التجويد المصور - پښتو
Open in Telegram
دغه چینل د تجوید مصور کتاب پښتو درسونه خپروي، تر څنګ يې غږيز کلېپونه او ويديوګانې هم ښودل کيږي. زمونږ سره ګډون وکړی. جزاك الله خيرا
Show moreThe country is not specifiedReligion & Spirituality38 410
2 443
Subscribers
No data24 hours
-97 days
-2030 days
Data loading in progress...
Similar Channels
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
July '25
July '25
+2
in 0 channels
June '25
+1
in 0 channels
Get PRO
May '25
+2
in 0 channels
Get PRO
April '25
+8
in 0 channels
Get PRO
March '25
+4
in 0 channels
Get PRO
February '25
+8
in 0 channels
Get PRO
January '25
+4
in 0 channels
Get PRO
December '24
+8
in 0 channels
Get PRO
November '24
+5
in 0 channels
Get PRO
October '24
+4
in 0 channels
Get PRO
September '24
+5
in 0 channels
Get PRO
August '24
+4
in 0 channels
Get PRO
July '24
+7
in 0 channels
Get PRO
June '24
+136
in 0 channels
Get PRO
May '24
+237
in 0 channels
Get PRO
April '24
+447
in 0 channels
Get PRO
March '24
+2 323
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 17 July | 0 | |||
| 16 July | 0 | |||
| 15 July | 0 | |||
| 14 July | 0 | |||
| 13 July | +1 | |||
| 12 July | 0 | |||
| 11 July | 0 | |||
| 10 July | +1 | |||
| 09 July | 0 | |||
| 08 July | 0 | |||
| 07 July | 0 | |||
| 06 July | 0 | |||
| 05 July | 0 | |||
| 04 July | 0 | |||
| 03 July | 0 | |||
| 02 July | 0 | |||
| 01 July | 0 |
Channel Posts
Repost from د . أيمن سويد | Dr . Ayman Swaid
حديث مؤثر حول صلة الرحم وعظم فضلها - الشيخ أيمن سويد
اضغط هنا
| 2 | https://youtu.be/03rRWha00Eo?si=WyyMQLp-qCJ8UwMy | 0 |
| 3 | https://youtu.be/Hyj4nJxdRF8?si=HshSUoroQJgAfJ5T | 0 |
| 4 | له همدې امله، مسلمان باید هره ورځ د قرآن لوستل خپل عادت وګرځوي، د آیتونو په مانا تدبر وکړي، او د امکان تر حده د رمضان په میاشت کې قرآن څو ځل ختم کړي.
همداراز، د شپې لمونځ (قيام الليل) د رمضان په میاشت کې له ستر عباداتو څخه ګڼل کېږي.
له ابو هریره رضی الله عنه روایت دی، چې رسول الله ﷺ وفرمایل:
"څوک چې د ایمان او ثواب په نیت د رمضان شپه عبادت کې تېره کړي، د هغه تېر ګناهونه به وبښل شي."
(بخاري او مسلم روایت کړی دی).
نو د تراویح او تهجد لمانځه ته پاملرنه کول مستحب دي، او باید د سحر وخت د دعا او استغفار لپاره وکارول شي، ځکه دا برکتي شېبې دي چې الله تعالی پکې دعاوې قبلوي.
او د رمضان وروستۍ لس شپې:
رسول الله ﷺ به د رمضان وروستیو لسو شپو ته ځانګړې هڅه کوله، چې په نورو شپو کې یې دومره نه کوله.
له عایشې رضي الله عنها روایت دی:
"کله چې به د رمضان وروستۍ لس شپې راورسېدې، رسول الله ﷺ به شپه عبادت کولو، خپله کورنۍ به یې راویښه کوله، او خپله ملا به یې کلکه تړله."
(بخاري او مسلم روایت کړی، او مسلم دا هم زیاتوي: "وجدَّ وشدَّ مئزره"
د "وشد مئزره" معنی دا ده چې د عبادت لپاره ځان تیارول او د معمول په پرتله ډېر کوښښ کول. دا د عبادت لپاره د چمتووالي او جديت اشاره ده.
ځینې علماء وايي چې دا د ښځو څخه د ځان لرې ساتلو او د جماع پرېښودو کنایه هم ده.
او د "أحيا الليل" معنی دا ده چې ټوله شپه یې په لمونځ، ذکر، او عبادت تېره کړې.
