گوڵزاری مەعریفەت
Open in Telegram
زانسته شە رعی و بابەتە فیکرییەکان https://www.youtube.com/channel/UCVZ7gN7OtjUnu8NKGxtpogg
Show more1 544
Subscribers
No data24 hours
-47 days
+5430 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
July '26
July '26
+88
in 1 channels
June '26
+54
in 0 channels
Get PRO
May '26
+91
in 1 channels
Get PRO
April '26
+43
in 0 channels
Get PRO
March '26
+36
in 1 channels
Get PRO
February '26
+47
in 1 channels
Get PRO
January '26
+48
in 0 channels
Get PRO
December '25
+46
in 1 channels
Get PRO
November '25
+25
in 3 channels
Get PRO
October '25
+38
in 1 channels
Get PRO
September '25
+39
in 0 channels
Get PRO
August '25
+61
in 0 channels
Get PRO
July '25
+53
in 2 channels
Get PRO
June '25
+22
in 0 channels
Get PRO
May '25
+43
in 1 channels
Get PRO
April '25
+44
in 1 channels
Get PRO
March '25
+34
in 1 channels
Get PRO
February '25
+44
in 0 channels
Get PRO
January '25
+43
in 0 channels
Get PRO
December '24
+31
in 0 channels
Get PRO
November '24
+75
in 1 channels
Get PRO
October '24
+51
in 0 channels
Get PRO
September '24
+63
in 0 channels
Get PRO
August '24
+66
in 0 channels
Get PRO
July '24
+61
in 0 channels
Get PRO
June '24
+63
in 2 channels
Get PRO
May '24
+78
in 1 channels
Get PRO
April '24
+82
in 1 channels
Get PRO
March '24
+74
in 1 channels
Get PRO
February '24
+77
in 0 channels
Get PRO
January '24
+100
in 1 channels
Get PRO
December '23
+110
in 1 channels
Get PRO
November '23
+40
in 1 channels
Get PRO
October '23
+53
in 0 channels
Get PRO
September '23
+117
in 0 channels
Get PRO
August '23
+39
in 0 channels
Get PRO
July '23
+75
in 0 channels
Get PRO
June '23
+66
in 0 channels
Get PRO
May '23
+48
in 0 channels
Get PRO
April '23
+27
in 0 channels
Get PRO
March '23
+38
in 0 channels
Get PRO
February '23
+33
in 0 channels
Get PRO
January '23
+30
in 0 channels
Get PRO
December '22
+43
in 0 channels
Get PRO
November '22
+51
in 0 channels
Get PRO
October '22
+70
in 0 channels
Get PRO
September '22
+32
in 0 channels
Get PRO
August '22
+21
in 0 channels
Get PRO
July '22
+32
in 0 channels
Get PRO
June '22
+25
in 0 channels
Get PRO
May '22
+30
in 0 channels
Get PRO
April '22
+38
in 0 channels
Get PRO
March '22
+49
in 0 channels
Get PRO
February '22
+70
in 0 channels
Get PRO
January '22
+65
in 0 channels
Get PRO
December '21
+61
in 0 channels
Get PRO
November '21
+22
in 0 channels
Get PRO
October '21
+189
in 0 channels
Get PRO
September '21
+56
in 0 channels
Get PRO
August '21
+80
in 0 channels
Get PRO
July '21
+41
in 0 channels
Get PRO
June '21
+23
in 0 channels
Get PRO
May '21
+19
in 0 channels
Get PRO
April '21
+8
in 0 channels
Get PRO
March '21
+19
in 0 channels
Get PRO
February '21
+19
in 0 channels
Get PRO
January '21
+365
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 23 July | +7 | |||
| 22 July | +1 | |||
| 21 July | +1 | |||
| 20 July | +1 | |||
| 19 July | 0 | |||
| 18 July | 0 | |||
| 17 July | +1 | |||
| 16 July | +4 | |||
| 15 July | +5 | |||
| 14 July | +2 | |||
| 13 July | +4 | |||
| 12 July | +6 | |||
| 11 July | +3 | |||
| 10 July | +4 | |||
| 09 July | +3 | |||
| 08 July | +4 | |||
| 07 July | +3 | |||
| 06 July | +6 | |||
| 05 July | +11 | |||
| 04 July | +14 | |||
| 03 July | +4 | |||
| 02 July | +1 | |||
| 01 July | +3 |
Channel Posts
یەکێ لە گەورەترین کێشەی گەنجان بەگشتی و ئەوانەشی کە مولتەزیمن و لە فێربوونی زانست و زانیاری و بەرەوپێشوون لەبوارەکانی ژیان دوایان دەخا.
کێشەی : عیشق و خۆشەویستی و دڵپەیوەستبوونە....
کەهۆکارەکانی لەم سەردەمەدە زیاتربوونە..
بۆیە گرنگە کاری لەسەر کرێ کە دەرفەت ببێ باسی کەم منیش دەرفەتم نەبێ هەر براو خوشکێ ئەزمونی هەیەو ڕێگەکانی ڕزگاری لەم دەردە کوشندە لای خۆی تۆمار کا چۆن ڕزگاری بوەو بە شێوەی گشتی نەک زانیاری تایبەت دەکرێ بگەیەنرێ بەکەسانی تر تا سوود بەخش بن لێی..
| 2 | نەبهانی دەڵێ:
وخلطة النساء بالرجال
في شرعنا من أقبح الخصال
وسمة الفسّاق و الجهّال
في كلّ وقت وبكلّ حال
واتە:
تێكەڵی ئافرەت و پیاو لە شەرعی ئێمەدا خراپترین سیفەتو ڕەوشتە
وە نیشانەی فاسق و نەزانەكانە لە هەموو كات و حاڵێكدا | 426 |
| 3 | https://youtu.be/fJLfX7Q5Bzs?si=Ws3BSoTNuyBfwnJV
ئەم وانەو وانەی پێشتری و دواتری گرنگە زۆر بۆ تێگەشتن لە سروشتی ئافرەت و تێگەشتن لە فەرمودەی (ناقصات عقل) | 416 |
| 4 | دەست نەگەشتن بە شتەکان لەوەختی خۆیدا نیعمەتە نەک نیقمەت..
یەکێ لەو شتانەی خۆم ( چونکە مرۆڤ زۆر جار توشی هەمان ئەزموون دەبن لەڕەوتی ژیان ) و زۆرێکیش بێتاقەت دەکات ئەوەیە زۆرجار لەوەختی خۆیدا شتەکانت نایەتە بەردەست.. وەک سەیارەو خانوو و پارەو ....
کە زۆر حەزت پێیەو لەناخی دڵتەوە دەتەوێت بەدەستی بێنیت لەوەشە لەدەستدانی توشی خەمۆکی کاتی یان کاریگەری درێژ خایەنی لەسەرت ببێ بەتایبەت پەیوەندی سۆزداری...
بەڵام دواتر کە بەدەستی دەهێنی دەزانی زۆۆر لەوە کەمترە کە تۆبیرت لێدەکردەوەو شایەنی ئەو خەم و ئازارەی پێیداوی نەدەکرد..
وە نیعمەتەکە لێرەدایە کە ئەوکات دەستت کەوتایە توشی تاوانی دەکردی یان بەهەڵدێریدا دەبردی چوونکە دەروون هەڵپەی بۆ دەکرد..
بەڵام ئیستە عەقڵ و ژیری وەک خۆی لێیدەڕوانێ و لەئەندازەی خۆی زیاتر ناداتێ..
بۆیە داوابکەین لەخوای گەورە " شتەکان چۆنە لە ڕاستیدا بەو جۆرە نیشانمان بدا"
بۆیە دەبێ زۆۆر سوپاسی خوای گەورە بکەین لەسەر ئەو شتانەی لێیگرتوینەوە وەک سوۆاسی دەکەین لەوەی پێیداوین....
یاڕەب سوپاسی بێپایان بۆتۆ کە زۆر شتمان لێدەگریتەوە کە مایەی سەرلێشێواوی و دونیا خۆشەویستی و دوورکەوتنەوە لە ناسینی و تۆو دینداری بوو گەر پێتبەخشینایە... | 399 |
| 5 | با داوێن پاک بین و ئافرەتان بپارێزین(2)
يقول محمد بن سيرين رحمه الله:
( ماغشيتُ امرأة قط؛ لافي يقظة ولافي نوم غير أم عبدالله، وإني لأرى المرأة في المنام فأعلم أنها لاتحل لي، فأصرف بصري ).
ابن سیرین تابیعی بەڕێز دەفەرموێت:
(ھەرگیز نزیک ھیچ ئافرەتێک نەکەوتوم،لە بەخەبەریی نە بەخەوتویی بێجگە لە دایکی عەبدوڵا(خێزانی)..وە لە خەویشدا ئافرەت دەبینم و دەزانم بۆم حەڵاڵ نیە،چاومی لێلادەدەم و سەیری ناکەم)
بڕوانن لە خەویشدا سەیری ئافرەتێک ناکا بۆی حەڵاڵ نیە...مرۆڤ لە خەویشدا دەزانێ ئافرەت بۆی حەڵاڵە یان نا..وە چیرۆک لەوانە زۆرەو خۆشم چیرۆکی لەو جۆرەم لایە بەس لەوانەیە حەز نەکات باسی کەم...
▪️قَالَ شَيْخُ الإسْلَامِ ابْنُ تَيْمِيَّة رَحِمَهُ الله :
الرجال إذا اختلطوا بالنساء كان بمنزلة اختلاط النار والحطب .
📚 الاستقامة : (٣٥٧/١)
واتە: ابن تیمیە ڕەحمەتی خوای گەورەی لێبێت دەفەرموێت:
پیاوان کاتێک تێکەڵ بە ئافرەت بن وەکو تێکەڵی ئاگرودار وایە...
▪️ قال ابن رجب الحنبلي ﺭَﺣِﻤﻪُ ﺍﻟﻠﻪ -:
ولا نعلم خلافاً بين العلماء أن المرأة لا تخرج إلى (المسجد) إلا بإذن زوجها .
📚 شرح البخاري : (٥/٢٤٥)
واتە: ابن رجب ڕەحمەتی خوای گەورەی لێبێت دەفەرموێت:
جیاوازی نازانین لە نێوان زانایان کە دروست نیە ئافرەت بچێتە دەرەوە بۆ مزگەوت تەنھا بە ئیزنی مێردەکەی نەبێت..
