آموزش صوت و لحن و مقامات

مکانیزم تولید صدا انیمیشن جایگاه حنجره، ساختار های آن و پروسه تولید صدا... https://t.me/LearnQuran721

💢 مکانیزم تولید صدا 💠 دانستن مکانیزم تولید صوت در انسان و شناخت ماهیچه ها، غضروف ها و سایر اعضای بدن انسان که در تولید صوت نقش اساسی دارند ضروریست. پس از این شناخت و با تکیه بر آن میتوان از علم آواز سازی و تشدید صوت یا همان صدا سازی و روش های آن بهره برد و پس از تمرین و تحقیق بیشتر و همچنین به کار بردن دانسته ها در عمل ،میتوان یک قاری حرفه ای شد. 🔷 تولید صوت یا صدا در انسان یکی از مکانیزم های بسیار پیچیده است. صوت در حنجره تولید میشود. صوت یا صدایی که در حنجره تولید میشود صدایی ضعیف، زمخت و ناخوشایند و در یک کلام خام است. این صدا پس از عبور و برخورد با فضای دهان و اندام های گفتاری دچار تغییراتی میشود که صدا را شنیدنی میکند. 🔹 مرحله ی اول تولید صوت، دم میباشد. در این مرحله انسان از هوای اطراف خود برای تولید صوت استفاده میکند.(همانطور که میدانیم در فضای خلا، در خارج از جو هیچ صدایی با گوش غیر مسلح قابل شنیدن نیست)، هوایی که در اطراف مان وجود دارد را تنفس میکنیم و عمل دم را انجام میدهیم. 🔹 در مرحله ی بعد هوایی که در ریه های ما قرار دارد به صورت کنترل شده (بوسیله ی ماهیچه های بین دنده ای و ماهیچه ی دیافراگم) خارج میشود. همزمان با این عمل تار های صوتی شروع به حرکت کردن و برخورد با یکدیگر میکنند. 🔹 هوایی که از راه نای در حال خروج میباشد، با حنجره و تار های صوتی، که در قسمت بالای نای قرار دارد (لازم است ساختار حنجره را به یاد آوریم) برخورد میکند و آن هوا حامل صوتی میشود که به صورت خام توسط حنجره ایجاد شده است و همچنان در حال خروج از راه مستقیم خود به سمت بیرون میباشد. 🔹 در مرحله ی بعد این هوا با نرم کام، سخت کام، فضای سینونسی، فضای دهان و به طور کلی سایر  اندامهای گفتاری برخورد کرده و قابل شنیدن میشود، پس از آن بسته به نوع برخوردی که با فضا های گفتاری داشته و همچنین شکل و حال دهان و لب ها، حالت فک و یا ... از بینی، یا بین دندان ها و یا بین لب ها عبور میکند و خارج میشود. و در مرحله ی آخر به گوش شنونده میرسد. این بیان ساده فرآیند تولید صوت و صحبت کردن در انسان میباشد. حال باید بدانیم که خوانندگان چگونه از این دانش استفاده میکنند و به طور کلی چه میکنند. 🔷 در صدا سازی و فنون تربیت صدا، اصلی ترین چیزی که یک خواننده می آموزد کنترل بر صداست. خواننده طی تمرینات وکالیز یا همان صدا سازی می آموزد. در کدام دانگ صدای خود، هوای حامل صوت را  از کدام ناحیه ی تشدید کننده صوتی خارج نماید تا تقویت شود و به گوش شنونده برسد. یکی از تفاوت اصلی خواننده و غیر خواننده در این نکته مشخص میشود. البته خواننده بودن فقط این موضوع نیست و نکته های ریز و درست بسیار دیگری دارد. خواننده خوب، تنفس صحیحی دارد، از ماهیچه دیافراگم خود به درستی استفاده میکند، حنجره ی سالمی دارد و پرده های صوتی را تمیز اجرا میکند از تشدید کننده های صوتی به خوبی استفاده میکند و احساس خوبی را به شنونده منتقل مینماید. https://t.me/LearnQuran721

