جام جهان نما/محمدحسین باقی

ای قبای پادشاهی راست بر بالای تو/ زینتِ تاج و نگین از گوهرِ والای تو آفتاب فتح را هر دم طلوعی می‌دهد/ از کلاهِ خسروی رخسارِ مه‌سیمایِ تو جلوه‌گاهِ طایرِ اقبال باشد هر کجا/سایه‌ اندازد همایِ چترِ گردون‌سایِ تو آب حیوانش ز منقارِ بلاغت می‌چکد/طوطیِ خوش‌لهجه یعنی کلک شکّرخای تو گرچه خورشیدِ فلک چشم و چراغ عالم است/ روشنایی‌بخشِ چشم اوست خاک پای تو *** همکاران خوبم در «دنیای اقتصاد» با راه اندازی پادکست ارزشمند «کتاب خوانی در سه دقیقه» در کانال تلگرامی دنیای اقتصاد شرایطی به وجود آوردند تا هفته ای یک کتاب در سه دقیقه معرفی و تقدیم شنوندگان و مخاطبان شود. در این میان، لطف شان شامل حال فرزندم «نیما» هم شد. تعامل با کودکانی در سن و سال نیما که شیطنت های کودکانه دارند هم سخت است و هم آسان. نشاندنشان به کتاب خوانی سخت است مگر اینکه خودشان بخواهند. سرکار خانم فاطمه باباخانی با محبت های فراوانشان نیما را تشویق کردند و او به مطالعه و معرفی کتاب دلگرم شد. این دومین پادکست اوست. البته محبت های سرکار خانم فاطمه علی اصغر هم شامل حال ما شد و نیما یک معرفی چهار دقیقه ای هم در مورد کتاب «هفتواد» داشت. البته همراهی های همسرم و تلاش های بی دریغ او هم فراموش نشدنی است. امیدوارم این «طوطی خوش‌لهجه» جایگاهش «طایر اقبال» باشد و «روشنائی‌بخش خورشید» و «زینت تاج» و «کلاه خسروی» گردد.

‍ «پیرمرد رئال پالیتیک» در مورد معمای اوکراین چگونه می‌اندیشید؟ هنر مصالحه و آشتی‌جویی محمدحسین باقی جهان در شرایط ناامنی به سر می‌برد. جنگ اوکراین رقابت میان قدرت‌ها را وارد مرحله‌ی‌ جدیدی کرد. اگرچه غرب دست‌به‌کار تسلیح اوکراین شده، جناح شرقی ناتو را تقویت کرده، سوئد و فنلاند را هم به جرگه‌ی کشورهای عضو ناتو درآورده اما پوتین اجازه نمی‌دهد اوکراین به دموکراسی دست یابد یا بدتر از آن در جرگه‌ی کشورهای غربی قرار بگیرد. به نظر می‌رسد رقابت قدرت‌های بزرگ از منظر دیگری بازگشته است. هنگامی‌که هنری کیسینجر در سال ۲۰۲۲ در داووس پیشنهاد کرد که روسیه و اوکراین باید مذاکرات صلح را آغاز کنند و «در حالت ایده‌آل، خط جداکننده باید وضعیت موجود را بازگرداند»، خشم بین‌المللی را برانگیخت. در این میان ولودیمیر زلنسکی هم به کیسینجر تاخت و گفت «ژئوپلیتیسین¬های بزرگ هیچ‌گاه تمایلی به دیدن مردم عادی ندارند. به میلیون‌ها نفر از کسانی که واقعاً در این قلمرو زندگی می‌کنند پیشنهاد می‌شود که توهم صلح را مبادله کنند. همیشه باید مردم را دید». کیسینجر سپس در مصاحبه‌ای با «اندرو رابرتز»، مورخ، در مجله‌ی «اسپکتیتور» مستقر در لندن توضیح داد که اظهارات وی سوءتعبیر شده است. او گفت که هدفش توصیه به مماشات نبود، بلکه پیشنهاد این بود که اوکراین می‌تواند در امتداد خطوطی که پس از الحاق کریمه به روسیه در سال ۲۰۱۴ وجود داشت، بازسازی شود. کیسینجر گفت:«از زمان جنگ جهانی دوم این ترس بر سر اروپا از ورود ارتش روسیه وجود داشت که می‌توان با اقدامات متعارف ناتو از ورود و پیشروی این کشور جلوگیری کرد. برای اولین بار در تاریخ اخیر، روسیه باید با نیاز به همزیستی با اروپا به‌عنوان یک موجودیت روبرو شود، نه اینکه آمریکا عنصر اصلی دفاع از اروپا با نیروهای هسته‌ای خود باشد». متن کامل در کانال «جام جهان نما» پی‌نوشت: این مقاله سه شنبه ۲۲ اسفندماه ۱۴۰۲ در روزنامه‌ی «دنیای اقتصاد» منتشر شد. آدرس صفحات مجازی من: t.me/MHBaghi @baghiabuzar https://www.linkedin.com/in/mohammad-hossein-baghi-901657169/