بڕوانە دروست نەبێت بۆ پاکترین شوێن بڕوات بە ئیزنی مێردەکەی نەبێت..چ جای بۆ بازاڕو مۆڵ و مارکێت و .. لەیادتان بێت جاران ئافرەت سەرتاپا داپۆشراو بوو..
بۆیە براکانم خوشکان ئەمانەتێکن و لێپرسراون لە بارەیانەوە...ھەرگیز ڕێمەدە خێزانت و کچەکانت خراپ بێت گەر خۆشت دەوێن..مەیەڵە ھۆکارێک بن بۆ خراپ کردنی کۆمەڵگاو قسەی خراپەکاران کارتان لێنەکەن..ئێستاش نەچوە بچێ و دەتوانین ھەنگاو بنێین بۆ داوێن پاکی... | 365 |
| 6 | فەقێ و بانگخوازو مامۆستایان ....
یەکێک لەو نیعمەتانەی زۆرێک لێی بێئاگایە ئەوەیە خێزان ژن و مێرد یەکتر تەواو و کەن و هاوپیشەت بێت و لێت تێبگات و یارمەتی دەربێت...
کەوابێ گەر ئافرەتێکی باش بوو و تەبیعەتی لەگەڵت گونجا و حەزی بەزانستەکان بوو دەستی پێوەبگرە و یارمدتیدەرت دەبێت..
لە و نمونانەی هەمانە : ابن حجر العسقلاني
پێشەوای حافز ئیبن حەجەری عەسقەلانی (ڕەحمەتی خوای لێبێت) لە تەمەنی ٢٥ ساڵیدا هاوسەرگیری کرد، لەو کاتەشدا تەمەنی هاوسەرەکەی ١٨ ساڵ بوو، کە ناوی (ئونس لەخمی) بوو.
سەیدم و پێشەوا ئیبن حەجەر درکی بەوە کرد کە هاوسەرەکەی خولیایەکی زۆر توندی بۆ زانستەکان هەیە، بۆیە دەستی کرد بە وانەپێوتنەوە و گرنگیدان پێی، تاوەکو وای لێهات بوو بە یەکێک لە بلیمەت و ناودارەکانی سەردەمی خۆی لە زانستی فەرموودەدا. ناوبانگی دەرکرد و خەڵکی و زانایان و قوتابیانی زانست دەهاتنە لای بۆ ئەوەی لەسەر دەستی ئەو (فەرموودە) بخوێنن و زانستی لێ وەرگرن، ئەمەش بە ئامادەبوونی هاوسەرەکەی، پێشەوا ئیبن حەجەر.
الضوء اللامع لأهل القرن التاسع / ١٢/١٠ لێرەدا سەخاوی باسی کردوە بەکورتی..
یەکێ لەو سودە گەورانەی خێزانی شارەزا هەیەتی دەتوانێت زانستەکەت بگەیەنێت بە ئافرەتانی تر و یارمەتیدەرێکی باش بێت لەو بوارەدا ..
ناچمە ناو تەفاسیل بەڵام مەبەستت دەعوەو بانگەواز بێت گەوهەرێکی بەنرخەو ئەو جۆرە کەسانە لەدەست مەدە.. | 406 |
| 7 | قَال بَعْضُ الْعُلَمَاءِ: مِثْل الْمَرْأَةِ فِي ذَلِكَ الْخُنْثَى لأَِنَّ ذَلِكَ أَسْتَرُ لَهَا، وَأَحْوَطُ لَهُ.
أَحْكَامُ السُّجُودِ:
اخْتَلَفَ الْفُقَهَاءُ فِي مَسَائِل مِنْ أَحْكَامِ السُّجُودِ مِنْهَا:
وَضْعُ الرُّكْبَتَيْنِ قَبْل الْيَدَيْنِ أَوْ عَكْسُهُ:
٤ - ذَهَبَ جُمْهُورُ الْفُقَهَاءِ وَهُمُ الْحَنَفِيَّةُ وَالشَّافِعِيَّةُ وَالْحَنَابِلَةُ وَجَمْعٌ مِنْ عُلَمَاءِ السَّلَفِ كَالنَّخَعِيِّ وَسُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَإِسْحَاقَ وَمُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ وَابْنِ الْمُنْذِرِ إِلَى أَنَّهُ مِنَ الْمُسْتَحَبِّ أَنْ يَضَعَ رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَدَيْهِ، ثُمَّ جَبْهَتَهُ وَأَنْفَهُ، فَإِنْ وَضَعَ يَدَيْهِ قَبْل رُكْبَتَيْهِ أَجْزَأَهُ إِلاَّ أَنَّهُ تَرَكَ الاِسْتِحْبَابَ، لِمَا رَوَاهُ وَائِل بْنُ حُجْرٍ رضي الله عنه قَال: رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ إِذَا سَجَدَ وَضَعَ رُكْبَتَيْهِ قَبْل يَدَيْهِ، وَإِذَا
نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْل رُكْبَتَيْهِ.
وَرَوَى سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ رضي الله عنه قَال: كُنَّا نَضَعُ الْيَدَيْنِ قَبْل الرُّكْبَتَيْنِ فَأُمِرْنَا بِوَضْعِ الرُّكْبَتَيْنِ قَبْل الْيَدَيْنِ وَقَدْ رَوَى الأَْثْرَمُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ: "إِذَا سَجَدَ أَحَدُكُمْ فَلْيَبْدَأْ بِرُكْبَتَيْهِ قَبْل يَدَيْهِ وَلاَ يَبْرُكْ بُرُوكَ الْجَمَل. وَذَهَبَ الْمَالِكِيَّةُ وَالأَْوْزَاعِيُّ وَهُوَ رِوَايَةٌ عَنْ أَحْمَدَ إِلَى أَنَّهُ يُقَدِّمُ يَدَيْهِ قَبْل رُكْبَتَيْهِ لِمَا رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَال: قَال رَسُول اللَّهِ ﷺ: إِذَا سَجَدَ أَحَدُكُمْ فَلاَ يَبْرُكْ كَمَا يَبْرُكُ الْبَعِيرُ، وَلْيَضَعْ يَدَيْهِ قَبْل رُكْبَتَيْهِ.
وَرُوِيَ عَنْ مَالِكٍ أَنَّ السَّاجِدَ لَهُ أَنْ يُقَدِّمَ أَيَّهُمَا شَاءَ مِنْ غَيْرِ تَفْضِيلٍ بَيْنَهُمَا؛ لِعَدَمِ ظُهُورِ تَرْجِيحِ أَحَدِ الْمَذْهَبَيْنِ عَلَى الآْخَرِ.
السُّجُودُ عَلَى الْيَدَيْنِ وَالرُّكْبَتَيْنِ وَالْقَدَمَيْنِ:
٥ - ذَهَبَ جُمْهُورُ الْفُقَهَاءِ وَهُمُ الْحَنَفِيَّةُ وَالْمَالِكِيَّةُ وَأَحَدُ الْقَوْلَيْنِ لَدَى الشَّافِعِيَّةِ وَرِوَايَةٌ عَنْ أَحْمَدَ إِلَى أَنَّهُ لاَ يَجِبُ عَلَى السَّاجِدِ وَضْعُ يَدَيْهِ وَرُكْبَتَيْهِ وَقَدَمَيْهِ، وَإِنَّمَا الْوَاجِبُ عَلَيْهِ هُوَ السُّجُودُ عَلَى الْجَبْهَةِ - وَهِيَ مِنْ مُسْتَدِيرِ مَا بَيْنَ الْحَاجِبَيْنِ إِلَى النَّاصِيَةِ - لأَِنَّ الأَْمْرَ بِالسُّجُودِ وَرَدَ مُطْلَقًا مِنْ غَيْرِ تَعْيِينِ عُضْوٍ، ثُمَّ انْعَقَدَ الإِْجْمَاعُ عَلَى تَعْيِينِ بَعْضِ الْوَجْهِ، فَلاَ يَجُوزُ تَعْيِينُ غَيْرِهِ - زَادَ الْحَنَفِيَّةُ - وَلاَ يَجُوزُ تَقْيِيدُ مُطْلَقِ الْكِتَابِ - وَهُوَ هُنَا قَوْله تَعَالَى: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا﴾ - بِخَبَرِ الْوَاحِدِ، وَلِقَوْلِهِ تَعَالَى: ﴿سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ﴾، وَلِقَوْلِهِ ﷺ: إِذَا سَجَدْتَ فَمَكِّنْ جَبْهَتَكَ فَإِفْرَادُهَا بِالذِّكْرِ دَلِيلٌ عَلَى مُخَالَفَتِهَا لِغَيْرِهَا مِنَ
الأَْعْضَاءِ الأُْخْرَى؛ وَلأَِنَّ الْمَقْصُودَ مِنَ السُّجُودِ وَضْعُ أَشْرَفِ الأَْعْضَاءِ عَلَى مَوَاطِئِ الأَْقْدَامِ، وَهُوَ خِصِّيصٌ بِالْجَبْهَةِ؛ وَلأَِنَّهُ لَوْ كَانَ وَضْعُ الأَْعْضَاءِ الأُْخْرَى وَاجِبًا لَوَجَبَ الإِْيمَاءُ بِهَا عِنْدَ الْعَجْزِ عَنْ وَضْعِهَا كَالْجَبْهَةِ.
فَإِذَا سَجَدَ عَلَى جَبْهَتِهِ أَوْ عَلَى شَيْءٍ مِنْهَا دُونَ مَا سِوَاهَا مِنَ الأَْعْضَاءِ أَجْزَأَهُ ذَلِكَ.
