ORIENTALIST | SHARQ
Open in Telegram
🌙 SHARQ Tarixi, Lingvistikasi, Madaniyati, Antropologiyasi va Etnografiyasi, umuman SHARQ haqida barcha bilim va ilmiy farazlar... 💫SHARQni sevuvchilar va tarix ixlosmandalari uchun kanal! 👇 Hamkorlik va Murojaat uchun: @Orientalist_chat_bot
Show more1 143
Subscribers
No data24 hours
-107 days
-4530 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
July '25
July '25
+4
in 0 channels
June '25
+5
in 0 channels
Get PRO
May '25
+7
in 0 channels
Get PRO
April '25
+10
in 0 channels
Get PRO
March '25
+32
in 0 channels
Get PRO
February '25
+21
in 1 channels
Get PRO
January '25
+37
in 0 channels
Get PRO
December '24
+21
in 0 channels
Get PRO
November '24
+31
in 0 channels
Get PRO
October '24
+39
in 0 channels
Get PRO
September '24
+94
in 0 channels
Get PRO
August '24
+112
in 0 channels
Get PRO
July '24
+50
in 0 channels
Get PRO
June '24
+33
in 1 channels
Get PRO
May '24
+28
in 0 channels
Get PRO
April '24
+231
in 1 channels
Get PRO
March '24
+242
in 0 channels
Get PRO
February '24
+88
in 0 channels
Get PRO
January '24
+446
in 0 channels
Get PRO
December '23
+158
in 0 channels
Get PRO
November '23
+37
in 2 channels
Get PRO
October '23
+42
in 2 channels
Get PRO
September '23
+173
in 0 channels
Get PRO
August '23
+242
in 0 channels
Get PRO
July '23
+114
in 0 channels
Get PRO
June '23
+294
in 0 channels
Get PRO
May '23
+69
in 0 channels
Get PRO
April '23
+40
in 0 channels
Get PRO
March '23
+46
in 0 channels
Get PRO
February '23
+50
in 0 channels
Get PRO
January '23
+445
in 0 channels
Get PRO
December '22
+640
in 0 channels
Get PRO
November '22
+47
in 0 channels
Get PRO
October '22
+119
in 0 channels
Get PRO
September '22
+289
in 0 channels
Get PRO
August '22
+309
in 0 channels
Get PRO
July '22
+56
in 0 channels
Get PRO
June '22
+66
in 0 channels
Get PRO
May '22
+41
in 0 channels
Get PRO
April '22
+66
in 0 channels
Get PRO
March '22
+38
in 0 channels
Get PRO
February '22
+124
in 0 channels
Get PRO
January '22
+190
in 0 channels
Get PRO
December '21
+97
in 0 channels
Get PRO
November '21
+993
in 0 channels
Get PRO
October '21
+180
in 0 channels
Get PRO
September '21
+328
in 0 channels
Get PRO
August '21
+372
in 0 channels
Get PRO
July '21
+127
in 0 channels
Get PRO
June '21
+52
in 0 channels
Get PRO
May '21
+105
in 0 channels
Get PRO
April '21
+189
in 0 channels
Get PRO
March '21
+272
in 0 channels
Get PRO
February '21
+57
in 0 channels
Get PRO
January '21
+135
in 0 channels
Get PRO
December '20
+1 382
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 15 July | +1 | |||
| 14 July | 0 | |||
| 13 July | 0 | |||
| 12 July | 0 | |||
| 11 July | 0 | |||
| 10 July | 0 | |||
| 09 July | 0 | |||
| 08 July | 0 | |||
| 07 July | +1 | |||
| 06 July | 0 | |||
| 05 July | 0 | |||
| 04 July | 0 | |||
| 03 July | +1 | |||
| 02 July | 0 | |||
| 01 July | +1 |
Channel Posts
+5
🇾🇪📷 YAMANDAGI GO'ZAL TARIXIY BINOLAR
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️ 📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj🤩Kanalga obuna bo'ling: 📱 @Orientalist_SHARQ
| 2 |  +4🐉SHARQDA OMAD, G‘ARBDA OFAT — AJDARHO OBRAZINING KELIB CHIQISH TARIXI
🐲Uzoq Sharq mamlakatlaridagi ajdarho obrazining kelib chiqishi qadimiy mifologiyalarga, tabiat kuchlari va diniy-falsafiy qarashlarga borib taqaladi. Bu obraz har bir mamlakatda o‘ziga xos tarzda shakllangan, ammo ayrim umumiy ildizlarga ega.