‍ حماس از طریق موازنه سازی، پروژه‌ی هژمون سازی اسرائیل را هدف قرار می‌دهد رئالیست‌های فلسطینی آنچه شما از کسی می‌گیرید یا در میز مذاکره به دست می‌آورید باید با توانمندی شما در روی زمین منطبق باشد. شیخ احمد یاسین محمدحسین باقی مسئله‌ی فلسطین یکی از قدیمی‌ترین مسائل – یا بهتر است بگوییم مناقشات- موجود در جهان اسلام است که طی ۷۵ سال گذشته راه‌حلی برای آن یافت نشده است. اهمیت این مسئله با بهبود روابط بین اعراب و اسرائیل از سال ۲۰۲۰ و آغاز توافق ابراهیم می‌رفت که کمرنگ یا حتا فراموش شود اما حمله‌ی‌ تمام‌عیار حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ برابر با ۱۵ مهرماه ۱۴۰۲ جان تازه‌ای به مسئله‌ی فلسطین بخشید. درعین‌حال، تمرکز عربستان سعودی بر تعامل با امریکا و اسرائیل، حماس را به این نتیجه رساند که شاید کاملاً منزوی و مهار شود. افزون بر این، چنین توافقی می‌توانست احتمالاً دست تشکیلات خودگردان را در کرانه‌ی‌ باختری بیشتر تقویت کند. خلاصه، روند امور به ضرر حماس طی می‌شد. توافق ابراهیم نه‌تنها به لحاظ اقتصادی بلکه به لحاظ ژئوپلیتیک هم کشورهای حاشیه‌ی خلیج‌فارس را به معماری امنیتی مدیترانه‌ی شرقی وارد می‌ساخت. این هم می‌توانست به‌نوعی به ضرر حماس باشد چراکه مهم‌ترین مسیر دسترسی دریایی غزه در ساحل مدیترانه‌ی شرقی است که از سوی اسرائیل کنترل می‌شود . پی‌نوشت: این مقاله یکشنبه ۲۰ اسفندماه ۱۴۰۲ در روزنامه‌ی «دنیای اقتصاد» منتشر شد. آدرس صفحات مجازی من: t.me/MHBaghi @baghiabuzar https://www.linkedin.com/in/mohammad-hossein-baghi-901657169/

‍ در جست و جوی حکمرانی مطلوب محمدحسین باقی چگونه می‌توان از تله‌ی بحران‌ها رست؟ چگونه می‌توان از تله‌ی گذشته رست؟ چگونه می‌توان به بحران بی‌کفایتی در حکمرانی خاتمه داد؟ آیا بن‌بست‌ها روزی به پایان خواهند رسید؟ چگونه می‌توان به «تغییر پارادایم» در حکمرانی پرداخت؟ چرا اعتراضات اجتماعی شکل می‌گیرد و چرا «باتون» قداست می‌یابد؟ الگوی چین چیست؟ و چینی‌ها چگونه توانستند از ستیز با جهان دست‌بردارند و به یک همزیستی مسالمت‌آمیز با جهان روی آورند؟ در مقاله‌ی «در جست‌وجوی حکمرانی مطلوب» کوشیده‌ام در حد توان به این پرسش‌ها پاسخ گویم و نشان دهم که چگونه می‌توان از تله‌ی بحران‌ها رست. در این مقاله فقط «نِق» یا «غُر» نزده‌ام. بلکه ضمن اشاره به ریشه‌های شکل‌گیری نارضایتی، اعتراض اجتماعی و بحران کوشیده‌ام راه را هم نشان بدهم. این مقاله به تعبیری جامعه‌شناسی بحران‌هاست و در شماره‌ی ۱۲ اسفندماه ۱۴۰۲ در هفته‌نامه‌ی تجارت فردا و در صفحات ۳۶ تا ۳۹ نوشته‌شده است. لازم به ذکر است که این مقاله در ادامه و تکمیل‌کننده‌ی مقاله‌ی «توهم تنهایی» است.