وَذَهَبَ بَعْضُ الْفُقَهَاءِ مِنَ الْحَنَابِلَةِ وَأَحَدُ الْقَوْلَيْنِ لَدَى الشَّافِعِيَّةِ وَطَاوُسٍ وَإِسْحَاقَ إِلَى وُجُوبِ السُّجُودِ عَلَى الْيَدَيْنِ وَالرُّكْبَتَيْنِ وَالْقَدَمَيْنِ لِمَا رَوَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما قَال: قَال رَسُول اللَّهِ ﷺ: أُمِرْتُ بِالسُّجُودِ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ: الْيَدَيْنِ وَالرُّكْبَتَيْنِ وَالْقَدَمَيْنِ وَالْجَبْهَةِ وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما أَنَّ الْيَدَيْنِ يَسْجُدَانِ كَمَا يَسْجُدُ الْوَجْهُ، فَإِذَا وَضَعَ أَحَدُكُمْ وَجْهَهُ فَلْيَضَعْ يَدَيْهِ، وَإِذَا رَفَعَهُ فَلْيَرْفَعْهُمَا. وَقَوْلُهُ ﷺ: إِذَا سَجَدَ الْعَبْدُ سَجَدَ مَعَهُ سَبْعَةُ آرَابٍ: وَجْهُهُ وَكَفَّاهُ وَرُكْبَتَاهُ وَقَدَمَاهُ وَيَكْفِي
وَضْعُ جُزْءٍ مِنْ كُل وَاحِدٍ مِنْ هَذِهِ الأَْعْضَاءِ إِلاَّ أَنَّ الشَّافِعِيَّةَ يَرَوْنَ أَنَّ الْعِبْرَةَ فِي الْيَدَيْنِ بِبَطْنِ الْكَفِّ سَوَاءٌ الأَْصَابِعُ أَوِ الرَّاحَةُ، وَفِي الْقَدَمَيْنِ بِبَطْنِ الأَْصَابِعِ فَلاَ تُجْزِئُ الظَّهْرُ مِنْهَا وَلاَ الْحَرْفُ، أَمَّا الْحَنَابِلَةُ فَيَرَوْنَ أَنَّ وَضْعَ بَعْضِ كُل عُضْوٍ مِنَ الأَْعْضَاءِ السِّتَّةِ الْمَذْكُورَةِ يُجْزِئُ سَوَاءٌ كَانَ ظَاهِرُهُ أَوْ بَاطِنُهُ، لأَِنَّ الأَْحَادِيثَ لَمْ تُفَرِّقْ بَيْنَ بَاطِنِ الْعُضْوِ وَظَاهِرِهِ.
وَضْعُ الأَْنْفِ عَلَى الأَْرْضِ فِي السُّجُودِ:
٦ - ذَهَبَ جُمْهُورُ الْفُقَهَاءِ وَهُمُ الْمَالِكِيَّةُ وَالشَّافِعِيَّةُ، وَأَبُو يُوسُفَ وَمُحَمَّدٌ صَاحِبَا أَبِي حَنِيفَةَ، وَعَطَاءٌ وَطَاوُسٌ وَعِكْرِمَةُ وَالْحَسَنُ وَابْنُ سِيرِينَ وَأَبُو ثَوْرٍ وَالثَّوْرِيُّ، وَهُوَ رِوَايَةٌ عَنْ أَحْمَدَ، إِلَى أَنَّهُ لاَ يَجِبُ السُّجُودُ عَلَى الأَْنْفِ مَعَ الْجَبْهَةِ لِقَوْلِهِ ﷺ: أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ. وَلَمْ يَذْكُرِ الأَْنْفَ فِيهِ، وَلِحَدِيثِ جَابِرٍ رضي الله عنه قَال: رَأَيْتُ رَسُول اللَّهِ ﷺ سَجَدَ بِأَعْلَى جَبْهَتِهِ عَلَى قِصَاصِ الشَّعْرِ.
وَإِذَا سَجَدَ بِأَعْلَى جَبْهَتِهِ لَمْ يَسْجُدْ عَلَى الأَْنْفِ، وَقَوْلُهُ ﷺ: إِذَا سَجَدْتَ فَمَكِّنْ جَبْهَتَكَ مِنَ الأَْرْضِ وَلاَ تَنْقُرْ نَقْرًا. وَيُسْتَحَبُّ عِنْدَ هَؤُلاَءِ السُّجُودُ عَلَى الأَْنْفِ مَعَ الْجَبْهَةِ لِلأَْحَادِيثِ الَّتِي تَدُل عَلَى ذَلِكَ.
وَذَهَبَ الْحَنَابِلَةُ وَهُوَ قَوْلٌ عِنْدَ الْمَالِكِيَّةِ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَإِسْحَاقُ وَالنَّخَعِيُّ وَأَبُو خَيْثَمَةَ وَابْنُ أَبِي شَيْبَةَ: إِلَى وُجُوبِ السُّجُودِ عَلَى الأَْنْفِ مَعَ الْجَبْهَةِ، لِمَا رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَال: أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ: الْجَبْهَةِ - وَأَشَارَ بِيَدِهِ عَلَى أَنْفِهِ - وَالْيَدَيْنِ وَالرُّكْبَتَيْنِ، وَأَطْرَافِ الْقَدَمَيْنِ. وَفِي رِوَايَةٍ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ الْجَبْهَةِ وَالأَْنْفِ. الْحَدِيثُ.
وَعَنْ أَبِي حُمَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ: كَانَ إِذَا سَجَدَ
أَمْكَنَ أَنْفَهُ وَجَبْهَتَهُ مِنَ الأَْرْضِ وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما عَنِ النَّبِيِّ ﷺ: أَنَّهُ رَأَى رَجُلًا يُصَلِّي لاَ يُصِيبُ أَنْفُهُ الأَْرْضَ فَقَال: لاَ صَلاَةَ لِمَنْ لاَ يُصِيبُ أَنْفُهُ مِنَ الأَْرْضِ مَا يُصِيبُ الْجَبِينُ.
وَذَهَبَ أَبُو حَنِيفَةَ إِلَى أَنَّهُ مُخَيَّرٌ بَيْنَ السُّجُودِ، عَلَى الْجَبْهَةِ وَبَيْنَ السُّجُودِ عَلَى الأَْنْفِ، وَأَنَّ الْوَاجِبَ هُوَ السُّجُودُ عَلَى أَحَدِهِمَا فَلَوْ وَضَعَ أَحَدَهُمَا فِي حَالَةِ الاِخْتِيَارِ جَازَ، غَيْرَ أَنَّهُ لَوْ وَضَعَ الْجَبْهَةَ وَحْدَهَا جَازَ مِنْ غَيْرِ كَرَاهَةٍ وَلَوْ وَضَعَ الأَْنْفَ وَحْدَهُ جَازَ مَعَ الْكَرَاهَةِ.
قَال ابْنُ الْمُنْذِرِ: لاَ يُحْفَظُ أَنَّ أَحَدًا سَبَقَهُ إِلَى هَذَا الْقَوْل، وَلَعَلَّهُ ذَهَبَ إِلَى أَنَّ الْجَبْهَةَ وَالأَْنْفَ عُضْوٌ وَاحِدٌ، لأَِنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمَّا ذَكَرَ الْجَبْهَةَ أَشَارَ إِلَى أَنْفِهِ. وَالْعُضْوُ الْوَاحِدُ يُجْزِئُ السُّجُودُ
عَلَى بَعْضِهِ.
كَشْفُ الْجَبْهَةِ وَغَيْرِهَا مِنْ أَعْضَاءِ السُّجُودِ:
٧ - ذَهَبَ جُمْهُورُ الْفُقَهَاءِ وَهُمُ الْحَنَفِيَّةُ وَالْمَالِكِيَّةُ وَالْحَنَابِلَةُ، وَجَمْعٌ مِنْ عُلَمَاءِ السَّلَفِ، كَعَطَاءٍ وَطَاوُسٍ وَالنَّخَعِيِّ وَالشَّعْبِيِّ وَالأَْوْزَاعِيِّ إِلَى عَدَمِ وُجُوبِ كَشْفِ الْجَبْهَةِ وَالْيَدَيْنِ وَالْقَدَمَيْنِ فِي السُّجُودِ، وَلاَ تَجِبُ مُبَاشَرَةُ شَيْءٍ مِنْ هَذِهِ الأَْعْضَاءِ بِالْمُصَلَّى بَل يَجُوزُ السُّجُودُ عَلَى كُمِّهِ وَذَيْلِهِ وَيَدِهِ وَكَوْرِ عِمَامَتِهِ وَغَيْرِ ذَلِكَ مِمَّا هُوَ مُتَّصِلٌ بِالْمُصَلِّي فِي الْحَرِّ أَوْ فِي الْبَرْدِ، لِحَدِيثِ أَنَسٍ رضي الله عنه قَال: كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُول اللَّهِ ﷺ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ فَإِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَحَدُنَا أَنْ يُمَكِّنَ جَبْهَتَهُ مِنَ الأَْرْضِ يَبْسُطُ ثَوْبَهُ فَيَسْجُدُ عَلَيْهِ. وَلِمَا رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما قَال: "لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُول اللَّهِ ﷺ فِي يَوْمٍ مَطِيرٍ وَهُوَ يَتَّقِي الطِّينَ إِذَا سَجَدَ بِكِسَاءٍ عَلَيْهِ
يَجْعَلُهُ دُونَ يَدَيْهِ إِلَى الأَْرْضِ إِذَا سَجَدَ. وَرُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ: أَنَّهُ سَجَدَ عَلَى كَوْرِ عِمَامَتِهِ.
وَعَنِ الْحَسَنِ قَال: كَانَ أَصْحَابُ رَسُول اللَّهِ ﷺ يَسْجُدُونَ وَأَيْدِيهِمْ فِي ثِيَابِهِمْ وَيَسْجُدُ الرَّجُل عَلَى عِمَامَتِهِ، وَفِي رِوَايَةٍ: كَانَ الْقَوْمُ يَسْجُدُونَ عَلَى الْعِمَامَةِ وَالْقَلَنْسُوَةِ وَيَدُهُ فِي كُمِّهِ.
ئەمە مەوسوعەی کوێتیەکە...
بۆیە بە هیییچ جۆر پەچە لامەدەن لەماڵ نەبێ یان دڵنیا بن کەسی بێگانەی لێنیەو ئێستە کامێراو شت هەیە هەر لایمەدەن لەدەرەوە بە هیچ جۆر.. | 1 |
| 8 | ئافرەت بە نیقابەوە نوێژ کات لای شافیعیەکان
نوێژی ئافرەت بە نیقاب و پەچە ناپەسەندە مەگەر پیاوی بێگانەی لێبێ و بکرێ سەیری کەن و ئەوکات واجبە پەچەکەیان لانەدەن بەس بەشێک لە توێڵیان دەرخەن و تەواو...