¤ رمضان د ټولنیز ملاتړ میاشت:
رمضان یواځې د فردي عبادت میاشت نه ده، بلکې دا د ټولنیز ملاتړ او یووالي میاشت هم ده. دا په لاندې ډول ښکاره کېږي:
1. ګډ افطار:
چیرې چې د کورنۍ غړي او ملګري په یوه دسترخوان راټولېږي، چې دا د مینې او ورورولۍ اړیکې لا پیاوړې کوي.
2. د اړمنو مرسته:
د صدقو او روژه نیونکو ته د افطار ورکولو له لارې. زید بن خالد جهني رضي الله عنه روایت کړی دی، چې رسول الله ﷺ وفرمایل: "چا چې یو روژه نیونکي ته افطار ورکړ، هغه ته به د روژه نیونکي په څېر اجر وي، پرته له دې چې د روژه نیونکي له اجر څخه څه کم شي." (ترمذي، ابن ماجه، ابن حبان)
او د ابن خزیمه او نسائي په روایت کې داسې راغلي: "چا چې یو مجاهد ته د جهاد تیاری ورکړ، یا چا چې یو حاجي ته د سفر تیاری ورکړ، یا د هغه د کورنۍ سرپرستي وکړه، یا چا چې یو روژه نیونکي ته افطار ورکړ، هغه ته به د هغوی د عملونو هومره اجر وي، پرته له دې چې د هغوی له اجر څخه څه کم شي."
۳. د خپلوانو سره اړیکې ساتل:
رمضان د خپلوانو د لیدو، د اړیکو د پیاوړتیا، او د ټولنیزو اړیکو د رغولو لپاره غوره فرصت دی.
له ابو هريرة رضی الله عنه روایت دی چې رسول الله ﷺ وفرمایل:
"څوک چې پر الله او د آخرت پر ورځ ایمان لري، نو خپلوانو سره دې اړیکې وساتي."
(رواه البخاري ومسلم)
وګورئ، رسول الله ﷺ د دې حدیث له لارې د خپلوانو سره د اړیکو پالنه د ایمان له واجباتو او نښو څخه وبلله، چې دا په اسلامي اخلاقو کې ځانګړې مرتبه لري.
رمضان ... د غوره والي لپاره یو نوی پیل
رمضان د روحي او ټولنیز بدلون لپاره یو طلایي فرصت دی. دا میاشت د زړه د صفا کولو، د نیت د سمولو، او د الله تعالی د قرب لاسته راوړلو لپاره غوره شېبې لري.
رمضان ته باید د ایمان له رڼا ډک زړه، قوي هوډ، او د مغفرت او رحمت د هیلو سره داخل شو. دا یوازې د روژې نیولو میاشت نه ده، بلکې د نفس د تزکیې، د اعمالو د اصلاح، او د ټولنې سره د ښېګڼې کولو یو زرین چانس دی.
راځئ، ټول د دې مبارکې میاشتې څخه د الله د رضا لپاره ګټه واخلو، او دا د یو نوي، له الله سره د نږدېوالي د پیل نقطه وګرځوو، ترڅو مو ژوند لا برکتناک، ګټور، او له عبادتونو ډک شي.
رمضان د روحاني لوړتیا او نفس د تزکیې میاشت ده، راځئ دا فرصت له لاسه ورنه کړو:
زړه د ګناهونو څخه پاک کړئ.
د الله تعالی او قرآن سره خپله اړیکه پیاوړې کړئ.
د ټولنې د مینې، ورورولۍ، او یووالي پلونه جوړ کړئ.
رمضان مبارك.. كل عام وأنتم إلى الله أقرب!
الشيخ محمد العوّامي
د اروپایي قرآني شورا د ادارې غړی | 0 |
| 5 | د رمضان میاشت د روحاني او ټولنیز نوي کولو لپاره یو فرصت دی
الله تعالى فرمايي:
{شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ} [سورة البقرة، الآية 185]
دا آيت څرګندوي چې رمضان هغه میاشت ده چې قرآن پکې نازل شوی، او دا میاشت الله ته ځانګړې مرتبه لري. دا د خیر او برکت میاشت ده چې مسلمانان هر کال د ایمان او امید ډکو زړونو سره ورته انتظار باسي.