موقعیت حنجره و تار های صوتی https://t.me/LearnQuran721

تار های صوتی تارهای صوتی مولد صدا، شامل دو نوار ظریف عضلانی مخاطی است که از یک سر به هم چسبیده و به غضروف تیروئید متصل و از سر دیگر از هم جدا و متحرک که به دو غضروف هرمی متحرک متصل میباشند و در نهایت شكلي شبیه V انگلیسی را در داخل لوله حنجره درست میکنند. به انیمیشن ذیل دقت کنید! https://t.me/LearnQuran721

• شناخت حنجره و تار های صوتی • مکانیزم تولید صدا حنجره حنجره که آن را جعبه مولد صدا مینامند عضو لوله ای شکل است که در قسمت جلوی گردن و در مقابل مهره های سوم، چهارم، پنجم و ششم گردنی قرار دارد. همچنین حنجره یکی از قسمت های مهم لوله تنفسی است که از سمت بالا با حلق و از سمت پایین با نای مرتبط میباشد. برای تشخیص جایگاه حنجره میتوان خط وسط جلوی گردن را از بالا به پایین لمس کرد تا به يك برجستگی نسبتاً مشخصی رسید. این برجستگی که سیب آدم نام دارد جزء ساختار یکی از غضروف های حنجره بوده و معمولاً در مردان مشخص تر و کمی پایین تر از زنان و کودکان میباشد. https://t.me/LearnQuran721

💢 نحوه نشستن صحیح قاری از عوامل مهم در تلاوت قرآن،نشستن صحیح میباشد در صورتی که قاری به صورت دو زانو به تلاوت بپردازد دچار مشکلات اصولی در اجرای تلاوت خواهد شد، که باید در جای خود به آن اشاره کرد. همچنین مقدار حجم تنفس تلاوت نیز کاهش می یابد. اما در حالت چهار زانو، قاری باید گودی کمر خود را به پشتی تکیه داده و کمر خود را صاف نماید. محل نشیمنگاه نیز باید کمی بالاتر (حدود ۱۵ سانتی متر و یا کمتر ) از محلی باشد که قاری نشسته است. همچنین نشیمنگاه باید کمی به طرف جلو شیب داشته باشد و کمی نیز نرم باشد.بدن نیز باید حالت طظبیعی خود را داشته باشد. اما بهترین و صحیح ترین حالت تلاوت نشستن بر روی کرسی میباشد. معمولا کرسی های تلاوت شرایطی را که در فوق اشاره شد را دارا میباشند. اما حالت ایستاده اصلا در تلاوت های مجلسی صورت نمیگیرد و معمولا برای مراسمات رسمی مورد استفاده قرار میگیرد که البته اشتباه میباشد. به طور کلی فلسفه اجرا های ایستاده برای هنر های دینی، اسلامی مانند ابتهال، آذان و … میباشد نه تلاوت قرآن. 🔸در حالت کلی موارد زیر را باید رعایت کرد: ۱. صاف بودن کمر ۲. خم نشدن سر ۳. تنفس شکمی ۴. کنترل ماهیچه های کتف و گردن و جلوگیری از انقباض آنها 🔱 توصیه میکنم برای طریقه ی نشستن صحیح به تلاوتهای تصویری اساتید مختلف توجه نمایید. https://t.me/LearnQuran721

