کانون روانشناسی اسلامی | دانشگاه تهران
Open in Telegram
🔹️ کانال رسمی کانون روانشناسی اسلامی دانشگاه تهران تأسیس ۱۳۹۲ 📩| ارتباط با ما: @KanounRavan_ut
Show more209
Subscribers
No data24 hours
No data7 days
-130 days
Posts Archive
📚| #رویکردشناسی_روانشناسی_اسلامی
سرکار خانم دکتر فهیمه فداکار
🔺| رویکرد تاسیسی روانشناسیاسلامی
✔️| گزاره پیش فرض این رویکرد، این است که علم جدید مبتنی بر مبانی دارای جهت، شکل گرفته است. این گزاره اساساً در امروز جهان مورد قبول است. حالا آیا ما نمیتوانیم مبتنی بر مبانی خود رویکردی داشته باشیم؟ میگویند در روانشناسی ما با این مسئله مواجه هستیم که اگر مسئله را به شکل یک هرم ببینیم، در راس هرم است که فن روانشناسی وجود دارد، در لایههای زیرین آن بهترتیب رویکرد، بعد انسان شناسی، هستیشناسی، معرفت شناسی و ارزش شناسی قرار دارند.اگر این را پذیرفتیم، گام بعدی جایگزینی مبنای خود برای رسیدن به علم مطلوب خود است. (بعضی دایره المعارفیها هم نظر به این مسائل دارند.)
خود اینها تبدیل به سه گروه میشوند:
1. ما وقتی سراغ روانشناسی با نگاه تاسیسی میرویم، پیشفرضهایی داریم که از دین میگیریم، بعد همان مسیر روانشناسی رایج را میرویم، محصول این کار، محصول مبتنی بر اسلام است. در خود علم اسلامی هم اینها یک رویکرداند. (مثلاً انسان عامل، خسرو باقری)
2. افراد موسسه امام خمینی (رحمت الله) تفکیک قائل میشوند و نگاهی درباره نسبت عقل و تجربه دارند، برخی تجربه را مورد قبول قرار داده و امر مرتبط با آن را مقبول میدانند. (عقل صرفاً ابزار نیست و خودش معرفت قابل اتکا هم دارد.) (بعضی دایره المعارفیها میگویند حتی نیاز نیست به نقد روانشناسی موجود بپردازیم و خودمان میتوانیم مسائل را استخراج کنیم.) استفاده از دین و عقل را مثل اجتهاد مورد قبول میدانند و برای رجوع به هر دو صفت اسلامی قائلند. میگویند ما با سایر علوم فرق داریم و مسئله، مسئله انسان است. (مثلا آقای ابوترابی)
3. مبتنی بر فلسفه اسلامی، میگویند روانشناسان ما مبتنی بر آراء فلاسفهای حرف زدند. وقتی ما فلاسفهای داریم مثل بوعلی سینا چرا نمیتوانیم مبتنی بر اینها پیش برویم؟ مواجهه اینها فرق دارد. (مثلاً دکتر شمشیری در شیراز، دکتر اسماعیلی دانشگاه علامه).
🌱 @eslamiravan_shakeleh
🔅#از_منظر_فرمانده
بخش چهارم) نقشه راه تحول علوم انسانی
۴-۷) خطشکنی در جبههی علمآفرینی ۱
❗️شکستن جزمیتها و یافتن راههای تازه
باید مغزهای متفکّرِ استاد و دانشجوی ما بسیاری از مفاهیم حقوقی، اجتماعی و سیاسی را که شکل و قالب غربی آنها در نظر بعضی مثل وحی مُنزل است و نمیشود دربارهاش اندک تشکیکی کرد، در کارگاههای تحقیقاتىِ عظیمِ علوم مختلف حلاجی کنند؛ روی آنها سوال بگذارند؛ این جزمیتها را بشکنند و راههای تازهای بیابند؛ هم خودشان استفاده کنند و هم به بشریت پیشنهاد کنند. امروز کشور ما محتاج این است؛ امروز انتظار کشور ما از دانشگاه این است. دانشگاه باید بتواند یک جنبش نرمافزارىِ همهجانبه و عمیق در اختیار این کشور و این ملت بگذارد تا کسانی که اهل کار و تلاش هستند، با پیشنهادها و با قالبها و نوآوریهای علمىِ خودی بتوانند بنای حقیقی یک جامعه آباد و عادلانه مبتنی بر تفکّرات و ارزشهای اسلامی را بالا ببرند. امروز کشور ما از دانشگاه این را میخواهد. دانشگاه را مشغول چه کاری کنند که دانشجو و استاد را از این راه باز بدارند؟ یقین بدانید یکی از چیزهایی که امروز مورد توجّه سرویسهای اطّلاعاتی است، این نکته است که ببینند چگونه میتوانند دانشجوی بیدار و دانشگاه آگاه ایرانی را از آن راهی که میتواند به اعتلای کشور بینجامد، منصرف کنند و مانعش بشوند.