لە إعانة الطالبين دەڵێ ( يصلي الرجل متلثما والمرأة منتقبة، إلا أن تكون بحضرة أجنبي لا يحترز عن نظره لها فلا يجوز لها رفع النقاب.)
واتە : ناپەسەندە پیاو وەختی نوێژ دەمی هەڵپێکێ و ئافرەت بەپەچەوە نوێژ کات مەگەر پیاوی بێگانەی لێبێ ( وەک پورزاو ئامۆزا و ...) کە خۆی ناپارێزی لە ڕوانین بۆی ئەوە بۆ ئەو ئافرەتە دروست نیە پەچەکەی لادا..
دیارە یەک تۆزیش کەم بێ توێڵی لەزەوی بدا بەسە..
وە شەربێنی دەڵێ لە ئیقناع :
وَيكرهُ أَن يُصَلِّي فِي ثوب فِيهِ صُورَة وَأَن يُصَلِّي الرجل متلثما وَالْمَرْأَة منتقبة إِلَّا أَن تكون فِي مَكَان وَهُنَاكَ أجانب لَا يحترزون عَن النّظر إِلَيْهَا فَلَا يجوز لَهَا رفع النقاب)
کەوابێ ئافرەتان ئەوانەی پەچەن کە شوێنتان دەست نەکەوت لە شوێنە گشتیەکان پەچە لامەدەن...
بەتایبەت زۆرینەی هەرە زۆری زانایان هەر لایان واجب نیە توێڵ و دەموو چاو ڕووت بێت و هیچی پێوە نەبێ .. سەیر کەن..
لموسوعة الفقهية الكويتية
— مجموعة من المؤلفين
كشف الجبهة وغيرها من أعضاء السجود
الْحُكْمُ التَّكْلِيفِيُّ:
أَوَّلًا: سُجُودُ الصَّلاَةِ:
٢ - أَجْمَعَ الْفُقَهَاءُ عَلَى فَرْضِيَّةِ السُّجُودِ فِي الصَّلاَةِ وَأَنَّهُ رُكْنٌ مِنْ أَرْكَانِ الصَّلاَةِ بِنَصِّ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ وَالإِْجْمَاعِ.
أَمَّا الْكِتَابُ فَقَوْلُهُ تَعَالَى: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾ . (١)
وَأَمَّا السُّنَّةُ فَمِنْهَا حَدِيثُ الْمُسِيءِ صَلاَتِهِ قَال فِيهِ ﷺ: ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا. (٢)
وَقَوْلُهُ ﷺ: أُمِرْتُ أَنَّ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ. (٣)
كَمَا أَجْمَعُوا عَلَى وُجُوبِ سَجْدَتَيْنِ فِي كُل رَكْعَةٍ مِنْ رَكَعَاتِ الصَّلاَةِ، سَوَاءٌ كَانَتْ هَذِهِ الصَّلاَةُ فَرْضًا أَوْ سُنَّةً (٤) .
٣ - وَاتَّفَقُوا عَلَى أَنَّ أَكْمَل السُّجُودِ هُوَ أَنْ يَسْجُدَ الْمُصَلِّي عَلَى سَبْعَةِ أَعْضَاءٍ، وَهِيَ الْجَبْهَةُ مَعَ
(١) سورة الحج / ٧٧.
(٢) حديث: «المسيء صلاته». أخرجه البخاري (فتح الباري ٢ / ٢٧٦ - ٢٧٧ - ط السلفية)، ومسلم (١ / ٣٥٤ - ط عيسى الحلبي) واللفظ له.
(٣) حديث: «أمرت أن أسجد على سبعة أعظم. . .». أخرجه البخاري (الفتح ٢ / ٢٩٥ - ط السلفية)، ومسلم (١ / ٣٥٤ - ط عيسى الحلبي) .
(٤) لبدائع ١ / ١٠٥، حاشية ابن عابدين ١ / ٣٠٠ - ٣٢٠، جواهر الإكليل ١ / ٤٨، روضة الطالبين ١ / ٢٥٥، مغني المحتاج ١ / ١٦٨، المغني لابن قدامة ١ / ٥١٤.
الأَْنْفِ، وَالْيَدَانِ، وَالرُّكْبَتَانِ، وَالْقَدَمَانِ، لِقَوْلِهِ ﷺ: أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ عَلَى الْجَبْهَةِ - وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى أَنْفِهِ - وَالرِّجْلَيْنِ وَالرُّكْبَتَيْنِ وَأَطْرَافِ الْقَدَمَيْنِ. (١) وَفِي رِوَايَةٍ: أُمِرْتُ بِالسُّجُودِ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ الْيَدَيْنِ، وَالرُّكْبَتَيْنِ، وَالْقَدَمَيْنِ، وَالْجَبْهَةِ. (٢)
وَمِنْ كَمَال السُّجُودِ أَنْ تَرْتَفِعَ أَسَافِلُهُ عَلَى أَعَالِيهِ كَاشِفًا وَجْهَهُ لِيُبَاشِرَ بِهِ الأَْرْضَ.
وَأَنْ يَطْمَئِنَّ سَاجِدًا لِقَوْلِهِ ﷺ لِلْمُسِيءِ صَلاَتِهِ: ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا (٣) وَقَوْلُهُ ﷺ: إِذَا سَجَدْتَ فَأَمْكِنْ وَجْهَكَ مِنَ السُّجُودِ كُلِّهِ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا وَلاَ تَنْقُرْ نَقْرًا. (٤) لِمَا رُوِيَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ رضي الله عنه قَال: لَمَّا نَزَلَتْ ﴿فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ
(١) حديث: «أمرت أن أسجد على سبعة أعظم. . . .». أخرجه البخاري (الفتح ٢ / ٢٩٧ - ط السلفية) ومسلم (١ / ٣٥٤ - ط عيسى الحلبي) .
(٢) حديث: «أمرت بالسجود. . .» أخرجه البخاري (الفتح ٢ / ٢٩٥ ط السلفية) ومسلم (١ / ٣٥٤ - ط عيسى الحلبي) .
(٣) حديث: «المسيء صلاته». سبق تخريجه ف / ٢.
(٤) حديث: «إذا سجدت فأمكن وجهك. . .» أخرجه البزار وفيه إسماعيل بن رافع وهو ضعيف (مجمع الزوائد ٣ / ٢٧٦)، وأخرجه الترمذي بلفظ: «أن النبي ﷺ كان إذا سجد أمكن أنفه وجبهته من الأرض. . .» وقال: حديث حسن صحيح (سنن الترمذي ٢ / ٥٩ - ٦٠ بتحقيق أحمد شاكر) .
الْعَظِيمِ﴾ (١) قَال رَسُول اللَّهِ ﷺ اجْعَلُوهَا فِي رُكُوعِكُمْ. فَلَمَّا نَزَلَتْ ﴿سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكِ الأَْعْلَى﴾ (٢) قَال: اجْعَلُوهَا فِي سُجُودِكُمْ. (٣)
وَأَنْ يَعْتَدِل فِي سُجُودِهِ وَيَرْفَعَ ذِرَاعَيْهِ عَنِ الأَْرْضِ، وَلاَ يَفْتَرِشَهُمَا، وَيَنْصِبَ الْقَدَمَيْنِ وَيُوَجِّهَ أَصَابِعَ الرِّجْلَيْنِ وَالْيَدَيْنِ إِلَى الْقِبْلَةِ، لِمَا رَوَاهُ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَال: اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلاَ يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ. (٤) وَعَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ يَنْهَى أَنْ يَفْتَرِشَ الرَّجُل ذِرَاعَيْهِ افْتِرَاشَ السَّبُعِ (٥) وَعَنْ أَبِي حُمَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ: إِذَا سَجَدَ وَضَعَ يَدَيْهِ غَيْرَ مُفْتَرِشٍ وَلاَ قَابِضِهُمَا وَاسْتَقْبَل بِأَطْرَافِ أَصَابِعِ رِجْلَيْهِ الْقِبْلَةَ. (٦) وَعَنْ جَابِرٍ رضي الله عنه
(١) سورة الواقعة / ٧٤.
(٢) سورة الأعلى / ١.
(٣) حديث: «لما نزلت (فسبح باسم ربك العظيم) قال رسول الله ﷺ: اجعلوها في ركوعكم. . .» أخرجه أبو داود (١ / ٥٤٢ - ط إستانبول) وإسناده حسن (الفتوحات الربانية ٢ / ٢٤١) .
(٤) حديث: «اعتدلوا في السجود ولا يبسط أحدكم ذراعيه انبساط الكلب» أخرجه البخاري (الفتح ٢ / ٣٠١ - ط السلفية)، ومسلم (١ / ٣٥٥ - ط عيسى الحلبي) .
(٥) حديث: «أن النبي ﷺ كان ينهى أن يفترش الرجل ذراعيه. . .» أخرجه مسلم (١ / ٣٥٨ - ط عيسى الحلبي) .
(٦) حديث: «أن النبي ﷺ إذا سجد وضع يديه غير مفترش ولا قابضهما واستقبل بأطراف أصابع رجليه القبلة». أخرجه البخاري (الفتح ٢ / ٣٠٥ - ط السلفية) .
قَال: قَال رَسُول اللَّهِ ﷺ: إِذَا سَجَدَ أَحَدُكُمْ فَلْيَعْتَدِل وَلاَ يَفْتَرِشْ ذِرَاعَيْهِ افْتِرَاشَ الْكَلْبِ. (١) وَعَنْ وَائِل بْنِ حُجْرٍ رضي الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ: كَانَ إِذَا سَجَدَ ضَمَّ أَصَابِعَهُ وَجَعَل يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ. (٢)
وَرُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَال: إِذَا سَجَدَ الْعَبْدُ سَجَدَ كُل عُضْوٍ مِنْهُ فَلْيُوَجِّهْ مِنْ أَعْضَائِهِ إِلَى الْقِبْلَةِ مَا اسْتَطَاعَ (٣)
وَأَنْ يُجَافِيَ مِرْفَقَيْهِ عَنْ جَنْبَيْهِ لِمَا رَوَى أَحْمَرُ بْنُ جَزْءٍ أَنَّ رَسُول اللَّهِ ﷺ كَانَ إِذَا سَجَدَ جَافَى عَضُدَيْهِ عَنْ جَنْبَيْهِ حَتَّى نَأْوِيَ (٤) لَهُ. (٥) وَرُوِيَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا سَجَدَ لَوْ شَاءَتْ بَهْمَةٌ أَنْ تَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ
(١) حديث: «إذا سجد أحدكم فليعتدل ولا يفترش ذراعيه افتراش. . .» أخرجه الترمذي (سنن الترمذي ٢ / ٦٥ - ٦٦ - ط دار الكتب العلمية) وقال: حديث حسن صحيح.