‍ چگونه می توان از «تنهایی استراتژیک» گریخت؟ توهم تنهایی محمدحسین باقی ◄دکتر آرش رئیسی نژاد در شماره‌ی ۶۲ نشریه‌ی وزین «وطن یولی» مورخ دی‌ماه ۱۴۰۲ یادداشتی با عنوان «تنهایی استراتژیک ایران» نوشته‌ و به چند مفروض اشاره کرده اند. ایشان با ارائه‌ی «فکت»هایی بر این باورند که رویکرد «تنهایی استراتژیک» ریشه‌هایی در تاریخ کهن ایران داشته است. ◄ایشان در فراز دیگری از نوشته‌ی خود به‌درستی از رابطه‌ی میان «دولت» و «ملت» به‌عنوان سنگ بنای امنیت ملی ایران سخن گفته‌اند. رابطه‌ی «دولت» و «ملت» البته سالیانی است که در ایران دچار تنش و تلاطم است. درعین‌حال، «امنیت» معانی دیگری هم دارد. ما در مقوله‌ی امنیت دچار سوءبرداشت هستیم و امنیت را فقط از یک جنبه مورد شناسایی قرار می‌دهیم. ◄در فرازی دیگر از «نفرین جغرافیا» نوشته‌اند؛ موضوعی که با آن زاویه دارم. ◄ایشان در فراز دیگری از نوشته‌ی خویش می‌افزایند، دفاع در نقطه‌ی صفر مرزی برابر خواهد بود با شکست. این سخن امتداد همان سخنانی است که کارگزاران نظام می‌گویند: اگر در سوریه و عراق نجنگیم، باید در ایران بجنگیم. من با این سخن هم زاویه دارم. در این مقاله کوشش کرده‌ام صورت‌بندی دیگری از «تنهایی استراتژیک» ارائه دهم و به‌جای آن «چندهمسونگری» را مطرح و بررسی کرده‌ام. درعین‌حال، به بررسی امنیت از نگاه مکتب کپنهاگ پرداخته‌ام. همچنین به بررسی الگوی چین و سنگاپور در فرایند توسعه اشاره‌ کرده و درس‌های این دو کشور برای ایران را بررسی کرده و نشان داده‌ام که راه هرگونه اصلاحی در خارج، از اصلاح در داخل و رابطه‌ی دولت و ملت می‌گذرد. این مقاله‌ی ۵ هزار و اندکی کلمه‌ای در چهار صفحه و در شماره‌ی شنبه ۲۸ بهمن‌ماه ۱۴۰۲ هفته‌نامه‌ی «تجارت فردا» نوشته‌شده است. البته به دلیل محدودیت فضا، منابع و ارجاعات در مجله حذف ‌شده اما در مقاله‌ی اصلی موجود است. آدرس صفحات مجازی من: t.me/MHBaghi @baghiabuzar https://www.linkedin.com/in/mohammad-hossein-baghi-901657169/

‍ چگونه نتانیاهو تل‌آویو را در مسیر فروپاشی قرار می‌دهد؟ اسرائیل خود ویرانگر آلوف بن/سردبیر هاآرتص ۷ فوریه‌ی ۲۰۲۴ منبع: فارن افرز ترجمه: محمد حسین باقی ۷ اکتبر بدترین فاجعه در تاریخ اسرائیل بود. ارتش اسرائیل پس از شکست در توقف حمله‌ی حماس، با قدرتی بسیار زیاد پاسخ داد و هزاران فلسطینی را به دیار ابد فرستاد و کل محله‌های غزه را ویران کرد. اما اسرائیل با دشمنی مواجه است که نمی‌تواند روی آن حساب کند. نتانیاهو قول داده که حماس را «نابود کند»، اما غیر از به‌کارگیری نیروی نظامی، او هیچ استراتژی‌ای برای از بین بردن حماس و هیچ برنامه‌ی روشنی برای جایگزینی