ئاسەواری سەلەف
Open in Telegram
یحیی کوڕی زکریا️ (علیە السلام ) فەرمووی : یا اللە وا لە خەڵكی سەر زەوی بکەیت باسم نەکەن ئیلا بە چاکە نەبێت. اللە تعالی ـش وەحی بۆ کردو فەرمووی : ئەی یەحیا ئەوەم بۆخۆم نەکردووە ئەتەوێت بۆتۆی بکەم؟. شرح أصول اعتقاد للالکائی ٢٨٢١
Show more553
Subscribers
No data24 hours
-27 days
-530 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
September '26
September '26
+1
in 0 channels
August '26
+6
in 0 channels
Get PRO
July '26
+4
in 0 channels
Get PRO
June '26
+5
in 0 channels
Get PRO
May '26
+3
in 0 channels
Get PRO
April '260
in 0 channels
Get PRO
March '26
+1
in 0 channels
Get PRO
February '26
+2
in 0 channels
Get PRO
January '26
+3
in 0 channels
Get PRO
December '25
+3
in 0 channels
Get PRO
November '25
+3
in 0 channels
Get PRO
October '25
+7
in 0 channels
Get PRO
September '25
+1
in 0 channels
Get PRO
August '25
+3
in 0 channels
Get PRO
July '25
+5
in 0 channels
Get PRO
June '25
+4
in 0 channels
Get PRO
May '25
+1
in 0 channels
Get PRO
April '25
+5
in 0 channels
Get PRO
March '25
+3
in 0 channels
Get PRO
February '25
+5
in 0 channels
Get PRO
January '25
+4
in 0 channels
Get PRO
December '24
+9
in 0 channels
Get PRO
November '24
+3
in 0 channels
Get PRO
October '240
in 0 channels
Get PRO
September '24
+8
in 0 channels
Get PRO
August '24
+11
in 0 channels
Get PRO
July '24
+5
in 0 channels
Get PRO
June '24
+3
in 0 channels
Get PRO
May '24
+8
in 0 channels
Get PRO
April '24
+5
in 0 channels
Get PRO
March '24
+5
in 0 channels
Get PRO
February '24
+15
in 0 channels
Get PRO
January '24
+12
in 0 channels
Get PRO
December '23
+21
in 0 channels
Get PRO
November '23
+3
in 0 channels
Get PRO
October '23
+16
in 0 channels
Get PRO
September '23
+12
in 0 channels
Get PRO
August '23
+16
in 0 channels
Get PRO
July '23
+13
in 0 channels
Get PRO
June '23
+18
in 0 channels
Get PRO
May '23
+19
in 0 channels
Get PRO
April '23
+16
in 0 channels
Get PRO
March '23
+29
in 0 channels
Get PRO
February '23
+7
in 0 channels
Get PRO
January '23
+22
in 0 channels
Get PRO
December '22
+4
in 0 channels
Get PRO
November '22
+9
in 0 channels
Get PRO
October '22
+62
in 0 channels
Get PRO
September '22
+21
in 0 channels
Get PRO
August '22
+82
in 0 channels
Get PRO
July '22
+12
in 0 channels
Get PRO
June '22
+10
in 0 channels
Get PRO
May '22
+6
in 0 channels
Get PRO
April '22
+7
in 0 channels
Get PRO
March '22
+193
in 0 channels
Get PRO
February '22
+95
in 0 channels
Get PRO
January '22
+87
in 0 channels
Get PRO
December '21
+13
in 0 channels
Get PRO
November '21
+24
in 0 channels
Get PRO
October '21
+1 564
in 0 channels
Get PRO
September '21
+1 366
in 0 channels
Get PRO
August '21
+467
in 0 channels
Get PRO
July '21
+381
in 0 channels
Get PRO
June '21
+524
in 0 channels
Get PRO
May '21
+618
in 0 channels
Get PRO
April '21
+1 408
in 0 channels
Get PRO
March '21
+562
in 0 channels
Get PRO
February '21
+374
in 0 channels
Get PRO
January '21
+902
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 08 September | 0 | |||
| 07 September | 0 | |||
| 06 September | 0 | |||
| 05 September | 0 | |||
| 04 September | 0 | |||
| 03 September | 0 | |||
| 02 September | 0 | |||
| 01 September | +1 |
Channel Posts
| 2 | هەروەها اللە تعالی دەفەرموێت : {إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَأَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوَى وَكَانُوا أَحَقَّ بِهَا وَأَهْلَهَا وَكَانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا}.[15]
واتە: كاتێ بێباوەران لە دڵەكانیاندا تینی نەفامییان لەخۆگرتبوو خواى گەورە سوكنایی و دڵئارامى خۆ دابەزاند بۆ سەر پێغەمبەرەكەى و و بۆسەر باوەرداران و پەیوەستى وشە و پەیامى لەخواترسی كردن و ئەوانەش شیاوتر بوون و پێی و ئەهل و دارودەستەى بوون، خواى گەورەش بە هەموو شتێ زانابووەو زانایە).