📍بیانات مقام معظم رهبری در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر ۱۳۷۹/۱۲/۰۹
🌱 @eslamiravan_shakeleh
🔅#از_منظر_فرمانده
بخش چهارم) نقشه راه تحول علوم انسانی
۴-۷) خطشکنی در جبههی علمآفرینی ۱
❗️شکستن جزمیتها و یافتن راههای تازه
باید مغزهای متفکّرِ استاد و دانشجوی ما بسیاری از مفاهیم حقوقی، اجتماعی و سیاسی را که شکل و قالب غربی آنها در نظر بعضی مثل وحی مُنزل است و نمیشود دربارهاش اندک تشکیکی کرد، در کارگاههای تحقیقاتىِ عظیمِ علوم مختلف حلاجی کنند؛ روی آنها سوال بگذارند؛ این جزمیتها را بشکنند و راههای تازهای بیابند؛ هم خودشان استفاده کنند و هم به بشریت پیشنهاد کنند. امروز کشور ما محتاج این است؛ امروز انتظار کشور ما از دانشگاه این است. دانشگاه باید بتواند یک جنبش نرمافزارىِ همهجانبه و عمیق در اختیار این کشور و این ملت بگذارد تا کسانی که اهل کار و تلاش هستند، با پیشنهادها و با قالبها و نوآوریهای علمىِ خودی بتوانند بنای حقیقی یک جامعه آباد و عادلانه مبتنی بر تفکّرات و ارزشهای اسلامی را بالا ببرند. امروز کشور ما از دانشگاه این را میخواهد. دانشگاه را مشغول چه کاری کنند که دانشجو و استاد را از این راه باز بدارند؟ یقین بدانید یکی از چیزهایی که امروز مورد توجّه سرویسهای اطّلاعاتی است، این نکته است که ببینند چگونه میتوانند دانشجوی بیدار و دانشگاه آگاه ایرانی را از آن راهی که میتواند به اعتلای کشور بینجامد، منصرف کنند و مانعش بشوند.
📍بیانات مقام معظم رهبری در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر ۱۳۷۹/۱۲/۰۹
🌱 @eslamiravan_shakeleh
🔅#از_منظر_فرمانده
بخش چهارم) نقشه راه تحول علوم انسانی
۴-۶) نواندیشی و نوآوری ۲
❗️جرأت نوآوری و پرهیز از جزمیگری، مهمل گویی و مصرف کنندگی صرف
اگر بخواهید از لحاظ علمی پیش بروید، باید جرأت نوآوری داشته باشید. استاد و دانشجو باید از قید و زنجیره جزمیگرىِ تعریفهای علمىِ القاء شده و دائمی دانستن آنها خلاص شوند. البته اشتباه نشود؛ من کسی را به آنارشیزم علمی و به مهملگویی علمی توصیه نمیکنم. در هر زمینهای، کسانی که از دانشی برخوردار نیستند، اگر بخواهند به خیال خودشان نوآوری کنند، به مهملگویی میافتند. ما در زمینه برخی از علوم انسانی و معارف دینی این را میبینیم. آدمهای ناوارد بدون اینکه از ذخیره و سواد کافی برخوردار باشند، وارد میدان میشوند و حرف میزنند و به خیال خودشان نوآوری میکنند؛ که در واقع نوآوری نیست، مهملگویی است. بنابراین در زمینه مسائل علمی، من این را توصیه نمیکنم. باید فراگرفت؛ اما نباید صرفاً مصرف کننده فرآوردههای علمی دیگران بود. باید علم را به معنای حقیقی کلمه تولید کرد. البته این کار، روشمندی و ضابطه لازم دارد. مهم این است که روح نوآوری علمی در محیط دانشگاه زنده شود و زنده بماند. خوشبختانه من این شوق و میل را در دانشجویان احساس کرده بودم و در اساتید هم آن را میبینم. اینها باید دست به دست هم بدهد و سطح علمی کشور را بالا ببرد. آن وقتی که علم با هدایت ایمان، عواطف صحیح و معرفت روشنبینانه و آگاهانه همراه شود، معجزههای بزرگی میکند و کشور ما میتواند در انتظار این معجزهها بماند.
