| Erfan's Notes |

پارسال با این قیمت برای دوستم مک‌بوک معرفی کردم

تون‌کوین به‌طرز عجیبی تصمیم گرفته که اسم توکن نیتیو خودش رو از TON به Gram تغییر بده، این تصمیم به‌همون اندازه موثر هست که توئیتر تصمیم گرفت اسمش رو به X تغییر بده و هنوز بعد ۴-۵ سال همچنان توئیتره. اسم بلاک‌چین همچنان TON هست و TON Blockchain گفته می‌شه، ژتون نیتیو (Native Jetton) این بلاک‌چین اسمش TON بود که به Gram تغییر اسم پیدا می‌کنه. مثلا در بلاکچین سولانا اسم بلاک‌چین Solana هست و اسم توکن نیتیو SOL هست. در کل، بازی با کلمات و مارکتینگ هست و مانور دور و بر اسم و اکوسیستم تله‌گرام (TeleGram)، پاول با دستگیر شدنش باعث ریزش تون از 8 دلار به 3 دلار شد، الان قصد داره با تغییر اسم، چند سنت قیمت رو افزایش بده.

احتمالا در انتخابات بعدی باز هم عده‌ای میرن به این موجود دوپا رای میدن که نماینده‌شون باشه این حجم از نفهم بودن نمی‌تونه اتفاقی باشه، احتمالا یکی از مسیرهای مافیای وی‌پی‌ان به ایشون و دار و دسته‌اش می‌خوره

بالاخره نسخه پورت شده Bun از Zig به Rust مرج شد و برنچ اصلی این پروژه هست نکته عجیب‌تر اینکه محبوب‌ترین و پراستارترین پروژه Zig در گیت‌هاب، الان با Rust نوشته شده (؛ من زبان Rust رو واقعا دوست دارم و مخالفتی باهاش ندارم، صرفا مخالف این ایده هستم که «می‌شه یک پروژه یک میلیون خط کدی رو توی دو سه روز با استفاده از AI به زبانی که نه خودت و نه تیم‌ات داخلش تخصص دارید، پورت کنی و انتظار داشته باشی استیبل باشه» این پورت در ظاهر قراره ۵-۶ مگابایت دیسک برای شما ذخیره کنید اگر در سال ۲۰۲۶ در تنگنای فضای ذخیره‌سازی قرار دارید این پورت حدود ۷۰۰ هزار خط کد هست و دارای بیش از ۱۳٫۰۰۰ بلاک unsafe در Rust هست، مثل این هست که بالای سرت سقف بسازی که از بارون در امان باشی، بعد بیاری زیر همون سقف یه دوش آب نصب کنی بالای سرت من مطمئنا قراره به استفاده از Bun ادامه بدم و در شرایطی نیستم که کنار بگذارمش، ولی دیگه سازندگانش در نظرم اون Aura سابق رو ندارند و نخواهند داشت، مگر اینکه واقعا بعدها دلیل منطقی پیدا کنیم برای این بازنویسی احمقانه

ارزون‌ترین لپتاپی که در حال حاضر می‌شه از دیجی‌کالا خرید، یک لپتاپ 50 میلیون تومانی هست که 4GB رم و سی‌پی‌یو پنتیوم اینتل داره و به‌اندازه یک تبلت 14 اینچی هست یادمه اولین لپتاپی که داشتم رو زیر یک میلیون خریدیم حدود 13 سال پیش با 8GB رم و پردازنده 8 هسته‌ای این اسباب‌بازی که به این قیمت رسیده حتی مناسب وب‌گردی و فیلم و سریال هم نیست، چه برسه به استفاده دانشجویی و متوسط