{الَّذِينَ اسْتَجَابُواْ لِلّهِ وَالرَّسُولِ مِن بَعْدِ مَآ أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُواْ مِنْهُمْ وَاتَّقَواْ أَجْرٌ عَظِيمٌ * الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُواْ لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَاناً وَقَالُواْ حَسْبُنَا اللّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ).[16]
واتە: ئەوانەى كە بەدەم بانگەوازى خوا و پێغەمبەرەوە ﷺ چوون، دواى ئەوەی كە توشی ناخۆشی و زام و ئێش بوون، بۆ ئەوانەیان كە چاكەیان كرد و پارێزكار بوون پاداشتى زۆر گەورە و بێسنوور ئامادەیە، ئەوانەى كە خەڵكى –باوەرلاواز- پێیان دەوتن بەراستى خەڵكى بێباوەر و خوانەناس خۆان بۆ ئێوە كۆكردوەتەوە و خۆیان بۆ ئێوە مەلآس داوە،لێیان بترسن، بەڵام ئەوان باوەریان دامەزرا و وتیان خوامان بەسە كە یاریدەر و یارمەتیدەرێكى زۆر چاكە).
ـــــــــــــــــــــــ
[1] - آل عمران: 110.
[2] - التوبة: 100.
[3] - الحشر: 8-10.
[4] - الحديد: 10.
[5] - الفتح: 29.
[6] - التوبة: 117.
[7] - الفتح: 18-19.
[8] - الحشر: 9.
[9] - الانفال 72-74.
[10] - الزمر 33-35.
[11] - منهاج السنة النبوية، ط1،مؤسسة قرطبة، سنة 1406 ه، ج2، ص33.
[12] - الحجرات: 7.
[13] - التحريم: 8.
[14] - التوبة: 85.
[15] - الفتح: 26.
[16] - آل عمران: 172-173. | 19 |
| 3 | ئەوە بۆتان نیە، پشتگیرییان بكەن لە هیچ شتێكدا هەتا ئەوانیش كۆچ دەكەن (بۆ بەهێزكردنی دەوڵەتی ئیسلام)، خۆ ئەگەر ئەو ئیماندارانەی (كە كۆچیان نەكردووە) داوای یارمەتی و پشتگیرییان لە ئێوە كرد بۆ سەرخستنی ئایینی ئیسلام، ئەوە پێویستە لەسەرتان بیكەن، جگە لەسەر ئەو عەشرەت و لایەنەی كە لە نێوان ئێوەو ئەواندا پەیمانێك هەبێت (ئەو پەیمانە مەشكێنن)، خوای گەورەش بینایە بەو كارو كردەوانەی كە دەیكەن، بەڕاستی ئەوانەی كە باوەڕیان هێناوەو كۆچیان كردووەو تێكۆشاون لە پێناوی ئایینی خوادا بە خۆیان و ماڵ و سامانیانەوە، ئەوانەش كە پێشوازیان لە كۆچبەران كردو لە ماڵ و حاڵی خۆیاندا جێیان كردنەوەو پشتگیرییان كردن، ئا ئەوانە هەندێكیان پشتیوانی هەندێكی تریانن، ئەوانەش كە باوەڕیان هێناوەو كۆچیان نەكردووە، ئەوە بۆتان نیە پشتگیرییان بكەن لەهیچ شتێكدا هەتا ئەوانیش كۆچ دەكەن (بۆ بەهێزكردنی دەوڵەتی ئیسلام)، خۆ ئەگەر ئەو ئیماندارانەی (كە كۆچیان نەكردووە) داوای یارمەتی و پشتگیرییان لە ئێوە كرد بۆ سەرخستنی ئایینی ئیسلام، ئەوە پێویستە لەسەرتان وابكەن، جگە لەسەر ئەو عەشرەت و لایەنەی كە لە نێوان ئێوەو ئەواندا پەیمانێ هەبێت (ئەو پەیمانە مەشكێنن)، خوای گەورەش بینایە بەو كاروكردەوانەی كە دەیكەن، ئەوانەش كە بێ باوەڕ بوون، هەندێكیان پشتیوانی هەندێكی تریانن و پشتیوانی لە یەكتر دەكەن، خۆ ئەگەر ئێوەی ئیماندار كۆمەك بەیەكتر نەكەن و پشتی یەكتر نەگرن ئەوە لەسەر زەویدا ناخۆشی و ناكۆكی و گوناه و تاوانی گەورە پێش دێت (ئازار و ناخۆشی بۆ ئێوەی ئیماندار پێش دێت).
هەروەها اللە تعالی دەفەرموێت : {وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ * لَهُمْ مَا يَشَاءُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ذَلِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِينَ * لِيُكَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَيَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ).[10]
واتە: ئەو كەسەش راستى و حەقیقەتى هێناوەو باوەڕیشی پێیەتى، تەنها ئائەوانە خواناس و دیندارن، جا ئەو بەختەوەرانە هەرچییەكان بوێت ئەوا لەلایەن پەروەردگاریانەوە بۆیان ئامادەیە و پێشكەشیان دەكرێت، ئائەوەیە پاداشتى چاكەكاران و چاكەخوازان، بۆ ئەوەى خوا چاوپۆشی بكات لە خراپترینی ئەو گوناهانەى كە ئەنجامیانداوە، بۆ ئەوەش پاداشتیان بداتەوە بە چاكتر لەوەى كە دەیانكرد).
