سرونامه

«غزل سرو نقره‌ای» سرو ای پناهگاه درختان به فصل سرد سرسبز نقره برگ تنگ بلنددوش بلور شراب سبز خودلول از شراب بهاران بامشاد ای جان‌پناه بهار جوان من ای مهربان من بامن بشارتی است برتو فرود آید مرغ هوائیم برتو عصاره بار از تو اشارتی در فصل برگ‌ریز در سرد برف‌زار ای تازه‌تر تبلور انواع ماهتاب تنگ بلند دوش بلور شراب ناب هرگز تنت ز جور تبرها تباه مباد هرگز شراب سبزت برکس مباح مباد سبزینه‌ی جبه‌ی تو هرگز سیاه مباد کوتاه‌تر درخت عمرت ز عمر عاشق کوتاه‌تر مباد. مرتضی فرهادی #روز_درختکاری #غزل_سرو_نقره‌ای #مرتضی_فرهادی @sarvmagazin @kaveh_farhadi

تقدیم به مایکل بورُوی: ادای احترامی به یک زندگیِ‌ سرشار از اندیشه و کنش   ساری حنفی استاد دانشگاه آمریکایی بیروت و رئیس پیشین انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی[1]   این خبر چنان تلخ است که باورش دشوار می‌نماید و چنان ناگهانی که پذیرش آن ناممکن به نظر می‌رسد. مایکل، تو رفته‌ای، اما حضورت همه جا حس می‌شود. تنها سه هفته پیش، در کمبریج کنار یکدیگر نشسته بودیم و از غزه و سوریه می‌گفتیم، از نبردهایی که ذهن پُرتلاطم تو را به حرکت وامی‌داشت. درست یک روز پیش از رفتنت، درباره بیانیه‌ای در حمایت از جنبش بی دی اس[2] با هم مکاتبه کردیم، آرمانی که با ایمانی استوار بر دوش می‌کشیدی و امید داشتی تا رؤسای پیشین انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی را گرد هم آوری و کمیته اجرایی را به شجاعت و اقدام واداری. اما تو هرگز فقط یک پژوهشگر نبودی، هرگز تنها یک صدای آکادمیک در بیابان علم باقی نماندی. تو راهنما بودی، نیرویی پیش‌برنده، مرشدی دلسوز و دوستی مهربان، متفکری که نه‌تنها در باب عدالت به نظریه­پردازی می­پرداخت، بلکه با اشتیاقی بی‌امان برای تحقق آن می‌کوشید. من مدیون تو هستم. تو دستم را گرفتی و از گذرگاه‌های پرپیچ‌وخم جامعه‌شناسی حرفه‌ای و سیاست‌ گذار به گستره بی‌کران جامعه‌شناسی مردم مدار رهنمون کردی. اما بیش از آن، مرا به عبور از مرزهای اندیشه‌ام و پذیرش جامعه‌شناسی جهانی ترغیب نمودی. چگونه می‌توان جامعه‌شناسی عمومی را بی‌حضور استوار و مداخله‌های خستگی‌ناپذیر تو تصور کرد؟ حکمت تو هرگز دست‌نیافتنی نبود، در برج‌های عاج محصور نماند، بلکه زیسته شد، به بحث گذاشته شد و به عمل درآمد. تو مقدمه‌ای درخشان برای کتاب در دست انتشارم، «در برابر لیبرالیسم نمادین: فراخوانی به جامعه‌شناسی گفتگویی» نوشتی، و زمانی که دیدی با نگاهی همزمان محتاط و امیدوار درباره سوریه نوشته‌ام، خواستی پاراگرافی بیفزایی تا نشان دهی چگونه جامعه‌شناسی گفتگویی را در عمل به کار گرفته‌ام. تو همیشه باور داشتی که نظریه نباید در چارچوبی خشک محصور بماند، بلکه باید نفس بکشد و در تار و پود تجربه‌های زیسته جاری شود. در کمبریج از تو خواستم زندگینامه‌ات را بنویسی، و تو قول دادی که این کار را خواهی کرد. اما تقدیر، بی‌رحمانه، تو را پیش از آنکه وعده‌ات را به انجام برسانی از ما گرفت. آنچه برای ما باقی مانده، نه آن چیزی است که هنوز باید می‌نوشتی، بلکه آن چیزی است که با جان و دل انجام دادی. جهان هنوز تشنه نیروی بی‌کران توست، تشنه تعهد بی‌چون‌و‌چرایت به عدالت، و تشنه پرسش‌های بی‌باکانه‌ات از قدرت. مایکل، تو تنها یک نظریه‌پرداز نبودی؛ تو خودِ جامعه‌شناسی را دگرگون کردی، آن را زنده، متعهد و ضروری ساختی. ایده‌هایت نمی‌میرند، حضورت محو نمی‌شود. تو نرفته‌ای؛ در هر مبارزه برای حقیقت، در هر جسارت فکری، و در هر مقاومت علیه بی‌عدالتی، حضورت جاری است. این فقدان عظیم را به سوگ می‌نشینم. اما با تو خداحافظی نمی‌کنم.   یادت جاودان    ترجمه پژمان برخورداری   [1] مبع: Hanafi, Sari (2025) For Michael Burawoy: A Tribute to a Life of Thought and Action,  The Journalism that changes the world, 27 Daily,  Feb 5, 2025. [2]  جنبش BDS  (مخفف Boycott, Divestment, Sanctions ) به معنای تحریم، عدم سرمایه‌گذاری و اعمال تحریم‌های اقتصاد؛ یک جنبش جهانی است که در سال ۲۰۰۵ توسط گروهی از فعالان فلسطینی، سازمان‌های حقوق بشری و نهادهای مدنی آغاز شد. هدف این جنبش، اعمال فشار بر اسرائیل برای پایان دادن به اشغال سرزمین‌های فلسطینی، رفع تبعیض علیه فلسطینیان و به رسمیت شناختن حقوق آوارگان فلسطینی مطابق با قوانین بین‌المللی است.

