🧠 Psychology{मानसशास्त्र} 🧠

Photo from admanenavnath11

बॅड पॅच- एक संघर्ष... शिक्षक दिन प्रत्येकाच्या आयुष्यात किमान एक तरी 'बॅड पॅच' येतो. शांत सुरळीत सुरु असलेल्या आयुष्यात करीयर मध्ये काहीतरी बिघडतं, नात्यांमध्ये काहीतरी बिघडतं, व्यवहारांचा काहीतरी लोच्या होतो, पैशांची बिकट वाट लागते...नड येते आणि बहुदा हे सारं एकदमच, एकाच वेळी घडतं!! हा असा बॅड पॅच आला की तो आपल्या आयुष्यात महिना दोन महिने किंवा क्वचित दोन चार वर्षंही रेंगाळतो... आपलं आयुष्य आंतर्बाह्य हालवून टाकतो... आयुष्य नकोसं करुन सोडतो... आपण कितीही नको म्हणलं, टाळायचं ठरवलं तरी हा असा बॅड पॅच येतो... संपूर्ण आयुष्यात एक-दोन-चार-सहा कितीही वेळा येतो... अन आपल्याला तो भोगावा, अनुभवावाच लागतो... कितीही नकोसा वाटला, कितीही त्रास झाला तरी या बॅड पॅचचे काही विलक्षण फायदेही असतात!! यातले दोन प्रमुख फायदे म्हणजे: खरोखर आपलं कोण आहे आणि कोण नाही हे बॅडपॅच असतानाच कळतं... आपल्या वाईट आणि पडत्या काळातही कोण आपल्या सोबत खंबीरपणे उभं रहातं, कोण आपला हात सोडत नाही, कोण आपल्या पाठीशी आधार देत उभं रहातं हे फक्त बॅडपॅच उमगतं! आपली स्वतःची आपल्याला नव्यानं ओळख होत रहाते. अत्यंत वाईट परिस्थितीत आणि प्रसंगांत आपण कसे वागतो, काय बोलतो, काय करतो, काय निर्णय घेतो हे आपलं आपल्याला समजू शकतं... आपली शक्तीस्थळं आणि मर्यादा यांची नव्यानं जाणीव होते. क्रिकेटर, व्यापारी, कलाकार, राजकारणी, सामान्य माणसं, असे कोणालाच यापासून वाचता येत नाही. मात्र, हा वाईट काळ प्रत्येकाला काही शिकवून जातो. यामुळे स्वतःविषयीचा विश्वास वाढतो आणि जगण्याविषयीची नम्रताही येत रहाते...! अर्थात, बॅडपॅच येणंही आपल्या हातात नाही आणि टाळणंही आपल्या हातात नाही... पण तो जेंव्हा येतो तेंव्हा त्याला प्रतिसाद कसा द्यायचा react कसं करायचं हे आपल्या हातात असतं... आपला बॅडपॅच आहे नाकारून उद्दामपणे जगत रहायचं आणि स्वतःचं नुकसान करत रहायचं का तो स्वीकारून नम्र व्हायचं, आत्मपरीक्षण करायचं आणि स्वतःत बदल घडवत सजग जगायचं हे आपल्याच हातात असतं!! असो... आपणा सर्वांच्या आयुष्यात कमीत कमी बॅडपॅच येवोत आणि जे येतीलच त्यांमधून आपलं आयुष्य अधिकाधिक समृद्ध करण्याची ताकद आपणां सर्वांना लाभो...! संघर्षातून जीवन जगण्याची मजा काही औरच...... प्रयत्न आणि अनुभव हाच ज्याचा त्याचा शिक्षक असतो . शिक्षक हे फक्त आपले भरकटलेपण दाखवतात , यशाचा मार्ग आपला आपणच शोधायचा असतो !!! तुमचं आयुष्य कधीही मित्र, कंपनी, जॉब, बॉस बदलल्यामुळे बदलत नाही. ते बदलते फक्त आणि फक्त तुम्ही बदलता तेव्हाच. तुम्हाला जर कोणी प्रगती पासून रोखु शकतो तर तो फक्त अन फक्त तुम्ही स्वतः "कंटाळा, आळस, नाकर्तेपणा, प्रत्येक गोष्टीमधून पळवाट काढणे हे फक्त तुम्ही स्वतःसाठी करत असता. मी गरीब आहे. पैसा नाही,हे नाही, ते नाही म्हणत जगासमोर गेला तर लोक मदत करतच नाहीत पण मजबुरीचा फायदा घेतात. स्वतःला मजबुत करा,मजबुर नाही. ज्यांची वेळ खराब आहे,त्याच्याबरोबर माणसाने जरूर रहावे.पण ज्याची नियतच खराब असते, त्याची सोबत सोडणेच चांगले असते..... चांगल्या कामात निर्लज्ज व्हा. मान, सन्मान, इगो,मोठेपणा,अहंकार सर्व सोडा. फक्त ध्येय गाठणे लक्षात ठेवा. शेंडी तुटो वा पारंबी ध्येय गाठायचे म्हणजे गाठायचेच. संकटे आली, अडचणी आल्या, विरोध झाला, अपमान झाला, कोणी नावे ठेवली, पाय ओढले, अडवले, थांबवले, असे काहीही झाले तरी आपला यशाचा मार्ग सोडु नका...! स्वतःच्या मनाला पुन्हा एकदा लढ म्हणा बस... सर्वांना पुन्हा एकदा शिक्षक दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा..! लेखक- प्रा. संदीप अर्जुन कांबळे, डॉ. ना. ज. पाऊलबुधे रात्र महाविद्यालय सावेडी अहमदनगर (९०६७५८११३८)