😍Xitoyda ajdarho ramzining kelib chiqishi, mil.avv. 4700–2900-yillar oralig‘ida Xitoyda ajdarho haqidagi tasvirlar ilk bor topilgan.
🐲Neolit davridagi Liangzhu (良渚文化) va Hongshan (红山文化) madaniyatlari (m.avv. 3000–2000 yillar) ajdarho shaklidagi tosh va nefrit haykallari bilan mashhur.Bu davrdagi ajdarho tasvirlari ko‘pincha ilon shaklida bo‘lib, u osmon, suv va hosildorlik bilan bog‘langan.
🐉Ajdarho obrazining shakllanishida turli hayvonlar — ilon, baliq, timsoh, yo‘lbars, burgut va hatto kiyikdan olingan elementlar aralashgan. Masalan: Xitoy ajdarhosi — ilon tanasi, yo‘lbars tirnoqlari, burgut panjalari, kiyik shoxi va baliq tangachalariga ega bo‘ladi. Bu aralash obraz qadimgi odamlarning tabiat hodisalarini tushuntirishga urinishlari bilan bog‘liq (masalan, momaqaldiroq, sel, daryo toshqinlari).
🐉Qadimiy miflar va diniy e’tiqodlarga ko'ra, Xitoyda "Ajdarho" ( "龍 (lóng)" qadimdan imperator hokimiyatining ramzi, kuch, omad va hayot manbai (yomg‘ir, suv) sifatida qaralgan. Nyuva va Fusi (Nyuva (女娲) va Fusi (伏羲) Xitoy mifologiyasida insoniyatning otasi va onasi sifatida tanilgan qadimgi ilohiy shaxslar hisoblanadi. Ular Xitoy xalq og‘zaki ijodida va qadimgi yozma manbalarida muhim o‘rin egallaydi) ajdarho tanasiga ega mavjudotlar sifatida tasvirlangan.
🐉Yaponiyada "Ajdarho" "Ryu" 「竜」(ryū) yoki 「龍」(ryū) deb ataladi. U ko‘pincha dengiz yoki yomg‘ir bilan bog‘langan. Sintoizm dinida suv ilohlari bilan bog'lanadi.
🐉Koreyada esa ajdarho tinchlik va himoya ramzi hisoblanadi. Ko‘pincha osmon va suv bilan bog‘lanadi, shuningdek, qirollik belgisi bo‘lgan.
Izoh: 🐉Sharq va 🐉G‘arbda "ajdarholar"ga qarash bir biridan tubdan farqi qiladi: Sharqda — ajdarho yaxshi, hayotni qo‘llab-quvvatlovchi, baxt va omad olib keluvchi mavjudot hisoblansa, G‘arbda esa — ko‘proq yovuz, olov purkaydigan va yengilishi kerak bo‘lgan jonzot sifatida tasvirlanadi.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 3 |  +8🔠FG'ONISTONDAGI BOBUR BOG'I –
باغ بابر در افغانستان
🔠obur bog'i – Afg'onistonning diqqatga sazovor joylaridan biri bo'lib, Afg'onistonning Kobul shahrida joylashgan.
⏳Zahiriddin Muhammad Bobur tomonidan ushbu bog' 1528-yilda Kobulda qurilgan bo'lib, umumiy 11 gektar maydonni egallaydi.
📖Boburning vasiyatiga ko'ra, o‘g‘li Humoyun otasining afg‘on rafiqasi Bibi Muborak bilan birga Bobur ushbu bog'ga dafn etiladi. Shundan beri bu bog‘ Bog‘i Bobur (باغ بابر) deb nomlanadi.
➡️Bobur bog‘i «Guzargoh» deb nomlangan hududda joylashgan. G‘arbdan Chehelstun yo‘li va Dorilamon yo‘li, sharqdan Shir Darvoza tog‘i, janubdan Chehelstun hududi bilan bog‘langan.
➡️Keyinchalik, Afg‘oniston amiri Abdul Rahmon (1844-1901) ham Bog‘i Bobur ichida yozgi saroy qurdiradi. Bog‘i Boburga oddiy odamlar kirishi va sayr qilishlari taqiqlangan edi. Afg‘oniston amiri Muhammad Nodirshoh (1883-1933) hukmronligidan keyin bu bog‘ning darvozasi xalq uchun ochilgan. Odamlar faqat juma va dam olish kunlari Bog‘i Boburga kirishlari mumkin bo‘lgan.