(٢) حديث: «أن النبي ﷺ كان إذا سجد ضم أصابعه. . . .» أخرجه البيهقي من حديث وائل بن حجر (سنن البيهقي ٢ / ١١٢) .
(٣) حديث: «إذا سجد العبد سجد. . . .» أورده الزيلعي في نصب الراية (١ / ٣٨٧) وقال: غريب.
(٤) نأوي له: نرثي له ونشفق عليه (النهاية ١ / ٨٢ ط الحلبي) .
(٥) حديث: «أن رسول الله ﷺ كان إذا سجد جافى عضديه». أخرجه أبو داود (١ / ٥٥٥ - ط إستانبول)، وصحح النووي إسناده (المجموع ٣ / ٤٢٩، ٤٣٠) .
لَمَرَّتْ. (١)
وَأَنْ يَرْفَعَ بَطْنَهُ عَنْ فَخِذَيْهِ لِمَا رَوَاهُ أَبُو حُمَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ: كَانَ إِذَا سَجَدَ فَرَّجَ بَيْنَ فَخِذَيْهِ غَيْرَ حَامِلٍ بَطْنَهُ عَلَى شَيْءٍ مِنْ فَخِذَيْهِ. (٢)
وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسِ رضي الله عنهما قَال: أَتَيْتُ رَسُول اللَّهِ ﷺ مِنْ خَلْفِهِ فَرَأَيْتُ بَيَاضَ بَطْنِهِ وَهُوَ مُجَخٍّ، قَدْ فَرَّجَ بَيْنَ يَدَيْهِ.
وَأَنْ يُفَرِّجَ بَيْنَ رِجْلَيْهِ أَيْ بَيْنَ قَدَمَيْهِ وَفَخِذَيْهِ وَرُكْبَتَيْهِ، لِمَا رَوَاهُ أَبُو حُمَيْدٍ فِي وَصْفِ صَلاَةِ رَسُول اللَّهِ ﷺ قَال: إِذَا سَجَدَ فَرَّجَ بَيْنَ رِجْلَيْهِ.
(١) حديث: «كان إذا سجد لو شاءت بهمة أن تمر بين يديه لمرت». أخرجه مسلم (١ / ٣٥٧ - ط عيسى الحلبي) .
(٢) حديث: «كان إذا سجد فرج بين فخذيه. . .» أخرجه أبو داود من حديث أبي حميد وسكت عنه المنذري (مختصر سنن أبي داود للمنذري ١ / ٣٥٨ وسنن أبي داود ١ / ٤٧١ - ط إستانبول)، ونيل الأوطار (٢ / ٢٥٧ ط العثمانية) .
وَأَنْ يَضَعَ رَاحَتَيْهِ عَلَى الأَْرْضِ مَبْسُوطَتَيْنِ مَضْمُومَتَيِ الأَْصَابِعِ بَعْضُهَا إِلَى بَعْضٍ مُسْتَقْبِلًا بِهِمَا الْقِبْلَةَ، وَيَضَعُهُمَا حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ، لِقَوْل أَبِي حُمَيْدٍ: أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ وَضَعَ كَفَّيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ. وَقَال بَعْضُهُمْ: يَضَعُهُمَا بِحِذَاءِ أُذُنَيْهِ، لِمَا رَوَاهُ وَائِل بْنُ حُجْرٍ رضي الله عنه: أَنَّ رَسُول اللَّهِ ﷺ سَجَدَ فَجَعَل كَفَّيْهِ بِحِذَاءِ أُذُنَيْهِ وَفِي رِوَايَةٍ: ثُمَّ سَجَدَ وَوَضَعَ وَجْهَهُ بَيْنَ كَفَّيْهِ.
وَأَنْ يَعْتَمِدَ عَلَى رَاحَتَيْهِ لِقَوْلِهِ ﷺ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما: إِذَا سَجَدْتَ فَاعْتَمِدْ عَلَى رَاحَتَيْكَ.
أَمَّا الْمَرْأَةُ فَتَضُمُّ بَعْضَهَا إِلَى بَعْضٍ فِي سُجُودِهَا فَتُلْصِقُ بَطْنَهَا بِفَخِذَيْهَا، وَمِرْفَقَيْهَا بِجَنْبَيْهَا، وَتَفْتَرِشُ ذِرَاعَيْهَا وَتَنْخَفِضُ، وَلاَ تَنْتَصِبُ كَانْتِصَابِ الرِّجَال، وَلاَ تُفَرِّقُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا. | 410 |
| 9 | (فَأَجَابَ) بِقَوْلِهِ الَّذِي أَفْتَى بِهِ النَّجْمُ الْبَالِسِيُّ وَغَيْرُهُ أَنَّهُ كَالْقَرْضِ يَطْلُبُهُ هُوَ وَوَارِثُهُ وَخَالَفَ فِي ذَلِكَ الْبُلْقِينِيُّ وَاعْتَمَدَ ابْنُ الْعِمَادِ الْأَوَّلَ فَقَالَ لِأَنَّ الْأَمْرَ دَائِرٌ فِيهِ بَيْنَ الْهِبَةِ الْفَاسِدَةِ وَالْقَرْضِ الْفَاسِدِ وَجَرَيَانُ الْعَادَةِ بِالْمُكَافَأَةِ يَجْعَلُهُ أَقْرَبَ إلَى الْقَرْضِ الْفَاسِدِ وَأَبْعَدَ مِنْ الْهِبَةِ الْفَاسِدَةِ لِقَصْدِهِ الْعِوَضِيَّةِ وَبَنَى عَلَى الرُّجُوعِ أَنَّهُ يُرْجَعُ بِهِ عَلَى مَنْ أَقْبَضَهُ لَهُ وَلَوْ نَحْوَ الْخَاتِنِ حَيْثُ قَصَدَ الْعِوَضِيَّةَ مَا لَمْ يَكُنْ سَلَّمَهُ لَهُ بِإِذْنِ ذِي الدَّعْوَةِ وَإِلَّا رَجَعَ عَلَيْهِ اهـ وَالْأَوْفَقُ بِكَلَامِهِمْ مَا أَفْتَى بِهِ الْبُلْقِينِيُّ لِأَنَّ الْمَقْصُودَ وَالْعَادَةَ فِي مِثْلِ ذَلِكَ لَا اعْتِبَارَ بِهَا أَلَا تَرَى إلَى قَوْلِهِمْ لَوْ أَهْدَى إلَى غَيْرِهِ شَيْئًا لَمْ يَرْجِعْ عَلَيْهِ بِشَيْءٍ وَإِنْ كَانَ الْمُهْدِي أَدْنَى وَالْمُهْدَى إلَيْهِ أَعْلَى وَإِنْ قَصَدَ الثَّوَابَ.
لێرەدا دەڵێ ناگەڕێتەوە و ناتوانێ داوای کاتەوە و لێرەدا عورف و عادەت کاری پێناکرێ ...
با بمێنێ کاتێ تر بەوردتر بەدەنگیەک بادی کەم چونکە ڕاستی ئەم هەویرە ئاو دەکێشێ و دەبێ هەندێ شت ڕوون کەمەوە...
بەس بەکورتی تا دەتوانن کەسێ پۆیلانە یان حەفتانەی کردن هەقی بۆ بکەنەوە با هیچتان لەسەر نەبێت | 395 |
| 10 | پۆیلانە یان حەفتانە
ئەم بابەتە زۆر جار دێتە پێشەوەو پرسیاریشم لێدەكرێ و دەمویست شتێكی لەسەر بنوسم بەس نەمدەکرد لەبەرئەوەی زۆر جار مونزەبیت نیەو بە پێی عورف دەگۆڕێ هەندێ بابەتی
پۆیلانە لە زمانی فوقەها پێی دەڵێن نقوط.
جا یەكێك لە حوكمەكانی ئەوەیە كە وەكو قەرز وایەو بەڵكو قەرزە وەك خۆمان دەڵێین دەسیاوە لەبەر ئەوە كە ئەوەی پۆیلانەت دەكا دەبێ تۆش پۆیلانەی بكەیت و گەر نەتكرد دەتوانێ داوات لێبكاتەوە چونكە عادەتەن و عورف وایە ئەكەسەی پۆیلانەی دەكەی ئەویش پۆیلانەت دەكا وە قاعدەیەكی فیقهیشمان هەیە(العادة محكمة)
ئەمە لەسەر ڕایەک ئەوەتا ابن حجر الهيتمي دەڵێ لە وەڵامی پۆیلانە :
(النُّقُوطُ : أَفْتَى الْأَزْرَقِيُّ وَالنَّجْمُ الْبَالِسِيُّ بِأَنَّهُ قَرْضٌ ، فَيَرْجِعُ بِهِ دَافِعُهُ , وَخَالَفَهُمَا الْبُلْقِينِيُّ ، وَالْعَادَةُ الْغَالِبَةُ قَاضِيَةٌ بِأَنَّ أَحَدًا لَا يُعْطِي شَيْئًا مِنْهُ إلَّا بِقَصْدِ أَنْ يُدْفَعَ إلَيْهِ مِثْلُهُ ، إذَا عَمِلَ نَظِيرَ ذَلِكَ الْفَرَحِ , وَقَاعِدَةُ أَنَّ الْعَادَةَ مُحْكَمَةٌ تُؤَيِّدُ الْأَوَّلَ , وَاَللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَعْلَمُ )
واتە: ئەزرەقی و نەجمی بالیسی دەڵێن پۆیلانە قەرزە، ئەوەی پۆیلانەی کەسێکی کردوە دەتوانێ داوای کاتەوە، بەس بولقینی پێچەوانەی ئەو دوانە فەتوای داوە، بەڵام عادەتی زاڵ و زۆر جار وایە هیچ کەسێک پۆیلانە ناکات مەگەر بەمەستی ئەوەی گەر هەمان دڵخۆشی کرد پێی بدرێتەوە وێنەی ئەوەی داویەتی، وە ڕێسای ئەوەی کە عورف بڕیاری پێدەدرێ پاڵپشتی قسەی یەکەم دەکا کە پۆیلانە قەرزە.. خوای گەورەش پاشتر دەزانێ .