رمضان یوازې د خوراک او څښاک د پرېښودو میاشت نه ده، بلکې دا یوه ځانګړې موقع ده، چې روحاني اصلاح وشي، ټولنیزې اړیکې پیاوړې شي، او الله ته نږدې شو. زړونه لکه هنداره ده، که پاک نه شي، نو پرې پردې راټولېږي.
✔️ د رمضان میاشت یوازې تېرېدونکي ورځې نه دي، بلکې دا د پاکوالي او د الله تعالی ته د نږدې کېدو سفر دی. نو څنګه ورته چمتو شو؟
¤ د رمضان میاشتې لپاره روحاني چمتووالی:
له دې وړاندې چې د رمضان میاشت راورسیږي، مسلمان ته په کار ده چې خپل روحاني چمتووالی داسې برابر کړي:
1. ریښتینې توبه:
دا د رمضان د استقبال لپاره لومړۍ دروازه ده. مسلمان باید له خپلو ګناهونو توبه وباسي، له الله تعالی سره خپله اړیکه ښه کړي، او هوډ وکړي چې بیا به ګناهونو ته نه راګرځي.
الله تعالی فرمایي:
{وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}
(ترجمه) [النور: 31]
۲. دعا:
دعا د رحمت دروازه ده، په ځانګړي ډول د روژه ماتي پر مهال، دا د هغو وختونو څخه دی چې دعا پکې قبلیږي. مسلمان باید الله ته سوال وکړي چې رمضان د خیر، برکت، او توفیق میاشت وګرځوي.
مسلمان ته ښایي چې تل دعا وکړي، الله څخه وغواړي چې رمضان ته یې ورسوي، او د روژې، تراویح، او عبادت کولو توان ورکړي.
په "لطائف المعارف" کې ابن رجب حنبلي روایت کړی:
نبي ﷺ به خپلو اصحابو ته د رمضان د راتګ زیری ورکاوه، لکه څنګه چې امام احمد او نسائي د ابو هریره رضي الله عنه له حدیث څخه روایت کړی، نبي ﷺ وفرمایل:
"تاسو ته د رمضان میاشت راغله، دا بابرکته میاشت ده، الله تعالی پر تاسو د دې روژې نیول فرض کړي، پدې کې د جنت دروازې پرانیستل کیږي، د دوزخ دروازې تړل کیږي، او شیطانان بندیږي. پدې میاشت کې یوه شپه ده چې له زرو میاشتو غوره ده، څوک چې د دې شپې له خیر څخه محروم شي، هغه رښتیا هم محروم شو."
د رمضان لپاره د سلفو دعاوې:
معلى بن الفضل ویلي: هغوی (سلف الصالح) به د شپږو میاشتو لپاره الله تعالی ته دعا کوله چې رمضان ته یې ورسوي، او بیا به یې د شپږو نورو میاشتو لپاره دعا کوله چې الله تعالی د دوی اعمال ورڅخه قبول کړي.
امام یحیی بن أبي کثیر ویلي: د دوی له دعاګانو څخه یوه دا وه: "اللهم سلمني إلى رمضان، وسلم لي رمضان، وتسلمه مني، متقبلا" (ای الله! ما رمضان ته روغ ورسوه، رمضان راته روغه وساته، او زما د رمضان عبادات قبول کړه). „لطائف المعارف“ (ص 148)
د رمضان د رسیدو پرمهال د حمد او شکر ادا کول:
امام نووي رحمه الله په کتاب الأذکار کې ویلي: (وګوره، که څوک د الله تعالی له لوري ښکاره نعمت ترلاسه کړي، یا له یو زیان څخه وژغورل شي، نو مستحب ده چې د الله شکر ادا کړي، یا د شکر سجدې وکړي، او الله تعالی ته د هغه د لایق ثناء ووایي.)
او رسول الله ﷺ فرمایلي:
"دریو کسانو دعا نه ردېږي: روژهنی تر هغه چې روژه ماته کړي، عادل واکمن، او د مظلوم دعا." (رواه الترمذي)
۳. د عباداتو له لارې د نفس چمتو کول:
مسلمان باید د رمضان د راتګ مخکې د خپلو عباداتو زیاتوالي ته پام وکړي، لکه: نفلي روژې نیول، د قرآن کریم تلاوت زیاتول، ذکر او دعا ته ځانګړې پاملرنه کول.