Psychology Lectures Virtual University of Pakistan Introduction to Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLC6C680249272DFFC&si=IxXYCa70ox_GRHOK Personality Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL5ED2FD408EEB4581&si=WjOQC-rCRGIB2bCF Cognitive Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL9CC81DF1A2ADCD48&si=QrHhpihNQ48VtmDp Educational Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLKyB9RYzaFRjq1gwVUAqTrcWqWMZyxBwj&si=shx4HTVu8FHKolgl Clinical Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL1C13151D204DAB36&si=vpkg8zFPGvV9Kzbv Statistics in Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLKyB9RYzaFRjrMC98cZ9GQa_NwBQQd8TT&si=6F-l_eLhfHjUyj8p Experimental Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLKyB9RYzaFRh-E35gKV96lBRM5VQPNqcY&si=ebXkUt0DJd3PwHkP Abnormal Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLB6D81FE5DD5583B4&si=FmqQtpdQWujpJovu Positive Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL94716AE9C2F2CE0D&si=UpKOIL8Ve-xr1efG History and Systems of Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL205E45325BE45275&si=TyAfBX9VA6QBJYEe Psychological Testing and Measurement https://youtube.com/playlist?list=PL619FAE6DC6DB64F8&si=ytBjnSsz-7teetlq Environmental Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL504AB92B5EB7C4A5&si=3OQtpuarQRUcq4El Organizational Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLF424C141AF48A9A7&si=r84d32o9iruzTIxD Gender Issues in Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL7682A87513B30470&si=grdKYIuqanl6yb3I Abnormal Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLB6D81FE5DD5583B4&si=-glnfYNnKcupsehO Social Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL3BCE18813C73806D&si=-ObOtSB0ylty6DoX Forensic Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL78D09218B23D9CE1&si=JxqF-352ZVwy2LM9 Experimental Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLKyB9RYzaFRi4ffwRL96sIlit8WipQ_fU&si=bGZa3dYbMzv5s2hb Theory and Practice of Counselling https://youtube.com/playlist?list=PL04D41080CD48AE9E&si=LO6VzYwUFZyEm0xp Health Psychology https://youtube.com/playlist?list=PL31BAA80055AC304C&si=WfOXNNs6vGqbilas Human Development and Learning https://youtube.com/playlist?list=PLKyB9RYzaFRgjLlGLL1hJ4a-gD8Mlhpjz&si=tZjjjaIhU8RjEmQy Sport Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLKyB9RYzaFRimy_Xnqo1PrYRlvqR1QWH6&si=IJRWHVjQ3Qlc0ejS Consumer Psychology https://youtube.com/playlist?list=PLF5C2027E56456644&si=Cikp2ZFA78mYPRDC Research Methods https://youtube.com/playlist?list=PL390A95CCEAEB3DE0&si=2E5fHFHnr9fiQ_na Child Development https://youtube.com/playlist?list=PL01DDC1401B1E8845&si=UDewYmwV7dJZ0QUK Neurological Bases of Behavior https://youtube.com/playlist?list=PL46D18C8ABBD8D225&si=RmVa8_A70teJYxkR Advance Research Methods https://youtube.com/playlist?list=PLKyB9RYzaFRiBGmjC9zzXWCNLwKixNiHJ&si=7VSaT1_5ErhMGODB ‎ ‎