من از طرفدارهای سرسخت و کاربران ابتدایی Bun بودم و هستم، همیشه هم برام بدون‌شک جایگزین 10x بهتر NodeJS بوده، ولی تصمیم‌های اخیر سازنده‌اش کم‌کم داره بهم حس تردید میده بان محصولی هست که از سال 2021 با زبان Zig شروع شد و تا همین الان هم با همون زبان توسعه پیدا کرده و الان در استیبل‌ترین حالت خودش در این چند سال گذشته قرار داره تا اینکه چهار پنج روز پیش سازنده‌اش تصمیم گرفته کل Bun رو به جای Zig با Rust بازنویسی کنه و حتی خودش هم به‌اندازه کافی Rust بلد نیست، با استفاده از Claude Code کل پروژه رو پورت کرده 😐 تا اینجا اوکی هست به‌عنوان یک Experiment، ولی ظاهرا قصد داره از ریلیز بعدی، نسخه Rust رو جایگزین نسخه فعلی کنه یعنی در واقع، کدبیس فوق‌العاده‌ای که با Zig هست و طی 5 سال به‌دست کدنویس‌های حرفه‌ای Zig نوشته شده رو می‌خواد بزاره کنار و یک پورتی که Claude Code توی سه روز انجام داده رو می‌خواد بیاره روی کار زبان‌های Rust و Zig از ریشه تفاوت‌های اساسی دارند، تقریبا نمی‌تونید دولوپری رو پیدا کنید که بتونه به‌راحتی بین این دوتا سوئیچ کنه، زبان راست از معماری مالکیت مموری استفاده می‌کنه ولی Zig همچنان مفهوم Allocator ها رو داره در کل، امیدوارم این تصمیم یهویی باعث رخ دادن فاجعه توی محبوبیت Bun نشه، چون واقعا یه سر و گردن از همه دوستانش بالاتره

تلگرام داخل صفحه اصلی اپش داره چنل پاول رو پروموت می‌کنه، عجیبه چنین حرکتی، مگه بله‌ای چیزی هستی اخه

اینترنت پر از محدودیتی که تا روز ۹ اسفند ماه داشتیم، الان با اسم اینترنت پرو به ده برابر قیمت اصلی داره فروخته می‌شه، تازه برای اینکه مشمول این طرح مسخره باشید هم باید هفت خان رستم طی کنید یا کرده باشید به کسب و کارها اینترنت پرو میدن، فارغ از اینکه در نظر بگیرن که مشتریان این کسب و کار هم باید نت داشته باشند که بتونند خرید کنند یا نه این دقیقا همون اینترنت قبلی هست که هرموقع دوست داشته باشند می‌تونند باز هم ببندند و هرموقع صلاح ببینند دوباره باز کنند اونی که پول داره با پول، رانتی با رانت و جاسوس با تجهیزات دشمن وصله، این وسط فقط من و شما به‌عنوان مردم عادی باید زندگیمون و کار و بارمون تعطیل بشه و تعدیل بشیم و با گیگی کلی‌تومن با سرعت دایال آپ وصل بشیم این گله گوسفندایی که هر شب جمع می‌شن، کاش یه روز هم جمع بشن برای درخواست حق اولیه‌مون برای اتصال به اینترنت واقعا خنده‌دار هست که یک ماه از آتش‌بس با دشمنی که بهت حمله کرده گذشته، ولی هنوز با مردم خودت آتش‌بس نکردی اینترنت در ایران محدود نشده، گرون شده و تبدیل شده به یک سرویس لوکس که یه عده خاص می‌تونند داشته باشند

این وسط هم بعد از حدود 20 سال، نسخه مک Notepad++ هم منتشر شده ظاهرا حالا به‌نظرم عجله‌ای هم نبود، کاش یه‌مقداری بیشتر زمان می‌گذاشتند، ما طاقتش رو داشتیم https://www.macrumors.com/2026/04/29/notepad-plus-plus-editor-comes-to-mac/