این گروه در فردای جنگ ندارد. شکست او در «استراتژی‌سازی» تصادفی نیست. درعین‌حال، این یک اقدام مصلحت‌آمیز سیاسی برای حفظ ائتلاف راست او نیز نیست. برای زندگی در صلح، اسرائیل باید سرانجام با فلسطینی‌ها کنار بیاید و این چیزی است که نتانیاهو در طول دوران کاری خود با آن مخالف بوده است. او دوران نخست‌وزیری خود را که طولانی‌ترین دوره در تاریخ اسرائیل است، به تضعیف و به حاشیه راندن جنبش ملی فلسطین اختصاص داده است. او به مردم خود قول داده که بدون صلح می‌توانند به موفقیت برسند. او کشور را با این ایده متقاعد کرده که می‌تواند با هزینه‌ی اندک داخلی یا بین‌المللی به اشغال سرزمین‌های فلسطینی برای همیشه ادامه دهد. و حتا اکنون، در پی حملات ۷ اکتبر، او این پیام را تغییر نداده است. تنها کاری که نتانیاهو گفته اسرائیل پس از جنگ انجام خواهد داد، حفظ یک «محیط امنیتی» در اطراف غزه است: یک تعبیر ظریف برای اشغال طولانی‌مدت، از جمله یک حلقه در امتداد مرز که بخش بزرگی از سرزمین فلسطین را خواهد بلعید. پی‌نوشت: ازآنجاکه بخش‌هایی از این مقاله تندوتیز و علیه فلسطینی‌ها و بسیار سوگیرانه بود و همچنین به دلیل محدودیت‌های انتشار در صفحه‌ی کاغذی، مجبور به حذف بخش‌هایی از آن شدیم. اما از این گزارش پنج هزار و اندی کلمه‌ای، حدود ۴۲۰۰ کلمه‌اش ترجمه شد که در ضمیمه قابل‌مطالعه است. آدرس صفحات مجازی من: t.me/MHBaghi @baghiabuzar https://www.linkedin.com/in/mohammad-hossein-baghi-901657169/

‍ رئیس سیا در فارن افرز رونمایی کرد مأموریت آمریکا در خاورمیانه ویلیام جی برنز/مدیر سیا منبع: فارن افرز/۳۰ ژانویه‌ی ۲۰۲۴ ترجمه: محمدحسین باقی تا زمانی که کشورها اسرار را از یکدیگر مخفی نگه دارند، یعنی می‌کوشند تا آن اسرار را از یکدیگر بربایند. «جاسوسی» بخشی جدایی‌ناپذیر از «حکومت‌داری» و «سیاست ورزی» بوده و خواهد بود، حتا اگر تکنیک‌های آن به‌طور مداوم در حال تکامل باشد. اولین جاسوسان امریکا «جنگ انقلابی» را با استفاده از رمزها، شبکه‌های مخفی پیک‌ها و جوهر نامرئی برای مکاتبه با یکدیگر و متحدان خارجی خود سپری کردند. در جنگ جهانی دوم، حوزه‌ی نوظهوری از تحلیل سیگنال‌های اطلاعاتی به کشف نقشه‌های جنگ ژاپن کمک کرد. در اوایل جنگ سرد، با ظهور U-2 و دیگر هواپیماهای جاسوسی در ارتفاع بالا که می‌توانستند از تأسیسات نظامی شوروی با وضوح چشمگیر عکس‌برداری کنند، توانایی‌های اطلاعاتی ایالات‌متحده به معنای واقعی کلمه به «استراتوسفر» رفت. *** پی نوشت: این مقاله را می توان «مانیفست» رئیس سازمان سیا برای آینده ی دولت امریکا دانست: از شیوه های استفاده از روش های جاسوسی گرفته تا استفاده