مایکل بوراووی (Michael Burawoy)؛ (۱۵ ژوئن ۱۹۴۷-۳ فوریه ۲۰۲۵) مایکل براووی جامعه‌شناس برجسته و شناخته‌شده، در ۳ فوریه ۲۰۲۵ در ۷۷ سالگی در اوکلند کالیفرنیا ایالات متحده در حال پیاده روی در برخورد با ماشین درگذشت. او با آثار مهمی همچون «رضایت تولید: تغییرات در فرایند کار تحت سرمایه‌داری انحصاری» و «مارکسیسم جامعه‌شناسانه: همگرایی آنتونیو گرامشی و کارل پولانی» شناخته شده است. از جمله ایده‌های بوراووی، می‌توان به مفهوم «جامعه‌شناسی مردم‌مدار» به عنوان رویکردی عملگرایانه اشاره کرد که فراتر از مرزهای دانشگاه، به بررسی زندگی و مشکلات واقعی مردم عادی می‌پردازد. او همچنین تقسیم‌بندی شناخته‌شده‌ای از جامعه‌شناسی ارائه کرده و جامعه‌شناسی را به چهار گرایش کلی حرفه‌ای، انتقادی، سیاستگذار و مردم‌مدار تقسیم می‌کند. بوراووی در سال ۱۹۶۸ به‌عنوان دانشجوی ریاضی از دانشگاه کمبریج فارغ‌التحصیل شد، تحصیلات تکمیلی خود را در کشور تازه استقلال‌یافته آفریقایی زامبیا ادامه داد و هم‌زمان به عنوان پژوهشگر برای شرکت انگلو امریکن فعالیت می‌کرد. پس از دریافت مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد از دانشگاه زامبیا در سال ۱۹۷۲، بوراوی به‌عنوان دانشجوی دکترا در دانشگاه شیکاگو ثبت نام کرد. او رساله دکترای جامعه‌شناسی را با مطالعه‌ای دربارۀ کارگران صنعتی شیکاگو به پایان رساند. بعدها همین رساله با نام «رضایت تولید: تغییرات در فرایند کار تحت سرمایه‌داری انحصاری» به صورت کتاب منتشر شد. جدای از مطالعه جامعه‌شناختی در مورد محل کار صنعتی در زامبیا، بوراوی مکان‌های کار صنعتی را در شیکاگو، مجارستان و روسیه پس از شوروی مطالعه کرده‌ است. روش انتخاب او معمولاً مشاهده در حین مشارکت بود. 📚 در ایران، این آثار از مایکل بوراووی به فارسی ترجمه شده است: 📘مارکسیسم جامعه‌شناسانه: هم‌گرایی آنتونیو گرامشی و کارل پولانی. ترجمۀ محمد مالجو، تهران: نشر نی، ۱۳۹۳. 📗 جامعه‌شناسی مردم‌مدار: جامعه‌شناسی در قرن بیست‌و‌یکم. ترجمۀ بهرنگ صدیقی، تهران: نشر نی، ۱۳۹۴. #مایکل_براووی @sarvmagazin