¤ د رمضان میاشتې لپاره عملي چمتووالی:
د روحاني چمتووالي تر څنګ، یو عملي چمتووالی هم اړین دی، ترڅو رمضان په غوره ډول استقبال کړو.
ایا عملي تیاری ضروري دی؟
ایا څوک بې له پلان جوړولو جګړې ته ننوځي؟ نه! بدني او روحاني چمتووالی انسان د غر په شان ثابت ساتي.
{وَلَوْ أَرَادُوا الْخُرُوجَ لَأَعَدُّوا لَهُ عُدَّةً}
خپل روژه پلان کړه، ترڅو لا ډېر منظم واوسې.
۱. د وخت تنظیم:
رمضان یو ښه فرصت دی چې ځان منظم کړو. یو ورځنی مهالویش جوړ کړئ چې د لمانځه وختونه، د قرآن لوستل، او ورځني کارونه پکې شامل وي، ترڅو هیڅ اړخ ته زیان ونه رسیږي.
۲. مالي پلان جوړونه:
د صدقې، ګډ افطار، او اړمنو ته د مرستې لپاره ځانګړې بودیجه وټاکئ، ځکه چې رمضان د سخاوت او ټولنیز همکارۍ میاشت ده.
۳. صحي تغذیه:
په سحري او افطار کې متوازنه خواړه وخورئ، او له اضافي خوراک څخه ډډه وکړئ، ځکه چې دا د سستي او سستي لامل کېدلی شي.
¤ رمضان د قرآن او عبادت میاشت:
رمضان د قرآن میاشت ده، الله تعالی فرمایي:
{شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ} [البقرة: 185]. | 0 |
| 6 | https://youtube.com/shorts/O4AUEay7SQc?si=x7It3iH1XM-dVVPk | 0 |
| 7 | https://youtube.com/shorts/AXIA33vqLSE?si=NQOzKjfpkgFWQwWy | 0 |
| 8 | https://youtube.com/shorts/JZVNwWsS0Mk?si=jg3Ika_cNThkhP3x | 0 |
| 9 | نصائح من القلب | الشيخ أيمن سويد
شاهد هذه النصائح الغالية | 0 |
| 10 | sticker.webp | 0 |
| 11 | sticker.webp | 0 |
| 12 | تشرېحي برخه:
🔶 د لام توری وتوځی (مخرج)
لام د ژبې د اړخونو له نږدې برخې څخه تر پای پورې ادا کېږي. د دې مخرج د وضاحت لپاره، د ابن الجزري وینا ته مراجعه کوو:
> وَاللاَّمُ: أَدْنَاهَا لِمُنْتَهَاهَا
🔹 د ابن الجزري د وینا تفسیر:
أَدْنَاهَا:
دا ضمیر د ژبې د اړخ نږدې برخې ته اشاره لري، یعنې لام د ژبې له پیل سره تړلی دی.
لِمُنْتَهَاهَا:
دا ضمیر د ژبې د اړخ پای ته اشاره کوي. پس، د لام مخرج د ژبې د دواړو اړخونو له پیل څخه تر پای پورې غځېږي.
📌 مهم ټکی:
د لام صوتي مخرج د ژبې د اړخونو (دواړو اړخونو له پیل څخه تر پای پورې غځېږي) څخه تولیدېږي، نه د ژبې له مرکز یا مخکنۍ برخې څخه، نو دا باید له نورو نږدې تورو لکه نون او راء څخه توپیر ولري.
🔶 د سیبویه نظر:
مشهور نحوي سیبویه د لام د مخرج په اړه داسې وایي:
> فُوَيْقَ الضّاحِكْ والنّابِى والرَّباعِيَةِ والثّنيَّةِ.
🔹 د سیبویه د وینا تفسیر:
فُوَيْقَ الضّاحِكْ:
لام د د خندا غاښ (canine teeth) له پاسه ادا کېږي.
والنّابِی:
لام د ناب غاښونو (premolars) سره هم تماس لري.
والرَّباعِيَةِ:
لام د دوهګونو غاښونو (incisors) سره تماس لري.
والثّنيَّةِ:
لام د مخکینیو غاښونو (central incisors) سره هم تماس لري.