از هوش مصنوعی؛ از رقابت قدرت ها گرفته تا اذعان به اینکه امریکا دیگر قدرت بلامنازع در جهان نیست. وی راهکارهایی هم ارائه می دهد. به دلیل فضای محدود در روزنامه، آنچه در سایت آمده نسخه ی خلاصه شده ای از این مقاله است اما این مقاله هم به دلایلی بخش های کوتاهی را در حد دو سه پاراگراف حذف کرد. متن «تقریبا» کامل در کانال «جام جهان نما» آدرس صفحات مجازی من: t.me/MHBaghi @baghiabuzar https://www.linkedin.com/in/mohammad-hossein-baghi-901657169/

‍ داستان «خر شاه» محمدحسین باقی کارتون ‌«خر شاه» روایت زندگی این روزهای ماست. این انیمیشن کودکانه که محصول پاکستان است سرشار از رویدادهای سیاسیِ زنده و به‌روز است. داستان از چه قرار است؟ «شیر شاه» حاکم شهری به نام «آزاد شهر» است و دو مشاور خبیث دارد: روباه و آفتاب‌پرست. «شیر شاه» می‌کوشد خود را حاکمی مردمی نشان دهد و تن به برگزاری انتخابات می‌دهد. از قضا ماجرا از همین‌جا شروع می‌شود. t.me/MHBaghi

در همین شماره‌ی ۱۲ مجله‌ی «آگاهی نو» هم گزارشی به مناسبت درگذشت هنری کیسینجر نوشتم با عنوان «دیپلمات رئال پالیتیک» که مروری است کوتاه بر زندگی کیسینجر t.me/MHBaghi

در شماره‌ی ۱۲ مجله‌ی «آگاهی نو» یک مقاله از فارن افرز به قلم «جیک سالیوان» مشاور امنیت ملی دولت بایدن ترجمه کردم که البته انتقاداتی به این مقاله وارد ششده بود چراکه نویسنده مدعی آرامش در روابط اسراییل و فلسطین بود. این در حالی بود که چند روز پس از انتشار این مقاله، جنگ تمام‌عیار اسراییل و حماس در غزه شروع شد. متن کامل این مقاله‌ی۷ هزارکلمه‌ای همراه با انتقاداتی که به آن شده است را می‌توانید در شماره‌ی ۱۲ آگاهی نو مطالعه کنید. t.me/MHBaghi

‍ آمریکا دیگر نمی‌تواند از قدرت چین در آسیا پیشی بگیرد بدرود با امپراتوری کلی آ. گریکو/محقق ارشد در مرکز استیمسون جنیفر کاوانا/محقق ارشد در بنیاد کارنگی ترجمه: محمدحسین باقی منبع: فارن افرز/۱۶ ژانویه‌ی ۲۰۲۴ چکیده‌ی مقاله: دو پژوهشگر مسائل بین‌الملل در مجله فارن‌افرز استدلال می‌کنند که آمریکا دیگر قادر نیست برتری نظامی خود را در شرق آسیا حفظ کند و به همین دلیل بهتر است به جای این هدف، متوازن‌سازی قدرت چین در منطقه را دنبال کند که البته قابل دسترس است. *** با پایان دوره‌ی دوم ریاست جمهوری باراک اوباما، ایالات‌متحده با انتخاب روشنی در رابطه با نقش آینده‌ی خود در آسیا روبرو شد. همان‌طور که چین قدرتمندتر – و در ادعاهای ارضی خود پرخاشگرتر – می‌شد واشنگتن می‌توانست تلاش‌های پرهزینه برای حفظ برتری نظامی ایالات‌متحده در منطقه را دو چندان کند یا می‌توانست تصدیق کند که چین به‌ناچار نقش نظامی