📍بیانات مقام معظم رهبری در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر ۱۳۷۹/۱۲/۰۹
🌱 @eslamiravan_shakeleh
🔅#از_منظر_فرمانده
بخش چهارم) نقشه راه تحول علوم انسانی
۴-۶) نواندیشی و نوآوری ۲
❗️جرأت نوآوری و پرهیز از جزمیگری، مهمل گویی و مصرف کنندگی صرف
اگر بخواهید از لحاظ علمی پیش بروید، باید جرأت نوآوری داشته باشید. استاد و دانشجو باید از قید و زنجیره جزمیگرىِ تعریفهای علمىِ القاء شده و دائمی دانستن آنها خلاص شوند. البته اشتباه نشود؛ من کسی را به آنارشیزم علمی و به مهملگویی علمی توصیه نمیکنم. در هر زمینهای، کسانی که از دانشی برخوردار نیستند، اگر بخواهند به خیال خودشان نوآوری کنند، به مهملگویی میافتند. ما در زمینه برخی از علوم انسانی و معارف دینی این را میبینیم. آدمهای ناوارد بدون اینکه از ذخیره و سواد کافی برخوردار باشند، وارد میدان میشوند و حرف میزنند و به خیال خودشان نوآوری میکنند؛ که در واقع نوآوری نیست، مهملگویی است. بنابراین در زمینه مسائل علمی، من این را توصیه نمیکنم. باید فراگرفت؛ اما نباید صرفاً مصرف کننده فرآوردههای علمی دیگران بود. باید علم را به معنای حقیقی کلمه تولید کرد. البته این کار، روشمندی و ضابطه لازم دارد. مهم این است که روح نوآوری علمی در محیط دانشگاه زنده شود و زنده بماند. خوشبختانه من این شوق و میل را در دانشجویان احساس کرده بودم و در اساتید هم آن را میبینم. اینها باید دست به دست هم بدهد و سطح علمی کشور را بالا ببرد. آن وقتی که علم با هدایت ایمان، عواطف صحیح و معرفت روشنبینانه و آگاهانه همراه شود، معجزههای بزرگی میکند و کشور ما میتواند در انتظار این معجزهها بماند.
📍بیانات مقام معظم رهبری در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر ۱۳۷۹/۱۲/۰۹
🌱 @eslamiravan_shakeleh
📚| #رویکردشناسی_روانشناسی_اسلامی
سرکار خانم دکتر فهیمه فداکار
🔺| رویکرد روانشناسی اسلامی دایرةالمعارفی
✔️| این رویکرد، بسیار پرتکرار است. اینها دو پیشفرض دارند:
_ کامل بودن اسلام و توان استخراج روانشناسی از آن.
_ اسلام بری از خطا و مبتنی بر واقع است.
خدا هم خالق است، هم عالم است و آنچه در وحی میگوید دقیقاً منطبق با آنچه که خلق شده است، میباشد. از طرفی میگویند این نیست که چیزی باشد و در اسلام نباشد کل یا جزئی از روانشناسی نیز در اسلام وجود دارد و مسئله توان استخراج آن است. برخی میگویند هر چیز اعم از معماری و... در اسلام وجود دارد برخی نیز میگویند همه چیز نه لزوماً اما درباره انسان حتماً حرف زده شده است مثلاً میگویند قرآن حتماً درباره اضطراب فراگیر حرف دارد، البته خود این رویکرد نیز افراد و زیر شاخههای مختلف و متعددی دارد. (غروی، آذربایجانی، خدایاری فرد، موسویاصل، صنعتنگار و...) میگویند ما سراغ روانشناسی اسلامی میرویم چون به منبع کاملی وصلیم؛ اینجا دیگر بحث فرهنگی مطرح نیست.