📌P.S: o'z navabtida, Bog‘i Bobur uch marotaba: birinchi marta – amir Abdul Rahmon davrida, ikkinchi marta – Muhammad Nodirshoh davrida va uchinchi marta – Hamid Karzay davrida ta’mirdan chiqarilgan.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 4 |  🇮🇳🇵🇰HINDISTON-POKISTON CHEGARASIDAGI SHOU: TINCHLIK VA DUSHMANLIK O‘RTASIDAGI MUVOZANAT
🇵🇰🇮🇳Hindiston va Pokiston chegarasidagi Vagah chegara posti har kuni kechqurun o‘tkaziladigan tantanali bayroq tushirish marosimi bilan mashhur. Ushbu tadbir 1959-yildan beri har ikki davlat harbiylari tomonidan o‘tkaziladi.
🇵🇰🇮🇳Marosimning kelib chiqishi tarixi:
Hindiston va Pokiston 1947-yilda mustaqillikka erishgach, Britaniya Hindistoni ikkiga bo‘lindi. Shundan so‘ng, har ikki davlat o‘rtasida keskinlik kuchaydi. 1959-yilda harbiylar bu keskinlikni milliy g‘urur va intizomni namoyish qilish orqali muvozanatga keltirish maqsadida Vagah chegara postida tantanali marosim o‘tkazishni yo‘lga qo‘ydi.
🇵🇰🇮🇳Tadbirda ikki davlat chegara qo‘shinlari o‘ziga xos yurishlar, oyoq urishlar va qat’iy harakatlar bilan o‘z intizomini namoyish etadi. Ularning yurishi baland oyoq ko‘tarish, qattiq oyoq urishlari va keskin harakatlar bilan ajralib turadi. Har ikki tomon askarlari bir-biriga tik boqib, o‘zaro intizom va g‘urur namoyish qiladi. Chegara darvozasi ochilib, harbiylar o‘zaro qo‘l berib salomlashadi. Bayroqlar yig‘ilgach, darvoza yana yopiladi va harbiylar qaytib ketadi.
➖ Ushbu marosim turistlar va mahalliy aholi uchun katta tomosha bo‘lib, har kuni minglab odamlar uni kuzatish uchun keladi. Tinchlik va dushmanlik o‘rtasidagi muvozanat – Garchi Hindiston va Pokiston o‘rtasidagi munosabatlar murakkab bo‘lsa-da, bu marosim harbiy raqobat bilan birga muayyan diplomatik odat ham hisoblanadi.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 5 |  🔠AMO – TASAVVUFIY RAQS
🤩Samo raqsi XII–XIII asrlarda yashagan shoir va mutafakkit tasavvuf shayxi Jaloliddin Rumiy (1207–1273) tomonidan asos solingan "Mavlaviy" tariqatining muhim marosimlaridan biri hisoblanadi.
🤩Samo raqsining ma’nosi va mohiyati:
➡️Ruhiy poklanish – Samo raqsi orqali darvishlar Allohga yaqinlashishni, dunyoviy g‘am-tashvishlardan xalos bo‘lishni va ilohiy haqiqatni anglashni maqsad qiladilar.
➡️Harakat va ramziylik – Darvishlar oq libos (o‘lim va yangi hayot ramzi) va kiyib, soat miliga teskari yo‘nalishda aylanadilar.
➡️Qo‘llar holati – O'ng qo‘l yuqoriga, chap qo‘l pastga qaragan holda bo‘ladi, bu esa Allohdan nur qabul qilish va uni yerga yetkazish ma’nosini anglatadi.
🤩Rumiy vafot etgach, uning o‘g‘li Sulton Valad Mavlaviy tariqatini rivolantirib Samo raqsini rasmiy zikir marosimi sifatida shakllantirgan. XIII-XIV asrlardan boshlab, Mavlaviy darvishlari ushbu raqsni Konya (hozirgi Turkiya) va boshqa shaharlarda muntazam ravishda ijro eta boshlashgan.
🤩1925-yilda Mustafo Kamol Otaturk Turkiyada diniy tariqatlarni taqiqlaganidan so‘ng, Mavlaviy zohidlik markazlari (zoviyalar) yopilgan va Samo raqsi taqiqlangan. Biroq 1950-yillardan boshlab, u madaniy meros sifatida tiklana boshladi.
🤩Bu raqs asosan Turkiya, Eron, Pokiston, Afg'oniston va Bolqon davlatlarida keng tarqalgan. Hozirda u madaniy meros sifatida e’tirof etilib, turistik tomoshalarda ham namoyish qilinadi.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 6 |  ➖NAVRO'Z BAYRAMI TARIXI➖
➖➖➖➖➖➖
🤩Navro‘z insoniyat tarixidagi eng qadimiy bayramlardan biri bo‘lib, uning tarixi 3000 yildan oshadi. U davlatlar shakllanmasdan oldin, dehqonchilik va chorvachilik bilan shug‘ullanuvchi qadimiy xalqlar tomonidan nishonlangan. Bahorgi tengkunlik – 21-mart yangi yil boshlanishi sifatida qabul qilingan.
