҳаммад расули Ӯст, барпо доштани намоз, додани закот, рӯза гирифтан дар моҳи Рамазон ва анҷом додани Ҳаҷҷ барои тавоноён.' "* --- 🌟 Маънии ҳадис: - Ислом монанди биноест, ки бар *панҷ асос* устувор аст: 1. *Шаҳодат* — эътироф ба ягонагии Аллоҳ ва рисолати Муҳаммад ﷺ. 2. *Намоз* — ибодати ҳаррӯзаи мусалмон. 3. *Закот* — додани як қисмати мол ба ниёзмандон. 4. *Рӯзаи Рамазон* — парҳез ва ибодат дар моҳи муборак. 5. *Ҳаҷҷ* — зиёрати Макка барои онҳое, ки имконият доранд.

📜 Дуюм ҳадис аз "Саҳеҳи Бухорӣ": *Аз Абу Ҳурайра (разияллоҳу анҳу) ривоят шудааст:* > *Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд:* > > *"Имон иборат аст аз зиёда аз шаст ё ҳафтод шоха (бахш). Беҳтарин шохаи он — гуфтан аст: 'Ла илаҳа иллаллоҳ' (нест маъбуде, ҷуз Аллоҳ), ва пасттарин шохаи он — дур кардани озори роҳ аз роҳи мардум. Ва ҳаё (шарму ҳаё) низ як шохаи имон аст."* 🌟 Маънии ҳадис: - Имон танҳо дар дил нест, балки амал ва ахлоқ низ ҷузъи он аст. - Бузургтарин нишонаи имон — эътироф ба ягонагии Аллоҳ аст. - Хурдтарин амалҳои хуб, мисли дур кардани санг ё партов аз роҳ, низ ҷузъи имон аст. - Шарму ҳаё низ қисми муҳимми имон аст.

📖 1. Ҳикоя аз *Имом Бухорӣ*: «Ростгӯӣ ва сидқ» Рӯзе Имом Бухорӣ мехост аз як ривоятгари ҳадис ҳадис гирад. Вақте расид, дид, ки он ривоятгар мехост аспашро бо най зада гӯё бихӯрад (бо фиреб). Имом Бухорӣ гуфт: — Касе ки ҳайвонро фиреб медиҳад, метавонад ҳадисро ҳам бо фиреб нақл кунад. Ва аз ӯ ҳадис нагирифт. *Паём:* Барои Имом Бухорӣ ростгӯӣ ва сидқ ҳатто дар хурдтарин амали зиндагӣ шарт буд. --- 📖 2. Ҳикоя аз *Имом Шофеӣ*: «Сабр дар баҳс» Рӯзе Имом Шофеӣ бо як нафари донишманд баҳс мекард. Вақте ки ҳамсуҳбаташ сахт асабонӣ шуд ва ба ӯ дашном дод, Имом Шофеӣ оромона гуфт: — Агар ту дуруст бошӣ, ман туро қабул мекунам; агар ман дуруст бошам, Худо туро биёмурзад. *Паём:* Ҳикмат ва сабр бар эҳсосот ғолибанд. --- 📖 3. Ҳикоя аз *Мавлоно Ҷалолуддин Балхӣ*: «Дил бояд пок бошад» Як рӯз шогирд ба Мавлоно гуфт: — Устод! Ман намефаҳмам, чаро баъзеҳо бо зоҳир намоз мехонанд, рӯза мегиранд, вале дилҳояшон сахт аст? Мавлоно табассум кард ва гуфт: — Дил чун ойина аст. Агар онро бо ният ва муҳаббат пок кунӣ, нурро нишон медиҳад. Агар пур аз ғурур ва риё шавад, торик мемонад, ҳарчанд ки зоҳири он зебост.

Ҳадиси рақами 1 аз китоби *Саҳеҳ Бухорӣ* (ки яке аз мӯътабартарин китобҳои ҳадис дар ислом аст) чунин аст: --- *Ҳадиси аввал аз «Саҳеҳ Бухорӣ»:* > *"Иннамал-аъмолу бин-ниёт."* > *(Амалҳо ба ниятҳо вобастаанд.)* > > Паёмбари Худо (с) фармуд: > *"Ҳар амал аз рӯи ният (қасд ва мақсад) ҳисоб карда мешавад. Ва барои ҳар инсон ҳамон чизе ҳаст, ки ният кардааст. Пас, ҳар кас, ки ҳиҷрати ӯ барои Худо ва Расули Ӯ бошад, пас ҳиҷрати ӯ барои Худо ва Расули Ӯст; ва ҳар кас, ки ҳиҷрати ӯ барои дунё бошад, ки онро ба даст оварад, ё барои зане бошад, ки бо ӯ издивоҷ кунад, пас ҳиҷрати ӯ барои ҳамон чизе аст, ки ният кардааст."* 📖 *Равоят кардааст Имом Бухорӣ аз Умар ибн Хаттоб (р).* --- *Маълумот барои фаҳм:* Ин ҳадис таъкид мекунад, ки асл ва арзиши амалҳои инсон аз рӯи *нияти дохилӣ* муайян мешавад. Агар нияти инсон холисона барои Худо бошад, амалаш қабул мешавад; агар нияти дунёвӣ бошад, подоши дунёвӣ мегирад.