اوبونتو 26.04 با اسم Resolute Raccoon که یک نسخه LTS هست، ریلیز شد، اگر از اوبونتو سرور یا دسکتاپ استفاده می‌کنید که دسترسی به نت بین‌المللی داره، احتمالا می‌تونید ارتقا بدید تغییراتش به‌قدری نیست که بخواهیم بهش بپردازیم، فعلا برمی‌گردیم سر بدبختی‌های زندگیمون، علاقه داشتید اینجا بخونید

دو هفته پیش یکی از شماره‌های غیرفعالم رو داخل پیام‌رسان بله دلیت اکانت کردم، امروز که وارد نسخه وب بله شدم، اکانتی که دلیت کرده بودم رو برام لود کرد 😐 اسم و مشخصاتم تبدیل شده بود به «کاربر حذف شده»، ولی با این حال توی گروه‌هایی که از قبل عضو بودم، همه پیام‌های جدید برام لود شده بود البته ارسال پیام رو تست کردم و خوشبختانه کار نکرد، که اگر می‌کرد سطح دیگه‌ای از مضحکه می‌بود این اتفاق در مینیمم‌ترین حالت بیانگر این هست که «حذف حساب کاربری» به‌معنی پاک شدن رد پای دیجیتال در پیام‌رسان‌ها نیست و صرفا یک فلگ ساده‌ست، البته انتظاری جز این هم نمیره چون حتی تلگرام هم به همین شیوه کار می‌کنه البته من می‌دونم و کاملا درک می‌کنم که نوشتن و هندل کردن یک پیام‌رسان کار آسونی نیست، به غیر از بحث پرایوسی دیتا، همیشه بله رو تحسین کردم و واقعا یک سر و گردن از بقیه شبه‌تلگرام‌های ایرانی و حتی واتساپ بالاتره، ولی دیگه منقضی کردن سشن‌های لاگین‌شده موقع دلیت اکانت یکی از بیسیک‌ترین کارهایی هست که هر برنامه‌نویس مبتدی هم بهش فکر می‌کنه

اگه کانکشنم قطع نشه، حدود 128 روز دیگه آپدیت می‌شه اگر در این شرایط خوش‌شانس باشید و جزء کسایی باشید که تونستند از طریق سوراخ و سنبه‌هایی که وجود داره به اینترنت وصل بشن، این یکی از معقول‌ترین شرایطی هست که گیرتون میاد وضعیت من از حدود سه ماه پیش تا به امروز همین بوده، فارغ از یک ریال درآمد، ته‌مانده پس‌اندازها هم ته کشیدند، پیرو همین قطعی‌ها از تیم خارجی که همکاری می‌کردم هم بدون تسویه کنار گذاشته شدم مشاغل وابسته به اینترنت در این کشور شوخی‌ای بیش نیست، من هم پذیرفتم که ۱۲ سال کار و تجربه‌ام در این حوزه به هیچ و پوچ بند هست، اگر این رویه ادامه‌دار باشه احتمالا میرم سراغ حوزه‌های کاری دیگه‌ای که افسرده‌تر از این نشم فارغ از هرگونه نظر سیاسی، این وضعیت اینترنت حق ما نیست

اگه توسعه‌دهنده بات تلگرام هستید و قطعی اینترنت باعث شده نتونید کار کنید، امیرحسین یک ابزار جدید به اسم Simula توسعه داده که توضیحاتش رو می‌تونید اینجا بخونید به‌صورت خلاصه، یک محیط کاملا آفلاین هست که بک‌اند و محیط تلگرام رو برای توسعه ربات شبیه‌سازی می‌کنه