✨Keyinchalik, yirik madaniy markazlar va sivilizatsiyalar paydo bo‘lishi bilan Navro‘z rasmiy bayram sifatida shakllanib, qadimgi Eron, Mesopotamiya, So‘g‘diyona, Baqtriya va O‘rta Osiyo hududlarida keng nishonlana boshlagan.
👑Navro‘z dastlab Eronda Axamoniylar sulolasi (miloddan avvalgi VI-IV asrlar) davrida rasman nishonlangan.
👑 Keyinchalik, Sosoniylar davrida (milodiy III-VII asrlar) u Eronda asosiy bayramlaridan biriga aylangan.
🌐🍀Bugungi kunda 12 dan ortiq mamlakatda rasmiy bayram sifatida nishonlanadi va UNESCO madaniy merosi ro‘yxatiga kiritilgan.
🌷📖🌺SHARQONA YANGI YIL MUBORAK
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 7 |  🔥👑CHORSHANBE SURI – ERONDA ZARDUSHTIYLIKDAN QOLGAN BAYRAM
👑👑👑Chorshanbe Suri (چهارشنبه سوری) – forsiy madaniyatga xos qadimiy bayram bo‘lib, zardushtiylik diniga borib taqaladi. Bayram Navro‘z arafasida, yilning so‘nggi CHORSHANBA kuni nishonlanadi. Ushbu bayram Eron, Afg‘oniston, Ozarbayjon va Markaziy Osiyoning ba’zi hududlarida keng tarqalgan.
🌕 Bayramning asosiy an’analari:
🔥OLOV USTIDAN SAKRASH – An’anaga ko‘ra, ko‘cha va xiyobonlarda yig‘ilib, gulxanlar ustidan sakrab, ushbu gaplarni aytib kuylaydilar: (سرخی تو از من، زردی من از تو)"Sorhi-e to az man, zardi-e man az to" (“Olovli qizil ranging meniki, kasal sarg‘ish ranging seniki”).
🤩TURLI RIVOYATLAR AYTISH – kelajak haqida bashorat qilish va ertaklar aytish odati.
🤩MAXSUS TAOMLAR TAYYORLASH – Shirinliklar va o‘ziga xos taomlar tayyorlanadi.
🔥Chorshanbe Suri qadimdan forslar uchun yovuz ruhlarni quvish va yangi yilni yaxshilik bilan kutib olish bayrami bo‘lib kelgan.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 8 |  🔠ASHG‘AR – BUYUK IPAK YO‘LINING YURAGI
▶️Qashg‘ar Sharq va G‘arbni bog‘lovchi Buyuk Ipak yo‘lining eng muhim shahri bo‘lib, ming yillar davomida savdo, madaniyat va islom ilmlarining markazi bo‘lib kelgan.
📜 ⏳2000 yildan ortiq tarixga ega bo‘lgan bu shahar qadimda turkiy va forsiy xalqlarning chorrahasi bo‘lib, Qoraxoniylar, Mo‘g‘ullar va Qo‘qon xonligi hukmronligida bo‘lgan.
🐫Ipak yo‘lidagi savdolarda Qashg‘ar orqali Hindiston, Xitoy va O‘rta Osiyo savdogarlari ipak, ziravor, gilam va qimmatbaho buyumlarni almashgan. Bu shahar savdo-sotiq bilan birga madaniyat va diniy g‘oyalar almashinuvining ham markazi bo‘lgan.
🤩Diqqatga sazovor joylar:
🤩Qoh masjidi – Xitoydagi eng katta masjid (1442-yil).
🤩 Eski shahar – qadimiy uyg‘ur me’morchiligi saqlanib qolgan hudud.
🤩Afaq Xo‘ja maqbarasi – mashhur tasavvuf peshvolaridan birining qabri.
🤩Qashg‘ar bozori – Buyuk Ipak yo‘lining savdo an’analarini saqlab qolgan qadimiy bozor.
🇨🇳🏳️Bugungi Qashg‘ar Xitoy tarkibida bo‘lib, uyg‘ur madaniyatining eng muhim markazlaridan biri hisoblanadi.
💬Siz Qashg‘ar haqida yana qanday ma'lumlotlari bilishni xohlaysiz? Fikringizni izohlarda yozib qoldiring...