ابن تیمیە دەڵێت : ئەو دەستەیە راستی دەڵێن و بە راستیشی دەزانن پێچەوانەى ئەو دەستەى درۆ هەڵدەبەستن و یان راستیش بە درۆ دەزان...هاوەڵانیش دواى پێغەمبەران چاكترین كەسانن كە راستییان هێنا و راستیان بەراست زانى.(11)
اللە تعالی دەفەرموێت : {وَاعْلَمُوا أَنَّ فِيكُمْ رَسُولَ اللَّهِ لَوْ يُطِيعُكُمْ فِي كَثِيڕ مِنَ الأَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الأِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ}.[12]
واتە: ئێوە دڵنیابن و بزانن كە پێغەمبەرى خوا لەناوتاندایە(پرس و راى پێ بكەن) زۆر شت هەیە ئەگەر ئەو بە ڕاى ئێوەى بكردایە تووشی گیروگرفت و ناخۆشی دەبوون، بەڵام خوا ئیمان و باوەڕی لە لا خۆشەویست كردوون و لە دڵ و دەروونتاندا رازاندوویەتیەوە، لەولایشەوە كوفر و بێباوەڕی و گوناە و یاخیبوون لەفەرمانى خواى لا تاڵ و ناشیرین كردوون، ئائەوانە هەر خۆیان رێگەى ژیری و سەرفرازییان گرتوەتەبەر).
اللە تعالی دەفەرمووێت : {يَوْمَ لا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}.[13]
واتە: رۆژێك دێت كە خوا پێغەمبەر و ئەوانەش كە لە خزمەتیدا و لەگەڵیدا بون خەجالە و شەرمەزار ناكات، بەڵكو نوور و رووناكییان دەدرەوشێتەوە و دێت و دەچێت لەبەردەم و لاى راستیانەوە و دەڵێن: پەروەردگارا ئەم نوور و رووناكیەمان بۆ زیاد بكە و لێمان خۆش بە، چونكە بەراستى تۆ دەسەلآتت بەسەر هەموو شتێكدا هەیە.
اللە تعالی دەفەرموێت : { لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آَمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ وَأُولَئِكَ لَهُمُ الْخَيْرَاتُ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}.[14]
واتە: بەڵام پێغەمبەر و ئەوانەى لەگەڵیدا باوەریان هێنا بە سامان و گیانیان جیهادیان كرد و تێكۆشان، وە ئەوانە خێرو چاكەكانیان بۆ هەیە و ئەوانەش سەركەوتو و باوەن). | 14 |
| 4 | واتە: محمد ﷺ ڕەوانەكراوی خوایە، ئەوانەش كە لە خزمەتیدان و شوێنی كەوتوون توند و تیژن بەرامبەر بێباوەڕان و بە بەزەیی و میهرەبانن لە نێوان خۆیاندا، دەیانبینیت سەرگەرمی نوێژ و خواپەرستین، كڕنوش و سوجدە دەبەن، هەردەم ئاواتیان بەدەستهێنانی ڕەزامەندی و پایە بەرزی یە لەلای خوا، نیشانەی چاكی و پاكی لە ناوچەوانیاندا دیارە و دەدرەوشێتەوە لە ئەنجامی سوژدەبردن و خوا پەرستیاندا، جا ئەو بەڕێزانە ئەوە نمونە و پێناسەیانە لە تەوراتدا، نموونە و پێناسەشیان لە ئینجیلدا وەك ڕووەكێك وایە كە لە سەرەتاوە چەكەرە بكات، جا چەكەرەكەی بەهێز كردبێت، پاشان ئەستوور ببێت و ڕابوەستێت لەسەر قەدەكەی، ئەوەندە زوو پێبگات كشتیارەكان سەرسام بكات و پێیان سەیر بێت: چۆن پێگەیی؟ چۆن ئاوا خۆی گرت؟ ئەم پێناسەیە بۆ ئەوەیە خوا كافران داخ لەدڵ بكات، جا خوای بەدەسەڵات بەڵێنی بەوانە داوە كە باوەڕیان هێناوە و كردەوە چاكەكانیان ئەنجامداوە لەوان: كە لێخۆشبوون و پاداشتی گەورە و بێ سنووریان پێ ببەخشێت.
* اللە تعالی لێبوردەیی دەبەخشێ بە هاوەڵان :
{لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيق مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ}.[6]
واتە: سوێند بە خوا بەڕاستی خوا تەوبەی قبوڵ كرد لە پێغەمبەر و كۆچبەران و پشتیوانان، ئەوانەی كە شوێنی پێغەمبەر كەوتن لە كاتی سەغڵەتی و تەنگانەدا (لە غەزای تەبووكدا)، دوای ئەوەی كە خەریك بوو دڵی دەستەیەكیان لە خشتە بچێت و (بێزاری دەربڕێت)، لەوەودوا تەوبە و پەشیمانی ئەوانیشی قبوڵ كرد، چونكە بەڕاستی ئەو پەروەردگارە بە سۆز و میهرەبانە لەگەڵیاندا).
