TUGYRYM

Қазір бір “Х” деген мектепте жұмыс істеймін. Әзірге сырттай бақылап, ішкі жүйесін түсініп келемін. Сондықтан бұл - мектеп туралы соңғы үкім емес, өзімнің алғашқы байқағандарым. Ұнаған тұстары бар. Ең бірінші байқағаным - мектептің ақпараттық базасы өте мықты. Ақпараттың жинақталуы, құжаттардың жүйеленуі, процестердің цифрландырылуы, кімнің не үшін жауап беретіні - бәрі белгілі бір деңгейде жолға қойылған. Жүйе бар. Регламент бар. Бақылау бар. Ең бастысы - көптеген процестер адамның жеке бастамасына емес, қалыптасқан тәртіпке сүйенеді. Шынымды айтсам, осы жүйені дұрыс сақтап, оған мықты педагогикалық мәдениет қоса алса, бұл мектеп өте жоғары нәтижиеге шыға алар еді. Егер осы деңгейдегі ақпараттық және басқару жүйесі жекеменшік мектепте болса, меніңше, Қазақстандағы ең үздік мектептердің бірі болуға толық потенциалы бар. Тағы бір ұнағаны - тәртіп. Мұнда “кім қалай қаласа, солай істесін” деген принцип жоқ. Белгілі бір стандарт бар. Бұл - үлкен мектеп үшін маңызды нәрсе. Бірақ… Ұнамаған тұстары да бар. Кейде бұл жердегі адамдар маған адамнан гөрі жүйенің бір бөлшегіне ұқсап кетеді. Бір-біріне жай ғана “қалайсың?” деп шын көңілмен қарайтын, әріптесінің жағдайын түсінуге тырысатын, “заң бойынша болмайды, бірақ осы адамның жағдайын қалай жеңілдетуге болады?” деп ойланатын адамдарды сирек байқаймын. Мейірімділік бар шығар. Бірақ оны жүйе басып тастағандай әсер қалдырады. Мұнда кейде “заңның аты — заң” деген принцип адамның өзінен жоғары тұратындай. Мысалы, бір оқушы ауырып, орнынан әрең тұрып тұр. Ата-анасы да, бауырлары да келе алмайтын жағдай. Ата-анасы баланы таксиге отырғызып, үйіне жіберуді сұрайды. Бірақ мектептің ішкі тәртібі бойынша баланы мектеп үйіндегі жауапты адам келмейінше жібере алмайды екен. “Бала - оның баласы. Біреу келмесе, мектепте болсын”. Қағаз жүзінде бұл ереженің себебін түсінуге болады. Баланың қауіпсіздігі, жауапкершілік, заңдық мәселелер бар. Бірақ дәл сондай сәтте менің ішімнен бір сұрақ шықты: Біз ережені адам үшін жасап жатырмыз ба, әлде адамды ережеге бейімдеу үшін жасап жатырмыз ба? Мектепте тәртіп болуы керек. Әрине. Бірақ тәртіп пен адамгершілік бір-біріне қарсы ұғымдар болмауы керек сияқты. Меніңше, мықты мектеп деген - тек ақпараттық базасы, рейтингі, олимпиадасы, тәртібі, есебі жақсы мектеп емес. Мықты мектеп - жүйесі мықты әрі сол жүйенің ішінде адам болып қалатын адамдар жұмыс істейтін мектеп. Мұғалім оқушыға тек журналдағы аты-жөнімен қарамаса. Оқушы мұғалімді тек пән беретін қызметкер ретінде көрмесе. Әріптес әріптесін тек өзінің жұмысын атқаратын адам деп қабылдамаса. Ал ереже қиын жағдайға тап болған адамды жаншып тастамай, керісінше сол адамды қорғауға қызмет етсе, “Х” мектебінің потенциалы өте жоғары екенін көріп отырмын. Ақпараттық база - бар. Жүйе - бар. Тәртіп - бар. Мүмкіндік - бар. Енді соның үстіне адамгершілік, сенім, түсіністік, мейірімділік мәдениетін қоса алса, меніңше, бұл мектептің деңгейі мүлде басқа болар еді. Өйткені мектептің қабырғасын жүйе ұстап тұруы мүмкін. Бірақ мектептің ішіндегі атмосфераны адамдар қалыптастырады. Ал бала ең алдымен сол атмосферадан тәрбие алады. #Тұғырдағыойлар