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 9 |  +7☕️🫖CHOYNING KELIB CHIQISH TARIXI
🤩 Choy shunchaki ichimlik emas, balki xalqlar o'rtasidagi haqiqiy madaniy ko'prik hamdir.
☕️🫖 Choy – tasodif tufayli kashf etilgan ichimlikmi?
🌿Rivoyatlarga ko‘ra, miloddan avvalgi 2737-yilda Xitoy imperatori Shen Nongning qaynoq suv ichish odati bo‘lgan. Bir kuni daraxtdan tushgan barglar uning ichayotga suviga tushib qoladi va suvga yoqimli ta’m hamda hid beradi. Shunday qilib, insoniyat choy bilan tanishadi!
🌿 🤩 Choy dastlab Xitoy saroylarida iste’mol qilingan. Keyinchalik buddist rohiblar uni Yaponiyaga olib ketishadi. XIII asrda choy Markaziy Osiyo va Eronga savdo yo‘llari orqali yetib keladi. Yevropaga esa u XVI asrda golland savdogarlari tomonidan olib borilgan va tez orada inglizlarning sevimli ichimligiga aylanadi.
🏮 Bularning barchasi Xitoyda boshlangan va choy "chán" «茶» deb ataladi - shimolda chá «拼音» va janubda tê «拼音» (Futzyan provinsiyasida) deb talaffuz qilinadi:
1️⃣Shimoliy Xitoy "chá" (拼音) : Bu atama Ipak yo'li kabi quruqlikdagi savdo yo'llari bo'ylab tarqalgan. Misol uchun, bu atama forscha “چای” (chāy) ga mana shunday kelgan; Arabcha «شاي» (shāy) — arab tilida asl tovush [ch] boʻlmagani uchun [ch] tovushi [sh] ga oʻzgargan; Turk/Ozarbayjon («çay»), rus ("чай”) deb nomlanadi.
2️⃣Janubi-Sharqiy Xitoy "tê"(拼音) : Xitoydan Yevropaga dengiz orqali Gollandiya va Portugal savdogarlari orqali kelgan varianti bo'lib inglizcha "tea", fransuzcha "thé" shaklida butun Yevropaga tarqaldi.
🔃Yuqorida aytganimizdek, choy – faqat ichimlik emas, balki madaniyatdir! Sharq xalqlari choyni nafaqat ichimlik, balki falsafa va an’ana sifatida qadrlashadi. Masalan:
🇨🇳Xitoyda choy marosimi – sabr va uyg‘unlik ramzi.
🇯🇵Yaponiyada choy tayyorlash san’ati – haqiqat va estetikaga yo‘l.
🇺🇿O‘zbekistonda choy do‘stlik va mehmondo‘stlik timsolidir.
🤩 💬Yodingizga bo'lsin, choy ichayotganingizda, siz qo'lingizda shunchaki ichimlik emas, balki karvonlar va kemalar bilan sayohat qilgan qadimiy tarixning bir parchasini ushlab turasiz.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 10 |  +5🇸🇦SAUDIYA ARABISTONINING Jidda shahridagi Al-Balad tumani marjon ohaktoshidan va qo‘lda o‘yilgan yog‘ochdan qurilgan uylari bilan Qizil dengiz mintaqasida noyob me’morchilik namunasi sifatida e’tirof etilgan.
⏳Tarixiylik jihatidan XVI-XX asr boshlarida qurilgan ushbu an'anaviy uylar Jiddadagi kichik baliqchilar qishlog'idan yirik mustahkam shaharga aylangan. Bunga koʻp jihatdan uning Hind okeani orqali savdo yoʻlidagi muhim port va Makkaga kirish eshigi sifatidagi mavqei sabab boʻlgan.
💬Al-Balad noyob bo'lib, boshqa hech bir joyda bunday arxitektura yo'q. Shunga o'xshash an'anaviy ko'p qavatli uylar Yamanda Shibam va Sanoda joylashgan, ammo ular loydan ishlangan. Al-Balad uylari, Yamandagilardan farqli o'laroq, Qizil dengizdan olib kelingan marjon ohaktoshidan qurilgan.
🦈2014-yilda YUNESKO Al-Baladni Butunjahon madaniy merosi obyektlari ro'yxatiga qo'shib, bu hududni "Qizil dengiz me'morchiligi an'analarining ajoyib namunasi" deb e'tirof etdi.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 11 |  +6🕌 Shamoil (شمائل) - muqaddas joylar va masjidlar tasviri mumkin bo'lgan devor pannosidir. Qur’ondan oyatlar, hadislar va duolarni o‘z ichiga olgan devor pannosi bo'lib, unda masjidlar, Ka’ba, Madina masjidlari va boshqa muqaddas joylarning tasviri aks etishi mumkin. Bu san’at asosan musulmon hududlarida keng tarqalgan bo‘lib, ayniqsa Rossiyaning musulmon hududlari, Tatariston, Boshqirdiston, Kavkaz, O‘rta Osiyo, Eron va Turkiyada rivojlangan.