* اللە تعالی رەزامەندى خۆی بۆ هاوەڵانى بەیعەتى ريضوان دەردەبڕێ :
{لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً، وَمَغَانِمَ كَثِيرَةً يَأْخُذُونَهَا وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً} [7]
واتە: سوێند بە خوا بەڕاستی خوا ڕازیی بووە لەو باوەڕدارانەی كاتێك پەیمانیان لەگەڵدا بەستیت لە ژێر درەختەكەدا خوا خۆیشی ئاگادار بوو بەوەی لە دڵەكانیاندا هەیە (لە نیاز پاكی و دڵسۆزی) هەر بۆیە ئارامی و هێمنی و ئاسوودەیی دابەزاندە سەریان و پاداشتی بە مژدەی سەركەوتنێكی نزیك دانەوە. هەروەها بەڵێنی چەندین دەستكەوتی زۆری پێداون، كە لە ئاییندەدا دەستیان دەكەوێت و وەری دەگرن، خوا هەمیشە و بەردەوام بالآدەستە بەسەر خوا نەناساندا و دانایە و دەزانێت چ كاتێك ئیمانداران سەر دەخات).
خواى گەورە دەفەرموێت: {وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ مِن قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلاَ يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِّمَّآ أُوتُواْ وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُوْلَائِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}[8]
واتە: ئەوانەی كە پێشتر ماڵ و شوێنی خۆیان ئامادە كرد بۆ پێشوازیی لە كۆچەران و دڵ و دەروونی خۆیان ڕازاندەوە بە ئیمان، ئەوانەشیان خۆش دەوێت كە كۆچیان كردووە بۆ لایان و لە دڵ و دەروونیاندا جێی هیچ جۆرە حەسوودی و بەخیلییەك نابێتەوە (لەسەر ئەوەی كە بەشی كۆچبەران دراوە بەشی ئەوان نەدراوە)، حەز بە بەخشینی دەستكەوتەكان بەوان دەكەن، فەزڵی ئەوان دەدەن بەسەر خۆیاندا هەرچەندە هەژار و نەداریشن، جا ئەوەی خۆی لە نەفسی ڕەزیلی بپارێزێت و زاڵ بێت بەسەریدا، ئائەوانە هەر سەرفرازن).
وە اللە تعالی دەفەرموێت: {إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوا وَنَصَرُوا أُوْلَئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجَرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتَّى يُهَاجِرُوا وَإِنْ اسْتَنصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمْ النَّصْرُ إِلاَّ عَلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ * وَالَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ إِلاَّ تَفْعَلُوهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ كَبِيرٌ * وَالَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوا وَنَصَرُوا أُوْلَئِكَ هُمْ الْمُؤْمِنُونَ حَقّاً لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ).[9]
واتە: بەڕاستی ئەوانەی كە باوەڕیان هێناوەو كۆچیان كردووەو تێكۆشاون لە پێناوی ئایینی خوادا بە خۆیان و ماڵ و سامانیانەوە، ئەوانەش كە پێشوازیان لە كۆچبەران كردو لەماڵ و حاڵی خۆیاندا جێیان كردنەوەو پشتگیرییان كردن، ئا ئەوانە هەندێكیان پشتیوانی هەندێكی تریانن، ئەوانەش كە باوەڕیان هێناوەو كۆچیان نەكردووە، | 13 |
| 5 | پلەو پایەى هاوەڵان ـ رضي الله عنهم ـ لە قورئانى پیرۆزدا.
* هاوەڵان چاكترین دەستەن :
هاوەڵان سەردەستەى ئەو ئوممەتەن كە اللە عز وجل لەبارەیانەوە دەفەرموێت : {كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ}،[1] هاوەڵانى پێغەمبەریش ﷺ یەكەم دەستەى ئوممەتى ئیسلامن كە ئەم ئایەتە پیرۆزە دەیانگرێتەوە.
* اللە عز وجل لە هاوەڵان رازیە:
{وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ، وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ، وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً، ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}.[2]
واتە: خوای میهرەبان لەوانەی كە پێشكەوتن و یەكەم كەس بوون لە ئیسلام بوون و خزمەت كردنی ئیسلامدا لە كاروانی كۆچەران و پشتیوانان و ئەوانەی كە بە ڕێكوپێكی شوێنیان كەوتوون، ڕازی بووە و ئەوانیش لەو ڕازی بوون، باخەكانی بەهەشتی بۆ ئامادەكردوون كە چەندەها ڕووبار بە بەردەم كۆشكەكانی و بەژێر درەختەكانیدا دەڕوات، هاوڕێ لەگەڵ نەمریدا بۆ هەمیشەیی تیایدا دەمێننەوە، ئەوە سەركەوتنێكی زۆر گەورەیە.