📌 پایله:
د لام مخرج د ژبې دواړو اړخونو ته منسوب دی (دواړو اړخونو له پیل څخه تر پای پورې غځېږي)
📖د تجوید د اصولو له مخې، دا توری باید په پوره وضاحت ادا شي، ترڅو د نورو ورته تورو لکه راء او نون څخه توپیر ولري. | 0 |
| 13 | تشرېحي برخه:
🔶 د لام توری وتوځی (مخرج)
لام د ژبې د اړخونو له نږدې برخې څخه تر پای پورې ادا کېږي. د دې مخرج د وضاحت لپاره، د ابن الجزري وینا ته مراجعه کوو:
> وَاللاَّمُ: أَدْنَاهَا لِمُنْتَهَاهَا
🔹 د ابن الجزري د وینا تفسیر:
أَدْنَاهَا:
دا ضمیر د ژبې د اړخ نږدې برخې ته اشاره لري، یعنې لام د ژبې له پیل سره تړلی دی.
لِمُنْتَهَاهَا:
دا ضمیر د ژبې د اړخ پای ته اشاره کوي. پس، د لام مخرج د ژبې د دواړو اړخونو له پیل څخه تر پای پورې غځېږي.
📌 مهم ټکی:
د لام صوتي مخرج د ژبې د اړخونو (دواړو اړخونو له پیل څخه تر پای پورې غځېږي) څخه تولیدېږي، نه د ژبې له مرکز یا مخکنۍ برخې څخه، نو دا باید له نورو نږدې تورو لکه نون او راء څخه توپیر ولري.
🔶 د سیبویه نظر:
مشهور نحوي سیبویه د لام د مخرج په اړه داسې وایي:
> فُوَيْقَ الضّاحِكْ والنّابِى والرَّباعِيَةِ والثّنيَّةِ.
🔹 د سیبویه د وینا تفسیر:
فُوَيْقَ الضّاحِكْ:
لام د د خندا غاښ (canine teeth) له پاسه ادا کېږي.
والنّابِی:
لام د ناب غاښونو (premolars) سره هم تماس لري.
والرَّباعِيَةِ:
لام د دوهګونو غاښونو (incisors) سره تماس لري.
والثّنيَّةِ:
لام د مخکینیو غاښونو (central incisors) سره هم تماس لري.
📌 پایله:
د لام مخرج د ژبې دواړو اړخونو ته منسوب دی (دواړو اړخونو له پیل څخه تر پای پورې غځېږي)
📖د تجوید د اصولو له مخې، دا توری باید په پوره وضاحت ادا شي، ترڅو د نورو ورته تورو لکه راء او نون څخه توپیر ولري. | 0 |
| 14 | تشرېحي برخه (ضاد)
هغه ساحه چې ضاد يې د ژبې د دواړو اړخونو په واسطه راګيروي
[متحرک ضاد]
متحرک ضاد ويلو کې آواز ښي یا چپ لوري ته لارښوونه کیږي؛ ځکه فشار د ژبې په اړخونو وارديږي، نه د ژبې په مخکنۍ برخه.
ښي خوا کې د ژبې شکل دی زېړ رنګه ساحه د لمس برخه ده او شين رنګه ساحه د اتکا او فشار راوړلو ساحه ده. چپ خوا کې پورته تالو رنګه ښودل شویدی چې په نوموړي ساحه باندې د ژبې رنګه ساحه ورځي.
دا ډول توري چې په نورو ژبو کې نه وي موجود، یا ځینو عربانو یې د عامې لهجې له مخې تمرین کړی وي، نو کله چې یو شخص له داسې توري سره مخ شي چې د تلفظ کولو عادت یې نه لري، نو هڅه کوي چې تر خپل وسه هغه توری د هغه توري ته نږدې کړي چې ورسره اشنا وي. له همدې امله، د اسلامي نړۍ په بېلابېلو سیمو کې د ضاد توري تحریفات لیدل کېږي، چې دا د محلي ژبو د اغېز یا د غیر عربي ژبو د خاصو تلفظي ځانګړتیاوو له امله وي.
مثلاً، موږ له ځینو خلکو اورو چې د ضاد توری ظاء ته اړوي، داسې وایي: (غیر المغظوب علیهم والظّالین). دا ځکه چې دوی د خپلو محلي لهجو له مخې همداسې عادت شوي دي.
خو کله چې د قرآن تلاوت ته راځو او د ضاد توری ظاء ته واړوو، نو دا کار خطر لري، ځکه چې د توري بدلون د کلمې معنی هم بدلوي. د دې وضاحت لپاره علماوو د لفظ مثال د لوښي (ګیلاس) سره تشبیه کړی، او معنی یې له هغې مایع سره تشبیه کړې چې په ګیلاس کې وي.