كەوابێ نابێ كەمتەرخەمی تێدا كرێ لەسەر ئەم قەولە .
قال المرداوي :
" فَائِدَةٌ : قَالَ الْكَمَالُ الدَّمِيرِيُّ فِي شَرْحِهِ عَلَى الْمِنْهَاجِ فِي " النُّقُوطِ " الْمُعْتَادِ فِي الْأَفْرَاحِ : قَالَ النَّجْمُ الْبَالِسِيُّ : إنَّهُ كَالدَّيْنِ لِدَافِعِهِ الْمُطَالَبَةُ بِهِ , وَلَا أَثَرَ لِلْعُرْفِ فِي ذَلِكَ . فَإِنَّهُ مُضْطَرِبٌ . فَكَمْ يَدْفَعُ النُّقُوطَ , ثُمَّ يَسْتَحِي أَنْ يُطَالِبَ بِهِ ؟ انْتَهَى . (الإنصاف 8/315) .
لێرەشدا دەڵێ گەر کەسەکەش داوای نەکاتەوە شەرم ڕێگری لێکردوە نەک عورف وابێ داوای ناکاتەوە چونکە عورفێکی ڕێک و پێک و نەگۆڕ نیە...
بەڵام هەر ابن حجر خۆی لە توحفەو ئیعاب لە شەرحی عباب دەڵێ :
فَرَّعَ النُّقُوطَ الْمُعْتَادَ فِيمَا بَيْنَ النَّاسِ فِي الْأَفْرَاحِ كَالْخِتَانِ وَالنِّكَاحِ وَهُوَ أَنْ يَجْمَعَ صَاحِبُ الْفَرَحِ النَّاسَ لِأَكْلٍ أَوْ نَحْوِهِ ثُمَّ يَقُومَ إنْسَانٌ فَيُعْطِيهِ كُلٌّ مِنْ الْحَاضِرِينَ مَا يَلِيقُ بِهِ فَإِذَا اسْتَوْعَبَهُمْ أَعْطَى ذَلِكَ لِذِي الْفَرَحِ الَّذِي حَضَرَ النَّاسُ لِأَجْلِ إعْطَائِهِ إمَّا لِكَوْنِهِ سَبَقَ لَهُ مِثْلُهُ وَإِمَّا لِقَصْدِ ابْتِدَاءِ مَعْرُوفٍ مَعَهُ لِيُكَافِئَهُ بِمِثْلِهِ إذَا وَقَعَ لَهُ نَظِيرُهُ أَفْتَى النَّجْمُ الْبَالِسِيُّ وَالْأَزْرَقُ الْيَمَنِيُّ أَنَّهُ أَيْ بِأَنَّهُ كَالْقَرْضِ الضِّمْنِيِّ وَحِينَئِذٍ يَطْلُبُهُ هُوَ أَيْ الْمُعْطِي أَوْ وَارِثُهُ وَأَفْتَى السِّرَاجُ الْبُلْقِينِيُّ الْقَائِلُ فِي حَقِّهِ جَمَاعَةٌ مِنْ الْأَئِمَّةِ أَنَّهُ بَلَغَ دَرَجَةَ الِاجْتِهَادِ بِخِلَافِهِ فَقَالَ لَا رُجُوعَ بِهِ وَهُوَ الَّذِي يَتَّجِهُ تَرْجِيحُهُ لِعَدَمِ مُسَوِّغٍ لِلرُّجُوعِ وَاعْتِيَادِ الْمُجَازَاةِ بِهِ وَطَلَبُهُ مِمَّنْ لَمْ يُجَازَ بِهِ لَا يَقْتَضِي رُجُوعًا عِنْدَ عَدَمِ الصِّيغَةِ الَّتِي تُصَيِّرُهُ قَرْضًا ..
لێرەدا قسەی بولقینی لا ڕاستەو دەڵێ گەر پۆیلانەی نەکردوە ناتوانێت داوای لێبکاتەوە چونکە دەربڕینێکی وای نەوتوە بیکا بە قەرز... کەوابێ هبەو بەخششە...
ئەم ڕایە سێ مەرج دادەنێن بۆ ئەوەی پۆیلانە ببێت بە قەرز :
١_ سیغەو ددربڕینێک هەبێت بۆ نمونە وەری گرە نەک هەروا بیداتە دەستی یان بیخاتە ژێر شتێک وەک عادەتە..
٢_ کەدەڵێ وەری گرە مەبەستی قەرز دان بێت و گەر خۆی یان میراتبەرانی دواتر وتیان قەرزە لێیان وەردەگیرێ ئەم قسە...
٣_ عادەت وابێ کە پێی نەدایەوە داوای لێبکرێتەوە..
کەوابێ بە بەخشین دادەنرێ و قەرز نیە .
بەڵام ئەمەش کاتێکە گەر عورف تەواو ڕێک نەبێت بەوەی دەبێ بیگەڕێنێتەوە..
وە هەر ابن حجر لە فەتوایەکی تری ئەوەی لا بەهێزە بەخشین بێت وە بە خشینیش بێت پێی دەڵێن هبەی فاسد.. جارێ با ئەو فەتواشتان بۆ باس کەم ..
وَسُئِلَ) بِمَا لَفْظه مَا حُكْمُ النُّقُوطِ الْمُعْتَادِ فِي الْأَفْرَاحِ هَلْ يُرْجَعُ بِهِ أَمْ لَا؟ | 386 |
| 11 | جیاوازی نێوان دەروون و ژیریی ( وانەیەکی گرنگ)
https://youtube.com/watch?v=sa5f6JcJLa0&si=6K454g_Zyng-Ru-c | 412 |
| 12 | https://youtu.be/sa5f6JcJLa0?si=1yZahnwlAJ2LUfAX | 12 |
| 13 | ئیشی ئافرەتان
لەدوای ئەو بابەتەی کردمەوەو باسم کرد ئەو ئافرەتانەی ئیش دەکەن و پۆشیەو پەرداخن یەک کەسیان ڕەخنەیان نەبوو دەست خۆشی زیاتر چونکە دەزانن چۆن :
١_ تێکەڵی و دەمەتەقەو هیچ نەبێ ڕوانینی بەرامبەر بۆیان و تەحەڕوش بە قسەو زۆر بابەتی تر ..
٢_ دوورکەوتنەوە لە سروشتی ئافرەت بوون و وەک پیاو لێڕوانینی.. چۆن دەبێ پیاو ئیش کات ئاواش لە ئافرەت کراوە کە جەستەی هی ئەوە نیەو منداڵی دەبێت و ... بەکورتی دەبێ دایکایەتی و ژنێتی و زۆر ێەرکی تر بکات دەی بشبێ بە پیاو چۆن دەبێ..
٣_ ئەوەی بۆم دەرکەوت بەداخەوە ڕێژەی ئەو ئافرەتانەی کە ناچارن یان زەرورن زۆۆر کەمن و زۆربەی دەڵێ بۆ لەماڵەوە دابنیشم چی بکەم و ٣٠٠ یا ٤٠٠ هەزار یان ٢٠٠ هەزاریش زۆرە بۆ من و عەیبی چیە..
٤_ ئەم جۆرە چونە دەرەوەی ئافرەتان و شان بە شانی پیاو لەهەموو کایەکان بەهیچ جۆرێک لەگەڵ سەتری ئافرەت ( و قرن في بيوتكنّ) هەرگیز یەک ناگرێتەوە و زۆرێک لە حوکمە شەرعیەکان واتای خۆی لەدەست دەدات..
٥_ هەندێک لەو دادانەی ئیش دەکەن ناچارن بەسەفرو شارەو شارو زۆر جار مەحرەمیان لەگەڵ نیەو لەگەڵ پیاوی بێگانەدان کە ئەمەش دروست نیە..
٦_ نەمانی چێژ لە حەڵاڵ و وایان لێدێ تاقەت و دەمەتەقێ و ڕووخۆشی لەگەڵ مدیرو کارمەندانی ئەوێیان زۆر زیاترە وەک لە مێردو مەحرەمیان، وە پیاوەکانیش بەهەمان شێوە تاقەتی خێزانی خۆیان نامێنێ وە ئەوانیش لایان ئاسایی دەبێتەوە..
٧_ زۆر جار ئافرەت سەربەخۆ بێ لە ڕووی ماددی منەتی وای بە ماڵ و مێرد نابێت و تاعەت و گوێڕایەڵی لە چاکە کەم دەبێتەوە یان نامێنێ..
لە بەرامبەردا :
١_ زۆرێک لە پیاوان ڕەزیلی دەکەن بە رامبەر خێزانیان یان مەسرەفێکی بۆ بکەن دەیدەنەوە بە چاویداو زۆۆر سیفەتی تر کە وا لە ئافرەت دەکات ئیش و کار بکات ..
٢_ ئەو قسانەی بۆ ئافرەت دەیکەین زۆرێکی بۆ پیاوانیش بەوجۆرەیەو حەرامەو لەو شوێنانەدا ئیش و کار بکەن بەس ئەونە هەیە پیاو زۆر جار ناچارەو مەسرەف و شتی تری لەسەرەو زۆر هەلی کات قۆرخ کراوە...
وە تا بتوانن بەو حاڵەشەوە نابێ لەو شوێنانە ئیش کەن...
بۆیە داوا دەکەم لە ئافرەتان کە زەرور نیت و ناچار نیت لەبەر خوای گەورە واز لەو ئیش و کارانە بێنەو خەریکی پەروەردەی خۆت بە بە دەرس و دەورو حیفزو زیکرو زۆر بابەتی تر...
وە ئەوەی ناچارە زۆۆر پەیوەست بێ بە مەرجە شەرعیەکان و حیلکە حیلک لەگەڵ بەڕێوەبەرو کارمەند مەکەو وەک گۆشتی بەراز لێی بڕوانەو داواش دەکەم لە برایان دەمەتەقێ مەکەن لەو شوێنانەو مەحرەمی تۆ نیە تەنانەت سەلامیش لەیەک مەکەن
هەرچەند کەسانێک لێم عاجز بن بەس چار نیەو شەرعە دەبێ بیگەیەنم و هەر بە ئیشەوە ناوەستم زۆر شتی تر وەک ڕێکخراوەکان و دەرسی مزگەوت و زۆر بابەتی تریش باس دەکەم...