فزاینده‌ای در آنجا ایفا می‌کند و از منابع محدود خود برای متوازن سازی قدرت چین استفاده کند و به دنبال جلوگیری از هژمونی منطقه‌ای چین بدون حفظ هژمونی خود باشد. «کلی آ. گریکو» و «جنیفر کاوانا» در مقاله‌ی ۱۶ ژانویه در «فارن افرز» نوشتند، جانشینان اوباما- یعنی دونالد ترامپ و جو بایدن- هر دو رویکرد اول را انتخاب کردند. همان‌طور که مارک میلی، رئیس وقت ستاد مشترک ارتش ایالات‌متحده در اوایل سال ۲۰۲۳ بیان کرد، آن‌ها بر دستیابی به «برتری» در برابر چین متمرکز بودند؛ حفظ برتری نظامی به‌عنوان هدف اصلی سیاست هند و پاسیفیکِ ایالات‌متحده. استراتژی بایدن برای دستیابی به این هدف با استراتژی پیشینیانش متفاوت بوده است. تیم بایدن با درک این موضوع که بهای حفظ تسلط نظامی ایالات‌متحده در منطقه به‌سرعت از نظر سیاسی و عملی ناپایدار می‌شود، به دنبال ایجاد ائتلافی از متحدان و شرکا برای جبران بخشی از هزینه‌ها بود. برای مثال، در سه سال گذشته، دولت با موفقیت به پایگاه‌های نظامی مضاعف در فیلیپین دسترسی پیدا کرد، مکانیسم‌های سه‌جانبه‌ی اشتراک‌گذاری اطلاعاتی جدید با کره‌ی جنوبی و ژاپن ایجاد کرد، و توافقنامه‌ی «آکوس» (AUKUS) را با استرالیا و بریتانیا برای ارائه‌ی خدمات مربوط به زیردریایی‌های هسته‌ای نیروی دریایی به استرالیا منعقد کرد. متن کامل در کانال «جام جهان نما» آدرس صفحات مجازی من: t.me/MHBaghi @baghiabuzar https://www.linkedin.com/in/mohammad-hossein-baghi-901657169/

‍ ابرقدرت کژ کارکرد رابرت ام. گیتس/وزیر دفاع اسبق و مدیر اسبق سیا در امریکا نوامبر/دسامبر 2023 ترجمه: محمدحسین باقی ایالات‌متحده اکنون با تهدیدات جدی‌تری نسبت به دهه‌های گذشته، شاید همیشه، برای امنیت خود مواجه است. پیش‌ازاین هرگز ایالات‌متحده با چهار متخاصمِ متحد - روسیه، چین، کره‌ی شمالی و ایران- روبرو نشده بود که زرادخانه‌ی هسته‌ای جمعی آن‌ها ظرف چند سال می‌تواند تقریباً دو برابر اندازه‌ی زرادخانه‌ی هسته‌ای امریکا شود. از زمان جنگ کره، ایالات‌متحده مجبور به مبارزه با رقبای نظامی قدرتمند در اروپا و آسیا نبود. هیچ فرد زنده‌ای نمی‌تواند زمانی را به خاطر بیاورد که دشمنی به‌اندازه‌ی چینِ امروز قدرت اقتصادی، علمی، فنی و نظامی داشته است. اما مشکل این است که درست در لحظه‌ای که رویدادها پاسخی قوی و منسجم از ایالات‌متحده می‌طلبد، این کشور نمی‌تواند پاسخی ارائه دهد. رهبری سیاسی ازهم‌گسیخته در ایالات‌متحده – اعم از جمهوری‌خواه و دموکرات، در کاخ سفید و کنگره - نتوانسته آمریکایی‌ها را به‌اندازه‌ی کافی متقاعد کند که تحولات چین و روسیه اهمیت دارند. رهبران سیاسی نتوانسته‌اند توضیح دهند که