اوس که د لوښي بڼه بدله شي، نو د هغې دننه مایع بڼه هم بدلېږي؛ که لوښی مدور وي، نو مایع به هم مدور شکل ولري، او که لوښی څو ضلعي وي، نو مایع به هم هماغه بڼه غوره کړي.
نو کله چې مونږ وايو : [ضَلَّ، يَضِلُّ]، له ضلالت څخه اخستل شوی؛ معنی يې ګمراهي ده؛ د هدايت ضد.
اوس که چېرې ووايو : [ظَلَّ، يَظَلُّ]، معنی يې اوښتل دي، لکه الله تعالی فرمايې : ﴿ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدࣰّا وَهُوَ كَظِیمࣱ﴾ [النحل ٥٨ ترجمه : د هغه مخ تك تور واوړي، په دې حال كې چې له قهره ډك وي.] او الله تعالی فرمايې : ﴿فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ﴾ [البقرة ۱۰۸ ترجمه: نو یقینًا هغه له سمې لارې نه بې لارې شو.]
څنګه ظَلَّ د ضَلَّ په مثل تلفظ کوی؟ دغه دوه کلمې خو له يو بل څخه ډېر لوی توپير لري! نو دائماً بايد چې د الفاظو ساتنه وکړای شي تر څو هغه معنی چې الله تعالی له مونږ څخه غوښتې هغه داسې وساتل شي چې پرې پوه شو؛ ځکه قرآن د تدبر لپاره نازل کړل شوی.
ځینې قبيلې بيا ضاد د دال (او يا ډک (مفخم) دال) ته اړوي، مثلاً داسې يې وايې: (غير المغدوب عليهم والدالّين). هر ډول فشار چې د ژبې په مخکنۍ برخه باندې وارد شي، نو ضاد نه وځي، بلکې مفخم دال تلفظ کېږي.
همداراز، ځینې خلک، چې په هند، پاکستان او افغانستان کې هم شته، ضاد د زې (ز) په بڼه تلفظوي، لکه: "ضياء الدين" د "زياء الدين" په توګه تلفظوي. دا ځکه چې په نوموړو ژبو کې د ضاد لپاره د زې آواز غوره شوی.
دا ټول د ضاد توري ناسم تلفظونه دي او د عامو لهجو له امله کارول کېږي. او سبب یې دا دی چې انسان د عادت له مخې هغه توری کاروي چې ورباندې روږدی وي، نو که یو توری ورته سخت وي، د خپلې ژبې نږدې آواز ته یې اړوي، چې د ناسم تلفظ لامل کېږي.
د حل لاره:
حل یې دا دی چې زده کړه وکړو!
کله چې موږ زده کړه وکړو، تمرین وکړو، او خپل نهايي کوښښ مو وکړ، خو بیا هم ونه توانېدو چې مطلوب تلفظ وکړو، نو الله تعالی به موږ پرې ونه نیسي. والله اعلم. | 0 |
| 15 | تشرېحي برخه (ضاد)
هغه ساحه چې ضاد يې د ژبې د دواړو اړخونو په واسطه راګيروي
[متحرک ضاد]
متحرک ضاد ويلو کې آواز ښي یا چپ لوري ته لارښوونه کیږي؛ ځکه فشار د ژبې په اړخونو وارديږي، نه د ژبې په مخکنۍ برخه.
ښي خوا کې د ژبې شکل دی زېړ رنګه ساحه د لمس برخه ده او شين رنګه ساحه د اتکا او فشار راوړلو ساحه ده. چپ خوا کې پورته تالو رنګه ښودل شویدی چې په نوموړي ساحه باندې د ژبې رنګه ساحه ورځي.
دا ډول توري چې په نورو ژبو کې نه وي موجود، یا ځینو عربانو یې د عامې لهجې له مخې تمرین کړی وي، نو کله چې یو شخص له داسې توري سره مخ شي چې د تلفظ کولو عادت یې نه لري، نو هڅه کوي چې تر خپل وسه هغه توری د هغه توري ته نږدې کړي چې ورسره اشنا وي. له همدې امله، د اسلامي نړۍ په بېلابېلو سیمو کې د ضاد توري تحریفات لیدل کېږي، چې دا د محلي ژبو د اغېز یا د غیر عربي ژبو د خاصو تلفظي ځانګړتیاوو له امله وي.