💢 تمرینات تنفس شکمی 💢 راه های زیاد شدن نفس خواهشاً در انجام این تمرینات عجله نداشته باشید، مدت استاندارد این تمرین ها حداقل یک ماه میباشد (بعد از یک ماه نتیجه اش را خواهید دید) ✅ تمرین اول به مدت 5 دقیقه به حالت طاق باز بخوابید و در حالتی که کف پا ها روی زمین و زانو ها خم هستند یک شی نسبتا سنگینی مانند کتاب را روی شکم خود قرار دهید و سپس نفس عمیق بکشید. با تمرکز کامل و سعی بر اینکه هوا وارد در سینه تجمع نکند (سینه بالا نیاید) و فشار به قسمتهای پایین وارد شود(شکم و مثانه) در این حالت تنفس شکمی خواهید داشت. بیشتر از 5 دقیقه نیاز نیست و مداومت آن در ده روز موجب تقویت عضله دیافراگم خواهد شد. ✅ تمرین دوم پس از تسلط بر تنفس شکمی در حالت خوابیده حالا تمرین را در حالت ایستاده یا نشسته انجام میدهیم: ابتدا نفس خود را تخلیه میکنیم و سپس در حالیکه کمر صاف باشد و سر به سمت رو به رو، یک نفس عمیق میکشیم و با تمرکز آن را به سمت شکم هدایت میکنیم. پس از چند ثانیه حبس، با استفاده از حروف «س یا ش» آرام آرام و بصورت کنترل شده نفس را تخلیه میکنیم. 💠 علاوه بر تمرین بالا، ورزش های هوازی نیز در طولانی شدن نفس بسیار موثر میباشند. مانند ورزش شنا، دوش، طناب و ... نیاز به تمرین سنگین نیست برای مثال روزانه دوش به مدت ۲۰ دقیقه با سرعت ثابت و بدون توقف خیلی مفید میباشد. 💠 عامل موثر دیگر در کیفیت نفس، کنترل اضطراب و ضربان قلب میباشد. و همچنین به راحت بودن ماهیچه های کتف و گردن و عدم انقباض آنها موقع تلاوت توجه کنید. https://t.me/LearnQuran721

💠 حس کردن پرده دیافراگم در بدن: اگر موقع فوتبال بازی کردن یا دویدن سریع نفس کم بیاوریم چه میشود؟! در ناحیه شکمی و زیر دنده ها احساس درد خواهیم کرد. با فعالیتهای ورزشی هوازی پرده دیافراگم به شدت فعال میشود. همین فعالیت شدید بدنی و احساس درد در ناحیه زیر دنده ها، به دلیل خسته شدن ماهیچه دیافراگم از آن فعالیت ورزشی و عمل دم و بازدم شدید است. شناسایی محل قرارگیری دیافراگم در بدن به انجام بهتر تنفس دیافراگمی کمک زیادی میکند. 🛑 تنفس دیافراگمی درست مثل نفس کشیدن بچه ها تنفس دیافراگمی یا شکمی در بچه ها کاملاً دیده میشود. نگاه کنید بچه ها وقتی خواب هستند چگونه نفس میکشند. شکم آنها کاملاً بالا و پایین میرود. بچه ها در همه حالات حتی وقتی بیدارند هم تنفس شکمی دارند. و یکی از دلایل صدای بلند آنها همین است. چون تنفس شکمی موجب صدای بلند میشود. https://t.me/LearnQuran721

💠 دیافراگم چیست؟ پرده دیافراگم یک غشاء نازک گنبدی شکل است که زیر قفسه سینه و بین ریه ها و ناحیه شکمی ما قرار دارد. این پرده از ناحیه پشت به ستون فقرات و از پهلو ها به دنده ها متصل است. موقع نفس کشیدن این پرده رو به پائین حرکت میکند حرکت رو به پایین پرده دیافراگم، باعث افزایش حجم ریه ها میشود. این افزایش حجم هوا را به درون ریه های ما می کشد. هر چقدر بتوانیم پرده دیافراگم را تقویت کنیم تنفس بهتر و در نتیجه صدا و بیان بهتری خواهیم داشت. https://t.me/LearnQuran721

💠 روش دستیابی به تنفس دیافراگمی: تنفس دیافراگمی یا شکمی تمرینات ساده ای دارد. ✅اولین و راحت ترین آن دراز کشیدن به حالت طاقباز یا رو به بالا می باشد. برای این کار روی زمین دراز میکشیم، یک کتاب روی سینه و یک کتاب روی شکم خود میگذاریم. حالا نفس عمیق میکشیم. می بینیم که کتاب روی شکم بالا و پایین میرود. یعنی هوای وارد شده وارد ناحیه شکمی ما میشود. تنفس دیافراگمی دقیقاً اینگونه اتفاق می افتد که قفسه سینه ثابت و شکم درگیر تنفس باشد. قصد داریم با تمرین به مهارت تنفس دیافراگمی دست پیدا کنیم، که در هر وضعیتی حتی نشسته و ایستاده، تنفس ما دیافراگمی باشد. https://t.me/LearnQuran721