چگونه تهدیدات ناشی از این کشورها به یکدیگر مرتبط هستند. آن‌ها نتوانسته‌اند یک استراتژی بلندمدت برای اطمینان از اینکه ایالات‌متحده (و ارزش‌های دموکراتیک به‌طور گسترده‌تر) پیروز خواهند شد، بیان کنند. پی‌نوشت: رابرت گیتس در این مقاله به آسیب‌شناسی امریکا پرداخته است. این مقاله حدود ۵۰۰۰ کلمه است که در روزنامه به دلیل کمبود جا حدود ۳۰۰۰ کلمه از آن منتشر شد. اکنون متن کامل آن را در این کانال به اشتراک می‌گذارم. آدرس صفحات مجازی من: t.me/MHBaghi @baghiabuzar https://www.linkedin.com/in/mohammad-hossein-baghi-901657169/

‍ محمد حسین باقی ● تصمیم دارم از این به بعد، گاهی کتاب‌هایی را که خوانده‌ام یا می‌خوانم در اینجا معرفی کنم و البته در صورت امکان، فایل دانلود آن را هم قرار دهم. اولین مورد کتاب «مدرسه رؤیایی» است که در زیر شرحی مختصر از آن آورده‌ام. ● کتاب «مدرسه رؤیایی: توتوچان دختر کوچکی پشت پنجره» که به کتاب «مدرسه رؤیایی توتوچان» هم معروف است کتابی است به قلم «تتسو کورویاناگی» که از سوی سوسن فیروزی ترجمه شده و نشر قطره هم در سال ۱۳۹۱ آن را منتشر کرده است. دکتر محسن رنانی، استاد دانشگاه اصفهان، مقدمه‌ای بر نسخه صوتی این کتاب نوشته است. ● بیاییم تورقی در این کتاب داشته باشیم تا ببینیم موضوع آن چیست. اول‌ازهمه چکیده‌ای مختصر از مقدمه دکتر رنانی بگویم. ایشان معتقد است که خانواده و نظام آموزشی با مداخله بیش‌ازحد در زیست طبیعی کودکان ما، آن‌ها را ناتوان، تک‌بعدی، نازپرورده و متوقع بار می‌آورند و اجازه نمی‌دهند ظرفیت‌های نهفته در این دانه عظیم به‌طور طبیعی شکفته شود. رنانی معتقد است که برای رشد یک کودک سه چیز لازم است: امنیت، محبت و آزادی. رنانی همچنین آموزش را به کار باغبانی تشبیه می‌کند. همان‌طور که باغبانی به خاک خوب، آب خوب و نور خوب نیاز دارد، خاک تربیت هم امنیت است، آب تربیت محبت است و نور تربیت آزادی. ● اما در مورد کتاب تقریباً تمام کسانی که این گزارش را می‌خوانند خودشان تجربه مدرسه داشته‌اند. بسیاری هم به‌قول‌معروف دارای «بچه‌مدرسه‌ای» هستند. بسیاری از ما همواره نگران فرزندانمان در مدرسه و تکالیفشان هستیم: اینکه فلان ساعت باید مشق‌های کدام درس را بنویسند؟ علوم، ریاضی، فارسی یا درسی دیگر. این دغدغه بسیاری از خانواده‌های ایرانی است. همین امر دغدغه نویسنده کتاب در روزگار تحصیلش در ژاپن بود. این کتاب سرگذشت نظام آموزشی ژاپن در دوران جنگ جهانی دوم است. روزگاری که کودکان می‌بایست رأس ساعت مشخصی در مدرسه حضور یابند، معلم ببینند، مشق بنویسند و به خاطر نوشتن یا ننوشتن مشق‌های خود تنبیه یا تشویق شوند. نویسنده کتاب یعنی