* اللە تعالی وەسفی هەر سێ دەستەى كۆچەران و پشیوانان و ئەوانەى دواى ئەوانیش دەكات و دەفەرموێت: {لِلْفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَاناً، وَيَنْصُرُونَ اللَّهَ وَرَسُولَه،ُ أُولَئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ، والَّذِينَ تَبَوَّأُوا الدَّارَ وَالأِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ، وَلا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِمَّا أُوتُوا، وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ، وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ، والَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلإخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالإيمَانِ، وَلا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلاً لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ).[3]
واتە: هەروەها لەو دەستكەوتانە بەشی كۆچبەرانى هەژار دەبێت بدرێت، ئەوانەى لە شوێنەوار و سامانیان دوورخراونەتەوە و دەركراون، ئەوانەى بەتەماى بەخششی خوا و رەزامەندى ئەون و بەبێ هیچ تەماعێك پشتیوانى لە خوا و پێغەمبەرەكەى دەكەن و هەوڵی سەرخستنى بەرنامەكەیان دەدەن، هەر ئائەوانە راستگۆو ڕاستانن، ئەوانەی كە پێشتر ماڵ و شوێنی خۆیان ئامادە كرد بۆ پێشوازیی لە كۆچبەران و دڵ و دەروونی خۆیان ڕازاندەوە بە ئیمان، ئەوانەشیان خۆش دەوێت كە كۆچیان كردووە بۆ لایان و لە دڵ و دەرونیاندا جێی هیچ جۆرە حەسوودی و بەخیلیەك نابێتەوە (لەسەر ئەوەی كە بەشی كۆچبەران دراوە و بەشی ئەوان نەدراوە)، حەز بە بەخشینی دەستكەوتەكان بەوان دەكەن، فەزڵی ئەوان دەدەن بەسەر خۆیاندا هەرچەندە هەژارو نەداریشن، جا ئەوەی خۆی لە نەفسی ڕەزیلی بپارێزێت و زاڵ بێت بەسەریدا، ئا ئەوانە هەر سەرفرازن، ئەوانەش كە بە شوێن كۆچبهەران و پشتیواناندا هاتن (تا كۆتایی دنیا ئەمە دۆعا و نزایانە و بەردەوام) دەڵێن: پەروەردگارا لە ئێمەو لە و برایانەشمان خۆش ببە كە پێش ئێمە ڕێبازی ئیمانیان گرتەبەر و لە دڵەكانماندا هیچ جۆرە بوغزو كینەیەك مەخەرە دڵمانەوە لە ئاستی ئەوانەی ئیمانیان هێناوە، پەروەردگارا تۆ بەڕاستی بەسۆزو بەخشندەو میهرەبانیت.
* اللە تعالی بەڵێنی چاكە بە هاوەڵان دەدات وەك دەفەرموێت : {لا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُولَئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَكُلاً وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ}.[4]
واتە: یەكسان نین لە ئێە ئەوانەتان كە پێش فەتحى مەككە بەخشیتان و جەنگتان كرد، ئەوانەپاداشتیان زۆر گەورەترە لەوانەى دواى فەتحى مەككە بەخشییان و جەنگیان كرد، وە هەمووشیان-هەموو هاوەڵان- خوا بەڵێنى چاكەى پێداون، خواش زانا و ئاگادارە بەوەى دەیكەن).
* خوا شایەتى لەسەر پێغەمبەر ﷺ و هاوەڵانى دەدات :
{مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ، وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ، رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ، تَرَاهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَاناً، سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ، ذَلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْرَاةِ، وَمَثَلُهُمْ فِي الأِنْجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ، يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ، وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً).[5] | 16 |
| 6 | دینی تازەمان نەهێناوە ئەوە تۆیت کۆنیت عەقڵی جاهیلیەتی پێش ئیسلامت پێیە.
( وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا قَالُواْ قَدۡ سَمِعۡنَا لَوۡ نَشَآءُ لَقُلۡنَا مِثۡلَ هَٰذَآ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ) (الأنفَال : ۳۱ )
کاتێکیش ئایهت و فهرمانهکانی ئێمه بهسهر بێ باوهڕان دا دهخوێنرێتهوه، ئهوه دهڵێن: بهڕاستی ئێمه بیستمان و ئهگهر بمانوویستایه ئهوه وێنهی ئهوهمان دهووت!!، ئهم بابهتانه جگه له داستانی پێشینان شتێکی تر نیه!! | 31 |
| 7 | القرآن الكريم | 30 |
| 8 | فەرمودەی بیست و نۆ
پێت گوتراوە لەکاتی ئیحڕام نیقاب مەکە ، بەڵام پێت نەگوتراوە دەموچاوی خۆت بەدەربخەی بەرامبەر پیاوی بێگانە
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَاذَا تَأْمُرُنَا أَنْ نَلْبَسَ مِنَ الثِّيَابِ فِي الإِحْرَامِ؟ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ: «لاَ تَلْبَسُوا الْقُمُصَ، وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ، وَلاَ الْعَمَائِمَ، وَلاَ الْبَرَانِسَ، إِلاَّ أَنْ يَكُونَ أَحَدٌ لَيْسَتْ لَهُ نَعْلاَنِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْ أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ، وَلاَ تَلْبَسُوا شَيْئًا مَسَّهُ زَعْفَرَانٌ وَلاَ الْوَرْسُ، وَلاَ تَنْتَقِبِ الْمَرْأَةُ الْمُحْرِمَةُ وَلاَ تَلْبَسِ الْقُفَّازَيْنِ». أخرجه البخاري ومسلم.