*या गोष्टी मनाला नवचेतना देतात* अंतर्गत मनाचं आपण कितीही व्यवस्थापन केलेलं असलं तरी आपल्या अवतीभवती घडणाऱ्या अशा असंख्य घटना आपल्या मनाचं खच्चीकरण करण्याचं काम करत असतात. त्यावेळी कमावलेलं संयम, वेल मॅनेजमेंट, रिलॅक्सेशन हे असलं काहीही कामी येत नाही. किंबहुना त्यावेळी ह्या सगळ्या गोष्टी आपल्याला संजीवनी देतील हे माहित असतानाही आपल्या मेंदूला मात्र वेगळंच काहीतरी अपेक्षित असतं.अशा वेळी कोणीतरी आपल्याला समजावून सांगत असेल तर त्याची जास्तच चीड येते. काहींना शांत रहावेसे वाटते तर काहींना कुठेतरी दूर निघून जावेसे वाटते. तर काहींना एखाद्या टार्गेट केलेल्या व्यक्तीवर जोपर्यंत ओरडून व्यक्त होत नाही तोपर्यंत मोकळं वाटत नाही. मनाची हि अशी अवस्था असते ज्यावेळी त्याचं रिमोट कंट्रोल हे आपल्या हातात राहत नाही. आपल्याला असंही वाटतं कि काही वेळ निघून गेल्यावर मनामध्ये उत्पन्न झालेला लावा शांत होईल, परंतु तो शांत तर दूरच पण जसा जसा वेळ पुढे सरकत जातो त्या लावाची ज्वालामुखी होत जाते, कित्येकांना असा अनुभव आलेला असेल कि दररोज मेडिटेशन, छंद जोपासून सुद्धा ज्या काही निरर्थक सवयी जडलेल्या असतात त्या मात्र त्या-त्या वेळी डोकं वर काढतातच. त्यावेळी कमावलेली सगळी मानसिक ऊर्जा ही बाहेर विकृत पद्धतीने फेकली जाते. आणि मग आपणच इतक्या दिवसापासून करत आलेल्या मनाच्या व्यवस्थापनावर शंका घ्यायला लागतो.खरंतर १०० टक्के मनाचं व्यवस्थापन करणं अजिबात शक्य नाही. ज्या व्यक्ती उत्तम मनाचं व्यवस्थापन करत आहेत, ते सुद्धा छातीठोकपणे हे कधीच कबुल करू शकणार नाही. योगगुरु, साधू, संत, महर्षी हे सुद्धा ह्या प्रक्रियेतून गेलेले आहेत. म्हणूनच कि काय, 'आहे ते स्वीकारून पुढे चालत राहणं, हीच मनाची श्रीमंती या वाक्याचा शोध लागला आहे.एवढंच काय तर मानसशास्त्रातील असंख्य प्रसिद्ध मानसशास्त्रज्ञ, मानसोपचारतज्ज्ञ, संमोहन तज्ज्ञ, मनोविश्लेषण तज्ज्ञ या साऱ्यांना सुद्धा त्यांच्या आयुष्यामध्ये एकेकाळी मानसिक समस्यांनी घेराव घातलेला होता. ज्याला आपण फादर ऑफ सायकॉलॉजि म्हणतो, असे सिग्मन्ड फ्रॉईड सुद्धा एकेकाळी डिप्रेशनने ग्रस्त होते.फ्रॉईडने तर या मानसिक समस्येत त्यांची कित्येक वर्ष घालवली. त्यांना सिगार ओढण्याचं व्यसन जडलं आणि त्यांना जबड्याचा कँसर झाल्याची नोंद सुद्धा अमेरिकन सायकॉलॉजिकल असोसिएशन मध्ये आहे. अर्थात कोणतीही व्यक्ती यातून गेलेलीच आहे, मग ती कितीही मोठी तज्ज्ञ का असेना. परंतु ज्या-ज्या व्यक्तींनी स्वतःच्या मानसिक समस्येतून पुढे निश्चित असा मार्ग काढला त्यांचं आयुष्य उजागर झालं. काहींनी स्वतःचा व्यक्तिगत विकास केला तर काहींनी सामाजिक मानसशास्त्र आणखीन वृद्धिंगत केलं.आणि हीच आपल्याला खरीखुरी नवचेतना देणारी बाब आहे. जी आपण सांभाळली पाहिजे, जोपासली पाहिजे. ज्या व्यक्ती पाहिलेला संघर्ष डोळ्यासमोर ठेऊन त्याच्या आठवणीत जगले त्यांनी फिरून पाहिले नाही. पुन्हा मागे संशोधनातून अशा गोष्टी हाती लागल्या कि, कित्येक व्यक्ती जेव्हा समुपदेशन घेण्यासाठी येतात त्यावेळी त्यांची प्रखर मागणी हीच असते कि मला माझा जुना भूतकाळ पूर्ण विसरायचा आहे. आपण आपल्या जवळच्या लोकांकडे जेव्हा काही सल्ला मागायला जातो तेव्हा त्यांनाही आपण हेच म्हणतो कि असा काहीतरी सल्ला दे कि माझ्या आयुष्यातून तो घडलेला भाग काढून फेकता येईल.शास्त्रीयदृष्ट्या हि बाब अत्यंत अवास्तविक आहे. आजही विचार करून नक्की तुम्ही स्वतःला सांगा कि १०-१५ वर्षांपूर्वी घडलेली एखादी दुर्दैवी घटना तुम्ही विसरलात का ? तर याचे उत्तर नाही असेच येणार. घडलेल्या घटनेचे काही अंश आपण आपल्याबरोबर घेऊन जगत असतो.लहानपणापासून सतत संघर्ष पाहिलेली व्यक्ती स्वतःच्या आयुष्याबद्दल का फोकस असते याचंही उत्तर यामध्येच आहे. केवळ त्या संघर्षाला जोड हवी सकारात्मक विचारांची. जर तर मध्ये अडकलात तर नवचेतना आणि तुमचा इथे काहीही संबंध उरणार नाही.

Parent’s manipulative behavior Do whatever you want Most often it means: "Don't even think about doing what you want, otherwise I’ll get upset”. The parent makes it clear that he does not approve of your decision, but does not directly say it. ☝🏻This way the manipulator exploits your guilty conscience, making it harder to act freely.