🇷🇺 Shamoil ayniqsa, Tatar madaniyatida muqaddas obyekt bo'lib, u uyning ichki qismida, ko'pincha kirish eshigi qarshisidagi xonaning devorida yoki eshik tepasida osib qo'yiladi.
⌛Shamoilning kelib chiqish tarixiga yuzlanadigan bo'lsak, "Shamoil" (شمائل) arabcha so‘z bo‘lib, asl ma’nosi "sifatlar", "belgilar" degan ma’nolarni anglatadi. Bu tushuncha dastlab Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.)ning hayoti va fazilatlarini tavsiflovchi asarlarga nisbatan ishlatilgan. Keyinchalik bu atama Qur’on oyatlari va muqaddas manbalarni tasvirlovchi san’at janriga nisbatan qo‘llanila boshladi. Shamoilning yozma san’at sifatida shakllanishi o‘rta asrlarda boshlangan.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 12 |  +7🤩🇮🇷 ISFAHON NOMINING KELIB CHIQISH TARIXI
🤩Isfahon Eronning Tehron va Mashhaddan so'ng uchinchi eng yirik shaharlaridan biri bo'lib, turli tarixiy yodgorlik mavjudligi bilan ajralib turadi. O'z navbatida Isfahon ko'pincha Nesf-e Jehan (تسف جهان) ya'ni "Dunyoning yarmi " deya ta'rif etiladi va nomlanadi.
☯️Isfahon nomining kelib chiqishi haqida turli taxminlar mavjud. Eng mashhur nazariyalardan biri, bu nom qadimgi fors tilida "Spāhān" (سپاهان) so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, "spāh" (سپاه) – "qo‘shin" yoki "armiya" degan ma’noni anglatadi. Chunki qadimda Isfahon hududi harbiy garnizon markazi bo‘lgan.
🟡Boshqa bir nazariyaga ko‘ra, shahar nomi "Aspandana" yoki "Aspahana" deb ham atalgan bo‘lib, bu so‘zlar qadimgi fors tilida "otlar yurti" degan ma’noni bildirgan. Bu esa shahar Parfiya va Sosoniylar davrida muhim harbiy va savdo markazi bo‘lganligini tasdiqlaydi. Ptolemeyning "Geografiya" asarida ham shahar 'Aspadana" deb qayd etilib "qo'shinlar yig'iladigan joy" deb tarjima qilingan.
👁Keyinchalik, arablarning istilosi davrida nom "Isfahan"(اصفهان) shakliga o‘zgardi va bugungi kunda ham shu nom bilan tanilgan.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 13 |  +3🔤NUTILGAN TIL ABADIY XOTIRA:
TURKIY MEROS
⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️
Orxon-Enasoy bitiklari – tarixdagi ilk turkiy yozuvi bo‘lib, VIII asrga oid. Bu bitiklar hozirgi Mo‘g‘uliston hududida joylashgan Orxon va Enasoy daryolari bo‘yida topilgan. Ular qadimgi turk tamg‘alari (runik yozuvi)da bitilgan bo‘lib, asosan Göktürk (Ko‘kturk) davlati hukmdorlari Bilga xoqon, Kultegin va Tonyuquqning shonli amallari va nasihatlarini o‘z ichiga oladi.
➡️Qadimgi turkiy yozuvlarining ahamiyati
1️⃣ Eng qadimgi turkiy yozma yodgorlik– bu bitiklar turk xalqlarining dastlabki yozma manbalaridan biri hisoblanadi.
2️⃣Davlat boshqaruvi va tarixiy voqealar – ushbu yodgorlik Ko‘kturklarning siyosiy hayoti, urushlari va davlat boshqaruvi haqida qimmatli ma’lumot beradi.
3️⃣ Til va adabiyot – yozuvlar qadimgi turk tilining leksik va grammatik xususiyatlarini o‘rganishda muhim ahamiyatga ega.
📖 Ushbu bitiklar birinchi bo'lib, 1889-yilda daniyalik professor Vilgelm Tomsen tomonidan o‘qilgan. Ushbu yozuvlar qadimgi turklarning o‘z tili va yozuviga ega bo‘lgan mustaqil sivilizatsiya bo‘lgani va ularning madaniy rivojlanganligini isbotlaydi.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 14 |  🔠ADIMGI MISR–YANGI PODSHOHLIK DAVRI
⏳Miloddan avvalgi 1200-yil Qadimgi Misr tarixida Yangi Shohlik davriga to‘g‘ri keladi. Bu davr fir'avn Ramzes II (Buyuk Ramses) ning hukmronligi bilan mashhur.