لە عبداللەـی کوڕی عومەڕ اللە لەهەردوکیان ڕازی بێت دەفەرموێ : پیاوێک هەستاوە فەرمووی ئەی رسول اللە فەرمانمان پێ دەکەیت بەچ پۆشاکێک بیپۆشین کاتی ئیحڕامدا؟
جا پێغەمبەر ️ ﷺ فەرمووی :(( کراس مەپۆشن نە شەرواڵ نە مێزەر نە کڵاو ، ئیللا مەگەر کەسێک نەعلی دەست نەکەوێ ، با خوف لەبەر بکات ، ژێر گۆزینگەکانی ببڕێت ، هیچ پۆشاکێک مەپۆشن کە زەعفەران و وەرسی پێوە بێت { دووجۆڕە ڕوەکن بۆنێکی خۆشیان هەیە}
با ئافرەت محرم ، { ئەوەی لەژێر ئیحڕامدایە}با نیقاب نەپۆشێت و دەست کێشیش لەدەست نەکات )).
واجبە هەموو لفظێک حەقی خۆی پێ بدرێ لەمانو مەبەستەکەی نە کورت ڕەوی تێدا بکرێ تقصیر ، نە تجاوز ،
کەسێ لێرە بفەرمووێ نابێ نیقاب و دەستەوانە بپۆشرێ ئەوە تجاوزی کردووە
، چونکە خێزانەکانی رسول اللە شارەزاترن بەو حەدیسە ، وەک دایە عائیشە دەفەرمووێ کاتێ پیاو بەلامان تێپەر بوونایە دەمووچاوی خۆمان دادەپۆشی بە عەباکانمان ، ئەوانەی کەمتەرخەمیان کرد ووتیان هاشێوەی نیقاب وەک دەمامک بورقع دەکرێ ، ئێ ئەوانەش تایـبەت بە دەمووچاو وەک نیقاب دەکا کەمتەرخەمی کرا لەماناکەی ، بۆیە ئافرەتی موسڵمان دەتوانێ دەموچاوی خۆی داپۆشێ بە هەر شتێک لەکاتی ئیحڕام بەڵام بە بێ بەستنی نیقاب ، وە دەتوانێ دەستی خۆی داپۆشێ بەبێ لەبەر کردنی دەست کێش(جلی دووراو) .
#ئافرەتان | 48 |
| 9 | فەرمودەی بیست و هەشت
پێداگربە لەسەر باشترین ( کردەوە) نزیک بوونەوەیە لە اللە ، چونکە تەمەنت کورتە
عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا قَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ نَرَى الْجِهَادَ أَفْضَلَ الْعَمَلِ أَفَلَا نُجَاهِدُ؟ قَالَ: «لَا، لَكِنَّ أَفْضَلَ الْجِهَادِ حَجٌّ مَبْرُورٌ». أخرجه البخاري والنسائي.
لە عائیشەوە دایکی ئیمانداران ڕەزای خوای لێبێ بێگومان ئەو فەرمووی : ئەی پێغەمبەری اللە ئێمە جیهاد بە باشترین کردەوە دەبینین، ئایا ئیمەش جیهاد نەکەین؟ فەرمووی : (( نا بەڵکو باشترین جیهاد ، حەجێکی وەرگیراوە)).
لەفەرموودەیەکی تر رسول اللە ️ ﷺ فەرموویەتی ; (( جهادُکنَّ الحج))
جیهادی ئێوە حەجە ، ئەگەر تۆی ئافرەت ماڵو سامانێکت هەیە ، هەوڵدە بەزووترین کات سەردانی ماڵی خوا بکەی ، چونکە نازانی کەی بۆت ڕێک دەکەوێتەوە ، یاخود هەر ئاوا لەش ساغ نامینێ...الخ
ئیسلام جیهادی لەسەر ئافرەت لاداوا بەڵام لەولاوە تۆ حەجێک لەسەر سوننەتی رسول اللە ئەنجام بدەی ، بۆت بە جیهاد ئەژمار دەکرێ بإذن اللە.
#ئافرەتان | 41 |
| 10 | حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ الْكَرِيمِ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ أَنَّهُ سَمِعَ وَهْبَ بْنَ مُنَبِّهٍ يَقُولُ: قَالَ الْمَسِيحُ: «أَكْثِرُوا ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَحَمْدَهُ وَتَقْدِيسَهُ، وَأَطِيعُوهُ، فَإِنَّمَا يَكْفِي أَحَدَكُمْ مِنَ الدُّعَاءِ، إِذَا كَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ رَاضِيًا عَنْهُ، أَنْ يَقُولَ: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي، وَأَصْلِحْ لِي مَعِيشَتِي، وَعَافِنِي مِنَ الْمَكَارِهِ، يَا إِلَهِي».