در مطالعه این کارها، بعضاً به مطالعات تطبیقی میرسیم که این به نوعی اینهمانی کردن است، مثلاً فلان فن مشاوره را میگیرند میگویند که بله امام صادق (علیه السلام) هم چنین میکردند. در ذیل این رویکرد خود نظریه پردازها هم نظر واحدی ندارند و بعضاً با هم مخالفند. مثلا بعضی میگویند وقتی یک مسئلهای را میگوییم باید دقیقاً در دین باشد. برخی مفاهیمی را پیدا میکنند و میروند، میگردند که این مسئله که در دین چه معنایی دارد؟ مثلاً نظر دین در مورد آدمی با فلان مقتضیات چیست؟ بعد مبتنی بر قرآن کارهایی انجام میدهند. مثلاً بررسی افسردگی در قرآن، حالا این عنوان میتواند تربیت، خانواده یا... باشد. مثلاً آقای اخوت، احادیث درباره سن رشدی را جمع کرده و کتاب نوشتهاند. رویکرد اینها، رویکرد پیشینی است یعنی آنچه میخواهی از قبل وجود دارد و تو متناسب با مسئلهات آن را استخراج میکنی.
یک گروه دیگر مطالعات روانشناسی را برای اثبات حقانیت دین انجام میدهند، این انگیزهاش با قبلیها دقیقاً یکی نیست، ولی میتواند ذیل اینها قرار بگیرد. در واقع انگیزه، اثبات کارکردهای روانشناختی رفتارها و باورهای دینی است. مثلاً نظام باورها، دعا و...، یا پاسخ به سوالهایی مثل آیا کارکرد روانشناختی دارد یا نه؟ و آیا حج کارکرد روانشناختی برای حاجی دارد؟ اما پاسخ به سوال روانشناسی چگونه به مدیر کاروان حج کمک میکند؟ ذیل نگاه فرهنگی است.
🌱 @eslamiravan_shakeleh
📚| #رویکردشناسی_روانشناسی_اسلامی
سرکار خانم دکتر فهیمه فداکار
🔺| رویکرد روانشناسی اسلامی دایرةالمعارفی
✔️| این رویکرد، بسیار پرتکرار است. اینها دو پیشفرض دارند:
_ کامل بودن اسلام و توان استخراج روانشناسی از آن.
_ اسلام بری از خطا و مبتنی بر واقع است.
خدا هم خالق است، هم عالم است و آنچه در وحی میگوید دقیقاً منطبق با آنچه که خلق شده است، میباشد. از طرفی میگویند این نیست که چیزی باشد و در اسلام نباشد کل یا جزئی از روانشناسی نیز در اسلام وجود دارد و مسئله توان استخراج آن است. برخی میگویند هر چیز اعم از معماری و... در اسلام وجود دارد برخی نیز میگویند همه چیز نه لزوماً اما درباره انسان حتماً حرف زده شده است مثلاً میگویند قرآن حتماً درباره اضطراب فراگیر حرف دارد، البته خود این رویکرد نیز افراد و زیر شاخههای مختلف و متعددی دارد. (غروی، آذربایجانی، خدایاری فرد، موسویاصل، صنعتنگار و...) میگویند ما سراغ روانشناسی اسلامی میرویم چون به منبع کاملی وصلیم؛ اینجا دیگر بحث فرهنگی مطرح نیست.
در مطالعه این کارها، بعضاً به مطالعات تطبیقی میرسیم که این به نوعی اینهمانی کردن است، مثلاً فلان فن مشاوره را میگیرند میگویند که بله امام صادق (علیه السلام) هم چنین میکردند. در ذیل این رویکرد خود نظریه پردازها هم نظر واحدی ندارند و بعضاً با هم مخالفند. مثلا بعضی میگویند وقتی یک مسئلهای را میگوییم باید دقیقاً در دین باشد. برخی مفاهیمی را پیدا میکنند و میروند، میگردند که این مسئله که در دین چه معنایی دارد؟ مثلاً نظر دین در مورد آدمی با فلان مقتضیات چیست؟ بعد مبتنی بر قرآن کارهایی انجام میدهند. مثلاً بررسی افسردگی در قرآن، حالا این عنوان میتواند تربیت، خانواده یا... باشد. مثلاً آقای اخوت، احادیث درباره سن رشدی را جمع کرده و کتاب نوشتهاند. رویکرد اینها، رویکرد پیشینی است یعنی آنچه میخواهی از قبل وجود دارد و تو متناسب با مسئلهات آن را استخراج میکنی.