ئافرەتی کورد بە پەچەوعاباکانیشەوە زۆری کاریگەر بوە بە فێمێنیست و چالاکوانانی ئافرەتان دەبێ لەسەری بۆستین و ئاسایی نەبێتەوە هێچ نەبێ... | 493 |
| 14 | ئیلتهابی ئافرەتان
جیاوازی تێدایە پیس بێ یاخود نا گەر بشڵێین پاکە دەست نویژ هەر دەشکێنێ چونکە لە پێش هێتە دەر هەرچی لە پێش و پاش بێتە دەر دەستنوێژ دەشکێنێ با دەگمرنیش بێت وەک بەرد و خوێن و ..
خوای گەورە دەفەرموێت : أو جاء أحد منكم من الغائط
فەرقی نیە عادەتی بێ وەک میزو پیسایی یان نا چونکە لەو دەرچە دێتە دەر..
وە ابن قدامە دەڵێ چونکە ئەو شتە کەم و دەگمەنانە زۆر جار تەڕی پێوەیە..
دەی ئیلتیهاباتی ئافرەتان هەر خۆی تەڕە..
وە نەوەوی دەڵێ :
أَمَّا حُكْمُ الْمَسْأَلَةِ فَالْخَارِجُ مِنْ قُبُلِ الرَّجُلِ أَوْ الْمَرْأَةِ أَوْ دُبُرِهِمَا يَنْقُضُ الْوُضُوءَ سَوَاءٌ كَانَ غَائِطًا أَوْ بَوْلًا أَوْ رِيحًا أَوْ دُودًا أَوْ قَيْحًا أَوْ دَمًا أَوْ حَصَاةً أَوْ غَيْرَ ذَلِكَ وَلَا فَرْقَ فِي ذَلِكَ بَيْنَ النَّادِرِ وَالْمُعْتَادِ وَلَا فَرْقَ فِي خُرُوجِ الرِّيحِ بَيْنَ قُبُلِ الْمَرْأَةِ وَالرَّجُلِ وَدُبُرِهِمَا (۲/٤) لە مهذب
دەڵێ : ئەوەی لە پێش و پاشی ئافرەت دەرچێ دەست نوێژ دەشکێنێ چ میز چ پیسایی چ با یان کرم و کێم یان خوێن یانوە بەرد (وەک بەردی گورچیلە) وە جگە لە مانەش وە عادەتی بێ یان نا وە باکە لە پێش و پاشی ئافرەت و پیاو یەک شتە..
ئەوەی دەڵێ با لە پێشی پیاو دەرچێ کەسی قۆڕ دەکرێ..
کەوابێ پاکیش بێ چونکە لە پێش و پاش دەردەچێ دەست نوێژ دەشکێنێ..
بەڵێ هەندێ لەزانایان وتویانە کردم یان خوێن لەدواوە بێ دەست نوێژ ناشکێنێ...
وە ئافرەتێ ئیلتیهابەکەی گەشتە ڕادەی خوێن چڕکەو میزە چڕکە ئەوکات حوکمی خۆی هەیە والله أعلم | 466 |
| 15 |  +2حوکمی گوڵی دەسکرد
لەبەر ئەوەی ڕۆح لەبەر نیە دروستە گوڵی دەستکرد
ابن عباس بەو پیاوەی وت کە خەریکی وێنە کێشان بوو
وَيْحَكَ، إِنْ أَبَيْتَ إِلَّا أَنْ تَصْنَعَ فَعَلَيْكَ بِهَذَا الشَّجَرِ ؛ كُلِّ شَيْءٍ لَيْسَ فِيهِ رُوحٌ ( بخاری ٢٢٢٥)
واتە : هەر وێنەو کاری دەستی دەکەی خەریکی شتێبە بێگیان بێ ڕۆح بێت.. | 645 |
| 16 | نوێژی جەنازە
ڕاستە ڕکوع و سەجدەی تێدا نیە بەڵام پیویست ناکا سەفی بۆ تێک بدرێ و هەر لەو ڕیزەی وەستاون نوێژی جەنازەکەش کەن...
چونکە نوێژی جەماعە دەبێ سەف سەف بێت و ڕێک و پێک.. | 544 |
| 17 | نامەی چەند دادەیەک
سەلام علیکم ورحمتە الله وبركاته مامۆستای بەڕێز
ویستم لەسەر بابەتی دەرچونی ئافرەت چەند خاڵێکی گرنگ بۆ بەڕێزتان باس بکەم کە بەڕاستی زۆۆر لە ئافرەتانی ئیماندار لێیبێ ئاگان تا بتوانن ئەم بابەتە زیاتر لەناو خوشکان و تاکی موسوڵمان بڵاو بکەنەوە
سەرەتا ئافرەتان پێویستە بزانن ئەصڵی ئافرەت مانەوەیەتی لەماڵەکەیدا مەگەر پێویستیەک هەبێ ،،بۆیە دەبێ ئافرەتانی ئیماندار لەسەر ئەم ئەصڵە بڕیار لەسەر دەرچونیان بدەن بۆ ئیشکردن بێ یاخود بۆ هەر پێویستیەکیتر
بەڵام لەئایستادا ئافرەتانی نیقاب پۆش وعەبا پۆش زۆۆر زۆۆرن کە بە بیانوی ئەوەی پۆشکای شەرعیان لەبەرە کاردەکەن لە زۆۆربەی شوێنە گشتیەکان و لەناو تێکەڵاویەکی زۆۆر دان
وە بابەتێکیتر کە زۆۆر زۆر باوە ئێستا دەرچونی ئافرەتانی ئیماندارە بۆ دەرس و و دەوری شەرعی بەڕاستی خوشکانێک دەبینین لەبەر ئەوەی بیانویان چونە بۆ دەرس تێکەڵاوی وچوندەریان زۆۆر زۆۆر بەلاوە ئاسایبووە ،دەبینین زۆۆر بە ئاسای لەگەڵ پیاواندا لە ڕێکخراوەکاندا دەرس دەخوێنن.بۆیەش ئەوەندە بەهۆی دەرچونو تێکەڵاویەکەیان توشی گوناحە ئەبن لەوەیە ئەوەندە ئەجر و پاداشتەیان دەرست نەکەوێت بەهۆی دەرس خوێندنەکە والله اعلم
بۆیە مامۆستای بەڕێز هیوادارم جیا لەبابەتی ئیشکردن هۆشداریەکیش لەسەر ئەم بابەتە بدەن چونکە الحمدلله ئێستا دەرسی ئۆنڵاینی جێگای متمانە ئەوەندە زۆۆربووە ئافرەتان پێویستیان بۆ دەرس خوێندن لەدەرەوە زۆۆر زۆۆر کەم بۆتەوە ،،بەچەندان کۆرس وئەکادیمیا و فێرگەی ئۆنڵاینمان هەیە کە هەموو بابەتەکانی زانستی شەرعی تێدا دەخوێنڕیت هەر لە تەجوید و قیرائە و عەقید ە فقە و زۆۆر زیاتر...
نامەی دووەم
ئیشی ئافرەت ناچاریە ، ئەگینا ئەولەوییەت ماڵەوەیە ، بەجدی کەشی دەوام تاقەت پڕوکێن و دەروون مانووکەرە ، پڕە لەنێری دەروون نەخۆش و برسی حاشا لەڕووی موبارەکت ، جگە لەوەی بۆ ئافرەتی موسڵمان و دیندار سەخترە چونکە ئیشی کەسی سفور و خۆبەره پێش ئەڕواو حیساب بۆ لێهاتووی و زیرەکیت ناکرێ... ئەگەر ناچار بی و لەکارێک بووی ؟
گلەیش بێ مامۆستا هەرباسی دکتۆری ئەکەیی ئەوەنەی پەرستاری ئافرەت پێویستە دکتۆر کەمتر بەرکەوتەی هەیه مەگەر فەحسی بۆبکات بۆنموونە کانۆلا ، عیلاج پێدان ، تەختیتی دڵ ، دەرزی ، تەداوی ، عیلاج تەبیعی ، هەموو ئەمانە پەرستار ئەیکا و بەرکەوتەی ڕاستەوخۆیە پێویستە ئافرەت بێ .... بەڵام چۆن بەجلی شەرعیەوە ، لێهاتوو بێ لەکارەکەیی ، تێکەڵی لەگەڵ ڕەگەزی بەرامبەر نەکا ، تائەتوانێ لە ڕەدهە کاربکات ، ڕەدهەی نیسائی ، یان مناڵان ،ناچارنەبوو نەچێتە بەشی تەواڕی و فریاکەوتن.... وریایی غەیبەت و قسە و باسی نێو کارمەندەکان بێ ، خۆیی پەروەدە بکات بەردەوام ئەگینا ئەکەوێتە ژێر کاریگەری مۆدێرنەو جوانکاری و عەرز و تکاثر ماڵ گۆڕین، گوێڕایەڵی ماڵ و مێردی ئەبێتە عەیبە ئەگەر وەعی نەبێ بەردەوام لەخۆ تەربیە کردن نەبێ لەعلمی شەرعی ...
شوکری الله ئەکەم من بومەتە هۆیی گۆڕینی فکرەی ئەو خانمانەیی کە لەگەڵم دەوامیان کردوە زۆربەیانم ئاشنایی دەرسەکانی عەقیدەو فقه و شەرع کردوە ....
نامەیەکی تر
من خۆم ئیش دەکەم بەس ناتوانم ڕەخنە لەو قسانە بگرم، ناخۆشیەكەش ئەوەیە زۆربەمان بەشی زۆر چاک و خێردارمان تەواو کردیە و خێری زۆر زۆرە ...
بەس بەڕاستی جەوی دەرێ و ئەومەرجانەی کە پێویستە هەبی لەبۆ ئافرەتی ئیماندار، لەاهلی زەحمەتە.
هەیە بەس زەحمەتە، ئیلا لەحوکمی شتی وا ڕێک دەکەوی کە تەنیا کچ بی و جلی شەرعیش ڕێپێدراو بی و تێکەڵاوی نەبی.
ئەویش حکومی کوا مەجالی خەریجی خۆمانی هەیە! و چەندین ساڵە هەموو بەشەکانیان بێ ئەمەل کرد.