پێغەمبەر عیسا علیە السلام فەرموویەتی :«زۆر زیکر و یادی اللە عزوجل بکەن و زۆر شکورو سوپاسگوزاری بکەن و بەپاکی ڕابگرن و گوێڕایەڵی بکەن، چونکە بەڕاستی ئەگەر اللە عز وجل لە یەکێک لە ئێوە ڕازی بێت، ئەوا لە دوعا و نزاکردندا هەر ئەوەندەی بۆ بەسە کە بڵێت: اللهم لە گوناهەکانم خۆشبە، و ژیان و بژێویم چاک بکە، و سەلامەت و پارێزراوم بکە لە هەموو ناخۆشیەک ئەی پەروەردگارم»
«الزهد للإمام أحمد۳۰۲» | 54 |
| 11 | ﴿قُلۡ إِن كُنتُمۡ تُحِبُّونَ ٱللَّهَ فَٱتَّبِعُونِی یُحۡبِبۡكُمُ ٱللَّهُ وَیَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۚ وَٱللَّهُ غَفُورࣱ رَّحِیمࣱ ٣١﴾ [آل عمران ٣١]
(واتە: ئەی پێغەمبەری اللە ﷺ پێیان بڵێ: ئەگەر ئێوە اللە ـتان خۆش دەوێت ئەوا شوێنی من بكەون، اللە خۆشی دەوێن و تاوانەكانتان دەپۆشێت و لێتان دەبورێت، وە اللە لێبوردە و بە ڕەحم و میهرەبانە).
سەبارەت بە فەرماییشتی اللە تعالی: ﴿قُلۡ إِن كُنتُمۡ تُحِبُّونَ ٱللَّهَ فَٱتَّبِعُونِی یُحۡبِبۡكُمُ ٱللَّهُ﴾؛
حەسەنی بەصری دەڵێ: اللە تعالی خۆشویستنی پێغەمبەرەکەی ﷺ کردووە بە هەمان خۆشویستنی خۆی، وە گوێڕایەڵی کردنی پێغەمبەرەکەشی ﷺ کردووە بە هەمان گوێڕایەڵی کردنی خۆی (واتە مەرجی سەلماندنی خۆشەویستی اللە تعالی، تەنها بە خۆشویستن و شوێنکەوتنی پێغەمبەرەکەی ﷺ بەدی دێت). | 85 |
| 12 | صل اللە علیە وسلم. ...... | 61 |
| 13 | عن أنس بن مالك رضي الله عنه قال :
قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ : "إنَّ بَيْنَ يَدَيِ السَّاعَةِ سِنِينَ خَدَّاعَةً يُكَذَّبُ فِيهَا الصَّادِقُ وَيُصَدَّقُ فِيهَا الكَاذِبُ وَيُخَوَّنُ فِيهَا الأمِينُ وَيُؤْتَمَنُ فِيهَا الخَائِنُ وَيَتَكَلَّمُ فِيهَا الرُّوَيْبِضَةُ". قِيلَ : وَمَا الرُّوَيْبِضَةُ؟. قَالَ : "الفُوَيْسِقُ يَتَكَلَّمُ فِي أمْرِ العَامَّةِ".
پێغەمبەری خوا ﷺ فەرموویەتی :
پێش هاتنی رۆژی دوایی ساڵانێکی هەڵخەڵەتێنەر هەن ؛ کەسی ڕاستگۆ بە درۆزن دادەنرێت و کەسی درۆزن بە ڕاستگۆ دادەنرێت، کەسی ئەمین بە خائین و ناپاک دادەنرێت و کەسی ناپاک بە ئەمین دادەنرێت،
وە کەسانێک قسەی تیادەکەن کە ڕوەیبیزەن ،
وترا : ڕوەیبیزە چیە؟
فەرمووی : کەسی فاسق قسە لەکاروباری گشتی موسولماناندا دەکات
[مسند الإمام أحمد]. | 64 |
| 14 | براوەی ڕاستەقینە ئەزانی کێیە..!؟
[فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ] جا ههر كهسێك خۆی دووربخاتهوه له ئاگری دۆزهخ (به ئیمان هێنان و ئەنجامدانی كردهوهی چاك)
[وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ] وه بخرێته بهههشتهوه، به دڵنیایى ئهوه براوهی حهقیقی و ڕزگار بووی تهواوه | 71 |
| 15 | عَنْ ثَوْبَان رضي اللَّه عنه قالَ: قال رسول اللَّه ﷺ: «يُوشِكُ الْأُمَمُ أَنْ تداعَى عليكمْ كما تَدَاعى الْأَكَلةُ إِلَى قَصْعَتِهَا»، فقال قائل: وَمِنْ قِلَّةٍ نَحْنُ يَوْمَئِذ؟ قَالَ: «بَلْ أَنْتُمْ يَوْمَئِذٍ كَثِيرٌ، وَلَكِنكُمْ غثاء كغثاءِ السيْلِ، ولينزعن اللَّهُ مِنْ صدورِ عدوكم الْمهابة منْكم، وليقْذفن اللَّهُ فِي قُلُوبِكُمُ الْوَهْن»فقال قائل: يا رسول اللَّهِ، وَمَا الْوَهن؟ قال: «حب الدنيا،وكراهية الموت».