💢 تنفس دیافراگمی اگر بخواهیم از تمامی قابلیتهای صدایی خود به طور کامل استفاده کنیم باید لوازم مورد نیاز برای تقویت صدا را فراهم کنیم یکی از اصولی که در جریان صداسازی یا تقویت صدا از اهمیت اساسی برخوردار است اصلاح تنفس است. که ما آن را به نام تنفس دیافراگمی می شناسیم نفس دیافراگمی یعنی وقتی با عمل دم هوا را به درون ریه وارد میکنیم،… متوجه میشویم که قسمت قفسه سینه ما بزرگ میشود. همین حال این کار را انجام دهید، متوجه این مسئله خواهید شد. یک نفس عمیق بکشید و ببنید که چه اتفاقی می افتد. در تنفس دیافراگمی صحیح نباید قفسه سینه بزرگ شود بلکه ناحیه شکم ما دچار افزایش حجم شود. • تنفس شکمی تنفس شکمی اصطلاح ساده سازی شده ایست برای درک بهتر مفهوم تنفس دیافراگمی. چون وقتی به صورت دیافراگمی نفس می کشیم شکم ما به جای قفسه سینه دچار افزایش حجم میشود. یعنی ما فکر میکنیم هوا به جای ریه وارد شکم ما شده. البته این فقط یک اصطلاح عامیانه است و هوا راهی به جز ورود به ریه ندارد. اما ما میگوئیم هوا را به شکم وارد میکنیم تا بهتر بتوانیم منظور خود را بیان کنیم. https://t.me/LearnQuran721

♨️ سلسله مباحث تخصصی صدا سازی 💢 صدا سازی صدا سازی مطالعه ی هنر و علم ساختار صداست. این مطالعه در تدریس آواز و کمک به تعریف اینکه آواز خواندن چگونه است و به چه روشهایی انجام میشود، کاربرد دارد. طیف گسترده ی از جنبه های خوانندگی و آواز در بحث صدا سازی پوشش داده میشوند که شامل بحث های تلاوت قرآن هم میشوند این موارد شامل فرایند فیزیولوژیک تولید صدا و مواردی از این دست میشود. مواردی که این علم بر روی آن بررسی میکند شامل موارد ذیل میباشد: 🔹 تنفس و چگونگی پشتیبانی هوا برای خواندن 🔹 نحوه ی استقرار و موقعیت بدن برای خواندن 🔹 شناخت نت های موسیقی 🔹 مساله ی بیان و طرز ادای حروف برای خواندن 🔹 استاندارد سازی صدا 🔹 پشتیبانی از صدا هنگام خواندن و پیوستگی در خواندن نت ها 🔹 عناصر صوتی دیگر از جمله گسترش ارتفاع صدا، یا کیفیت تن صدا و ... 🔹 سلامت و اختلالات حنجره 🔹 طبقه بندی و شناخت انواع صدا 🔹 تولید یا خروجی صحیح صدا و .. https://t.me/LearnQuran721

یادگیری تلاوت قرآن به (۷) علم تقسیم میشود. 🔹تجوید 🔹وقف و ابتدا 🔹صوت (صداسازی) 🔹لحن (یادگیری نغمات) 🔹مبانی (اصول و ضوابط در اصوات و نغمات) 🔹سبک (تقلید) 🔹مهارت (انتخاب طبقه ی صوتی مناسب + انتقالها و تحریر های مناسب) دو مورد اول عمومی و بقیه موارد تخصصی میباشند. https://t.me/LearnQuran721