یک گروه دیگر مطالعات روانشناسی را برای اثبات حقانیت دین انجام میدهند، این انگیزهاش با قبلیها دقیقاً یکی نیست، ولی میتواند ذیل اینها قرار بگیرد. در واقع انگیزه، اثبات کارکردهای روانشناختی رفتارها و باورهای دینی است. مثلاً نظام باورها، دعا و...، یا پاسخ به سوالهایی مثل آیا کارکرد روانشناختی دارد یا نه؟ و آیا حج کارکرد روانشناختی برای حاجی دارد؟ اما پاسخ به سوال روانشناسی چگونه به مدیر کاروان حج کمک میکند؟ ذیل نگاه فرهنگی است.
🌱 @eslamiravan_shakeleh
🔅از_منظر_فرمانده
بخش چهارم) نقشه راه تحول علوم انسانی
۴-۶) نواندیشی و نوآوری ۱
❗️ نواندیشی و نوآوری علمی
یکی از وظایف مهم دانشگاهها عبارت است از نواندیشی علمی، مسئله تحجر، فقط بلای محیطهای دینی و افکار دینی نیست؛ در همهی محیطها، تحجر، ایستایی و پایبند بودن به جزمی گراییهایی که بر انسان تحمیل شده -بدون اینکه منطق درستی به دنبالش باشد- یک بلاست. آنچه که برای یک محیط علمی و دانشگاهی وظیفه آرمانی محسوب میشود، این است که در زمینه مسائل علمی، نواندیش باشد. معنای واقعی تولید علم این است. تولید علم، فقط انتقال علم نیست؛ نوآوری علمی در درجهی اول اهمیت است. این را من از این جهت میگویم که باید یک فرهنگ بشود. این نواندیشی، فقط مخصوص اساتید نیست؛ مخاطب آن، دانشجویان و کل محیط علمی هم است.
.....
❗️ پرهیز از تقلید علمی
ما به هیچ وجه نگفتیم که دانستههای غربیها را که در زمینههای گوناگون علوم انسانی پیشرفتهای چند قرنىِ زیادی داشتند، یاد نگیریم یا کتابهای اینها را نخوانیم؛ ما میگوییم تقلید نکنیم. در بیانات این خانم هم همین نکته وجود داشت و نکتهی درستی است.
مبانی علوم انسانی در غرب از تفکرات مادی سرچشمه میگیرد. هر کس که تاریخ رنسانس را خوانده باشد، دانسته باشد، آدمهایش را شناخته باشد، این را کاملاً تشخیص میدهد. خب، رنسانس مبدأ تحولات گوناگونی هم در غرب شده؛ اما مبانی فکری ما با آن مبانی متفاوت است.
.....
❗️گسترش فرهنگ نوآوری علمی
فرهنگ نوآوری در دانشگاه باید گسترش پیدا کند. همهی این ظرفیت چند میلیونی استاد و دانشجوی ما باید وارد میدان نوآوری علمی بشوند؛ این باید بشود فرهنگ. دانشجوی ما از اول باید به فکر فراگرفتن برای تولید کردن دانش باشد، نه فراگرفتن برای تقلید کردن و همین طور یک چیزی را پذیرفتن که دیگر قابل تغییر هم نیست.
.....
📍بیانات مقام معظم رهبری
🌱 @eslamiravan_shakeleh
🔅از_منظر_فرمانده
بخش چهارم) نقشه راه تحول علوم انسانی
۴-۶) نواندیشی و نوآوری ۱
❗️ نواندیشی و نوآوری علمی
یکی از وظایف مهم دانشگاهها عبارت است از نواندیشی علمی، مسئله تحجر، فقط بلای محیطهای دینی و افکار دینی نیست؛ در همهی محیطها، تحجر، ایستایی و پایبند بودن به جزمی گراییهایی که بر انسان تحمیل شده -بدون اینکه منطق درستی به دنبالش باشد- یک بلاست. آنچه که برای یک محیط علمی و دانشگاهی وظیفه آرمانی محسوب میشود، این است که در زمینه مسائل علمی، نواندیش باشد. معنای واقعی تولید علم این است. تولید علم، فقط انتقال علم نیست؛ نوآوری علمی در درجهی اول اهمیت است. این را من از این جهت میگویم که باید یک فرهنگ بشود. این نواندیشی، فقط مخصوص اساتید نیست؛ مخاطب آن، دانشجویان و کل محیط علمی هم است.
.....