مثلاً، موږ له ځینو خلکو اورو چې د ضاد توری ظاء ته اړوي، داسې وایي: (غیر المغظوب علیهم والظّالین). دا ځکه چې دوی د خپلو محلي لهجو له مخې همداسې عادت شوي دي.
خو کله چې د قرآن تلاوت ته راځو او د ضاد توری ظاء ته واړوو، نو دا کار خطر لري، ځکه چې د توري بدلون د کلمې معنی هم بدلوي. د دې وضاحت لپاره علماوو د لفظ مثال د لوښي (ګیلاس) سره تشبیه کړی، او معنی یې له هغې مایع سره تشبیه کړې چې په ګیلاس کې وي.
اوس که د لوښي بڼه بدله شي، نو د هغې دننه مایع بڼه هم بدلېږي؛ که لوښی مدور وي، نو مایع به هم مدور شکل ولري، او که لوښی څو ضلعي وي، نو مایع به هم هماغه بڼه غوره کړي.
نو کله چې مونږ وايو : [ضَلَّ، يَضِلُّ]، له ضلالت څخه اخستل شوی؛ معنی يې ګمراهي ده؛ د هدايت ضد.
اوس که چېرې ووايو : [ظَلَّ، يَظَلُّ]، معنی يې اوښتل دي، لکه الله تعالی فرمايې : ﴿ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدࣰّا وَهُوَ كَظِیمࣱ﴾ [النحل ٥٨ ترجمه : د هغه مخ تك تور واوړي، په دې حال كې چې له قهره ډك وي.] او الله تعالی فرمايې : ﴿فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ﴾ [البقرة ۱۰۸ ترجمه: نو یقینًا هغه له سمې لارې نه بې لارې شو.]
څنګه ظَلَّ د ضَلَّ په مثل تلفظ کوی؟ دغه دوه کلمې خو له يو بل څخه ډېر لوی توپير لري! نو دائماً بايد چې د الفاظو ساتنه وکړای شي تر څو هغه معنی چې الله تعالی له مونږ څخه غوښتې هغه داسې وساتل شي چې پرې پوه شو؛ ځکه قرآن د تدبر لپاره نازل کړل شوی.
ځینې قبيلې بيا ضاد د دال (او يا ډک (مفخم) دال) ته اړوي، مثلاً داسې يې وايې: (غير المغدوب عليهم والدالّين). هر ډول فشار چې د ژبې په مخکنۍ برخه باندې وارد شي، نو ضاد نه وځي، بلکې مفخم دال تلفظ کېږي.
همداراز، ځینې خلک، چې په هند، پاکستان او افغانستان کې هم شته، ضاد د زې (ز) په بڼه تلفظوي، لکه: "ضياء الدين" د "زياء الدين" په توګه تلفظوي. دا ځکه چې په نوموړو ژبو کې د ضاد لپاره د زې آواز غوره شوی.
دا ټول د ضاد توري ناسم تلفظونه دي او د عامو لهجو له امله کارول کېږي. او سبب یې دا دی چې انسان د عادت له مخې هغه توری کاروي چې ورباندې روږدی وي، نو که یو توری ورته سخت وي، د خپلې ژبې نږدې آواز ته یې اړوي، چې د ناسم تلفظ لامل کېږي.
د حل لاره:
حل یې دا دی چې زده کړه وکړو!
کله چې موږ زده کړه وکړو، تمرین وکړو، او خپل نهايي کوښښ مو وکړ، خو بیا هم ونه توانېدو چې مطلوب تلفظ وکړو، نو الله تعالی به موږ پرې ونه نیسي. والله اعلم. | 0 |
| 16 | https://youtube.com/shorts/PLfI1uBo9gc?si=V7RjvrJMtPjT_Fom | 0 |
| 17 | https://youtube.com/shorts/PLfI1uBo9gc?si=V7RjvrJMtPjT_Fom | 0 |
| 18 | https://youtube.com/shorts/PLfI1uBo9gc?si=GPA-Fs9iBMQ5O47r | 0 |
| 19 | https://youtube.com/shorts/fuCgtlzhIZ4?si=CEIj_t7n04T_SiO1 | 0 |
| 20 | https://youtube.com/shorts/fuCgtlzhIZ4?si=CEIj_t7n04T_SiO1 | 0 |