‌ مایکل بوراووی (Michael Burawoy)؛ (۱۵ ژوئن ۱۹۴۷-۳ فوریه ۲۰۲۵) مایکل براووی جامعه‌شناس برجسته و شناخته‌شده، در ۳ فوریه ۲۰۲۵ در ۷۷ سالگی در اوکلند کالیفرنیا ایالات متحده در حال پیاده روی در برخورد با ماشین درگذشت. او با آثار مهمی همچون «رضایت تولید: تغییرات در فرایند کار تحت سرمایه‌داری انحصاری» و «مارکسیسم جامعه‌شناسانه: همگرایی آنتونیو گرامشی و کارل پولانی» شناخته شده است. #مایکل_براووی @sarvmagazin

‌ سرونامه گاهنامه علمی‌تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه خوارزمی سال چهارم | شماره ۱۱-۱۴ | بهار تا زمستان ۱۴۰۳ | ۶۶۸ صفحه پرونده‌ای دربارۀ سینمای داریوش مهرجویی داریوش مهرجویی به روایت تصاویر برای دیدن تصاویر بیش‌تر به «سرونامه» مراجعه کنید. #سرونامه @sarvmagazin

‌ بازنشر فایل صوتی نشست نقد و بررسی کتاب‌ ادیسه راست: تاریخ خرد دربه‌دری از ۱۳۰۴ تا ۱۳۳۸ سخنرانان ربابه معتقدی آرش حیدری محمد مالجو (نویسنده کتاب) مصطفی نوری (دبیر نشست) سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳ ساعت ۱۰ آرشیو ملی ایران، طبقه ۷، سالن پرهام @newhistorychannel @mmaljoo @HeydariArash

‌ بازنشر فایل صوتی نشست نقد و بررسی کتاب‌ ادیسه راست: تاریخ خرد دربه‌دری از ۱۳۰۴ تا ۱۳۳۸ سخنرانان ربابه معتقدی آرش حیدری محمد مالجو (نویسنده کتاب) مصطفی نوری (دبیر نشست) سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳ ساعت ۱۰ آرشیو ملی ایران، طبقه ۷، سالن پرهام @newhistorychannel @mmaljoo @HeydariArash

‌ سرونامه گاهنامه علمی‌تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه خوارزمی سال چهارم | شماره ۱۱-۱۴ | بهار تا زمستان ۱۴۰۳ | ۶۶۸ صفحه پرونده‌ای دربارۀ سینمای داریوش مهرجویی آثار داریوش مهرجویی #سرونامه @sarvmagazin

‌ سرونامه گاهنامه علمی‌تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه خوارزمی سال چهارم | شماره ۱۱-۱۴ | بهار تا زمستان ۱۴۰۳ | ۶۶۸ صفحه پرونده‌ای دربارۀ سینمای اجتماعی داریوش مهرجویی #سرونامه @sarvmagazin

‌ سرونامه گاهنامه علمی‌تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه خوارزمی سال چهارم | شماره ۱۱-۱۴ | بهار تا زمستان ۱۴۰۳ | ۶۶۸ صفحه ویژه‌نامه محیط‌زیست و علوم اجتماعی در ایران #سرونامه @sarvmagazin