❗️ پرهیز از تقلید علمی
ما به هیچ وجه نگفتیم که دانستههای غربیها را که در زمینههای گوناگون علوم انسانی پیشرفتهای چند قرنىِ زیادی داشتند، یاد نگیریم یا کتابهای اینها را نخوانیم؛ ما میگوییم تقلید نکنیم. در بیانات این خانم هم همین نکته وجود داشت و نکتهی درستی است.
مبانی علوم انسانی در غرب از تفکرات مادی سرچشمه میگیرد. هر کس که تاریخ رنسانس را خوانده باشد، دانسته باشد، آدمهایش را شناخته باشد، این را کاملاً تشخیص میدهد. خب، رنسانس مبدأ تحولات گوناگونی هم در غرب شده؛ اما مبانی فکری ما با آن مبانی متفاوت است.
.....
❗️گسترش فرهنگ نوآوری علمی
فرهنگ نوآوری در دانشگاه باید گسترش پیدا کند. همهی این ظرفیت چند میلیونی استاد و دانشجوی ما باید وارد میدان نوآوری علمی بشوند؛ این باید بشود فرهنگ. دانشجوی ما از اول باید به فکر فراگرفتن برای تولید کردن دانش باشد، نه فراگرفتن برای تقلید کردن و همین طور یک چیزی را پذیرفتن که دیگر قابل تغییر هم نیست.
.....
📍بیانات مقام معظم رهبری
🌱 @eslamiravan_shakeleh
📚| #رویکردشناسی_روانشناسی_اسلامی
سرکار خانم دکتر فهیمه فداکار
🔺| سوالاتی در باب رویکرد روانشناسی اسلامی دایرةالمعارفی
✔️| در دو گزاره اصلی این رویکرد، ما مسلمانها حرفی نداریم. بلکه مسئله، استخدام این گزارهها در روانشناسی است. سوال مهم این است که آیا کمال دین در هدف و رسالت خودش کامل است یا در آنچه که ما (انسان غیر معصوم در عصر غیبت) مراد میکنیم؟
نکتهی دیگر این است که با قرآن دو نوع میتوان مواجهه داشت:
اولا اینکه بگوییم ما که در عصر غیبت معصوم نمیتوانیم به مطلب یقینی از قرآن دست پیدا کنیم، پس باید قضیه را رها کرد، چرا که ما هم خطاپذیریم.
دوم اینکه بگوییم همه ما ناگزیر هستیم در عصر غیبت هم بالاخره اقداماتی انجام دهیم، که سطوحی دارد؛ از رواه حدیثنا گرفته تا ما افراد معمولی. حالا این حرف دوم، حرف دین میشود؛ منتها حرف من پژوهشگر که منتسب به دین اسلام است برداشت و تبیین من است.
(در پرانتز اینکه، معنویت آمده است تا دین را از روانشناسی بیرون کند، با حرفها و مبناهایی مثل اینکه همه شمول است و ...).
🌱 @eslamiravan_shakeleh
📚| #رویکردشناسی_روانشناسی_اسلامی
سرکار خانم دکتر فهیمه فداکار
🔺| سوالاتی در باب رویکرد روانشناسی اسلامی دایرةالمعارفی
✔️| در دو گزاره اصلی این رویکرد، ما مسلمانها حرفی نداریم. بلکه مسئله، استخدام این گزارهها در روانشناسی است. سوال مهم این است که آیا کمال دین در هدف و رسالت خودش کامل است یا در آنچه که ما (انسان غیر معصوم در عصر غیبت) مراد میکنیم؟
نکتهی دیگر این است که با قرآن دو نوع میتوان مواجهه داشت:
اولا اینکه بگوییم ما که در عصر غیبت معصوم نمیتوانیم به مطلب یقینی از قرآن دست پیدا کنیم، پس باید قضیه را رها کرد، چرا که ما هم خطاپذیریم.
دوم اینکه بگوییم همه ما ناگزیر هستیم در عصر غیبت هم بالاخره اقداماتی انجام دهیم، که سطوحی دارد؛ از رواه حدیثنا گرفته تا ما افراد معمولی. حالا این حرف دوم، حرف دین میشود؛ منتها حرف من پژوهشگر که منتسب به دین اسلام است برداشت و تبیین من است.
(در پرانتز اینکه، معنویت آمده است تا دین را از روانشناسی بیرون کند، با حرفها و مبناهایی مثل اینکه همه شمول است و ...).
🌱 @eslamiravan_shakeleh