💠 من میخواهم قاری شوم، باید چه کار کنم!؟ 🔸 مرحله اول: انتخاب استاد راهنما در ابتدا باید برای خود تان یک استاد راهنما انتخاب کنید یعنی با مراجعه به یکی از جلسات قرآنی و یا کلاسهای آموزشی شهر خود یا اساتید مجازی و رسانه ای، از توصیه های یکی از اساتید آگاه پیروی نمایید. 🔸مرحله دوم: انتخاب الگو (قاری مرجع) در این مرحله به توصیه استاد جلسه (استاد راهنما) یکی از قاریان مرجع مصری را برای تقلید و پیروی آموزشی انتخاب نمایید معمولا قاطبه کارشناسان یکی از اساتید زیر برای تقلید آموزشی پیشنهاد مینمایند که البته هر کدام ملاحظاتی نیز دارند: 1-عبدالباسط عبدالصمد 2-محمد صدیق منشاوی 3-شحات محمد انور 4-مصطفی اسماعیل 🔸 مرحله سوم: انتخاب تلاوت و یا تلاوت ها برای تقلید در این مرحله نیز به توصیه استاد جلسه (استاد راهنما) یکی از تلاوت های قاری مرجع (استاد اصلی) خود را برای تقلید و پیروی انتخاب نمایید 🔸مرحله چهارم: یادگیری شیوه تلاوت در مقامات در این مرحله زیر نظر استاد جلسه یا کلاس (استاد راهنمای خود) مقامات را با دقت و حوصله یاد می گیرید. برای نیل به این هدف شما باید ابتدا در منزل و با فرصت و تمرکز کافی به شنیدن اجرای استاد اصلی (قاری مرجع خود) در مقام مربوطه (مثلا مقام بیات) بپردازید و پس از یادگیری کلیت هر نغمه، همراه با ایشان و در آخر، بدون همراهی قاری به تمرین فرازهای اجرا شده بپردازید. پس یادگیری مقامات و تکنیک های تلاوت سه مرحله دارد: 1- شنیدن از قاری مرجع و گرفتن کلیت هر نغمه یا تکنیک 2- اجرای نغمات یا تکنیک ها با همراهی صدای قاری مرجع 3- اجرا توسط قرآن آموز بدون همراهی قاری مرجع (قطع وسیله پخش تلاوت) 🔸 مرحله پنجم: ارائه در این مرحله شما در جلسه استاد راهنمای خود حاضر شده و به ارائه آنچه یاد گرفته اید، می پردازید. ضمنا توصیه های استاد را سرسری نگیرید. 🔸 مرحله ششم: تطبیق در این مرحله که بزودی فرا نمی رسد، قرآن آموز باید آنچه را یاد گرفته، روی آیاتی غیر از آنچه قاری مرجعش تلاوت نموده، اجرا نماید. بهتر است خود قرآن آموز آیاتی که شخصا به آنها علاقمند است و یا آیاتی با سیاق روان و بدون تکلف را برای تطبیق انتخاب نماید. پس از طی مراحل ارائه و تطبیق و کسب اجازه استاد مربوطه، نوبت به یادگیری مقامات بعدی می رسد. 🔹تذکر: همزمان با یادگیری مقامات، برای یک قاری لازم است اصول تجوید و کمی از اصول وقف و ابتدا را یاد بگیرد در هنر تلاوت، صوت و لحن اصل و اساس است و تجوید و وقف و ابتدا خط قرمز ها (باید ها و نبایدها) را مشخص می نمایند تجوید شامل دو ستون اصلی است • حروف و کلمات صحیح ادا شوند • حرکات به میزان مناسب کشیده شوند وقف و ابتدا نیز شامل دو ستون اصلی است • در جای مناسب بایستید • از جای مناسب شروع نمایید 🔸 مرحله هفتم: نتیجه گیری در این مرحله که ممکن است ماهها بطول بیانجامد! شما باید از زحمات و فعالیت های خود و اساتید خود نتیجه بگیرید، یعنی بتوانید در حد خود تلاوت خوب، روان و موثری ارائه دهید. اگر سالهاست تلاش می کنید اما به نتیجه ای که مد نظر دارید دست نمی یابید، حتما اشکالی وجود دارد. پیشنهاد میشود با مشورت با اساتید خبره فن تلاوت (اساتید تخصصی در موضوعات صداشناسی، لحن، تجوید، قاری شناسی و ... ) گیر کار خود را شناسایی نمایید. پیشنهاد میشود از تعصبات دست بردارید اگر متخصصی به شما گفت از استاد دیگری تقلید کن و شما احتمال موفقیت این تجویز را میدهید، حتما تعصب را کنار بگذارید. انعطاف پذیری یکی از بزرگترین ابزارهای موفقیت پس از شکست ها است (راه اشتباه را هر چه سریعتر تغییر دهید). اگر نیاز است دانش تخصصی خود را حتما ارتقاء دهید. در ضمن شایان ذکر است که کلید موفقیت شما، پشتکار و اراده بالا میباشد. https://t.me/LearnQuran721