ثوبان خوا لێی ڕازی بێت دهڵێت: پێغهمبهری خوا ﷺ فهرموویهتی: «نزیكه ئوممهتان لهسهرتان كۆ ببنهوه بۆ لهناوبردنتان، ههر وهكوو چۆن كهسانێك لهسهر تاسێكی خواردن كۆ دهبنهوه»، كهسێك گوتی: ئهی پێغهمبهری خوا ﷺ بۆ ئێمه لهو ڕۆژهدا ژمارەمان كهمە؟ فهرمووی: «نهخێر، ئێوه لهم ڕۆژهدا زۆرن، بهڵام وهكوو كهفی سهر دهریان، خوا لاوازی و كهمیی ئێوه له دڵی دوژمنهكان دهردهكات، خوای گهوره ترس دهخاته دڵی ئێوه»، یهكێك گوتی: ئهی پێغهمبهری خوا، ترس و لاوازی چییه كه دهیخاته دڵمانهوه و لاوازمان دهكات؟ فهرمووی: «دونیاتان خۆش دهوێت و ڕقتان له مردن دهبێت».
سنن أبو داود | 70 |
| 16 | ابن عباس رضي الله عنهما دەفەرموێت: الله تبارك وتعالی کەسی بەدی نەهێناوە لەلای بەڕێزتر و گەورەتر بێت لە محمد صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ،
مەگەر بیستوتە جگە لەو الله سوێندی بە ژیانی کەسی تر خواردبێت؟!
الله عز وجل فەرموویەتی:[لعمرك] سوێند بە تەمەنت ئەی محمد، سوێند بە ژیانت ئەی محمد،{إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ يعمهون} [الحجر:٧٢]
المجالسة وجواهر العلم للدينوري
اللهم صل علی نبینا و حبیبنا محمد وآله وصحبه وسلم | 65 |
| 17 | (اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ، وَتَرْكَ الْمُنْكَرَاتِ، وَحُبَّ الْمَسَاكِينِ، وَأَنْ تَغْفِرَ لِي وَتَرْحَمَنِي، وَإِذَا أَرَدْتَ فِتْنَةً فِي قَوْمٍ، فَتَوَفَّنِي غَيْرَ مَفْتُونٍ، وَأَسْأَلُكَ حُبَّكَ، وَحُبَّ مَنْ يُحِبُّكَ، وَحُبَّ عَمَلٍ يُقَرِّبُنِي إِلَى حُبِّكَ) [الْمُسْنَدُ أَحْمَد: ۲۲۱۰۹]. | 58 |
| 18 | رسول اللّٰه (ﷺ) دەفەرمووێ : (اللّٰه ﷻ سێ شتی بە دەستەڪانی دروست ڪردووە : أدم ـی درووست ڪرد بە دەستی خۆی، وە تەوڕاتی نوسی بە دەستی خۆی، وە بەهەشتی فیردەوسی ڕازاندۆتەوە ، وە فەرمووی : سوێند بە عیزەتی خۆم، نابێ نیشتەجێی ببێت ڪەسێك ئاڵودەی مەی بێت وە نە ديوثیش).
گوتیان : ئەی رسول اللّٰه (ﷺ) زانیمان ئاڵودەی مەی چیە بەڵام ئایا ديوث چیە و ڪێیە؟ فەرمووی : (ئەو ڪەسەی خراپەی خێزانەکەی قەبووڵ دەڪات)
(مَسَاوِيءُ الأَخلاقِ)
ئەمەش مانای ئەوەیە ڪە نەوەك خۆی ڕەزامەندی دەرببڕێ بەڵڪو ڪە مونڪەرێك دەبینیێ لە خوشڪی لە دایڪی لە خێزانی لە محرمەڪانی بەگشتی ئەو خۆی بێدەنگ دەکات و هەڵوێستی نابێت..، ئەوە ناچێتە بەهەشت جا چ بگات بە یەڪێك ڪە ڕازیە و یان خۆی دەچێ پانتۆڵ و جلی تەسك و ڕووت بۆیان دەڪڕێت یان پارەیان پێدەدات ئەمە قورستر ... | 72 |
| 19 | ئایا تا ئێستا ئەم سیفاتانەت لەخۆت هێناوەتە جێ؟! | 67 |
| 20 | قەبارەی بەڵا و ناخۆشییەکان زیانت پێ ناگەیەنێت، ئەگەر خودا پشتیوان و یارمەتیدەرت بێت..!!
پەروەردگار کاتێک باسی نەجات دانی پێغەمبەر نوح عليه السلام و ئیمانداران دەکات
پەروەردگار عزوجل دەفەرموێت
[وَهِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ كَالْجِبَالِ ]
ئینجا کەشتییەکە بەناو شەپۆلی وادا دەیبردن وەک چیاکان بوو، واتە: لە بڵندیى و گەورەیى و شێوەیاندا. | 92 |