چەندەها نامەی تر با هی تریش بێ بە ئیزنی خودا لە ڕۆژانی داهاتوو قسەی لەسەر دەکەین | 640 |
| 18 | دوای ئەو پۆستە و نامەی دەست خۆشی و تێبینی و .. بۆهات .. چاوەڕێ دەکەم تا تەواوی تێبینیەکان بێت دواتر قسەی لەسەر دەکەم بەڵام بڕوانن برایان و خوشکانم بۆ ئەم ئایەتانە ...
وَلَمَّا وَرَدَ مَآءَ مَدۡيَنَ وَجَدَ عَلَيۡهِ أُمَّةٗ مِّنَ ٱلنَّاسِ يَسۡقُونَ وَوَجَدَ مِن دُونِهِمُ ٱمۡرَأَتَيۡنِ تَذُودَانِۖ قَالَ مَا خَطۡبُكُمَاۖ قَالَتَا لَا نَسۡقِي حَتَّىٰ يُصۡدِرَ ٱلرِّعَآءُۖ وَأَبُونَا شَيۡخٞ كَبِيرٞكاتێ گەیشتە ئاوی (مەدیەن)، بینی وا، كۆمەڵە خەڵكێك مەڕو ماڵاتەكەیان ئاو دەدەن، هەروا بینی، جگە لەم كۆمەڵە خەڵكە، وا دوو ئافرەت دور لەخەڵك وەستاون، مەڕەكانیان گرتبو، نەیاندەهێشت ئاو بخۆنەوە، لەبەر ئەوەی ئەوان بێدەسەڵات بون، نەیاندەتوانی تێكەڵی ئەو پیاوانە بن، چاوەڕوانیان دەكرد، هەتا خەڵكەكە مەڕوماڵاتەكەیان ئاو دەدەنو لەوێ لا دەكەون، ئنجا ماڵاتەكەیان ئاودەدەن، كاتێ (موسا) - سەلامی لێبێ- ئەوانی بینی، دڵی بۆیان نەرم بو، ئنجا فەرموی: ئەوە چیتانە بۆ ئاویان نادەن؟ ئەوانیش گوتیان: ناتوانین تێكەڵ بەو قەرەباڵغیەی پیاوان بین، هەتا خەڵكەكە مەڕ و ماڵاتەکەیان ئاو دەدەن، ئێمە ئاویان نادەین، باوكیشمان پیاوێكی زۆر پیرە، لەبەر بێ هێزییو بەتەمەنیی، ناتوانێ ماڵاتەكەی ئاو بدات !
( فَسَقَىٰ لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّىٰٓ إِلَى ٱلظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَآ أَنزَلۡتَ إِلَيَّ مِنۡ خَيۡرٖ فَقِيرٞ ) القَصَص : ٢٤
(موسا) ماڵاتەكەی بۆ ئاودان، ئنجا چوە ژێرسێبەری درەختێكەوە، (موسا) فەرموی: ئەی پەروەردگارم! لەهەر خێرو چاكەیەك هەیە، بۆم بنێری، من پێوسیتیم پێی هەیە، خێرەكەش بریتی بو لە: خواردن، كە ئەوكاتە زۆر برسی بوو.
فَجَآءَتۡهُ إِحۡدَىٰهُمَا تَمۡشِي عَلَى ٱسۡتِحۡيَآءٖ قَالَتۡ إِنَّ أَبِي يَدۡعُوكَ لِيَجۡزِيَكَ أَجۡرَ مَا سَقَيۡتَ لَنَاۚ فَلَمَّا جَآءَهُۥ وَقَصَّ عَلَيۡهِ ٱلۡقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفۡۖ نَجَوۡتَ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَیەكێ لەو ئافرەتانەی، كە (موسا) ئاوی بۆ دان، بەشەرم و شكۆوە هاتە لای (موسا) و گوتی: باوكم بانگت دەكات، تا كرێی ئەو ئاودانەت بداتێ، (موسا)ش لەگەڵ ئافرەتەكە ڕۆیشت بۆلای باوكی، جا هەركە هاتە لای باوكی، (موسا) بەسەرهاتەكەی خۆی لەگەڵ فیرعەونو قەومەكەی بۆ گێڕایەوە، باوكی ئافرەتەكە گوتی: مەترسە، لە گەلی ستەمكاران ڕزگارت بوە، كە ئەویش: فیرعەون و گەلەكەیەتی، چونكە ئەوان دەسەڵاتیان بەسەر خاكی ئێمەدا نیە.
بڕوانن :
یەکەم موسا فەرموی : ما خطبكما کەوابێ بنچینە وایە ئافرەت ئیش نەکا و بینی ئەو دوو ئافرەتە جێی پرسیارو تێبینی بوو..
لەکاتێکدا ئەو دوو ئافرەتە تێکەڵی پیاوەکانیش نەبوو بوون
وتیان ( لا نسقي حتى يصدر الرعاء و أبونا شيخ كبير )
دوو مەرجی زۆر گرنگی تێدایە :
١_ دەبێ ناچار بێ ئافرەت و کەسیان دەست نەکەوێ ( وأبونا شيخ كبير ) کەوابێ باوکیان پەکی کەوتبوو ئەینا ئەو کارەیان نەدەکرد..
٢_ دەبێ تێکەڵی پیاو نەکەن و بەرکەوتەیان نەبێ ( لا نسقي حتى يصدر الرعاء ) ..
دەی زۆرێک لە ئیشی ئێستەی ئافرەتان ئەو دوو مەرجەی تێدا نیە پاشان کە یارمەتیشی دان هییچ دەمەتەقێی لەگەڵ نەکردن ( فسقى لهما ثم تولى إلى الظل ) دەی ئێستە ئەو شوێنانەی تێکەڵن ئەڵێی خوشک و بران ...!!!
پاشان بۆ بانگ کردنێک بە ناچاری ( فجائته إحداهما تمشي على استحياء ) ئایا ئافرەتانی ئێستە ئیش دەکەن ئەو شەرمەیان دەمێنێ... لە پێش موساشەوە سەلامی خوای لێبێت نەڕۆشت لەدوایەوە...
زۆر بەکورتی ئەمە... داوا لە خوشکانی خۆم دەکەن زۆر ورد بنەوە لەم ڕوداوە کە تێکەڵی ڕۆژانەش نەبوو وە تەنها مەوقیفێکی ناچاری چ جای تێکەڵی بەردەوام !!!
بابەتەکە کراوەیە و زۆر هەڵدەگرێ دەبێ بیجوڵێنین | 548 |
| 19 | ئافرەت و ئیش کردن
بنچینە ئەوەیە ئافرەت لەماڵ بێت و دەرنەچێت بۆ ئیش کردن.. مەگەر زەرور بێت و ئیشەکەش هی ئافرەتانە بێت ..
بۆ نمونە دکتۆری ئافرەتان وە زۆرێک لەو دادانەی لەدەرەوە ئیش دەکەن ناشەرعیەو پارەکەشیان حەرام دەبێ ...
لە چەند ڕوەیەکەوە :
١_ زۆرێک لەو شوێنانە تێکەڵی تێدایەو ڕایی کردنی کڕیاری پیاو و بەرکەوتن دەبێ ئەمە کاتێ دروستە ئافرەتەکە تەواو ناچار بێت و هیچ دەرەتانێکی نەما بێت و هییچ ئیشێکی تری دەست نەکەوتبێ ..
لەکاتێکدا لەماڵەوە بە نان کردن بێت یاخود خەیاتی یان زۆر کەس مامۆستای ئافرەتی دەوێت و چەندەها ئیشی تر دەتوانی ژیانی خۆی دەستەبەر بکات گەر مەبەستی نانی حەڵاڵ بێت..
٢_ خوشکمی بەڕێزم تۆ ٣٠٠ هەزار یان ٤٠٠ یان ٢٠٠ ش وەرگری هەر زۆرە بۆ تۆو مەسئولیەتت لەسەر نیە بەتایبەت مێردت هەبێ یان کچ بی دەزانی بەم کارەت چ زیانێک دەدەیت لە پیاوان..
لەکاتێکدا پیاو مەسرەف لەسەر ئەوەو بە ٣٠٠ و ٤٠٠ ژیانی ناڕوات..
تۆ بویتە هۆی ئەوەی ژن نەهێنێت و توشی خراپە بێت و شیرازەی ماڵه تێک چێت...
تۆ هۆکاری ڕاستەوخۆی ئەم ناشەرعیانەیت و عەبا یان پەچە دادت نادات...
بۆیە دەبینی زۆرێک لە مارکێت و مۆڵەکان و دوکانەکان بەگشتی ئافرەت دێنن چونکە ماندوشیان دەکەن بە پارەیەکی کەم..
٣_ ئافرەت دووردەکەوێتە لە پەرەەردەی منداڵ کە ئەرکی سەرەکیەتی و خۆشی دادەبڕێ لە قورئان خوێندن و عیبادەت بە گشتی
داواکارم لە خوشکان ئەم بابەتە بکەن بەجێی باس و خواس و نەکەن تا دەتوانن ئیش کەن و کەسیش هان نەدەن..
وە چاوەڕێی تێبینی و سەرنجتانم تا زیاتر گفتوگۆی ئەم بابەتە بکرێت و سنورێکی بۆ دابنرێ.. | 642 |
| 20 | پێگەی خۆت بزانە
يقول المازني:
"واعلم أنك إذا أنزلت نفسك دون المنزلة التي تستحقها، لم يرفعك الناس إليها، بل أغلب الظن أنهم يدفعونك عمّا هو دونها أيضًا، ويزحزحونك إلى ما هو وراءها".
دەڵێ :
"بزانە ئەگەر تۆ خۆت دابەزێنیتە خوار ئەو پێگەیەی کەتۆ شایەنیت، خەڵکی بەرزت ناکەنەوە بۆی، بەڵکو بە ئەگەرێکی زۆرەوە پاڵت پێوە دەنێن بۆ لەوەش کەمتر و دەتگێڕنەوە بۆ دواوەی ئەویش."
وەک جاران نیە کە کەسێک لەمافی خۆی خۆشبوایە دەیانزانی هۆکەی بێ شایستەیی و لەبارا نەبوون نیە بەڵکو خاکی بوون و مەردایەتیە...
بۆیە سەرت با بەرز بێت و خۆت بچووک مەکەوە | 495 |