اگر توسعه‌دهنده Mini App تلگرام باشید، احتمالا این پست و فایل‌های بالا براتون می‌تونه مفید باشه فرایند کلی در طراحی و توسعه مینی‌اپ‌های تلگرام، همون پایپ‌لاین مرسوم وب به‌صورت «فیگما - تایید - کدنویسی» هست، ولی برای خیلی از برنامه‌نویس‌ها از جمله خودم، سر و کله زدن با دیزاینر و ابزارهای دیزاین خسته‌کننده‌ست، برای همین راه‌های کلاسیک «قلم و کاغذ» به‌مراتب راحت‌تره من خودم معمولا پروژه‌های سمت فرانت رو ابتدا به‌صورت وایرفریم روی کاغذ می‌کشم و بعدش شروع می‌کنم به توسعه‌دادنشون (یک نمونه‌اش توی تصویر آخر می‌بینید) یک‌سری تمپلیت سایز A4 آماده کردم که می‌تونید دانلود کنید و پرینت بگیرید تا یک دفتر طراحی مینی‌اپ داشته باشید که هم ساختارمندتر هست و هم کار وایرفریمینگ اولیه رو راحت‌تر می‌کنه خودم فعلا یه نسخه صد برگی پرینت گرفتم و خیلی احساس رضایت می‌کنم، احتمالا یک تمپلیت هم برای مرورگر در سایزهای دسکتاپ و موبایل طراحی کنم و همینجا قرار بدم

در این مدتی که درگیر مسائل مهم‌تر هستیم، ظاهرا اپل سری Neo از مک‌بوک رو معرفی کرده که ندیدم جایی بهش پرداخته بشه و خب شاید براتون مفید باشه: - قیمت پایه 500-600 دلار (سری‌های Air معمولا 1,000 دلار هستند) - استفاده از پردازنده سری A18 آیفون به جای سری M - کیبورد و ترک‌پد ضعیف‌تر نسبت به ایر ویژگی اصلی‌اش قیمت مناسب‌ترش هست نسبت به سایر محصولات اپل، پردازنده A18 اش در مقایسه با M1 ایر در بخش تک‌هسته کمی‌بهتر عمل می‌کنه و در بخش چندهسته‌ای حدودا برابر هستند البته که این اخبار برای دانشجوهای کشورهای استاندارد خوبه که می‌تونند با 500 دلار یک لپتاپ معقول از اپل داشته باشند، برای ما ایرانی‌ها یک لپتاپ دانشجویی صد میلیون تومانی قطعا جذاب نیست

از کانفیگ‌های گیگی کلی‌تومن بگذریم، یکی از سخیف‌ترین کارهای ممکن این‌روزها رو سرویس شکن انجام داد. روز یکم فروردین به‌صورت خیلی اتفاقی و رندوم‌شت سرویس پولی‌اش رو به نت بین‌الملل وصل کرد و آوازه‌اش پیچید که «گیت‌هاب و GPT و NPM و Composer و کلاد و کوفت و زهرمار با شکن میاد» روز دوم فروردین احتمالا بیشتر از اندازه کل تاریخ وجودش سرویس پولی فروخت روز سوم فروردین دسترسی به نت بین‌الملل رو بست تازه گفته نگران نباشیم، بعد از وصل شدن اینترنت اشتراکمون دوباره قابل استفاده می‌شه 😍 خبر خوب دیگه اینکه کسایی که به نت بین‌المللی دسترسی دارند (خارج از ایران هستند)، می‌تونند از شکن استفاده کنند برای رفع تحریم‌هایی که وجود نداره براشون متاسفانه ما توی زمان یا مکان اشتباهی به دنیا اومدیم

به ازای هر npm install ای که می‌زنم، یک اپیزود جدید از سریال رو شروع می‌کنم، زندگی و کار با سرعت ~16KB توی سال 2026 واقعا عالیه هیجانش هم به این هست که نمی‌دونی قراره تا اپیزود بعد زنده بمونی یا نه

در این شرایط قطعی نت اگر دوست داشتید مباحث فنی جدید یاد بگیرید، وبسایت git.ir می‌تونه گزینه مرتبطی باشه البته که قوانین کپی‌رایت به کتف‌اش هم نیست و در شرایط نرمال توصیه نمی‌شه، ولی الان چاره‌ای نیست، تقریبا هر دوره‌ای نیاز داشته باشید رو داره