⬇️Bu davrning asosiy xususiyatlari:
⏺️ Ramzes II hukmronligi (mill.avv. 1279–1213) – Eng uzoq hukmronlik qilgan fir'avnlardan biri bo‘lib, u ko‘plab yodgorliklar qurgan va Misr qudratini mustahkamlashga harakat qilgan.
⏺️ Kadesh jangi (mill.avv 1274 y) – Ramzes II Xett imperiyasi bilan jang olib borgan va tarixdagi eng yirik janglardan biri bo‘lgan Kadesh jangida qatnashgan. Bu jang natijasida xalqaro munosabatlar tizimida tarixda birinchi bor ilk tinchlik shartnomalaridan biri imzolangan.
⏺️Buyuk qurilish loyihalari – Ramzes II Abu Simbel ibodatxonasi, Karnak va Luksor ibodatxonalari, shuningdek, o‘z nomiga bag‘ishlangan ko‘plab haykallarni qurdirdi.
⏺️Dengiz xalqlari tahdidi (mill.avv 1200-yillar) – Ushbu davr oxirida Misr va butun Yaqin Sharq "Dengiz xalqlari" deb nomlangan noma'lum qabilalarning hujumiga uchragan.
⭐️Xulosa qiladigan bo'lsak, bu davr Qadimgi Misr tarixining eng kuchli va qudratli bosqichlaridan biri bo‘lib, Ramzes II ning merosi haligacha saqlanib qolgan.
💬Izoh: 📹yuqoridagi videoda o'sha davr Misr hayoti jonli tarzda namoyon etilgan.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 15 |  🌿🌿PARFYUMERIYANING YARATILISH TARIXI: SHARQDAN DUNYO BO‘YLAB! 🌿 (2-qism)
🤩 🤩 Arab diyorida IX asrda
kimyogar Abu Yusuf Ya’qub ibn Ishoq Al-Kindi "Parfyumeriya va distillashlar kimyosi kitobi" ni (كتاب كيمياء العطر والتقطير) yozadi. (Ba’zi manbalarda ushbu kitob "كتاب في صناعة العطور" deb ham uchraydi, ya'ni Atir ishlab chiqarish san’ati haqida kitob"). Bu asarda aromatik va dorivor moddalar uchun yuzga yaqin retseptlarni to'pladi.
🤩 🤩 Salib yurishlari paytida salibchilar sharqona atirlar tayyorlash texnikasi va retseptlarini Yevropaga olib kelishdi. O'z navabtida Venetsiya qimmatbaho ingredientlar va tayyor parfyum shishalari asosiy yetkazib beruvchisiga aylandi. Mahalliy savdogarlar Sharq bilan mustahkam savdo aloqalariga ega edilar va shimolga xushbo'y ziravorlar yetkazib berishgan.
🤩 O'sha davrda Yevropada parfyumeriya hunarmandchiligining rivojlanishiga aynan Arab dunyosi bilan yaqinlik hissa qo'shganligi muhimdir.
❗️🤩 Qiziqarli fakt: Bugungi kunga qadar dunyodagi eng qadimgi atirlar 2003-yilda Gretsiyaning Pirgos shahrida topilgan bo'lib ularning yoshi taxminan 4 ming yildir.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 16 |  +2🌿🌿PARFYUMERIYANING YARATILISH TARIXI: SHARQDAN DUNYO BO‘YLAB! 🌿 (1-qism)
🤩🤩 Yaqin Sharq parfyumeriya vatani ekanligini bilasizmi❔
🤩🤩 Parfyumeriya yaratish san'ati qadimgi Mesopotamiya va Misrdan kelib chiqqan; Qadimgi Yunoniston, Rim va Qadimgi Eronda yanada rivojlangan. Qadim zamonlarda odamlar xushbo'y tutatqi qilish uchun o'tlar, gullar, shuningdek, ziravorlar, bodom, koriander, mersin, ignabargli daraxtlarning qatronlari va bergamotdan foydalanganlar.
🤩 Mesopatamiyada mill. avv. II ming yillikda mixxat yozuvida tarixda birinchi kimyogar va atir ishlab chiqaruvchi Tapputi ismli ayol nomi qayd etilgan.