تتسو کورویاناگی در کودکی به نام مستعار «توتوچان» معروف بود. «توتوچان» وقتی کلاس اول بود به دلیل شیطنت‌های دوران کودکی از مدرسه اخراج می‌شود. مادرش برای اینکه توی ذوق او نخورد دلیل اخراجش را نمی‌گوید و می‌افزاید می‌خواهم تو را به مدرسه بهتری ببرم. وقتی وارد مدرسه «توموا» می‌شود حدود ۴ ساعت با مدیر مدرسه آقای «سوساکو کوبایاشی» گپ کودکانه می‌زند و مدیر هم بدون خستگی با او همراهی می‌کند در آخر به او می‌گوید تو می‌توانی در این مدرسه ثبت‌نام کنی. کلاس‌های درس در این مدرسه که زیر ۵۰ نفر شاگرد داشت و در سال ۱۹۳۷ تأسیس شده بود، نه از آن کلاس‌های صندلی دار بلکه واگن‌های قطار بود و بچه‌ها به‌صورت طبیعی در این مدرسه درس می‌خواندند. یعنی درس خواندن با بازی‌های کودکانه اما علمی همراه بود. مثلاً معلم به‌جای اینکه در درس علوم بگوید دانه به این صورت کاشته می‌شود و به این صورت رشد می‌کند، از کشاورزی در همان حوالی دعوت می‌شود تا به مدرسه بیاید و بچه‌ها با حضور او به‌صورت عملی بذر می‌کارند و کشاورز به آن‌ها در مورد رشد گیاه توضیح می‌دهد. این گیاه‌ها هم به نام همان دانش آموزان ثبت می‌شد. کوبایاشی می‌خواست بگذارد ویژگی‌های کودکانه تا حد ممکن طبیعی رشد کند. توتوچان تمام وقایع دوران کودکی در این مدرسه و نحوه آموزش و رویکردهای آموزشی- رفتاری کوبایاشی را به‌دقت روایت می‌کند. در نهایت این مدرسه در جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ تبدیل به تلی از خاکستر شد. این کتاب که در سال ۱۹۸۴ نوشته شد در سال اول ۵/۴ میلیون نسخه از آن به فروش رفت و سپس به ۶ میلیون نسخه رسید. کودکان این مدرسه که هر کدام به عالی‌ترین سطوح علمی در ژاپن و امریکا رسیدند هر ساله در سوم نوامبر – مصادف با روزهای خاطره‌انگیز ورزش- دور هم جمع می‌شوند و مثل گذشته یکدیگر را با همان نام مستعار دوران کودکی صدا می‌کنند. این گردهمایی از میراث دلپذیر آقای کوبایاشی است. کتاب مذکور هم به‌پاس قدردانی از این مدیر مهربان نوشته شده است. آدرس صفحات مجازی من: t.me/MHBaghi @baghiabuzar https://www.linkedin.com/in/mohammad-hossein-baghi-901657169/

‍ کار داعش خراسان است محمد حسین باقی شاید تصور کنید عمر داعش به پایان رسیده و دیگر وجود خارجی ندارد. این البته بخشی از واقعیت است. داعش به عنوان یک تفکر هنوز زنده است و به این زودی ها عمرش به پایان نمی رسد. به بهانه حادثه تروریستی کرمان به این مسئله پرداخته ام که «گرگ های تنها»ی داعش چه زمانی دست به عملیات می زنند. آدرس صفحات مجازی من: t.me/MHBaghi @baghiabuzar https://www.linkedin.com/in/mohammad-hossein-baghi-901657169/