Вақте, ки падар бо фарзанди худ кори хонагии ӯро иҷро мекард, гуфт: Чаро дафтарҳоят ҳамагӣ тозаву оростаанд ва дар онҳо калимаҳои зишту нописанд ва хатҳои зиёдатӣ нанавиштаӣ? Писар бо таваҷҷуб гуфт: Охир муаллим онҳоро ҳар рӯз мебинад ва баҳо мегузорад. Падар гуфт: Дафтари зиндагиатро низ пок нигаҳ дор. Чун Яке ҳаст, ки ҳар лаҳза онро мебинад ва баҳо мегузорад. ألَم يَعلَم بأنَّ اللهَ يَري؟ Оё инсон намедонад, ки Худо ӯро мебинад? (Сураи Алақ, ояи 14)

•••┈┈┈••●◆●❁✿❁●◆●••┈┈┈••• Дуо аз падару модар барои фарзанд 🤲Бор Илоҳо! Ту фарзандонамро бе он ки ман қудрату тавон дошта бошам, ба ман додаӣ, пас онҳоро дар паноҳи худат нигоҳ дор, ки ман тавони нигаҳдории онҳоро дар ҳамаи ҳолатҳо надорам! 🤲Бор Илоҳо! Фарзандонамро аз ҳар бадию чашмзахму зарар ҳифз кун! 🤲Худовандо! Онҳоро аз бемориҳо ҳифз кун ва агар беморанд, шифояшон деҳ! 🤲Худовандо! Имтиҳони маро дар онҳо қарор мадеҳ, ки китфҳоям таҳаммули чунин бореро надорад! 🤲Бор Илоҳо! Онҳоро дар имтиҳонҳои ошкору пинхонат аҷру подош деҳ! 🤲Худовандо! Онҳоро аз бандагони солеҳат ва аз ҳофизон ва қориёни китобат қарор деҳ ва онҳоро аз назари дин ва ибодату дониш беҳтарини мардум ва аз назари зиндагӣ хушбахттарини мардум қарор деҳ! 🤲Бор Худоё! Фарзандонамро бо ҳалолат аз ҳаромҳо бениёз гардон ва бо фазлу бахшишат ба ғайри худат мӯҳтоҷ нагардон! 🤲Худовандо! Ҳамон тавр, ки китобатро то қиёмат ҳифз мекунӣ, фарзандони маро ҳам аз ҳар бадию палидӣ дур нигаҳ дор! 🤲Бор Илоҳо! Фарзандонамро бо беҳтарин бандагонат дӯст намо ва хислатҳои пок ва таваккул кардан ба худатро насибашон гардон, эй Худои Қодир ва эй Худои Ҷаббор! 🤲Бор Илоҳо! Тамоми бемориҳои рӯҳӣ ва баданиро аз онҳо дур намо ва бо қудрату тавони худат маро ба ниҳояти орзуҳоям дар ҳаққи онҳо ноил кун, эй Худои Карим, эй Худои Маннон! 🤲Бор Илоҳо! Маро дар ҳаётам аз эҳсону некии онҳо баҳраманд гардон ва баъд аз маргам бо дуоҳояшон хушнуд намо! 🤲Бор Худоё! Фарзандонамро, ки тиккае аз қалбам ҳастанд ба Ту супурдаам, дар маконҳое, ки аз диди ман пинҳон ҳастанд, аммо аз диди Ту ҳаргиз пинҳон нестанд, пас бо азамату бузургиат нигаҳдори онҳо бош! 🤲Парвардигоро! Касе, ки ин паёмро барои ман фиристода аст, ғаму андӯҳашро бартараф намо, фарзанд ва фарзандонашро аз ҳар бадӣ дур нигаҳ дор ва ба орзуҳои некаш бирасон! 🤲Илоҳо Омин!!!