🤩 🤩 Hindistonda parfyumeriya va xushbo'y hidlar ham mavjud bo'lsa-da, ularning ko'p hidlari tutatqilarga asoslangan edi. Efir moyining eng qadimgi distillashi Shimoliy Hindistonda mill.avv. VI asrga tegishli "Harshacharita" matnida qayd etilgan.
💬Izoh: Ma'lumotlarni davomini keyingi postlarimizda ulashamiz.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 17 |  +3🔠XAYDIR QAL'ASI — to'rtburchak shaklidagi katta qal'a bo'lib, u "Abbosiylar saroyi" nomi bilan mashhur. Saroy-qal'a Iroqning Karbalo shahridan 50 km uzoqlikda joylashgan. Ushbu qal'a 775-yilda Abbosiylar uslubida qurilgan bo'lib, u qat'iy simmetriya, hovlilarning mavjudligi, kvadrat asosiy zal va xizmatchilar uchun xonalar bilan ajralib turadi. Bir paytlar Iroqdan boshqa mamlakatlarga savdo yo‘llari aynan shu qal’a orqali o‘tgan. Qal’a Abbosiylar hukmronligiga qarshi qo‘zg‘olon ko‘targan Ismoil ibn Yusuf al-Uxaydir nomi bilan ataladi.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 18 |  🔠EMURIYLAR DAVLARI (HOZIRGI ZAMONAVIY DAVLATLARI O'RNIDA)
🤩Temuriylar davlati (1370–1507) Amir Temur va uning avlodlari hukmronligi ostida Markaziy Osiyo, Eron, Afg‘oniston, O‘rta Osiyo, Hindiston va Yaqin Sharq va bosh mintaqalarning katta qismini o‘z ichiga olgan yirik davlat bo‘lgan. Davlat hududlarining hozirda mavjud bo'lgan zamonaviy davlatlar joylashuvi misolida yuqoridagi videoda ko'rishingiz mumkin.
📱Eng qiziqarli ma'lumotlarni o'tkazib yubormaslik uchun INSTAGRAM kanalimizga obuna bo'ling!
⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 19 |  +7🇪🇬MISRNING 5000 YILLIK TARIXGA EGA TARIXIY MEHMONXONASI
🇪🇬🗺 Bu Siva vohasidagi "Adrere Amellal" nomli mahalliy mehmonxona bo'lib Misrning 5000 yillik tarixiga ega. Rivoyatlarga ko'ra, bu yerda Aleksandr Makedonskiy ham qo'nim topgan ekan.
🤩Mehmonxona joylashgan Siva voha Qohiradan 560 km uzoqlikda joylashgan. Bu erda mahalliy berberlar yashaydi. Voha oʻzining shoʻr koʻllari va tabiiy issiq buloqlari bilan ham mashhur.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
| 20 |  🇨🇳MULAN TARIXIY SHAXSMI YOKI AFSONA❓
🧭Aslida ushbu personaj birinchi marta V-VI asrlarda yaratilgan qadimgi Xitoy balladasi hisoblangan "Mulan qo'shig'i"da (木兰辞) bayon qilingan. Baladaning asl matni ham, unga kiritilgan she’rlar to‘plami ham bizgacha saqlanib qolgan.
✍️Tarixchilar ushbu personajni afsonaviy deb hisoblashadi. Biroq, Xitoy tarixida ayol qo'mondonlar ham bo'lgan. Masalan, Shan sulolasi (mill.avv 1600–1046 yillar) imperatorlaridan birining rafiqasi, Xitoy tarixidagi birinchi ayol general Fu Xao (妇好) o'z askarlari bilan ko'plab janglarda qatnashgan. Balki Xua Mulan mana shu tarixiy shaxsning personajidir. Yoki bo'lmasa, XVII asrda yashagan mashhur xitoylik ayol general va siyosatchisi Sin Liangyu (秦良玉) (1574–1648) bo‘lib, u Min sulolasi (1368–1644) davrida mamlakatni himoya qilgan jasur qo‘mondonlardan biri bo'lgan.
⏳ Vaqt o'tishi bilan ushbu qahramon ayol personaji Xitoyning barcha xalqlari uchun umumiy bo'lgan madaniy qadriyatlarni aks ettirib, birinchi navbatda navbatda, Konfutsiy qadriyatlari: oilaga, imperatorga va vatanga sodiqlik.
INSTAGRAM SAHIFAMIZGA OBUNA BO'LING!⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️⬇️
📱https://www.instagram.com/orientalist_sharq?igsh=OGtxZm1oNHhzNWNj
🤩Kanalga obuna bo'ling:
📱 @Orientalist_SHARQ | 0 |
